Giáo án ôn tập viết bài văn thuyết minh một sự kiện văn hóa
Trang 1Em đã bao giờ xem và trực tiếp thuyết minh về một sự kiện chưa?
KHỞI ĐỘNG
Trang 2ÔN TẬP: VIẾT BÀI VĂN THUYẾT MINH VỀ MỘT SỰ KIỆN ( MỘT SINH HOẠT VĂN HOÁ)
Trang 3
I, CỦNG CỐ LÍ THUYẾT
1, Văn bản thông tin thuật lại một sự kiện
- Văn bản thông tin là một văn bản chủ yếu dùng để cung cấp thông tin
- Văn bản thông tin thuật lại một sự kiện dùng để trình bày những gì mà người viết chứng kiến hoặc tham gia Diễn biến của sự kiện thường được sắp xếp theo trình tự thời gian
Trang 42 Yêu cầu của một bài văn thuyết minh thuật lại một sự kiện:
* Nội dung:
- Xác định rõ người tường thuật để lựa chọn ngôi kể phù hợp
- Giới thiệu chung về sự kiện cần tường thuật, nêu được bối cảnh (không gian và thời gian)
- Thuật lại các diễn biến chính của sự kiện, sắp xếp theo trình tự hợp lí
- Tập trung vào một số chi tiết, sự việc tiêu biểu, hấp dẫn, thu hút sự chú ý của người đọc
- Nêu được suy nghĩ, cảm xúc của người viết về sự kiện
* Hình thức:
Bài văn gồm ba phần: Mở bài, thân bài và kết bài
Trang 52 Yêu cầu của một bài văn thuyết minh thuật lại một sự kiện:
* Nội dung:
- Xác định rõ người tường thuật để lựa chọn ngôi kể phù hợp
- Giới thiệu chung về sự kiện cần tường thuật, nêu được bối cảnh (không gian và thời gian)
- Thuật lại các diễn biến chính của sự kiện, sắp xếp theo trình tự hợp lí
- Tập trung vào một số chi tiết, sự việc tiêu biểu, hấp dẫn, thu hút sự chú ý của người đọc
- Nêu được suy nghĩ, cảm xúc của người viết về sự kiện
* Hình thức:
Bài văn gồm ba phần: Mở bài, thân bài và kết bài
Trang 6Bước 3: Lập dàn ý cho bài viết
Mở bài: Giới thiệu chung về sự kiện ( thời gian, không gian mục đích tổ chức sự kiện ) Thân bài: Tóm tắt diễn biến của sự kiện theo trình tự thời gian.
+ Những nhân vật tham gia sự kiện
+ Các hoạt động chính trong sự kiện; đặc điểm, diễn biến của từng hoạt động
+ Hoạt động để lại ấn tượng sâu sắc nhất
Kết bài: Nêu ý nghĩa của sự kiện và cảm nghĩ của người viết.
Trang 7Bước 4: Viết bài:
- Bám sát dàn ý đã lập để viết thành bài văn
- Mở bài ấn tượng
- Chọn ngôi kể, người kể phù hợp, thống nhất trong toàn bài Thường là kể từ ngôi thứ nhất ( tôi/ chúng tôi)
- Thuyết minh về sự kiện một cách chi tiết và có trình tự Cần cung cấp cho người đọc các thông tin về bối cảnh, nhân vật tham gia, diễn biến của sự kiện( nên theo trình tự thời gian)
- Biểu lộ cảm xúc, đánh giá của em về sự kiện
Bước 5: Kiểm tra và chỉnh sửa
Trang 8II, LUYỆN TẬP
Trang 9Môi trường biển, sông, hồ đang bị ô nhiễm do rác thải của con người Hãy cứu các loài sinh vật dưới biển bằng cách dọn
sạch rác qua việc trả lời đúng các câu hỏi.
Trang 10DỌN SẠCH ĐẠI DƯƠNG
Trang 121.Văn thuyết minh là:
A kiểu văn bản trình bày, cung cấp thông tin hay giải thích về sự vật, hiện tượng trong cuộc sống.
B phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa.
C loại văn mang tính thông báo thẩm mĩ Đó là sự miêu tả thể hiện được cái mới mẻ, cái riêng trong cách quan sát, cách cảm nhận của người viết …
D một thể loại văn học mà ở đó người viết sử dụng các yếu tố tình cảm, cảm xúc để bày tỏ tâm tư, cách nhìn nhận, đánh giá về một sự vật, hiện tượng hay con người trong cuộc sống Người viết qua đó còn khơi gợi những suy nghĩ, sự đồng cảm với người đọc
A kiểu văn bản trình bày, cung cấp thông tin hay giải thích về sự vật, hiện tượng trong cuộc sống.
Trang 132 Phát biểu đúng về đặc điểm cơ bản của văn thuyết minh:
A Sử dụng ngôn ngữ giàu tình cảm, cảm xúc
B Lời văn sử dụng có tính thẩm mĩ cao
C Sử dụng các thao tác chính là giới thiệu, giải thích
D Sử dụng nhiều các biện pháp tu từ
C Sử dụng các thao tác chính là giới thiệu, giải thích
Trang 143 Nhận định đúng về mục đích của văn bản thuyết minh là:
A Đem lại cho con người những tri thức chính xác, khách quan về sự vật, hiện tượng để có thái độ, hành động đúng đắn
B Đem lại cho con người những tri thức mà con người chưa từng biết đến để hiểu biết và từ đó có thái độ, hành động đúng đắn
C Đem lại cho con người những tri thức tiêu biểu nhất để con người hiểu biết và bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc về chúng
D Đem lại cho con người những tri thức mới lạ để con người phát hiện ra cái hay, cái đẹp của những tri thức đó
A Đem lại cho con người những tri thức chính xác, khách quan về sự vật, hiện tượng để có thái độ, hành động đúng đắn
Trang 154.Văn bản thuyết minh có tính chất:
A Uyên bác, chọn lọc
B Mang tính chất thời sự nóng bỏng
C Chủ quan, giàu cảm xúc, tình cảm
D Tri thức khách quan, chính xác và hữu ích
D Tri thức khách quan, chính xác và hữu ích
Trang 165 Ngôn ngữ của văn bản thuyết minh có đặc điểm:
A Có tính đa nghĩa và giàu hình ảnh
B Có tính hình tượng, giàu giá trị biểu cảm
C Có tính chính xác, cô đọng, chặt chẽ và sinh động
D Có tính cá thể và giàu cảm xúc
C Có tính chính xác, cô đọng, chặt chẽ và sinh động
Trang 176 Bố cục của văn thuyết minh gồm:
Trang 187 Nội dung chính của phần mở bài là:
A Trình bày quá trình chuẩn bị cho hội chợ xuân
B Giới thiệu về sự kiện
C Tâm trạng của "tôi"
D Các sự kiện chính
B Giới thiệu về sự kiện
Trang 198 Nội dung không thuộc phần thân bài:
A Trình bày quá trình chuẩn bị cho hội chợ xuân
B Các sự kiện chính
C Diễn biến của sự kiện được thuật lại theo trình tự
D Ý nghĩa của sự kiện và cảm nghĩ của người viết
D Ý nghĩa của sự kiện và cảm nghĩ của người viết
Trang 209 Đề tài không phù hợp với để thuyết minh thuật lại một sự việc:
A Hội chợ nông sản "Sắc màu Tây Bắc"
B Lễ hội Giỗ tổ Hùng Vương 10/3 âm lịch
C Hội thi cắm hoa nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3
D Thuyết minh một cuốn sách
D Thuyết minh một cuốn sách.
Trang 2110 Đề tài phù hợp với để thuyết minh thuật lại một sự việc:
A Hội diễn văn nghệ chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20-11
B Thuyết minh về con sông quê hương
C Thuyết minh về chiếc bút chì
D Thuyết minh về đồ vật mà em yêu thích
D Thuyết minh về đồ vật mà em yêu thích
Trang 22Đề số 1: Thuật lại sự kiện: Lễ khai giảng năm học.
Trang 231, Mở bài:
Nêu tên sự kiện: Lễ khai giảng năm học
Thời gian xảy ra sự kiện: tháng 5/ 9/ …
Thân bài:
- Lễ khai giảng của năm học mới gần đây nhất (ngày 4 tháng 9 năm ), thời gian của buổi lễ (sáng, chiều) địa điểm
- Diễn biến của buổi lễ: những người tham gia, không khí buổi lễ, trang trí lễ đài, trang phục của thầy giáo, học sinh, đại biểu
- Thứ tự các hoạt động trong buổi lễ:
+ Đón các vị đại biểu;
+ Đón các em học sinh mới;
+ Chào cờ;
+ Nghe thự của Bác Hồ gửi cho học sinh;
+ Phát biểu của thầy (cô) Hiệu trưởng và các đại biểu;
+ Biểu diễn văn nghệ
3, Kết bài: Kết thúc sự kiện và nêu ý nghĩa của sự kiện
Trang 24Tham khảo : Ngày 5 tháng 9 năm ….vừa qua, trường em long trọng tổ chức buổi lễ khai giảng năm học mới.
Lễ đài được trang trí giản dị nhưng trông thật long trọng và đẹp mắt Một tấm phông đỏ nổi bật hàng chữ trắng: Lễ khai giảng năm học mới 2011 - 2012 Một dãy bàn phủ khăn xanh, có bày những lọ hoa rực rỡ là nơi dành cho các vị đại biểu Lá cờ Tổ quốc tung bay trên đỉnh cột Từng tốp, từng nhóm đội viên với đồng phục áo trắng, quần xanh, khăn quàng đỏ thắm trện vai đang túm tụm chuyện trò Đúng 7 giờ 30 phút buổi lễ bắt đầu Tiếng chị Liên đội trưởng vang to: “Nhiệt liệt chào mừng các vị đại biểu đến dự lễ khai giảng năm học 2011 - 2012 với trường chúng ta” Lập tức, tiếng trống hòa cùng tiếng vỗ tay rộn rã vang lên
Trang 25Khi các vị đại biểu đã ngồi vào chỗ, thì tiếp theo là lễ đón các em học sinh lớp 6 mới vào trường, tiếng chị Liên đội trưởng lại vang lên: “Mời bác Phan Thế Duệ, bác Nguyễn Chiếm Sơn cùng cô Hiệu trưởng ra đón các em” Các em học sinh cùng cô giáo chủ nhiệm diễu hành qua lễ đài Các em trong trang phục áo trắng, váy mini jupe, khăn quàng đội viên, trên tay là những bông hoa, những quả bóng bay vẫy chào Khi các em đã vào đúng chỗ của lớp mình, chị Liên đội trưởng mời các vị đại biểu và các thầy cô giáo cùng toàn thể trường đứng lên làm lễ chào cờ Cả sân trường im phăng phắc, những tiếng xì xào cuối cùng cũng lặng hẳn Tiếng chị Liên đội trưởng dõng dạc vang lên:
- Nghiêm! Chào cờ chào!
Trang 26Tất cả các vị đại biểu, các thầy cô giáo và các học sinh ngẩng cao đầu, chăm chú hướng lên lá cờ Tổ quốc Toàn Liên đội hát vang bài Quốc ca hùng tráng Những trang sử oanh liệt của dân tộc dường như sống lại Bài đội ca liên tiếp sau đó cũng đã sôi nổi như khí thế của lớp lớp đội viên hôm nay đang nối bước tiếp cha anh xây dựng nước nhà Sau phần nghi lễ, chương trình lễ khai giảng tiếp tục trong không khí nghiêm túc Tất cả các thầy cô giáo cùng các học sinh của trường hết sức vui mừng được đón bác Phan Thế Duệ đến dự Các bác của Phòng giáo dục, Ủy ban nhân dân, các bậc phụ huynh, các thầy cô giáo cùng tất cả các học sinh của
trường cũng đến dự đông đủ Sau phần giới thiệu đại biểu, phút sinh hoạt truyền thống bắt đầu Cô Lan
Hương giới thiệu cô Liên - Hiệu phó - lên đọc thư Bác Hồ gửi cho học sinh nhân ngày khai trường Em như thấy Bác hiện ra trước mắt với nụ cười hiền hậu trên môi và ánh mắt dịu hiền đang trìu mến nhìn chúng em
Chúng em ghi lòng tạc dạ lời Bác dạy trong thư: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có vẻ vang sánh vai các cường quốc năm châu, được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu."
Trang 27Nghe cô Hiệu phó đọc thư mà em thầm tự nhủ: mình phải cố gắng nhiều hơn nữa để trở thành con ngoan, trò giỏi, cháu Bác Hồ kính yêu Cô Liên đọc thư xong, cô Hiệu trưởng lên phát biểu, cô biểu dương những thành tích học tập trong năm học 2010 -
2011, cô khen ngợi những học sinh có thành tích xuất sắc trong năm Sau khi phát biểu xong, cô đánh một hồi trống khai trường thật dài Tiếng trống mở ra một năm học mới đầy khó khăn và cũng đầy ước mơ, hy vọng Những quả bóng bay xanh đỏ tím vàng rực rỡ của các em lớp 6 bay lên bầu trời trong xanh Tiếp theo, bác Phan Thê Duệ lên phát biểu Bác rất mừng khi thấy thầy trò trường năng khiêu đã đạt được nhiều thành tích xuất sắc trong năm vừa qua và bác mong rằng trong năm học tới, thầy trò cả trường sẽ đạt được nhiều thành tích cao hơn nữa Bác còn kể chuyện ngày xưa bác đi học như thế nào? Thầy cô, trường lớp ra sao? Bác nói vui: “Nhìn các cháu hân hoan, vui mừng trong ngày khai trường, bác ước ao được bé lại như các cháu để cùng được cắp sách đến trường như thế này
Trang 28Bác chúc các cháu cùng các thầy, cô giáo đạt được nhiều thành tích cao hơn” Bác Duệ phát biểu xong Chị Hương Ly lớp 9 Anh lên góp vui bằng tiết mục văn nghệ đảnh đàn oócgan bài Tiến lên đoàn viên Sau tiết mục của chị Hương
Ly, bạn Mai Trang lớp 7 Anh cũng lên góp vui bằng bài hát Niềm vui của em Hết tiết mục văn nghệ của bạn Mai Trang cũng là kết thúc buổi lễ khai giảng
Đối với tôi, đây là lễ khai giảng mà tôi nhớ nhất vì tôi đã bước sang một trang mới của cuộc đời, trưởng thành hơn, yêu trường yêu lớp hơn nữa
Trang 29Đề bài: Thuyết minh về lễ hội đền Hùng
I Mở bài:
- Giới thiệu về lễ hội đền Hùng, dẫn dắt vào đề bài
- Hướng dẫn làm bài Cứ hàng năm, những người con dân tộc Việt luôn hướng về quê hương Phú Thọ thân yêu dịp 10/3 âm lịch để tưởng nhớ công ơn của các vua Hùng khi có công to lớn trong việc dựng nước và giữ nước từ hàng nghìn năm trước Đây cũng là dịp
mà lễ hội Đền Hùng- một trong những lễ hội lớn nhất của nước ta diễn ra và dù có đi đâu, ở đâu con cháu Việt Nam đều muốn đến đây để thể hiện lòng biết ơn của mình
Trang 30II Thân bài:
1 Lịch sử lễ hội
- Đây là lễ hội đã có từ lâu đời
- Từ thời Đinh, Lý, Tiền Lê, thời Trần, người dân cả nước đều tụ hội về đây lễ bái gửi lòng cảm tạ thành kính đến công ơn của mười tám đời vua Hùng.
- Thời gian diễn ra mồng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm
+ Năm lẻ: Lễ hội được tổ chức bởi tỉnh Phú Thọ
+ Năm chẵn: Trung ương phối hợp với ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ và bộ văn hóa tổ chức
2 Quy mô
- Đây được xem là quốc lễ vì vậy có quy mô cực kỳ lớn.
Trang 313 Hình thức
- Về phần lễ:
+ Bao gồm lễ rước kiệu và lễ dâng hương
+ Lễ rước kiệu được diễn ra trong không khí đầy long trọng với cờ, lộng, hoa đầy màu sắc
+ Đoàn đại biểu trung ương, tỉnh và thành phố tập trung tại một địa điểm cùng đoàn xã tiểu binh rước hoa long trọng tới chân núi Hùng
+ Sau khi rước hoa đến đền, đoàn người kính cẩn dâng lễ vào thượng cung
+ Đại biểu đại diện bộ Văn hoá thay mặt cho lãnh đạo tỉnh và nhân dân cả nước trịnh trọng đọc chúc căn lễ tổ
+ Lễ dâng hương là nghi thức mà mỗi người con đều mong muốn thắp lên đền thờ nén nhang thành kính, nhờ hương khói nói hộ tâm nguyện của lòng mình với tổ tiên
Về phần hội:
+ Các trò chơi dân gian được diễn ra nhiều chọi gà, đu quay, đấu vật
+ Dân ca diễn xướng, hát quan họ hay kịch nói được thi tài giữa các làng, các thôn
Trang 32III Kết bài
- Khái quát lại về lễ hội đền Hùng
- Nếu cảm nghĩ của em về lễ hội
- Hướng dẫn làm bài Lễ hội đền Hùng là một lễ hội lớn, là một trong những nét đẹp truyền thống của dân tộc ta, niềm tự hào với nguồn gốc con rồng cháu tiên Đây cũng là một cơ hội để chúng ta bày tỏ lòng thành kính biết ơn đối với công lao của 18 đời vuaHùng Chúng ta- những thế hệ sau phải
có trách nhiệm gìn giữ nét đẹp truyền thống này, gìn giữ cội nguồn của chúng ta
Trang 33Đề số 3: Viết bài văn thuật lại sự kiện lẽ hội.
1 Mở bài
Giới thiệu sự kiện/lễ hội được thuật lại (sự kiện/lễ hội gì, diễn ra ở đâu, vào thời điểm nào).
2 Thân bài
Quang cảnh, không khí nơi sự kiện/lễ hội diễn ra.
Sự việc, hoạt động mở đầu.
Các sự việc, hoạt động tiếp theo.
Sự việc, hoạt động cuối cùng.
3 Kết bài: Đưa ra lời nhận xét đánh giá hoặc nêu cảm nhận chung về sự kiện/lễ hội.
Trang 34Tham khảo:
Một trong những lễ hội mà tôi đã có dịp chứng kiến là lễ hội đấu vật Đó là một trong những nét văn hóa tiêu biểu của quê hương tôi Lễ hội đấu vật ở quê tôi thường được tổ chức vào mùng 6 tháng Giêng âm lịch Các vòng loại sẽ lựa chọn ra năm đô vật mạnh nhất đại diện cho thôn bước vào trận chung kết
Trận đấu diễn ra vô cùng gay cấn và hấp dẫn Sau khi hai đô vật chào hỏi khán giả, trọng tài thổi còi ra hiệu trận đấu bắt đầu Hai đô vật cởi trần, mặc một chiếc quần đùi, tay buộc một chiếc khăn khác màu sắc để phân biệt Cả hai đô vật cúi người, nắm vào bắp tay của nhau tạo thành thế đấu vật Họ di chuyển trên sàn để thăm do đối phương Đô vật nào cũng ra sức vật ngã đối phương trong tiếng hò hét cổ vũ của người xem Phía trên sân khấu, có một người đang đánh trống Nhịp trống dồn dập khiến không khí càng thêm sôi động Còn khán giả thì cũng hò reo cổ vũ nhiệt tình Mười phút thi đấu diễn ra thật căng thẳng
Trang 35Khi ban tổ chức thông báo bắt đầu cuộc thi, cả hai bước vào sân cúi chào khán giả Trọng tài thổi còi và phất cờ ra hiệu trận đấu bắt đầu Hai đô vật dùng đôi tay chắc khỏe của mình ra múa khởi động Đôi chân không ngừng giậm nhảy, lùi trước lùi sau để thăm dò đối thủ Hai đô vật đã tiến sát lại gần nhau, hai tay giữ vào vai đối thủ Thân hình của họ trông thật dũng mãnh Còn gương mặt thì đã nhễ nhại mồ hôi Thoắt cái, đô vật khăn xanh đã vật ngã được đối thủ xuống đất bằng một thế đòn hiểm Trọng tài ra hiệu thời gian để chờ đô vật khăn đỏ đứng dậy “Ba… hai… một… Hết giờ!” - đô vật khăn đỏ vẫn nằm dưới sàn nhà Lúc đó, chiến thắng sẽ thuộc về đô vật khăn xanh Mỗi một trận đấu vật đều diễn ra sôi nổi, hấp dẫn.
Các trận đấu vật để lại cho tôi ấn tượng sâu sắc Tôi cảm thấy yêu mến và tự hào về những con người của quê hương mình Họ không chỉ khỏe khoắn, mạnh mẽ mà còn đầy tinh thần thượng võ