Bài giảng bài 17: khái niệm về hệ thống thông tin và viễn thông

Bài giảng Bài 17 Khái niệm về hệ thống thông tin và viễn thông Trường THPT Nguyễn Trường Tộ Gv Nguyeãn Anh Tuaán Coâng ngheä 12 43 Học kì II Ngày soạn 03 01 2010 Chương 4 Tiết thứ 19 MỘT SỐ THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ DÂN DỤNG Bài 17 KHÁI NIỆM VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN VÀ VIỄN THÔNG I Mục tiêu 1 Kiến thức Biết được khái niệm về hệ thống thông tin và viễn thông Biết được các khối cơ bản, nguyên lý làm việc của hệ thống thông tin và viễn thông 2 Kĩ năng neâu ñöôïc nhieäm vuï, chöùc naêng cuûa töøng khoái của.

Trang 1

Ngày so ạn : 03 / 01 / 2010 Chương 4

Tiết thứ : 19 MỘT SỐ THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ DÂN DỤNG

I Mục tiêu:

1.Kiến thức:

- Biết được khái niệm về hệ thống thơng tin và viễn thơng

- Biết được các khối cơ bản, nguyên lý làm việc của hệ thống thơng tin và viễn thơng

2.Kĩ năng: nêu được nhiệm vụ, chức năng của từng khối của hệ thống thơng tin và viễn thơng

3.Thái độ:

-Yêu thích cơng nghệ thơng tin và viễn thơng

II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1.Chuẩn bị của giáo viên:

- Nghiên cứu bài 17 SGK, các tài liệu về thơng tin và viễn thơng

- Tranh vẽ H.17.1 SGK

2.Chuẩn bị của học sinh:

- Nghiên cứu bài 17 SGK

III.Tiến trình giảng dạy:

1.Ổn định tổ chức:(1’)

2.Kiểm tra bài cũ:(Khơng kiểm tra)

3.Giới thiệu bài mới:(2’)

Trước đây, nếu chúng ta muốn truyền tải thơng tin đến một nơi nào đĩ thì rất khĩ khăn Trong thời đại ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, chúng ta làm việc này rất đơn giản, nhanh chĩng và chính xác để giúp các em hiểu được khái niệm, sơ đồ khối cơ bản, nguyên lý làm việc của hệ thống thơng tin và viễn thơng chúng ta cùng nhau nghiên cứu bài 17 : “KHÁI NIỆM VỀ HỆ THỐNG THƠNG TIN VÀ VIỄN THƠNG”

4.Giảng bài mới:

TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS NỘI DUNG

10’

Hoạt động 1: Giới

thiệu về hệ thống thơng

tin và viễn thơng

- Em hãy nêu một số

cách truyền thơng tin sơ

khai mà con người đã sử

dụng?

-Em hãy nêu một số

cách truyền thơng tin

hiện đại?

- Kết luận

- Truyền miệng,dùng bồ câu đưa thư, đốt lửa báo hiệu…

- Dùng đài phát thanh,

ti vi, điện thoại, internet , vệ tinh…

I.KHÁI NIỆM VỀ HỆ THỐNG THƠNG TIN

VÀ VIỄN THƠNG:

- Hệ thống thơng tin là hệ thống dùng các biện pháp để thơng báo cho nhau những thơng tin cần thiết

- Hệ thống viễn thơng là hệ thống truyền những thơng tin đi xa bằng sĩng vơ tuyến điện

25’

Hoạt động 2: Tìm

hiểu nguyên lý phát thu,

thơng tin

- Muốn thơng tin

truyền đi xa, cần cĩ các

phương tiện chuyên

dùng và phải cĩ thiết bị

phát và thu thơng tin

- Nêu nhiệm vụ của

phần phát thơng tin?

-Nhiệm vụ: Đưa phần thơng tin cần phát tới nơi cần thu thơng tin ấy

- Nghe và quan sát

- Nguồn tín hiệu cần

II.SƠ ĐỒ KHỐI, NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA HỆ THỐNG THƠNG TIN VÀ VIỄN THƠNG:

1.Phần phát thơng tin:

a.Sơ đồ khối của phần phát thơng tin:

Nguồn thơng tin

Xử lí tin Điều

chế, mã hố

Đường truyền.

Trang 2

- Gi ới thi ệu sơ đồ

khối của phần phát

thông tin

- Nêu nguyên lí làm

việc của phần phát

thông tin?

- Kết luận

- Nêu nhiệm vụ của

phần thu thông tin?

- Giới thiệu sơ đồ

khối của phần phát

thông tin

- Nêu nguyên lí làm

việc của phần phát

thông tin?

Kết luận

phát đi xa được khối xử

lí thông tin gia công và khuếch đại Sau đó chúng được điều chế, mã hóa và gửi vào môi trường truyền dẫn để truyền đi xa

- Nhiệm vụ: Thu nhận tín hiệu từ phần phát và biến đổi thành thông tin ban đầu

- Nghe và quan sát

- Khối xử lí thông tin gia công và khuếch đại tín hiệu nhận được ở khối nhận thông tin Sau

đó chúng được biến đổi

về dạng tín hiệu ban đầu nhờ khối giải điều chế, giải mã và hiển thị ở thiết bị đầu cuối

b.Nguyên lý làm việc:

Nguồn tín hiệu cần phát đi xa được khối xử lí thông tin gia công và khuếch đại Sau đó chúng được điều chế, mã hóa và gửi vào môi trường truyền dẫn để truyền đi xa

2.Phần thu thông tin:

a.Sơ đồ khối của phần thu thông tin:

b.Nguyên lý làm việc:

Khối xử lí thông tin gia công và khuếch đại tín hiệu nhận được ở khối nhận thông tin Sau đó chúng được biến đổi về dạng tín hiệu ban đầu nhờ khối giải điều chế, giải mã và hiển thị ở thiết bị đầu cuối

7’

Hoạt động 3:

Củng cố - dặn dò:

- Giáo viên đặt câu hỏi

để tổng kết, đánh giá tiết

học

+ Muốn truyền một

tín hiệu hay hình ảnh đi

xa thì làm thế nào?

+ Vai trò của mã hoá

và giải mã thông tin là

gì?

- Giáo viên hướng

dẫn học sinh trả lời câu

hỏi trong SGK

- Giáo viên nhắc học

sinh đọc trước bài 18:

“Máy tăng âm”

HS: Trả lời các câu hỏi

do GV đưa ra để nắm vững kiến thức

IV Rút kinh nghiệm – Bổ sung:

………

Nhận thông tin

Xử lí tin Giải

điều chế, mã hoá

Thiết bị đầu cuối.

Trang 3

Ngày so ạn : 10 / 01 /2010 Bài 18

Tiết thứ : 20 MÁY TĂNG ÂM

I MỤC TIÊU:

1) Kiến thức:

- Hiểu được sơ đồ khối và nguyên lý làm việc của máy tăng âm

- Biết được nguyên lý hoạt động của khối đại công suất

2) Kỹ năng: sử dụng thành thạo máy tăng âm.

3) Thái độ: tìm tòi, nghiên cứu một số thiết bị có sử dụng máy tăng âm

II CHUẨN BỊ:

1) Giáo viên:

- tranh vẽ hình 18.2, 18.3SGK

- đọc các tài liệu có liên quan đến bài giảng

2) Học sinh: Xem trước bài 18 SGK

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1) Ổn định tổ chức: (1’)

2) Kiểm tra bài cũ: ( 4’)

+ Nêu khái niệm hệ thống thông tin viễn thông

+ Trình bàu sơ đồ khối, nguyên lý làm việc của hệ thống thông tin và viễn thông

3) Đặt vấn đề vào bài mới (1’)

Ta thấy trong hội trường, rạp chiếu phim, không gian rất rộng, để âm thanh phát ra cho mọi người nghe được thì ta cần phải có thiết bi để làm tăng âm thanh đó, đó là máy tăng âm Sơ đồ khối và nguyên lý làm việc của máy tăng âm như thế nào -> vào bài mới

TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

4’ * Hoạt động 1: giới thiệu

khái niệm về máy tăng

âm

- Yêu cầu đọc SGK và cho

HS xem tranh vẽ hình 18.1

SGK

GV: nêu khái niệm máy

tăng âm

- giáo viên giới thiệu phân

loại máy tăng âm

HS đọc SGK và xem hình 18.1SGK

HS: thảo luận, trả lời

HS tiếp thu

I Khái niệm về máy tăng âm:

- máy tăng âm là một thiết bị khuếch đại tín hiệu âm thanh

- tùy theo chất lượng của máy tăng âm mà chia ra tăng âm thông thường và tăng âm chất lượng cao

TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

15’ * Hoạt động 2: tìm hiểu

sơ đồ khối và nguyên lý

làm việc của máy tăng âm

-GV giới thiệu sơ đồ khối

của máy tăng âm

GV: nêu chức năng các

khối trong máy tăng âm

HS tiếp thu ghi nhớ

HS: thảo luận, trả lời

II - Sơ đồ khối và nguên lý làm việc của máy tăng âm:

- Sơ đồ khối

Loa

Chức năng các khối tăng âm:

+ Khối mạch vào: tiếp nhận tín hiệu âm tần từ các nguồn khác nhau

Mạch vào

Mạch tiền k.đại

Mạch

âm sắc

Mạch k.đại trung gian

Mạch k.đại công suất Nguồn nuôi

Trang 4

- GV: các mạch tiền

khuếch đại, khuếch đại

trung gian và khuếch đại

công suất có điểm gì giống

nhau về chức năng

HS: thảo luận, trả lời + Khối mạch tiền khuếch đại: khuếch đại

tới một trị số nhất định + Khối mạch âm sắc: dùng để chiều chỉnh

độ trầm – bổng của âm thanh + Khối mạch khuếch đại trung gian: tín hiệu ra từ mạch điều chỉnh âm sắc còn yếu, cần phải khuếch đại tiếp qua mạch khuếch đại trung gian mới đủ công suất kích cho tầng công suất

+ Khối mạch khuếch đại công suất có nhiệm vụ khuếch đại công suất âm tầng

đủ lớn để phát ra loa + khối nguồn nuôi: cung cấp điện cho toàn bộ máy tăng âm

TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung 15’ * Hoạt động 3: tìm hiểu nguyên lý làm việc của khối khuếch đại công suất - GV giới thiệu sơ đồ hình vẽ 18.3SGK - GV nêu rõ vai trò của mạch khuếch đại đẩy kéo và chức năng của các linh kiện trong mạch Từ đấy nêu nguyên lý hoạt động của khối khuếch đại công suất HS xem sơ đồ hình vẽ HS tiếp thu III Nguyên lý hoạt động của khối khuếch đại công suất: * Khi chưa có tín hiệu vào cả hai tranzito đều khóa, tín hiệu ra bằng 0 * Khi có tín hiệu vào: + Ở nửa chu kì đầu, có tín hiệu ra ở nửa trên N21của biến áp BA2 + Ở nửa chu kì sau, có tín hiệu ra ở nửa dưới N22của biến áp BA2 + R2 và R1 tạo định t hiên ban đầu cho T1 và T2 làm việc chất lượng cao hơn Như vậy ở cả hai nửa chu kì, đều có tín hiệu được khuếch đại ra loa TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung 5’ * Hoạt động 4: Củng cố - dặn dò: - Nêu chức năng các khối trong máy tăng âm - Nêu ứng dụng của mạch khuếch đại công suất trong các thiêt bị điện tử dân dụng - Trả lời các câu hoi trong SGK và xem trước bài 19 - Đánh giá tiết học IV Rút kinh nghiệm – Bổ sung:

Trang 5

Ngày so ạn : 17/01/2010 Bài 19

Tiết thứ : 21 MÁY THU THANH

I MỤC TIấU:

- Biết được sơ đồ khối và nguyờn lý làm việc của mỏy thu thanh

- Biết được nguyờn lý hoạt động của khối tỏch súng

2) Kỹ năng: sử dụng thành thạo mỏy thu thanh.

3) Thỏi độ: tỡm tũi, nghiờn cứu một số thiết bị cú mỏy thu thanh.

1) Giỏo viờn:

- tranh vẽ hỡnh 19.2, 19.3 SGK

- đọc cỏc tài liệu cú liờn quan đến bài giảng

- Vẽ sơ đồ khối , trình bầy nguyên lý hoạt động của máy tăng âm ?

- Dựa vào hình 18 – 3 , hãy phân tích hoạt động của tầng KĐ công suất loại đẩy kéo ?

4)Giảng bài mới:

TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS NỘI DUNG

10’ Ho ạt động 1: Giới thiệu

khỏi niệm mỏy thu thanh

Gv dùng phương pháp

thuyết trình đặt vấn đề

- Trên máy thu thường

thấy các giải sóng nào?

- Thế nào là sóng điện từ?

- Có các loại sóng điện từ

nào?

- Sóng điện từ nào dùng

trong việc truyền sóng AM

và FM

- Hs bằng kiến thức thực tế, kết hợp tham khảo SGK trả lời

I Khỏi niệm về mỏy thu thanh.

- Máy thu thanh là một thiết bị điện tử thu sóng

điện từ ngoài không gian, sau đó khuếch đại chọn lọc thông tin và phát ra âm thanh Máy thu sóng phải tương thích với máy phát sóng

Chọn sóng KĐ cao tần sóngTrộn trung tầnKĐ

Tách sóng

KĐ

âm tần

Dao động ngoại sai

Hình 19 - 2 : Sơ đồ khối máy thu thanh

Anten

Đồng chỉnh

Loa 8

Trang 6

15’ Ho ạt động 2: Tỡm hiểu

sơ đồ khối và nguyờn lớ

làm việc của mỏy thu

thanh

Gv chủ yếu dùng phương

pháp thuyết trình đặt vấn

đề

Yờu cầu Hs đọc SGK, tỡm

hiểu hỡnh 19 – 2 SGK trả

lời cõu hỏi

- Khối chọn sóng có

nhiệm vụ gì?

- Khối khuếch đại cao tần

có nhiệm vụ gì?

- Thế nào là dao động

ngoại sai tầng ngoại sai

có nhiệm vụ gì?

- Mạch trộn tần có nhiệm

vụ gì?

- Mạch khuếch đại trung

tần có nhiệm vụ gì?

- Nhiệm vụ của mạch

tách sóng?

- Nhiệm vụ của mạch

khuếch đại âm tần?

Khi một máy thu bị lẫn

nhiều đài là do nguyên

nhân gì?

Hs đọc SGK trả lời cõu hỏi

II Sơ đồ khối và nguyờn lớ làm việc của mỏy thu thanh.

- Chọn sóng : Khối chọn sóng có nhiệm vụ

điều chỉnh cộng hưởng để lựa chọn sóng cần thu

ft trong vô vàn các sóng trong không gian

- Khuếch đại cao tần : Khối khuếch đại cao tần

có nhiệm vụ khuyếch đại tín hiệu nhận đựoc từ anten để tăng độ nhạy

- Dao động ngoại sai : Mạch tạo sóng ngoại sai

(fd) có nhiệm vụ tạo ra trong máy sóng cao tần với quy luật là luôn cao hơn sóng định thu (ft) một trị số không đổi đó là sóng trung tần 465 KHz (hoặc 455 KHz)

- Trộn tần : Mạch trộn tần giữa sóng thu của

đài phát thanh (ft) với sóng ngoại sai trong máy

fd cho ra tần số fd – ft = 465 KHz

- Khuếch đại trung tần : với một hoặc nhiều

tầng khuếch đại Mỗi tầng khuếch đại trung tần

được điều chỉnh và cộng hưởng với một giá trị trên dãy tần số đó nhằm gia tăng độ chọn sóng

- Tách sóng : có nhiệm vụ tách tín hiệu ậm tần

ra khỏi sóng mang trung tần Mạch này có hai chức năng : thứ nhất tách tín hiệu hỗn hợp để bao hình phía trên của tín hiệu hỗn hợp AM, thứ hai phần sóng mang trung tần được lọc và giữ lại chỉ còn có tín hiệu âm tần đi qua

- Khuếch đại âm tần : tín hiệu tần số thấp lấy

từ đầu ra của tầng tách sóng khuếch đại để đưa

ra loa phát ra âm thanh

8’ Hoạt động 3: Tỡm hiểu

nguyờn lớ hoạt động của

khối tỏch súng trong mỏy

thu thanh AM

Trên hình 19 - 3 giới thiệu

một sơ đồ khối tách sóng

tiêu biểu được dùng trong

máy thu AM

HS lắng nghe, tiếp thu

III Nguyờn lớ hoạt động của khối tỏch súng trong mỏy thu thanh AM

trungtần

õm tần

Điod tách sóng Đ chỉ cho dòng điện đi qua theo

Sóng

từ KĐ

Sóng tới KĐ b

a

KĐ

Trun

g tần

KĐ

Âm tần Đ

Trang 7

mét chiÒu nªn sãng vµo khèi t¸ch sãng lµ sãng xoay chiÒu cßn sãng ra lµ sãng mét chiÒu (trªn trôc hoµnh)

5’ Hoạt động 4: Củng cố -

dặn dò:

- Nêu chức năng các khối

trong máy thu thanh

- Trả lời các câu hoi trong

SGK

- Đánh giá tiết học

- Giáo viên nhắc học sinh

đọc trước bài 20: “Máy

thu hình”

IV Rút kinh nghiệm – Bổ sung::

Trang 8

Ngày so ạn : 24 / 01 / 2010 Bài 20

Tiết thứ : 22 MÁY THU HèNH

I MỤC TIấU:

- Biết được sơ đồ khối và nguyờn lý làm việc của mỏy thu hỡnh

- Biết được nguyờn lý hoạt động của khối xử lớ tớn hiệu màu

2) Kỹ năng: Trỡnh bày thành thạo mỏy thu hỡnh.

3) Thỏi độ: tỡm tũi, nghiờn cứu một số thiết bị cú mỏy thu hỡnh.

1) Giỏo viờn:

- tranh vẽ hỡnh 20.1, 20.2, 20.3 SGK

- đọc cỏc tài liệu cú liờn quan đến bài giảng

- Vẽ sơ đồ khối , trình bầy nguyên lý hoạt động của máy thu thanh ?

5’ Ho ạt động 1: Giới

thiệu khỏi niệm mỏy

thu hỡnh

Gv dùng phương pháp

thuyết trình đặt vấn

đề

GV dùng phương pháp

thuyết trình để giới

thiệu cách tạo ra hình

ảnh,õm thanh

- Hs bằng kiến thức thực tế, kết hợp tham khảo SGK trả lời

I Khỏi niệm về mỏy thu hỡnh.

Mỏy thu hỡnh là thiết bị nhận và tỏi tạo lại tớn hiệu õm thanh và hỡnh ảnh của đài truyền hỡnh

20’ Ho ạt động 2: Tỡm

hiểu sơ đồ khối và

nguyờn lớ làm việc

của mỏy thu hỡnh Hs cõu đọc SGK trả lời hỏi.

II Sơ đồ khối và nguyờn lớ làm việc của mỏy thu hỡnh.

1- Khối cao tần, trung tần, tỏch súng

2- Khối xử lớ tớn hiệu õm thanh

Anten

Đèn hình

Loa

Khối xử lớ tớn hiệu hỡnh

Kh ối xử lớ tớn hiệu

õm thanh

Hình 20 - 1 : Thu tín hiệu âm thanh và hình ảnh.

Trang 9

Gv chủ yếu dùng

phương pháp thuyết

trình đặt vấn đề

Yờu cầu Hs đọc SGK,

tỡm hiểu hỡnh 20 - 2

SGK trả lời cõu hỏi

- Một máy thu hình

đen trắng hay màu về

cơ bản giống nhau

nguyên lý chỉ khác

nhau ở phần tạo màu ở

đây chúng ta giới thiệu

sơ đồ khối một máy

thu hình màu

- Lắng nghe, tiếp thu, ghi nhớ 3- Kh4- Khối xử lớ tớn hiệu hỡnh.ối đồng bộ và tạo xung quột.

5- Khối phục hồi hỡnh ảnh (đốn hỡnh màu)

6- Khối vi xử lớ và điều khiển

7- Khối nguồn

8’ Hoạt động 3: Tỡm

hiểu nguyờn lớ làm

việc của khối xử lớ tớn

hiệu màu

Gv giới thiệu hỡnh

20 – 3

GV:coự theồ giaỷi thớch

theõm

+ Khoỏi xửỷ lớ tớn hieọu

maứu caàn taùo ra ba tớn

hieọu maứu ủoỷ, luùc, lam

tửứ caực tớn hieọu choựi Y

vaứ tớn hieọu maứu R-Y,

B-Y

+ Hỡnh aỷnh coự maứu laứ

do sửù pha troọn caực

maứu ủoỷ (R), luùc (G ),

lam (B )

HS lắng nghe, tiếp thu

III Nguyờn lớ làm việc của khối xử lớ tớn hiệu màu.

+ Khoỏi xửỷ lớ tớn hieọu maứu caàn taùo ra ba tớn hieọu maứu ủoỷ, luùc, lam tửứ caực tớn hieọu choựi Y vaứ tớn hieọu maứu R-Y, B-Y

+ Hỡnh aỷnh coự maứu laứ do sửù pha troọn caực maứu ủoỷ (R), luùc (G ), lam (B )

5’ Hoạt động 4: Củng

cố - dặn dũ:

- Nờu chức năng cỏc

khối trong mỏy thu

hỡnh

- Trả lời cỏc cõu hoi

trong SGK

- Đỏnh giỏ tiết học

- Giỏo viờn nhắc học

sinh đọc trước bài 21

IV.RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 10

Ngày so ạn : 31 / 01 / 2010 Bài 21

Tiết thứ : 23 THỰC HÀNH: MẠCH KHUẾCH ĐẠI ÂM TẦN

I MỤC TIÊU:

- Nhận biết các linh kiện trên mạch lắp ráp

- Mô tả nguyên lý làm việc của mạch âm tần

2) Kỹ năng: Thực hiện đúng thao tác, quy trình bài thực hành

3) Thái độ:

- Có thái độ đúng đắn về lao động kỹ thuật :chính xác , an tòan

II CHUẨN BỊ: 1

Chuẩn bị nội dung : Ôn bài 4, 18

2 Chuẩn bị đồ dùng dạy học

- Tranh vẽ Sơ đồ nguyên lý, sơ đồ lắp ráp

- 1 mạch khuếch đại âm tần đã ráp sẵn

- Nguồn một chiều

- Micro và loa

- Kiểm tra hoạt động của sơ đồ

Mẫu báo cáo

Mạch khuếch đại âm tần

Họ và tên ……….…

Lớp ………… Nhóm ……

1 Sơ đồ nguyên lý của mạch khuếch đại âm tần

2 Bảng kí hiệu và thông số các linh kiện trong sơ đồ

Kí hiệu trên sơ đồ Tên và ký hiệu trong thực tế Thông số

Nhận xét:

a Nêu nguyên lý làm việc của máy thu hình màu theo sơ đồ khối?

b Những màu nào được coi là cơ bản trong máy thu hinh màu?

3 Nội dung và qui trình thực hành

8’ Họat động 1 : Hướng dẫn ban đầu

Phân nhóm( 6-8 học sinh /nhóm ) , cử nhóm

trưởng

Học sinh theo nhóm , ổn định nhóm Các nhóm thảo luận

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	380,12 KB