Dựa vào hai nguyên lí, sáu cặp phạm trù và ba quy luật của phép duy vật biện chứng, hãy đưa ra những cách để phát triển bản thân

Trước hết, với hai nguyên lí của phép duy vật biện chứng bao gồm nguyên lí về mối liên hệ phổ biến và nguyên lí về sự phát triển, mỗi người trong chúng ta đã có thể rút ra những ứng dụng

Trải qua rất nhiều các thời kì phát triển của Triết học, Triết học Mác-Lên-nin đã khắc phục được những hạn chế của những thế hệ trước, trở thành phương pháp chung nhất của nhận thức khoa học và thực tiễn cách mạng Phép duy vật biện chứng được coi

là “linh hồn sống” của chủ nghĩa Mác, nghiên cứu những quy luật phổ biến của sự vận động và sự phát triển của tự nhiên, xã hội và tư duy Dựa vào những nội dung của phép duy vật biện chứng, ta sẽ có cái nhìn tổng thể và khách quan hơn về thế giới, đồng thời qua đó chúng ta có thể tìm kiếm, thấu hiểu bản thân và phát triển chính bản thân mình Sau đây sẽ là bài tiểu luận của em về chủ đề “Dựa vào hai nguyên lí, sáu cặp phạm trù và

ba quy luật của phép duy vật biện chứng, hãy đưa ra những cách để phát triển bản thân”

A CƠ SỞ LÍ THUYẾT

1 Hai nguyên lí của phép duy vật biện chứng

Nguyên lí về mối liên hệ phổ biến: Đây là mối liên hệ tồn tại trong nhiều sự vật hiện tượng khác nhau, trở thành những quy luật Nguyên lí mang tính khách quan, không phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài sự vật hiện tượng, có tính phổ biến, và tính đa dạng phong phú, trong các mối liên hệ khác nhau, sự vật hiện tượng sẽ có những biểu hiện khác nhau

Từ nội dung của nguyên lí về mối liên hệ phổ biến, phép biện chứng khái quát thành nguyên tắc toàn diện với những yêu cầu về hoạt động nhận thức và thực tiễn

Nguyên lí về sự phát triển: Tất cả mọi sự vật, hiện tượng có khuynh hướng đi lên diễn

ra trong không gian và thời gian thì được coi là phát triển Nguồn gốc của sự phát triển là nằm bên trong sự vật hiện tượng, là quá trình giải quyết mâu thuẫn bên trong

2 Sáu cặp phạm trù của phép duy vật biện chứng

Cái chung- cái riêng: Cái chung là bộ phận của cái riêng , còn cái riêng thì không gia

nhập hết vào cái chung Cái riêng cũng không tồn tại vĩnh cửu mà tồn tại xác định một thời gian, rồi biến thành cái riêng khác, như Lê-nin từng nói: “bất cứ cái riêng nào cũng thông qua hàng nghìn sự chuyển hóa mà liên hệ với những cái riêng thuốc loại khác” Trong điều kiện nhất định, cái đơn nhất có thể chuyển thành cái chung và ngược lại Nguyên nhân- kết quả: Để tạo ra kết quả ngoài nguyên nhân thì còn có điều kiện, điều kiện giúp cho nguyên nhân phát huy tác dụng, đưa ra các kết quả khác nhau Một nguyên nhân nhất định, trong một hoàn cảnh nhất định chỉ có thể gây ra một kết quả nhất định

Tất nhiên- ngẫu nhiên: Cái tất nhiên đóng vai trò chi phối sự vận động phát triển của sự vật, hiện tượng Còn cái ngẫu nhiên làm cho sự vật, hiện tượng phát triển nhanh hơn hoặc chậm lại

Nội dung- hình thức: Nội dung giữ vai trò quyết định, khi nội dung thay đổi thì hình thức sớm muộn cũng phải thay đổi theo Một nội dung có thể tồn tại dưới nhiều hình thức

khác nhau và một hình thức có thể bao gồm nhiều nội dung Khi hình thức phù hợp với nội dung, nó là động cơ giúp cho nội dung phát triển và ngược lại

Bản chất- hiện tượng: Bản chất là cái ẩn giấu bên trong hiện tượng Về cơ bản thì bản chất và hiện tượng là phù hợp với nhau, tuy nhiên trong điều kiện nhất định bản chất thể hiện dưới hình thức đã bị cải biến, xuyên tạc Bản chất tương đối ổn định, còn hiện tượng phong phú

Khả năng- hiện thực: Mỗi sự vật hiện tượng đều có khả năng nhất định để trở thành hiện thực Khả năng là những thứ nằm ngay bên trong sự vật, hiện tượng Muốn để khả năng thành hiện thực thì còn cần một tổ hợp nhiều điều kiện, và cần thay đổi theo những khả năng mới xuất hiện

3 Ba quy luật cơ bản của phép duy vật biện chứng

Quy luật lượng chất: Lượng và chất là hai mặt của sự vật, hiện tượng Khi tích đủ

về lượng thì mới có sự thay đổi về chất, khi đó chất mới ra đời Chất mới ra đời cũng tác động lại làm thay đổi về lượng Để có được sự thay đổi về chất, ta cần thực hiện những bước nhảy qua điểm nút

Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập: Mâu thuẫn biện chứng là

bao gồm sự liên hệ, tác động theo cách vừa thống nhất, vừa đấu tranh giữa các mặt đối lập về sự thống nhất giữa các mặt đối lập Lê-nin có nói: “ Sự phát triển là một cuộc đấu tranh giữa các mặt đối lập” , như vậy có thể hiểu, mâu thuẫn là nguồn gốc của sự phát triển Muốn giải quyết được mâu thuẫn thì phải tập trung vào bên trong, những mâu thuẫn mang tính đối kháng

Quy luật phủ định của phủ định: Phủ định biện chứng là sự tự phủ định , tự phát triển của sự vật, hiện tượng; là “mắt xích” trong “sợi dây truyền” dẫn đến sự ra đời của sự vật hiện tượng mới, tiến bộ hơn so với cái cũ Quy luật phủ định của phủ định coi sự phát triển của sự vật hiện tượng là do mâu thuẫn bên trong của chúng quy định Phủ định lần thứ nhất làm cho sự vật, hiện tượng cũ trở thành sự vật, hiện tượng đối lập với nó; phủ định lần thứ hai dẫn đến sự ra đời của sự vật hiện tượng mang nhiều nội dung tích cực của sự vật, hiện tượng cũ, nhưng cũng không ít nội dung đối lập Phủ định biện chứng không phủ định sạch trơn mà có tính kế thừa

B NHỮNG ỨNG DỤNG CỦA CƠ SỞ LÍ THUYẾT

Triết học là khoa học của mọi ngành khoa học.VI Lê-nin đã từng đưa ra định nghĩa

“Phép biện chứng, tức học thuyết về sự phát triển, dưới hình thức hoàn bị nhất, sâu sắc nhất và không phiến diện, học thuyết về tính tương đối của nhận thức con người, nhận thức này luôn phản ánh vật chất luôn phát triển không ngừng” hay “phép biện chứng là

học thuyết về sự thống nhất của các mặt đối lập” Chủ nghĩa Mac-Lê-nin,cùng với phép duy vật biện chứng đã ngày càng chứng tỏ vai trò của bản thân mình trong quá trình xây dựng và phát triển con người Nội dung của phép duy vật biện chứng bao gồm hai nguyên

lí, sáu cặp phạm trù và ba quy luật đã trở thành những kim chỉ nam để mỗi con người theo đó mà rèn luyện và phát triển bản thân qua từng ngày

Trước hết, với hai nguyên lí của phép duy vật biện chứng bao gồm nguyên lí về mối liên hệ phổ biến và nguyên lí về sự phát triển, mỗi người trong chúng ta đã có thể rút ra những ứng dụng vô cùng gần gũi, từ đó làm cho triết học không còn là một điều gì đó khó hiểu Nguyên lí về mối liên hệ phổ biến tồn tại trong nhiều sự vật, hiện tượng, trên nhiều phương diện khác nhau của sự vật Vì vậy,khi muốn đánh giá một ai đó thì cần phải xem họ trên rất nhiều khía cạnh, các mối quan hệ xung quanh của người đó, đồng thời là cách ứng xử của họ trong từng trường hợp từ trước cho đến giờ Từ đó, chúng ta mới có thể đưa ra những nhận thức đúng đắn và khách quan nhất về một người VD: Người bạn

đó của bạn trước mặt bạn bè thì hay gắt gỏng, nhưng trước mặt bố mẹ lại rất nghe lời, chúng ta cần xem xét một cách kĩ càng để tránh cái nhìn phiến diện.Đồng thời, mối liên

hệ phổ biến là mối liên hệ cả từ bên trong lẫn bên ngoài cho nên khi muốn đạt được mục đích nào đó cần phải thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp, phương tiện khác nhau nhằm làm thay đổi mối liên hệ tương ứng Rất rõ ràng như khi chúng ta muốn thay đổi bản thân, trở nên tích cực hơn, chúng ta cần thay đổi từ thói quen sinh hoạt, cách nói chuyện, cách học tập hay làm việc, cách tương tác với mọi người… để từ đó, những mối liên hệ tương ứng của những việc làm ấy như sức khỏe tốt hơn, mọi người yêu quý,… sẽ được hình thành.Nguyên lí về mối liên hệ phổ biến còn cần đi theo quan điểm toàn diện, tránh quan điểm phiến diện, tránh rơi vào thuật ngụy biện hay thuật chiết trung Để phát triển bản thân, mỗi người trong chúng ta đều cẩn có cái nhìn toàn diện về các mối liên hệ, nhưng cũng xem xét dàn trải, không thấy mối liên hệ thực sự ở đâu Có thể ví dụ như việc bản thân bị chậm deadline, bản thân người ấy sẽ cho rằng mình chưa quen với môi trường mới, nên bị chậm là bình thường Nhưng mà, thực chất mối liên hệ nằm ở việc bạn thiếu tính tự giác, cũng như chưa đủ quan tâm đến việc học nên để chậm deadline Bên cạnh nguyên lí về mối liên hệ phổ biến, phép duy vật biện chứng còn có một nguyên lí rất quan trọng đó là nguyên lí về sự phát triển Khi muốn phát triển bản thân, mỗi chúng ta cần phải hiểu được điểm mạnh và điểm yếu của bản thân mình, rèn luyện chính con người mình mỗi ngày Chúng ta không thể dựa vào người khác để phát triển bản thân, vì sự phát triển có nguồn gốc bên trong sự vật hiên tượng Điển hình như việc muốn học tập tốt hơn, cần phải chăm chỉ nghiên cứu bài tập, mở rộng kiến thức của bản thân, thay vì mỗi giờ kiểm tra lại đi hỏi bài bạn.Phát triển bản thân là một quá trình cần rất nhiều thời gian, và

vì vậy cần sớm phát hiện những điểm mạnh, tạo điều kiện cho nó phát triển, cụ thể như các vận động viên thể thao được phát hiện và đào tạo từ lúc còn nhỏ, sau đó được phát triển toàn diện, tạo ra những thành tích nổi bật sau một thời gian huấn luyện như cầu thủ Đoàn Văn Hậu, đã phát triển toàn thể về thể chất vầ kĩ năng khi được CLB Hà Nội đào

tạo Sự phát triển là một quá trình lâu dài, nên khi muốn đánh giá sự phát triển của một sự vật, hiện tượng, cần phải đặt nó vào khuynh hướng phát triển của nó trong tương lai Có thể nói đến một sinh viên mới ra trường đại học Kinh tế quốc dân, có thể ngay sau khi ra trường, công việc của người đó bắt đầu với một mức lương khá khiêm tốn, tuy nhiên, đặt trong khuynh hướng của sự phát triển thì người đó với những kiến thức và kinh nghiệm tích lũy tại trường sẽ có những cơ hội phát triển trong tương lai Phát triển còn có tính kế thừa, mỗi khi có sự vật, hiện tượng mới ra đời thì đều dựa trên những sự vật, hiện tượng

cũ chứ không phải từ trong hư vô Vì vậy, để phát triển một điều gì đóm hay một con người nào đó thì cũng cần phải chắt lọc những điểm mạnh của người đó Trên cơ sở những điều tốt đẹp được tích lũy trong suốt quá trình trước đó, bản thân cần xóa bỏ những yếu tố tiêc cực, lỗi thời, gây ảnh hưởng đến sự phát triển

Bên cạnh hai nguyên lí, nội dung của phép duy vật biện chứng còn có sáu cặp phạm trù Các cặp phạm trù có vai trò phương pháp luận khác nhau và cùng với đó là các cách ứng dụng khác nhau vào trong việc phát triển bản thân Một là, cặp phạm trù Cái chung-cái riêng Đầu tiên, trong một tập thể, mỗi thành viên đều là một cá thể riêng biệt, có tính cách khác biệt, suy nghĩ khác nhau, tuy nhiên, vì những công việc chung, mỗi cá nhân cần phải biết tiết chế bản thân, hoàn thành những cái chung, không làm ảnh hưởng đến tập thể Điển hình như làm bài tập nhóm, mỗi bạn đều được chia một phần công việc, ai cũng cần phải có trách nhiệm làm xong phần việc của mình để hoàn thành nhiệm vụ của

cả nhóm Cùng với đó, mỗi cá nhân không hòa hết vào cái chung mà vẫn nên giữa cho mình những điểm đặc biệt, không nên vì tất cả mọi người đều làm như vậy mà bản thân cũng phải tập làm giống như mọi người Việt Nam trong công cuộc hội nhập với thế giới, tiếp nhận rất nhiều nền văn hóa, tuy nhiên, trong bản thân mỗi người dân nước ta đều có lòng tự hào dân tộc, những đặc điểm văn hóa của dân tộc vẫn không bị phai nhạt như Tết

cổ truyền, gói bánh trưng,…Cái đơn nhất là những điều duy nhất, không lặp lại ở các sự vật, hiện tượng khác, do vậy nó có thể có lợi hoặc có hại với cái chung Nên bản thân mỗi chúng ta cần phải biết đâu là cái đơn nhất tốt để chuyển nó thành cái chung và những cái chung xấu thành cái đơn nhất Chỉ khi bản thân chúng ta làm được việc này thì mới có thể hoàn thiện bản thân và môi trường xung quanh Hai là cặp phạm trù Nguyên nhân-kết

quả Ph.Awngghen đã nói: “Hoạt động của con người là hòn đá thử vàng của tính nhân

quả”, mỗi hoạt động của con người đều sinh ra một kết quả Vì vậy, khi đưa ra quyết định làm một điều gì đó ta cần phải suy nghĩ cẩn thận có thể cụ thể như: khi mình đăng kí nguyện vọng thi đại học, việc này sẽ dẫn đến kết quả là bạn có học được ngành bạn muốn học hay không Bên cạnh nguyên nhân, để đạt được kết quả mong muốn thì còn cần đến những điều kiện Vì vậy, để phát triển bản thân theo hướng hoàn thiện, cần tạo những điều kiện thuận lợi như môi trường học tập, bạn bè, những người xung quanh… Vì một kết quả có thể do nhiều nguyên nhân gây ra và quyết định, nên khi muốn đánh giá một sự kiện hay một ai đó thì không nên vội vàng kết luận nguyên nhân gây ra một cách chủ quan Ví dụ: một bạn chơi cùng một nhóm bạn có vẻ hơi nghịch ngợm, và vô tình trong

khoảng thời gian đó bạn ấy học hành sa sút, ai cũng nói đó là do nhóm bạn nhưng cũng

có thể có rất nhiều nguyên nhân gây ra ví dụ như gia đình hoặc giáo viên hoặc do áp lực điểm số… Ông cha ta từ xưa đã có câu “gieo gió gặt bão” hay “gieo nhân nào gặt quả ấy” cũng đều là để chỉ về cặp phạm trù Nguyên nhân- kết quả của phép duy vật biện chứng Ba là cặp phạm trù Tất nhiên-ngẫu nhiên Một sự vật, hiện tượng tồn tại sẽ luôn

có sự xất hiện của tất nhiên và ngẫu nhiên, tất nhiên sẽ xảy ra, nhưng ngẫu nhiên bất ngờ nên luôn phải có những phương án dự phòng cho các sự cố ngẫu nhiên Kì thi Tốt nghiệp THPTQG vừa qua, có rất nhiều bạn được điểm cao, tất nhiên điểm ấy có thể đỗ vào rất nhiều trường Đại học, tuy nhiên, sự cố ngẫu nhiên đó là điểm chuẩn của một số trường top cao đột biến, nhiều thí sinh điểm cao lại bỏ qua sự cố ngẫu nhiên trên và để nguyên vọng rất cao, dẫn đến việc trượt hết tất cả các nguyện vọng Trong các hoạt động thực tiễn, cần căn cứ vào các yếu tố tất nhiên để có những định hướng cho hoạt động của bản thân Ví dụ như điều tất nhiên là tốt nghiệp với bằng giỏi thì sẽ có rất nhiều cơ hội việc làm tốt, loại trừ các khả năng ngẫu nhiên tiêu cực thì căn cứ vào đó, ta sẽ có định hướng cho việc học tập của mình Bốn là cặp phạm trù Nội dung- hình thức Nội dung là cái quyết định, vì vậy, để phát triển bản thân, cần phải tập trung bồi dưỡng trí tuệ, trau dồi các kĩ năng, luôn có những đức tính tốt đẹp Một con người chỉ thực sự phát triển khi các yếu tố bên trong được tạo điều kiện phát triển Phát triển bản thân không chỉ đơn thuần là phát triển về thể chất, các yếu tố bên trong mà còn cần để ý đến ngoại hình một chút, điển hình như việc khi một người đi phỏng vấn xin việc, ngoài việc có một CV đẹp, trình độ tốt, thì còn cần chuẩn bị về trang phục, đầu tóc gọn gàng, như vậy sẽ ghi điểm tốt trong mắt nhà tuyển dụng Mỗi người đều cần phải phát triển cả về thể chất lẫn tâm hồn, cả về trí tuệ lẫn ngoại hình, vì khi hai yếu tố bên trong và bên ngoài phù hợp, khi ấy bản thân mỗi con người mới phát triển một cách toàn diện Khi các yếu tố bên trong con người phát triển, môi trường yêu cầu hơn về cả tri thức và ngoại hình, khi đó, tự bản thân mỗi con người sẽ có ý thức thay đổi bề ngoài Đúng là như vậy, khi bắt đầu lên đại học, có rất nhiều bạn, vẫn chưa có sự chăm chút về ngoại hình, tuy nhiện, sau đó, các bạn đã có những thay đổi, ăn mặc có phần chỉnh chu hơn Năm là cặp phạm trù Bản chất- hiện tượng Bản chất tồn tại thông qua hiện tượng còn hiện tượng là sự thể hiện của bản chất; bản chất “được ánh lên” nhờ hiện tượng (Hêghen) Gần như bản chất và hiện tượng luôn

có xu hướng phù hợp với nhau Nên gần như khi ta bắt gặp một sự vật, hay hiện tượng nào đó ta thường có xu hướng suy ra bản chất Tuy nhiên, trong những điều kiện nhất định, bản chất thể hiện dưới hình thức bị cải biên, xuyên tạc Vì vậy, bản thân mỗi chúng

ta cần có cái nhìn thật sáng suốt, để có thể nhìn ra bản chất của sự vật, hiện tượng hay thậm chí là cả một con người Ví dụ như một người đối xử rất tốt với bạn, luôn luôn nhắn tin hỏi thăm, quan tâm bạn mỗi ngày không đồng nghĩa với việc người đó yêu thương bạn, mà có thể họ đang có ý định mời bạn tham gia vào đường dây đa cấp Bản chất luôn

là cái tương đối ổn định , vì vậy, ko thể nhìn vào hành động của một người trong một vài khoảnh khắc để đánh giá người đó Bản chất của một sự vật, hiện tượng là cái ẩn giấu bên trong, là thứ mà phải cần có thời gian và sự nghiên cứu sâu sắc thì mới có thể hiểu rõ

được Bản chất cũng là sự thống nhất giữa các mặt, các mối liên hệ tất nhiên vốn có Vì vậy, muốn thay đổi được bản chất của một sự vật, hiện tượng của một con người thì cần

có thời gian để thay đổi dần những thứ bên trong, từng chúng và phải có sự liên kết với nhau, qua đó mới tạo ra sự thay đổi đáng kể Cuối cùng, cặp phạm trù thứ sáu chính là Khả năng- hiện thực Bản thân mỗi người chúng ta đều có những khả năng, nhưng để khả năng trở thành hiện thực thì cần đến các điều kiện cần thiết Và việc của chúng ta chính là rèn luyện những khả năng đó hằng ngày để biến khả năng của chúng ta thành hiện thực

Ví dụ như việc học tập, muốn có được kết quả học tập tốt, điểm cao trong các kì thi, thì cần phải rèn luyện kĩ năng làm bài, tâm lí trong phòng thi, và kiến thức của bản thân Hay như việc trở thành một vận động viên, ngoài khả năng thiên bẩm, thì cũng cần đến sự rèn luyện, không thể cứ dựa vào cái ban đầu Một sự vật, hiện tượng có thể chứa nhiều khả năng khác nhau, do vậy cần tính đến mọi khả năng dự kiến để có các phương án thích hợp Cụ thể: làm bài tập nhóm, bản thân được giao một phần công việc, khả năng hoàn thành phần công việc đó là chưa chắc vì một vài lí do nào đó, nhưng bạn cũng vẫn có khả năng hoàn thành Khi đó, bạn cần phải xem xét kĩ và đưa ra những phương án cho từng khả năng một để không làm ảnh hưởng đến toàn bộ nhóm của mình Khả năng là những thứ nằm bên trong sự vật, hiện tượng, do vậy, để thúc đẩy khả năng thành hiện thực, bản thân mỗi người chúng ta cần thúc đẩy chính những khả năng bên trong con người của mình, thay vì việc tác động đến những yếu tố bên ngoài Ứng dụng của cặp phạm trù này cũng khá tương đồng với nguyên lí về sự phát triển Có thể nói các nội dung trong phép duy vật biện chứng đều có những ứng dụng hòa toàn thực tế để phát triển bản thân và các

kĩ năng của chúng ta Hiện thực lại mở ra những khả năng mới, như khi ta lên đại học, đó

là hiện thực của khả năng đỗ đại học, tuy nhiên nó cũng mở ra những khả năng mới như khả năng khám phá bản thân, khả năng học hỏi… Do vậy, mỗi người cần xác định những khả năng mới xuất hiện, để có thể có những chuẩn bị cho hành trình tiếp theo của bản thân mình

Phần cuối cùng thuộc về nội dung của phép duy vật biện chứng đó là ba quy luật cơ bản Lê-nin có viết: “Khi chúng ta đã biết được quy luật của giới tự nhiên , quy luật tác động không phụ thuộc vào ý chí của chúng ta và vào ý thức của chúng ta thì chúng ta trở thành người chủ của giới tự nhiên” Quả đúng là như vậy, khi ta biết được những quy luật chúng ta sẽ có thể hiểu được và làm chủ không chỉ giới tự nhiên mà còn là chính con người chúng ta Chỉ sau khi hiểu được và làm chủ thì ta mới có thể có những cách để phát triển bản thân Trước hết, chúng ta có quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những

sự thay đổi về chất và ngược lại Có lẽ câu nói: phải có sự tích lũy đủ về lượng mới có sự thay đổi về chất, đã quá phổ biến, được nhiều người truyền tai nhau, nhưng quả thực đó lại là một câu nói làm kim chỉ nam rất tốt để mỗi bản thân dựa vào đó mà phát triển bản thân Có thể lấy ví dụ, trong quá trình học tập, phải học tập một cách có đầu tư cả về thời gian và công sức, phải có một quá trình đủ lâu dài tích lũy về lượng kiến thức mới có thể đạt đến một mức độ nhất định, làm được các bài khó, suy nghĩa nhanh và làm tốt các bài

kiểm tra Tiếp theo là chúng ta cần xác định được các điểm nút, bởi sau khi tích đến đủ một lượng nhất định, đạt đến một giới hạn nào đó, vượt qua điểm nút, sẽ có sự thay đổi

về chất Xác định được điểm nút, bản thân cần tập trung nguồn lực để tạo nên bước nhảy

Cụ thể như điểm nút là việc đỗ đại học, sau khi xác định xong, chúng ta cần phải nỗ lực học tập, không sao nhãng, tập trung toàn bộ tâm trí vào đó để có thể vượt qua giới hạn Tuy nhiên, ta cũng cần phải biết tranh thủ thời cơ, tận dụng những lợi thế của bản thân để tạo nên những bước nhảy vọt Đồng thời sự thay đổi về chất cũng dẫn đến sự thay đổi về lượng, có thể nói đơn giản đến việc thay đổi môi trường học tập từ cấp Ba lên Đại học Lên đại học, lượng kiến thức nhiều hơn, có rất nhiều việc mình cần trau dồi ngoài việc học tập, như kĩ năng mềm,… từ đó cần chúng ta thích nghi, nỗ lực hơn rất nhiều để phù hợp với sự thay đổi về chất Tiếp theo là quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập, nó thể hiện bản chất và là hạt nhân của phép duy vật biện chứng Mâu thuẫn cần được giải quyết một cách có trình tự, không được nóng vội, hay bảo thủ Ví dụ về mâu thuẫn giữa thành công và thất bại, đây là hai yếu tố trái ngược nhau nhưng cũng lại thống nhất với nhau Và chúng ta cần giải quyết mâu thuẫn này một cách lần lượt, “thất bạn là

mẹ thành công”, không thể nóng vội ngay lập tức để đòi hỏi sự thành công mà phải thông qua vô vàn những thất bại Luôn luôn hiểu rõ được mâu thuẫn, tìm ra mối liên hệ của các mặt đối lập ấy, để có thể giải quyết chúng một cách thật chính xác Mâu thuẫn thì có tính khách quan, không tốt cũng không xấu mà là động lực phát triển của sự vật, hiện tượng

do vậy, không được dùng phương pháp cực đoan xóa bỏ mâu thuẫn, mà chỉ thúc đẩy mâu thuẫn theo chiều hướng tích cực Chúng ta cũng cần phải tập trung vào những mâu thuẫn bên trong, mâu thuẫn mang tính đối kháng hay mâu thuẫn chủ yếu vì đó sẽ là đông lực phát triển Giống như bản thân chúng ta, chỉ khi giải quyết được những mâu thuẫn trong nội tâm của mình, tìm ra hướng đi cho mình thì sẽ là một sự trưởng thành đáng kể Quy luật cuối cùng trong ba quy luật của phép duy vật biện chứng là quy luật phủ định của phủ định Quy luật này không mang tính phủ định sạch trơn mà có tính kế thừa vì vậy, chúng ta cần phải biết gạn lọc sau mỗi lần phủ định, cần phải kế thừa những điểm hợp lí của các lần phủ định trước đó Ví dụ như sau mỗi lần làm bài tập, ta sẽ có thể kế thừa những cách làm hay những mẹo mà các bài tập trước mình đã làm, và gạn lọc lại các bài tập điển hình để cho những bài kiểm tra Một điều cũng khá quan trọng sau khi tìm hiểu

về quy luật này đó là chúng ta cần dũng cảm xóa bỏ những yếu tố chưa hợp lí của sự vật, hiện tượng Đừng vì một chút sự ngại thay đổi mà làm hỏng luôn cả một qua trình chúng

ta phủ định sự vật, hiện tượng Nghe có vẻ khó hiểu, nhưng có thể nói như về câu chuyện tình yêu, bản thân chúng ta cảm thấy người đó không tốt như mình vẫn thấy, thông qua cặp phạm trù bản chất và hiện tượng, dũng cảm thay đổi, từ bỏ người đó Đó cũng là một cách phát triển bản thân thông qua những người xung quanh.Quy luật này còn giúp chúng

ta có nhận thức đúng về xu hướng của sự phát triển, đó là quá trình diễn ra quanh co, phức tạp, không hề đều đặn, thẳng tắp, không va vấp, không có những bước thụt lùi Vì vậy, trong quá trình phát triển bản thân cần nhẫn nại, bởi đây là một quá trình rất phức tạp, không nên vì chưa thấy kết quả ngay lập tức mà đã dừng lại

C.Mác từng nói: “Triết học không treo lơ lửng bên ngoài thế giới, cũng như bộ óc không tồn tại bên ngoài con người” Triết học Mác- Lê-nin với phép duy vật biện chứng cũng không nằm ngoài quy luật trên, thậm chí còn là “xương sống’” cho rất nhiều hoạt động nhận thức của con người Nội dung của phép duy vật biện chứng dù chỉ được khái quát nhất nhưng cũng đã phần nào giúp cho mỗi chúng ta rút ra cho mình được một vài bài học cho riêng bản thân từ đó vận dụng vào và phát triển con người chính mình

C NHỮNG TRẢI NGHIỆM CỦA BẢN THÂN

Nếu chỉ có những lí thuyết đơn thuần và những ví dụ khá chung chung về nội dung

của phép duy vật biện chứng thì còn khá xa rời thực tế Nhưng để dễ hiểu và gần gũi hơn, bản thân em sẽ đưa ra chính những trải nghiệm của bản thân, sau khi đã tìm hiểu về các quy luật, nguyên lí và các cặp phạm trù Với cương vị là một tân sinh viên trường Đại học Kinh tế Quốc dân, và vừa trải qua một kì thi khắc nghiệt, sẽ có những trải nghiệm và chia

sẻ có ích

1 Để đỗ vào trường Đại học Kinh tế Quốc dân, chắc hẳn ai cũng đều trải qua một quãng thời gian học tập miệt mài, thức khuya dậy sớm cùng với đó là những chồng đề dày côp, với những dạng toán làm đi làm lại đến chán, với những bài văn học mãi không nhớ, những công thức lí khó nhằn hay những từ mới tiếng Anh gặp hoài không nhớ Quả thực đó là một quãng thời gian không hề uổng phí, vì cuối cùng chúng ta đã đỗ vào ngôi trường đáng mơ ước này Đó chính là cách mà em và rất nhiều các bạn trong lớp đã vận dụng quy luật lượng chất trong việc phát triển bản thân Sau quá trình học tập ấy, tập trung mọi nguồn lực cho kì thi Tốt nghiệp THPTQG và thực hiện một bước nhảy có thể coi là bước ngoặt của cuộc đời Sau khi hiểu được quy luật lượng chất, bản thân em cũng càng có thêm những cơ sở để ngày càng phát triển bản thân một các rõ ràng Giờ đây bản thân em xác định điểm nút của mình là thời điểm bảo vệ đồ án tốt nghiệp thành công, để

có thể tốt nghiệp, và việc của e bây giờ là tích đủ lượng kiến thức, tích đủ các kĩ năng mềm,… để tiến sát đến điểm nút và tật trung mọi nguồn lực để tạo nên bước nhảy mà mình đã chuẩn bị trong những năm ngồi trên giảng đường

2 Trước kia bản thân em là một người khá ngại giao tiếp với những người mới, hay không cởi mở với môi trường mới, cũng không quá chú ý vấn đề ngoài hình, quần áo Có thể nói, việc lên học đại học đã giúp cho em nhận ra bản thân mình còn rất nhiều thiếu sót, và có những khả năng em còn chưa khám phá hết về bản thân Như lần đầu tiên em lên thuyết trình Triết, em rất run, và lo mình sẽ không thể nói được trước lớp một cách trơn tru, nhưng sau khi lên thuyết trình trước lớp, dù không quá hoàn hảo nhưng em cũng

đã làm được Đây cũng là một khả năng mà từ trước đến giờ em không nghĩ là mình có

Và để tự tin hơn khi đứng trước đám đông thuyết trình, em đang từng ngày rèn luyện, cởi

mở hơn trong việc giao tiếp với mọi người xung quynh, bớt ngại ngùng và đang cố gắng

để bản thân tham gia nhiều hơn vào các hoạt động của lớp cũng như của trường Hay như việc trang phục, tóc tai, khi còn học cấp ba, đồng phục của trường là trang phục bắt buộc

tuy nhiên, bản thân em cũng đã tự có ý thức về việc cần để ý hơn một chút về bề ngoài, vì mình cũng là con gái, bên cạnh việc cố gắng học tập tốt trên lớp

3 Bản thân em sau khi tìm hiểu về hai nguyên lí của phép duy vật biện chứng, có tự nhận thức và rút ra cho mình một bài học, đó là muốn phát triển bản thân thì cần dựa vào chính bản than của mình bởi vì nguồn gốc của sự phát triển là nằm bên trong sự vật, hiện tượng Mặc dù trước kia, khi chưa biết đến nguyên lí về sự phát triển, bản thân em cũng

đã tự có ý thức học tập để có thể đạt được những mục tiêu mà mình đã đặt ra Bên cạnh

sự giúp đỡ của giáo viên, sự đốc thúc của gia đình thì chính bản thân mỗi con người chúng ta phải có ý thức phát triển bản thân Từ việc học tập, rèn luyện sức khỏe, hay việc thay đổi để thích ứng với môi trường xung quanh Chỉ khi trong chính con người ta muốn thì sự phát triển mới được hình thành

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÍ NGUỒN NHÂN LỰC

BÀI TẬP LỚN MÔN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN

GIẢNG VIÊN: VÕ THỊ HỒNG HẠNH

ĐỀ BÀI: Dựa vào hai nguyên lí, sáu cặp phạm trù và ba quy luật của phép duy vật biện

chứng, hãy đưa ra những cách để phát triển bản thân

HỌ TÊN: NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO

MÃ SINH VIÊN:11203696 LỚP TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN(120)-33

Hà Nội 2021