Bài giảng Bài 2 Khái niệm về đất trồng và thành phần của đất trồng 1 Ngµy so¹n 200808 Ngµy gi¶ng 25,290808 Tuaàn 1 Tieát 1 PHAÀN I TROÀNG TROÏT CHÖÔNG I ÑAÏI CÖÔNG VEÀ KÓ THUAÄT TROÀNG TROÏT BAØI 1 VAI TROØ NHIEÄM VUÏ CUÛA TROÀNG TROÏT BAØI 2 KHAÙI NIEÄM VEÀ ÑAÁT TROÀNG VAØ THAØNH PHAÀN CUÛA ÑAÁT TROÀNG I Môc tiªu cÇn ®¹t KiÕn thøc + Hieåu ñöôïc vai troø cuûa troàng troït + Bieát ñöôïc nhieäm vuï cuûa troàng troït vaø moät soá bieän phaùp thöïc hieän Ñaát troàng laø gì ? Vai troø ñaát troàn.
Trang 1Ngày soạn: 20/08/08
Ngày giảng: 25,29/08/08
Tuaàn 1:
Tieỏt 1:
PHAÀN I TROÀNG TROẽT
CHệễNG I ẹAẽI CệễNG VEÀ Kể THUAÄT TROÀNG TROẽT
BAỉI 1: VAI TROỉ NHIEÄM VUẽ CUÛA TROÀNG TROẽT.
BAỉI 2: KHAÙI NIEÄM VEÀ ẹAÁT TROÀNG VAỉ THAỉNH PHAÀN CUÛA ẹAÁT TROÀNG I/ Mục tiêu cần đạt:
- Kiến thức:
+ Hieồu ủửụùc vai troứ cuỷa troàng troùt.
+ Bieỏt ủửụùc nhieọm vuù cuỷa troàng troùt vaứ moọt soỏ bieọn phaựp thửùc hieọn
- ẹaỏt troàng laứ gỡ ?
- Vai troứ ủaỏt troàng ủoỏi vụựi caõy troàng
- ẹaỏt troàng goàm nhửừng thaứnh phaàn gỡ ?
- Kỹ năng: HS coự kú thuaọt vaứ bieọn phaựp troàng troùt noõng nghieọp
+ HS phaõn bieọt ủửụùc ủaỏt troàng vụựi caực loaùi ủaỏt khaực
- Thaựi ủoọ:
+ Hỡnh thaứnh cho HS thoựi quen aựp duùng kú thuaọt noõng nghieọp vaứo saỷn xuaỏt troàng troùt
II/ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Giaựo vieõn: Tranh veừ hỡnh 1 SGK/5, Tranh hỡnh 2, sụ ủoà 1 SGK/7
phieỏu hoùc taọp
- Hoùc sinh: ẹoùc trửụực thoõng tin baứi
III/ Hoạt động của thầy và trò:
3’
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ :
- Không.
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài.
5’
* Hoaùt ủoọng 1: Giụi thieu ve trong trot
Viet Nam la mot nửục nong nghiep phat trien Vay
trong trot co vai tro nhử the nao trong cuoc song, ta ủi
vao tỡm hieu bai: “Vai tro nhiem vu cua trong trot”
I Vai troứ, nhieọm vuù cuỷa ủaỏt troàng.
- Cung caỏp lửụng thửùc, thửùc phaồm cho con ngửụứi
Trang 210’
Quan sat hình 1/SGK va khai quat len cac vai tro cua
trong trot
? Vơi cac vai tro tren thì nhiem vu cua nganh trong trot
la gì?
* Hoạt động 2: Tìm hieu khai niem ve đat trong.
- GV yêu cầu HS đọc mục 1 phần I trong
SGK
HS hoạt động nhóm trả lời các câu hỏi:
? Cây trồng có thể sống ở đâu?
? Vì sao cây trồng sống trên đất mà
không sống được trên đá?
- GV nêu ví dụ giúp HS phân biệt giữa
đất với các vật thể tơi xốp khác:
Ví dụ: Lớp than đá tơi xốp có phải đất
trồng không? Tại sao?
- GV giảng đá được chuyển thành đất
Đất được hình thành từ đá mẹ do các yếu
tố thời gian mưa, gió, nắng … phân hủy đá
thành đất
? Đất trồng là gì?
GV: Cây trồng sống trên đất vì đất có
chứa nhiều chất dinh dưỡng
? Em thường thấy cây trồng sống ở môi
trường nào?
- GV treo tranh hình 2 SGK/ 7 yêu cầu HS
quan sát trả lời câu hỏi:
? Cây sống trong môi trường đất như thế
nào? Do đâu mà cây trồng đứng vững và
thẳng?
- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp
- Cung cấp thức ăn cho chăn nuôi
- Cung cấp nông sản để xuất khẩu
- Đảm bảo lương thực và thực phẩm cho tiêu dùng trong nước và xuất khẩu
II Khái niệm về đất trồng
1 Đất trồng là gì?
- HS đọc bài
Trên đất
- Chỉ có bề mặt tơi xốp của vỏ trái đất thì trên đó thực vật có thể sinh sống được còn trên đá thì không
- Lớp than đá tơi xốp không phải là đất trồng vì thực vật không thể sinh sống trên lớp than đá được
Đất trồng là lớp bề mặt tơi xốp của vỏ trái đất, trên đó cây trồng có thể sống và sản xuất ra sản phẩm
- Đất, nước
- Cây đứng thẳng và đứng vững hơn Do trong đất chứa nhiều chất dinh dưỡng, oxy,
Trang 3? Cây trồng trong môi trường nước như
thế nào?
? So sánh cây trồng trong môi trường đất
và nước như thế nào ?
- GV ghi bảng
+ Giống nhau: Đều có chứa chất dinh dưỡng
+ Khác nhau: Đất: Cây đứng thẳng
Nươc: Cay khong đưng thang
? Đất có vai trò như thế nào đối với cây trồng?
* Hoạt động3: Nghien cưu thanh phan cua đat trong.
- GV treo sơ đồ 1 SGK/7
HS thảo luận nhóm nhỏ tin mô tả các
thành phần của đất trồng theo sơ đồ 1
- GV nêu câu hỏi giúp học sinh hiểu vai
trò từng thành phần của đất trồng:
? Không khí có chứa các chất khí nào?
? Oxi có vai trò gì trong đời sống cây trồng ?
HS hoạt động cá nhân làm nhanh bài
tập phần II SGK/8
GV diễn giảng: Chất khoáng của đất có
chứa các chất dinh dưỡng như lân, kali …
Chất hữu cơ của đất, đặc biệt là chất mùn có
chứa nhiều chất dinh dưỡng, khi bị phân
hủy, các chất dinh dưỡng này được giải
phóng ra cung cấp cho cây trồng
? Đất trồng gồm những thành phần nào? Vai
trò của từng thành phần đó?
HS tra lơi GV khai quat.
nước…)
- Cây không đứng vững, muốn cho đứng vững thì phải có giá đỡ
2.Vai trò của đất trồng
Đất là môi trường cung cấp nước, chất dinh dưỡng, oxy cho cây và giữ cho cây đứng vững
II Thành phần của đất trồng
- Oxi, ni tơ, cacbonic và một số khí khác
- Oxi cần cho quá trình hô hấp của cây
Đất trồng gồm 3 phần
- Phần khí : Chính là không khí có ở trong các khe hở của đất, cung cấp oxy cho cây
- Phần rắn : Gồm thành phần vô cơ và hữu cơ
- Phần lỏng : Chính là nước trong đất
4 Cđng cè:
- Trồng trọt có những vai trò gì?
- Cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người
- Cung cấp nguyên liệu cho
Trang 4- Trồng trọt có những nhiệm vụ nào?
công nghiệp
- Cung cấp thức ăn cho chăn nuôi
- Cung cấp nông sản để xuất khẩu
- Đảm bảo lương thực và thực phẩm cho tiêu dùng và xuất khẩu
- Gọi 1 học sinh đọc phần ghi nhớ SGK/6
2’
5 H ướng dẫn
- Học bài dựa vào câu hỏi SGK trả lời
- Liên hệ thực tế nêu một số
ví dụ có liên quan từng phần trong bài học
- Xem trước bài “Khái niệm về đất trồng và thành phần của đất trồng”
Trang 5Ngày soạn: 30/08/08
Ngày giảng: 01,05/09/08
Tuaàn 2:
Tieỏt 2:
BAỉI 3: MOÄT SOÁ TÍNH CHAÁT CUÛA ẹAÁT TROÀNG.
I/ Mục tiêu cần đạt:
1 Kieỏn thửực: Giuựp HS hieồu ủửụùc
- Hieồu ủửụùc thaứnh phaàn cụ giụựi cuỷa ủaỏt
- Theỏ naứo laứ ủaỏt chua, kieàm vaứ ủaỏt troàng troùt
- Khaỷ naờng giửừ nửụực vaứ chaỏt dinh dửụừng cuỷa ủaỏt
- Theỏ naứo laứ ủoọ phỡ nhieõu cuỷa ủaỏt
2 Kú naờng: Coự yự thửực baỷo veọ duy trỡ vaứ naõng cao ủoọ phỡ nhieõu cuỷa ủaỏt.
3 Thaựi ủoọ: Reứn luyeọn cho HS tớnh caàn cuứ lao ủoọng.
II/ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1. Giaựo vieõn: Giaựo aựn, phieỏu hoùc taọp
2. Hoùc sinh: ẹoùc trửụực thoõng tin baứi vaứ soaùn baứi
III/ Hoạt động của thầy và trò:
3’
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ :
1 ẹaỏt troàng coự taàm quan troùng nhử theỏ
naứo ủoỏi vụựi ủụứi soỏng caõy troàng ? Neõu vớ
duù minh hoaù? (10ủ)
2 ẹaỏt troàng goàm nhửừng thaứnh phaàn naứo?
Vai troứ cuỷa tửứng thaứnh phaàn ủoự? (10ủ)
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài.
5’
* Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu khaựi nieọm thaứnh
phaàn cụ giụựi cuỷa ủaỏt
? Phaàn raộn cuỷa ủaỏt bao goàm nhửừng thaứnh
phaàn naứo?
- GV: Thaứnh phaàn khoaựng cuỷa ủaỏt bao goàm
haùt caựt, limon, seựt Tổ leọ caực haùt naứy trong ủaỏt
goùi laứ thaứnh phaàn cụ giụựi cuỷa ủaỏt
? Thaứnh phaàn cụ giụựi cuỷa ủaỏt laứ gỡ?
I Thaứnh phaàn cụ giụựi cuỷa ủaỏt laứ gỡ ?
- Thaứnh phaàn voõ cụ vaứ hửừu cụ
Tổ leọ phaàn traờm (%) cuỷa caực
Trang 610’
? Dựa vào thành phần cơ giới người ta
chia đất làm mấy loại chính?
- GV: Giữa các loại đất này còn có các
loại đất trung gian
* Hoạt động 2: Phân biệt độ chua, độ
kiềm của đất
HS tìm hiểu thông tin phần II SGK/9
thảo luận nhóm trả lới các câu hỏi:
? Người ta dùng độ pH để làm gì ?
? Trị số pH dao động trong phạm vi nào?
? Độ pH của Đất chua, đất kiềm, đất
trung tính ?
? Vì sao người ta xác định được đất chua,
đất kiềm và đất trung tính?
GV mở rộng: Người ta xác định đất
chua, kiềm và trung tính của đất để có kế
hoạch sử dụng và cải tạo đất Bởi vì mỗi
loại cây trồng sinh trưởng phát triển tốt
trong một phạm vi pH nhất định, việc
nghiên cứu xác định độ pH của đất giúp
ta bố trí cây trồng phù hợp với đất
* Liên hệ: Đối với đất chua cần phải bón
phân gì
* Hoạt động 3 : Tìm hiểu khả năng giữ
được nước và chất dinh dưỡng
HS tìm hiểu thông tin phần III SGK/ 9
? Đất giữ được nước và chất dinh dưỡng
nhờ vào đâu ?
- GV mở rộng: Trong đất có 3 loại hạt có kích
thước khác nhau: Cát từ 0.05 - 2 mm, limon
bột bụi từ 0,002 - 0,05 mm, sét < 0,002 mm
- Đất chứa nhiều hạt có kích thước bé, đất
hạt cát, limon, và sét trong đất tạo nên thành phần cơ giới của đất
- 3 loại : Đất cát, đất thịt, đất sét
Ví dụ : Đất cát pha, đất thịt nhẹ
II Thế nào là độ chua, độ kiềm của đất
- HS nghiên cứu và thảo luận theo nhóm
- Xác định độ chua, độ kiềm của đất)
- Từ 0 14.
- pH < 6,5 đất chua ; pH = 6,6 – 7,5 trung tính ; pH > 7,5 đất kiềm
Căn cứ vào độ pH người ta chia đất thành : Đất chua, đất kiềm và đất trung tính
- Bón vôi để cải tạo đất
III Khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng của đất.
- HS nghiên cứu SGK
- Nhờ các hạt cát, limon, sét và chất mùn mà đất giữ được nước và các chất dinh dưỡng
Trang 7càng chứa nhiều mùn khả năng giữ nước
và chất dinh dưỡng càng tốt
- GV phát phiếu học tập yêu cầu HS thảo
luận nhóm làm bài tập
BT: Em hãy điền dấu x vào cột tương ứng
về khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng của
từng loại đất theo mẫu bảng sau :
Khả năng giũ nước và chất
dinh dưỡng
Đất
Tốt T bình Kém
Đất sét x
? Ở đất thiếu nước, thiếu chất dinh dưỡng
cây trồng phát triển như thế nào? Và
ngược lại?
* Hoạt động 4: Tìm hieu đo phì nhieu cua đat.
? Độ phì nhiêu của đất là gì ?
- GV diển giảng: Đất có đủ nước, chất
dinh dưỡng chưa hẳn là đất phì nhiêu
- Độ phì nhiêu của đất chỉ là khả năng
của đất cho năng suất cao
? Vậy muốn đạt được năng suất cao ngoài độ
phì nhiêu của đất còn có các yếu tố nào?
* Liên hệ: Nhân dân ta có câu tục ngữ
nào nói về kinh nghiệm trong lao động
sản xuất
- HS thảo luận theo nhóm
- HS làm vào vở, 1 em lên bảng trình bày
- Nước và chất dinh dưỡng là
2 yếu tố của độ phì nhiêu
IV Độ phì nhiêu của đất là
gì ?
- Độ phì nhiêu của đất là khả năng cung cấp đủ nước, oxy và chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng và bảo đảm năng suất cao
- Muốn cây trồng có năng suất cao, ngoài độ phì nhiêu của đất cần phải có thêm các điều kiện giống tốt, chăm sóc tốt và thời tiết thuận lợi
- Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống
3’
4 Cđng cè:
- Học sinh đọc ghi nhớ SGK/10
- Vì sao đất giữ được nước và chất dinh
dưỡng ?
- Độ phì nhiêu của đất là gì ?
- Nhờ các hạt cát, limon, sét và chất mùn mà đất giữ được nước và các chất dinh dưỡng
- Là khả năng của đất cho năng suất cao
Trang 8- Liên hệ thực tế nêu một số
ví dụ có liên quan từng phần trong bài học
- Đọc trước bài 6/SGK
Trang 9Ngày soạn: 06/09/08
Ngày giảng: 08,12/09/08
Tuaàn 3:
Tieỏt 3:
BAỉI 6: BIEÄN PHAÙP SệÛ DUẽNG, CAÛI TAẽO VAỉ BAÛO VEÄ ẹAÁT.
I/ Mục tiêu cần đạt:
1 Kieỏn thửực: Giuựp HS hieồu ủửụùc
- YÙ nghúa cuỷa vieọc sửỷ duùng ủaỏt hụùp lyự
- Caực bieọn phaựp caỷi taùo vaứ baỷo veọ ủaỏt
2 Kú naờng: Hỡnh thaứnh cho hoùc sinh kú naờng choùn ủửụùc caõy troàng phuứ hụùp vụựi ủaỏt.
3 Thaựi ủoọ: Reứn luyeọn cho HS tớnh caàn cuứ lao ủoọng, coự yự thửực chaờm soực, baỷo veọ taứi
nguyeõn ủaỏt
II/ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
3.Giaựo vieõn: Tranh veừ hỡnh 3, 4, 5 SGK/14
4.Hoùc sinh: ẹoùc trửụực thoõng tin baứi vaứ soaùn baứi
III/ Hoạt động của thầy và trò:
T/gian Hoaùt ủoọng cuỷa thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ
3’
1 ổn định tổ chức: Kieồm dieọn
hoùc sinh.z
2 Kiểm tra bài cũ :
1 ? Phaàn raộn cuỷa ủaỏt bao goàm
nhửừng thaứnh phaàn naứo? Thaứnh
phaàn cụ giụựi cuỷa ủaỏt laứ gỡ? (10ủ)
2 ? Ngửụứi ta duứng ủoọ pH ủeồ laứm
gỡ ? ẹoọ pH cuỷa ẹaỏt chua, ủaỏt
kieàm, ủaỏt trung tớnh ?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu
bài.
HS leõn baỷng traỷ lụứi
5’
* Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu vỡ sao
phaỷi sửỷ duùng ủaỏt moọt caựch hụùp
lyự
HS tỡm hieồu thoõng tin SGK/13
? Vỡ sao phaỷi sửỷ duùng ủaỏt hụùp lyự
I Vỡ sao phaỷi sửỷ duùng ủaỏt hụùp lyự ?
- HS nghieõn cửựu SGK
Do nhu caàu lửụng thửùc, thửùc phaồm ngaứy caứng taờng maứ dieọn tớch ủaỏt troàng
Trang 1010’
?
HS Thảo luận nhóm là BT
SGK/14 : Em hãy điền mục đích
của các biện pháp sử dụng đất
Đại diện một vài nhóm báo
cáo:
Mục đích của các biện pháp sử
dụng đất?
Các nhóm khác nhận xét, bổ
sung
- GV chốt ý
* Hoạt động 2: Tìm hiểu một số
biện pháp cải tạo và bảo vệ đất
? Theo các em biết loại đất nào
cần cải tạo ở nước ta?
- GV giới thiệu cho HS biết 1 số
loại đất cần cải tạo ở nước ta
như: Đất xám bạc màu, đất mặn,
đất phèn,…
- GV: Có nhiều biện pháp cải tạo
và bảo vệ đất khác nhau
- GV treo tranh hình 3, 4, 5
SGK/14
Học sinh thảo luận nhóm về
mục đích của các biện pháp đó
trọt có hạn Vì vậy phải sử dụng dất hợp lí
II Biện pháp cải tạo và bảo vệ đất
- HS trả lời
+ Đất xám bạc màu, nghèo dinh dưỡng tầng đất mặt rất mỏng, đất thường chua
+ Đất mặn: Có nồng độ muối tan tương đối cao, cây trồng không sống được trừ các cây chịu được mặn ( đước, sú, vẹt, cói
…) + Đất phèn: Chứa nhiều muối, phèn gây độc hại cho cây trồng, đất rất chua
- HS thảo luận theo nhóm
- H3: Tăng bề dày lớp đất trồng.
Bien phap sư dung
- Thâm canh tăng vụ
- Khong bo đat hoang
- Chon cay trong phu hơp vơi đat
- Vưa sư dung đat, vưa cai tao
- Không để đất trống trong thời gian giữa 2 vụ thu hoạch
- Tăng lượng sản phẩm thu được
- Cây sinh trưởng phát triển tốt cho năng suất cao
- Để hạn chế đất xấu, hiệu quả thu hoạch cao
Trang 11theo tranh
? Mục đích của các biện pháp
đó?
? Tại sao phải dùng các biện
pháp đó?
+ Cày nông: Không xới lớp đất
tầng dưới
+ Bừa sục: Hoà tan chất độc
+ Giữ nước: Không tạo được axit
+ Thay nước: Thay thế bằng
nước ngọt
Đại diện một vài nhóm báo cáo
Các nhóm khác nhận xét, bổ
sung
- GV chốt ý cho HS ghi bài
- H4: Hạn chế dòng chảy sói mòn (đất dốc)
- H5: Phát triển độ che phủ hạn chế xói mòn, rửa trôi (đất dốc)
Những biện pháp thường dùng để cải tạo và bảo vệ đất: Canh tác thủy lợi và bón phân
- Canh tác: Cày sâu, bừa kĩ ; Làm ruộng bậc thang ; Trồng xen cây nông nghiệp giữa các băng cây phân xanh ; Cày nông, bừa sục, giữ nước liên tục
3’
4 Cđng cè:
- Học sinh đọc ghi nhớ
- Vì sao phải sử dụng đất hợp
lí?
- Những biện pháp thường
dùng để cải tạo và bảo vệ đất ?
- Do nhu cầu lương thực, thực phẩm ngày càng tăng mà diện tích đất trồng trọt có hạn
- Canh tác thủy lợi và bón phân
2’
5 H ướng dẫn - Trả lời câu hỏi SGK
- Làm hoàn chỉnh bài tập ở lớp vào vở bài tập
- Đọc trước bài 7/SGK
Trang 12Ngày soạn: 13/09/08
Ngày giảng: 15,19/09/08
Tuaàn 4:
Tieỏt 4:
BAỉI 7: TAÙC DUẽNG CUÛA PHAÂN BOÙN TRONG TROÀNG TROẽT.
I/ Mục tiêu cần đạt:
1 Kieỏn thửực: Sau khi học Xong học sinh biết được các loại phân bón thường dùng và
tác dụng của phân bón đối với đất, cây trồng
2 Kú naờng: Hỡnh thaứnh cho hoùc sinh kú naờng choùn ủửụùc caực loaùi phaõn boựn phuứ hụùp
vụựi caõy troàng
3 Thaựi ủoọ: Có ý thức tận dụng các sản phẩm phụ (thân, cành, lá) cây hoang dại để làm
phân bón
II/ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Giáo viên: Đọc SGK, tài liệu tham khảo, tranh vẽ liên quan tới bài học
- Học sinh: Đọc SGK, tìm hiểu biện pháp sử dụng phân bón ở địa phương.
III/ Hoạt động của thầy và trò:
T/gian Hoaùt ủoọng cuỷa thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ
5’
1 ổn định tổ chức: Kieồm dieọn
hoùc sinh.
2 Kiểm tra bài cũ :
? Nêu một số biện pháp để cải tạo
đất?
?Nêu một số biện pháp bảo vệ
đất?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu
bài học từ xưa cha ông đã nói
"Nhất nước " Nói lên tầm quan
trọng của trồng trọt
HS leõn baỷng traỷ lụứi
10’
*Hoạt động 1: Tìm hiểu khái
niệm về phân bón
GV: Yêu cầu học sinh đọc SGK.
GV: Phân bón là gì?
Gồm những loại nào?
I.Phân bón là gì?
- HS đọc SGK
- Là thức ăn cung cấp cho cây trồng
- Gồm 3 loại chính: phân hữu cơ vô cơ
và sinh vật