Bài giảng môn toán lớp 6 bài 1: điểm đường thẳng

Bài giảng môn Toán lớp 6 Bài 1 điểm Đường thẳng Giaùo aùn hình hoïc 6 GV Nguyeãn Thò Leä Haèng 1 Tuaàn 01 Tieát 01 Ngaøy daïy Chöông I ÑOAÏN THAÚNG Baøi 1 ÑIEÅM ÑÖÔØNG THAÚNG I Muïc tieâu KT + Hoïc sinh hieåu ñieåm laø gì? Ñöøông thaúng laø gì? + Hieåu ñöôïc ñieåm thuoäc (hay khoâng thuoäc) Kn + Bieát veõ ñieåm ñöôøng thaúng + Bieát ñaët teân cho ñieåm ñöôøng thaúng + Bieát söû duïng kyù hieäu , II Chuaån bò + Hoïc sinh sgk + vôû ghi + oân taäp kieán thöùc cuû + thöôùc thaúng + Giaùo vieân s.

Tuần : 01

Ngày dạy : /

Chương I ĐOẠN THẲNG

I Mục tiêu:

- KT: + Học sinh hiểu điểm là gì? Đừơng thẳng là gì?

+ Hiểu được điểm thuộc (hay không thuộc)

- Kn: + Biết vẽ điểm đường thẳng

+ Biết đặt tên cho điểm đường thẳng + Biết sử dụng ký hiệu ,

II Chuẩn bị:

+ Học sinh: sgk + vở ghi + ôn tập kiến thức củ + thước thẳng

+ Giáo viên: sách giáo khoa + giáo án + phấn màu+ bảng phụ

III Các hoạt động chủ yếu:

 Ổn định : 6

6:

Hoạt động 1: Đặt vấn đề, giới thiệu bài mới:

GV: Giới thiệu sơ lược về chương trình toán hình học 6 và các kiến thức cơ bản ở chương trình HKI

Hoạt động 2: Giới thiệu về điểm:

GV: vẽ hình 1 SGK

lên bảng và giới

thiệu:

Hình học đơn giản

nhất là điểm

Mỗi dấu chấm nhỏ

trên bảng là một

điểm & người ta dùng

chữ cái in hoa A, B,

C,… để đặt tên cho

điểm

Vậy hình 4 có bao

nhiêu điểm

GV: vẽ hình lên bảng

A

B P

C M

Có 3 điểm phân biệt là : A,B,M

1 Điểm :

A

B P

C M

GV : một điểm mà

mang hai tên là hai

điểm trùng nhau

GV: cho hai điểm

trùng nhau, giới thiệu

A, C là hai điểm

trùng nhau vậy theo

hình vẽ trên bản điểm

nào trùng nhau?

GV : giới thiệu tiếp

-Hai điểm phân biệt

là 2 điểm không trùng

nhau

- Bất cứ hình nào

cũng là tập hợp các

điểm

- Điểm cũng là một

hình

HS lên bảng quan sát và chỉ từng điểm có trên bảng

Vậy theo hình vẽ trên bảng

ta có hai điểm trùng nhau là:

C và M

Hoạt động 3: GV giới thiệu về đường thẳng:

GV nêu vài hình ảnh

về đường thẳng như:

sợi chỉ, mép bàn, …

GV vẽ hình và giới

thiệu cách viết tên

đường thẳng

Sau đó GV đặt câu

hỏi : Trên bảng có

những đường thẳng

gì?

GV Đường thẳng có

bị giới hạn không?

Vẽ đường thẳng là vẽ

1 vạch như thế nào?

HS : đường thẳng a và đường thẳng p

Đường thẳng không bị giới hạn về hai phía

Vẽ đường thẳng là vẽ một vạch thẳng

2 Đường thẳng

a p

Đường thẳng là một tập hợp điểm

Đường thẳng không bị giới hạn về hai phía

Hoạt động 4: Điểm thuộc (không thuộc)đường thẳng:

Điểm nằm trên đường

thẳng ta nói điểm đó

thuộc đường thẳng,

hay đường thẳng đi

3 Điểm thuộc (không thuộc) đường thẳng:

qua điểm đó, đường

thẳng chứa điểm đó

và nếu điểm không

nằm trên đường thẳng

ta nói điểm đó không

thuộc đường thẳng,

hay đường thẳng

không đi qua điểm

đó, đường thẳng

không chứa điểm đó

GV: vẽ hình minh họa

lên bảng

HS : đọc tên điểm

thuộc đường thẳng,

điểm không thuộc

đường thẳng

a

b

C

M

N

M  a; N  b ; c  a,b

M  b; N  a

d

B

A

Điểm A thuộc đường thẳng d

Ký hiệu : a d Điểm B không thuộc đường thẳng d

Ký hiệu : B  d

Hoạt động 5: Củng cố bài + hướng dẫn về nhà

a Sử dụng bảng phụ làm bảng tóm tắt kiến thức bài học

b Bài 1, 3, 4, 7 SGK

c HDVN:

+ Học bài từ SGK

+ Làm BT 2, 5, 6 SGK

+ Chuẩn bị bài mới : BA ĐIỂM THẲNG HÀNG

Ngày dạy :

I Mục tiêu:

- KT: + Học sinh hiểu được thế nào là ba điểm thẳng hàng

+ Hiểu được thế nào là điểm nằm giữa hai điểm

+ Trong ba điểm thẳng hàng có 1 và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại

- Kn: + Biết vẽ 3 điểm đường thẳng, 3 điểm không thẳng hàng

+ Biết sử dụng các thuật ngữ : nằm cùng phía, khác phía, nằm giữa

- VD : Yêu cầu sử dụng thước thẳng để vẽ và kiểm tra ba điểm thẳng hàng một cách cẩn thận, chính xác

II Chuẩn bị:

+ Học sinh: sgk + vở ghi + bút chì + thước thẳng

+ Giáo viên: phấn màu+ bảng phụ thước thẳng

III.Các hoạt động chủ yếu:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Kiểm tra bài củ:

Vẽ đường thẳng a.Vẽ các điểm:A,C,D a

Vẽ đường thẳng b.Vẽ các điểm:S,T b;

R  b

GV vẽ hình lên bảng và cho học sinh

nhận biết các điểm nào là điểm thuộc

đường thẳng, điểm nào là điểm không

nằm trên đường thẳng

b

D

GV nhận xét , cho điểm

Ta thấy đường thẳng a có chứa 3 điểm A,

B, C Vậy ta nói ba điểm này thẳng hàng

HS : lên bảng vẽ hình

a b

R A C D

S T

b

D

HS trả lời:

A  c; A b; B  a; Bc; D  a;C  c;

E b; Fa; F  c; F b

Hoạt động 2: Giới thiệu về 3 điểm thẳng hàng:

Khi nào thì 3 điểm

thẳng hàng?

Vậy khi nào thì ba

điểm không thẳng

hàng?

GV giới thiệu về cách

vẽ ba điểm thẳng

hàng Sau đó GV cho

học sinh vẽ các điểm

A,B,C  a và M,N,S

b

GV kết luận:

- Ba điểm thẳng hàng

là ba điểm cùng nằm

trên một đường thẳng

- Ba điểm không

thẳng hàng là ba

điểm không cùng

nằm trên một đường

thẳng

Ba điểm thẳng hàng là ba điểm cùng nằm trên cùng một đường thẳng

Ba điểm không thẳng hàng là ba điểm không cùng nằm trên cùng một đường thẳng

HS vẽ hình:

a

b

A

M

HS làm các bài tập : 8, 10 SGK

1 Ba điểm thẳng hàng:

a

Ba điểm A, B, C  a

Hoạt động 3: GV giới thiệu về điểm nằm giữa hai điểm:

có điểm nào nằm

giữa hai điểm nào

không?

GV: Qua 3 điểm

thẳng hàng thì có bao

nhiêu điểm nằm giữa

2 điểm còn lại?

HS: Điểm B nằm giữa hai điểm A và C

Chỉ có 1 và duy nhất 1 điểm nằm giữa hai điểm còn lại

a

Trong ba điểm thẳng hàng có một điểm và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại

Hoạt động 4: Mở rộng khái niệm, củng cố:

- Vẽ 3 điểm M, N, P thẳng hàng sao cho N nằm

giữa M và P

- Vẽ 3 điểm A, B, C thẳng hàng sao cho B

không nằm giữa A và C

GV sử dụng bảng phụ để củng cố về 3 điểm

thẳng hàng, điểm nằm giữa hai điểm

GV nhấn mạnh: Không có điểm nào nằm giữa

ba điểm không thẳng hàng

HS lên bảng vẽ hình

Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà

+ Học bài theo SGK

+ Làm BT 12, 13, 14 SGK

+ Chuẩn bị bài mới : ĐƯỜNG THẲNG ĐI QUA HAI ĐIỂM

Ngày dạy : / /

I Mục tiêu:

- KT: Học sinh hiểu được có 1 và chỉ 1 đường thẳng đi qua 2 điểm phân biệt

- KN: + Biết vẽ đường thẳng đi qua 2 điểm phân biệt

+ Biết vị trí tương đối của 2 đường thẳng trên mặt phẳng:

o Phân biệt:

 Cắt nhau

 Song song

o Trùng nhau

- VD:Vẽ cẩn thận, chính xác đường thẳng đi qua 2 điểm phân biệt A và B

II Chuẩn bị:

+ Học sinh: sgk + vở ghi + bút chì + thước thẳng

+ Giáo viên: phấn màu+ bảng phụ, thước thẳng

III Các hoạt động chủ yếu:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài củ:

GV vẽ 4 thẳng hàng và cho biết điểm nào

nằm giữa điểm nào?

GV nhận xét , cho điểm

HS : lên bảng vẽ hình

a

Hai điểm B và C nằm giữa hai điểm A,D

B nằm giữa A và C

C nằm giữa B và D

Hoạt động 2: Giới thiệu về cách vẽ đường thẳng:

Cho điểm A, hãy vẽ

đường thẳng đi qua A

Ta vẽ được tất cả là

bao nhiêu đường thẳng

như vậy?

Cho điểm B  A, hãy

vẽ đường thẳng đi qua

A và B Ta vẽ được tất

cả là bao nhiêu đường

thẳng như vậy?

GV : hướng dẫn học

sinh làm bài 15 SGK

HS vẽ hình theo yêu cầu của GV

A

Ta vẽ được vô số đường thẳng như vậy

HS2: vẽ hình

a

Ta chỉ vẽ được duy nhất một đường thẳng qua 2 điểm A và B

1 Vẽ đường thẳng:

a

Có một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm A và B

Hoạt động 3: GV giới thiệu về tên đường thẳng:

GV vẽ hình lên bảng

và nêu tên các đường

thẳng AB, xy, a, …

Nếu đường thẳng chứa

ba điểm A, B, C thẳng

hàng thì tên gọi nó như

thế nào?

Có 6 tên gọi là:

AB, BA, AC, CA, BC, CB

2 Tên đường thẳng:

a

Đường thẳng AB, a

x

y

a

Hoạt động 4: Vị trí tương đối của hai đường thẳng:

GV sử dụng bảng phụ:

x

y HS nhìn vào bảng phụ:

HS theo dõi bài giảng của

3 Đường thẳng trùng nhau, cắt nhau, song song:

b a

A

x

y

GV giới thiệu phần

chú ý SGK

HS về nhà học thuộc chú ý SGK

x

y

xy

b a

A

a cắt b

x y

a//b Hai đường thẳng có thể trùng nhau, cắt nhau hoặc song song nhau

Chú ý (ghi SGK)

Hoạt động 5: Củng cố + BTVN:

- Tại sao hai điểm luôn thẳng hàng?

- Cho 3 điểm và 1 thước thẳng, làm thế nào để biết 3 điểm đó thẳng hàng?

- Tại sao hai đường thẳng có 2 điểm chung phân biệt thì trùng nhau?

- BTVN: 16, 17, 19, 20, 21 SGK

- Học bài theo SGK

Chuẩn bị bài thực hành (chuẩn bị cọc, dây).

Ngày dạy : / /

Bài 4 THỰC HÀNH TRỒNG CÂY THẲNG

HÀNG

I Mục tiêu:

- HS biết trồng cây hoặc chôn các cọc thẳng hàng với nhau dựa trên khái niệm ba điểm thẳng hàng

II Chuẩn bị:

+ Học sinh:chuẩn bị dụng cụ thực hành theo nhóm

+ Giáo viên: 3 cọc tiêu, 1 dây, 1 búa đóng cọc

III Các hoạt động chủ yếu:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Hoạt động 1: Thông báo nhiệm vụ:

1 Nhiệm vụ:

a Chôn các cọc hàng rào thẳng

hàng nằm giữa hai cột mốc A và

b Đào hố trồng cây thẳng hàng với

hai cây A và B đã có ở sân

trường

c Khi đã có dụng cụ ở trong tay

chúng ta cần tiến hành làm như

thế nào?

HS nhắc lại nhiệm vụ phải làm trong tiết học

Cả lớp tự ghi bài

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách làm:

GV cho học sinh đọc SGK mục 3 trang

108 và quan sát kĩ tranh vẽ hình 24, 25

GV làm mẫu trước toàn lớp

Cách làm:

Bước 1: Đặt cọc tiêu thẳng đứng với

mặt đất tại hai điểm A và B

Bước 2: HS1 đứng ỡ vị trí gần điểm A

HS2 đứng ở vị trí điểm C

Bước 3: HS1 ngắm và ra hiệu cho HS2

đặt cọc tiêu ở vị trí điểm C sao cho HS1

thấy cọc tiêu A che lấp hoàn toàn hai

cọc tiêu ở vị trí B và C

 khi đó 3 điểm A, B, C thẳng hàng

GV thao tác: Chôn cọc C thẳng hàng

với hai cọc A, B ở cả hai vị trí của C

Đại diện 2 học sinh 2 nhóm nêu cách làm

HS tự ghi bài

* Lần lượt 2 HS thao tác đặt cọc C thẳng hàng với hai cọc A và B trước toàn lớp

Hoạt động 3: Học sinh thực hành theo nhóm:

GV qua sát các nhóm học sinh thực

hành, nhắc nhở, điều chỉnh khi cần

thiết

- Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho từng thành viên tiến hành chôn cọc thẳng hàng với hai mốc A và B mà GV cho trước

- Mỗi nhóm học sinh có ghi lại biên bản thực hành theo trình tự các khâu

1) Chuẩn bị thực hành.

2) Thái độ, ý thức thực hành

3) Kết quả thực hành: mỗi nhóm tự đánh giá: Tốt – khá - TB

Hoạt động 4: Nhận xét:

- GV nhận xét đánh giá kết quả thực hành của từng nhóm

- GV tập trung học sinh và nhận xét toàn lớp

Hoạt động 5: Kết thúc:

Học sinh vệ sinh chân tay, cất dụng cụ, chuẩn bị vào giờ học sau

VN: xem trước bài học : BÀI 5 TIA

Ngày dạy : / /

I Mục tiêu:

- KT: + Học sinh biết định nghĩa, mô tả tia bằng các cách khác nhau

+ Biết thế nào là hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau

- Kn: Biết vẽ tia

- VD : + Biết phân loại hai tia chung gốc

+ Biết phát biểu gọn các mệnh đề toán học

II Chuẩn bị:

+ Học sinh: sgk + vở ghi + bút chì + thước thẳng

+ Giáo viên: phấn màu+ bảng phụ thước thẳng

III Các hoạt động chủ yếu:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài củ:

Vẽ đường thẳng xy

Vẽ điểm O xy

Từ hình vẽ GV giới thiệu về tia bằng mô tả

trực quan: “Một phần đường thẳng bị chia

ra bởi điểm O cùng với điểm O được gọi là

1 tia gốc O”

x

y O

Hoạt động 2: Hình thành khái niệm tia:

Vậy hình trên có bao

GV tiếp tục cho học

sinh vẽ 1 tia Ax

GV: tia có bị giới hạn

không?

Hình trên gồm 2 tia : Ox và Oy

HS vẽ tia Ax lên bảng

x A

Tia Ax bị giới hạn về phía gốc A nhưng không bị giới hạn về phía x

x

y O

Hình gồm điểm O và một phần đường thẳng bị chia

ra bởi điểm O được gọi là một tia gốc O

Hoạt động 3: GV giới thiệu về hai tia đối nhau:

GV: Trên hình vừa vẽ ta

thấy 2 tia Ox và Oy là

hai tia đối nhau Vậy

hai tia đối nhau là hai

tia như thế nào?

GV cho HS làm bài tập

?1 SGK

x

y

+ Tại sao Ax và By

không phải là hai tia đối

nhau?

+ Hình trên có những

tia đối nhau nào?

HS1: Hai tia Ox và Oy cùng nằm trên cùng một đường thẳng, và có chung một gốc O nên gọi là hai tia đối nhau

HS1: hai tia Ax và Bykhông đối nhau vì chúng không có gốc chung

HS2: các tia đối nhau là : + Ax và Ay

+ Bx và By

2 Hai tia đối nhau:

x

y O

Mỗi điểm trên đường thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau

Hoạt động 4: Hai tia trùng nhau:

GV dùng phấn màu

xanh vẽ tia AB rồi dùng

phấn màu đỏ vẽ tia Ax

x

A B

Từ các nét phấn trùng

nhau -> hai tia trùng

nhau

Tìm hai tia trùng nhau

trong hình 28 SGK

x

y

Thế nào là hai tia trùng

nhau?

Thế nào là hai tia không

trùng nhau?

Vậy hai tia cùng xuất

phát từ một gốc có phải

là hai tia trùng nhau

không?

HS quan sát GV vẽ hình

HS quan sát và chỉ ra đặc điểm của hai tia Ax và AB + Chung gốc

+ Tia này nằm trên tia kia

HS tìm hai tia trùng nhau

HS : Hai tia trùng nhau là hai tia có mọi điểm đều là điểm chung

Hai tia không trùng nhau là hai tia phân biệt

HS: hai tia cùng xuất phát từ một gốc chưa chắc đã là hai tia trùng nhau

3 Hai tia trùng nhau:

x

A B

- Hai tia trùng nhau là hai tia có mọi điểm đều là điểm chung

- Hai tia phân biệt là hai tia không trùng nhau

Hoạt động 5: Củng cố +Hướng dẫn về nhà

+ Sử dụng bảng phụ ôn tập các tia

+ Học bài theo SGK

+ Làm BT 22,24 SGK

+ Chuẩn bị bài mới : LUYỆN TẬP

Ngày dạy : / /

LUYỆN TẬP

I Mục tiêu:

- Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng về vẽ tia

- Rèn luyện tính cẩn thận chính xác khi vẽ

II Chuẩn bị:

+ Học sinh: sgk + vở bài tập + bút chì + thước thẳng

+ Giáo viên: phấn màu+ bảng phụ thước thẳng

III Các hoạt động chủ yếu:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Hoạt động 1: Luyện tập nhận thức khái niệm:

- Vẽ đường thẳng xy Lấy điểm O

bất kỳ trên xy

- Chỉ ra và viết tên hai tia chung

gốc O Tô đỏ một trong hai tia, tô

xanh tia còn lại

- Viết tên hai tia đối nhau, hai tia

đối nhau có đặc điểm gì?

Một học sinh lên bảng làm bài

HS cả lớp làm vào vở bài tập

x

y O

+ Hai tia chung gốc : tia Ox và tia Oy

+ Hai tia đối nhau là : tia Ox và tia Oy Hai tia đối nhau có đặc điểm là chung gốc và hai tia tạo thành một đường thẳng

Hoạt động 2: Làm bài tập SGK

Bài 2: Điền vào chổ trống để được

câu đúng trong các phát biểu sau:

1- Điểm K nằm trên đường thẳng

xy là gốc chung của …………

2- Nếu điểm A nằm giữa hai điểm

B và C thì:

- Hai tia ……… đối nhau

- Hai tia CA và ……… trùng nhau

- Hai tia BA và BC …………

3- Tia AB là hình gồm điểm ……

và tất cả các điểm ……… với B

đối với ………

4- Hai tia đối nhau là …………

5- Nếu 3 điểm E, F, H cùng nằm

trên một đường thẳng thì trên

hình có:

a) Các tia đối nhau là………

b) Các tia trùng nhau là………

Bài 3 Trong các câu sau em hãy

chọn câu đúng

1-Hai tia Ax và Ay chung gốc thì

đối nhau

2-Hai tia Ax và Ay cùng nằm trên

đường thẳng xy thì đối nhau

3-Hai tia Ax và By cùng nằm trên

đường thẳng xy thì đối nhau

4-Hai tia cùng nằm trên đường

thẳng xy thì trùng nhau

HS trả lời miệng trước toàn lớp

1 x

y A

4 HS trả lời:

1- Sai

2- Đúng

3- Sai

4- Sai

Hoạt động 3: Luyện tập vẽ hình:

Bài 4: Vẽ 3 điểm không

thẳng hàng A; B; C

- Vẽ tia AB; AC; BC

- Vẽ các tia đối nhau

AB và AD

AC và AE

- Lấy M  tia

AC, vẽ tia BM

Bài 5:

1-Vẽ hai tia chung gốc

Ox và Oy

2-Vẽ một số trường hợp

về hai tia phân biệt

Bài 4

A

B C

D E

M

Bài 5:

x

y

Tia Ox; Oy O

x

y O

x

y A

B

Hoạt động 4: Củng cố - Hướng dẫn về nhà - BTVN

Thế nào là tia gốc O

Hai tia đối nhau là hai tia

phải thỏa mãn điều kiện

gì?

- Oân tập kĩ lý thuyết

- Chuẩn bị bài mới:

ĐOẠN THẲNG

HS trả lời câu hỏi

Ngày dạy :

Bài 6 ĐOẠN THẲNG

I Mục tiêu:

- KT: + Học sinh biết định nghĩa đoạn thẳng

- Kn: Biết vẽ đoạn thẳng

 Biết nhận dạng đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt tia

 Biết mô tả hình vẽ bằng các cách diễn đạt khác nhau

- VD :Giáo dục tính cẩn thận, chính xác

II Chuẩn bị:

+ Học sinh: SGK + vở ghi + bút chì + thước thẳng

+ Giáo viên: phấn màu + bảng phụ + thước thẳng

III Các hoạt động chủ yếu: