CHUYÊN 1: PH NG PHÁP B O TOÀN NGUYÊN T
I Ph ng pháp b o toƠn nguyên t
1 N i dung ph ng pháp b o toƠn nguyên t
các nguyên t đ c b o toàn
- H qu c a c a đ nh lu t b o toàn nguyên t : Trong ph n ng hóa h c, t ng s mol c a m t nguyên
t tham gia ph n ng b ng t ng s mol nguyên t đó t o thành sau ph n ng
Ví d : t cháy hoàn toàn 6 gam axit axetic c n v a đ V lít O2 (đktc) S n ph m cháy h p th h t vào bình đ ng NaOH d , th y kh i l ng bình t ng m gam Tính V và m ?
Các h ng t duy đ tính V và m :
* H ng 1 : D a vào s mol c a axit axetic (CH3COOH) và ph ng trình ph n ng đ tính s mol c a O2
c n dùng, s mol CO2và s mol H2O t o thành T đó suy ra th tích O2và kh i l ng bình NaOH t ng Theo gi thi t : CH COOH3
* H ng 2 : D a vào h qu c a đ nh lu t b o toàn nguyên t và s mol axit CH3COOH (0,1 mol) đ tính
s mol CO2 và s mol H2O t o thành; s mol O2tham gia ph n ng T đó suy ra th tích O2và kh i l ng bình NaOH t ng
Trang 2Câu 25 – Mã đ 231: D n V lít (đktc) h n h p X g m axetilen và hiđro có kh i l ng là m gam đi qua ng
s đ ng b t niken nung nóng, thu đ c khí Y D n Y vào l ng d AgNO3 trong dung d ch NH3thu đ c
12 gam k t t a Khí đi ra kh i dung d ch ph n ng v a đ v i 16 gam brom và còn l i khí Z t cháy hoàn toàn khí Z đ c 2,24 lít khí CO2(đktc) và 4,5 gam H2O Giá tr c a V là:
( thi tuy n sinh Cao đ ng kh i A n m 2007)
H ng d n gi i Cách 1 : Ph ng pháp thông th ng – Tính toán theo ph ng trình ph n ng
Theo gi thi t ta suy ra Y g m H2 d , C2H2 d , C2H4 và C2H6
⎯⎯→ C2Ag2 + 2NH4NO3 (3) mol: 0,05 0,05
V i cách 1 : Vi t nhi u ph n ng, m i liên quan v s mol c a các ch t đ c tính toán d a trên ph n
ng Tuy d hi u nh ng ph i trình bày dài dòng, m t nhi u th i gian, ch phù h p v i hình th c thi t lu n
tr c đây
V i cách 2 : M i liên quan v s mol c a các ch t đ c tính toán tr c ti p d a vào s b o toàn các nguyên t nên không ph i vi t ph ng trình ph n ng
Trang 3c K t lu n :
So sánh 2 cách gi i trên, ta th y : Ph ng pháp b o toàn nguyên t có u đi m là trong quá trình làm
bài t p h c sinh không ph i vi t ph ng trình ph n ng, tính toán đ n gi n d a vào s b o toàn nguyên t
và cho k t qu nhanh h n so v i vi c tính toán theo ph ng trình ph n ng
Nh v y : N u s d ng ph ng pháp b o toàn nguyên t m t cách hi u qu thì có th t ng đáng k t c
đ làm bài so v i vi c s d ng ph ng pháp thông th ng
3 Ph m vi áp d ng :
Ph ng pháp b o toàn nguyên t có th gi i quy t đ c nhi u d ng bài t p liên quan đ n ph n ng
trong hóa vô c c ng nh trong hóa h u c
M t s d ng bài t p th ng dùng b o toàn nguyên t là :
+ Ion Al3+, Zn2+tác d ng v i dung d ch ki m (NaOH, Ba(OH)2, )
+ Khí CO2tác d ng v i dung d ch ki m
+ Tính s mol HNO3, H2SO4tham gia ph n ng
+ t cháy h p ch t, th ng là h p ch t h u c
+ Th y phân không hoàn toàn peptit
4 B ng tính nhanh s mol nguyên t , nhóm nguyên t trong ph n ng
T ví d trên ta th y : Có th tính nhanh s mol nguyên t , nhóm nguyên t nh sau :
S mol nguyên t X ho c nhóm nguyên t X = s nguyên t ho c nhóm nguyên t X trong đ n ch t,
h p ch t s mol ch t đó
B ng tính nhanh s mol nguyên t , nhóm nguyên t
Ba(OH)2
2 Ba(OH)
Ala-Ala-Ala nAla Ala Ala− − nAla =3nAla Ala Ala− −
Ala-Gly-Ala-Val-Gly-Val nAla-Gly-Ala-Val-Gly-Val nAla =2nAla-Gly-Ala-Val-Gly-Val ;
- B c 2 : Nh n d ng nhanh ph ng pháp gi i bài t p : Khi g p bài t p mà gi a l ng ch t c n tính và
l ng ch t đ bài cho đ u có ch a cùng 1 nguyên t hay m t nhóm nguyên t thì ta nên dùng ph ng
Trang 4- B c 3 : Xác đ nh áp d ng b o toàn nguyên t đ i v i nguyên t , nhóm nguyên t nào
- B c 4 : Thi t l p ph ng trình b o toàn nguyên t Ngoài ra, k t h p v i các gi thi t khác đ l p các
ph ng trình toán h c có liên quan T đó suy ra l ng ch t c n tính
PS :
- Trong ph ng pháp b o toàn nguyên t , n u xác đ nh sai ho c thi u các ch t ch a nguyên t mà ta s
d ng đ tính l ng ch t thì b o toàn nguyên t không còn đúng n a
Các ví d minh h a
a Ph n ng m t giai đo n
Ví d 1: i n phân nóng ch y Al2O3v i các đi n c c b ng than chì, thu đ c m kilogam Al catot và 89,6
m3 (đktc) h n h p khí X anot T kh i c a X so v i H2 b ng 16,7 Cho 1,12 lít X (đktc) ph n ng v i dung
d ch Ca(OH)2d , thu đ c 1,5 gam k t t a Bi t các ph n ng x y ra hoàn toàn Giá tr c a m là
( thi tuy n sinh i h c kh i B n m 2013)
H ng d n gi i
B c 1 : L p s đ ph n ng :
Trong ph n ng đi n phân nóng ch y Al2O3 v i các đi n c c làm b ng than chì (C), Al sinh ra catot,
O2sinh ra anot và nh v y anot s b O2 oxi hóa thành CO, CO2, ngoài ra v n có th còn O2 d
pháp b o toàn nguyên t
B c 3 : Xác đ nh áp d ng b o toàn nguyên t đ i v i nguyên t , nhóm nguyên t nào
D a vào gi thi t tính đ c s mol c a CO2, CO, O2 T đó tính đ c s mol c a Al2O3 d a vào b o toàn nguyên t O Bi t đ c s mol c a Al2O3 s tính đ c s mol c a Al d a vào b o toàn nguyên t Al
B c 4 : Thi t l p ph ng trình b o toàn nguyên t T đó suy ra l ng ch t c n tính
Trang 5Ví d 2: t 5,6 gam Fe trong không khí, thu đ c h n h p ch t r n X Cho toàn b X tác d ng v i dung
d ch HNO3 loãng (d ), thu đ c khí NO (s n ph m kh duy nh t) và dung d ch ch a m gam mu i Giá tr
c a m là:
( thi tuy n sinh i h c kh i B n m 2012)
H ng d n gi i
Vì dung d ch HNO3d nên Fe ph n ng h t, mu i s t t o thành là Fe(NO3)3
Gi a l ng ch t c n tính là kh i l ng Fe(NO3)3và l ng ch t đã bi t là Fe đ u có nguyên t Fe, nên áp
d ng b o toàn nguyên t đ i v i Fe, ta có :
Bây gi ta s s d ng k t qu trên đ gi i bài t p ví d 3 :
Ví d 3: H p th hoàn toàn 2,688 lít khí CO2 ( đktc) vào 2,5 lít dung d ch Ba(OH)2 n ng đ a mol/l, thu
Ví d 4:H p th hoàn toàn V lít CO2 (đktc) vào bình đ ng 200 ml dung d ch X g m NaOH 1M và Na2CO3
0,5M, thu đ c dung d ch Y K t tinh dung d ch Y (ch làm bay h i n c) thu đ c 19,9 gam ch t r n khan Giá tr V là:
Trang 6N u trong dung d ch Y ch có Na2CO3 thì s mol Na2CO3 là 0,2 mol, khi đó kh i l ng ch t r n là 21,2 gam; n u Y ch ch a NaHCO3 thì s mol NaHCO3 là 0,4 mol, khi đó kh i l ng ch t r n là 33,6; còn n u Y
ch a c hai mu i thì kh i l ng ch t r n thu c kho ng (21,2 ; 33,6) Trên th c t kh i l ng ch t r n ch là 19,9 gam nên x y ra tr ng h p NaOH d Nh v y ch t r n g m NaOH d và Na2CO3
Theo gi thi t và b o toàn nguyên t Na, ta có :
Bây gi ta s v n d ng k t qu trên đ gi i bài t p các ví d 5, 6 :
Ví d 5: Cho 200 ml dung d ch AlCl3 1,5M tác d ng v i V lít dung d ch NaOH 0,5M, l ng k t t a thu
n + n nên còn m t ph n ion nhôm n m trong dung d ch sau ph n ng
Ph n ng có th x y ra theo hai h ng khác nhau :
3
3 3
Theo h ng (1) : AlCl3 d , nên l ng NaOH dùng trong tr ng h p này là ít nh t
Theo h ng (2) : AlCl3 chuy n h t vào k t t a Al(OH)3, sau đó k t t a b hòa tan m t ph n Tr ng h p này l ng NaOH dùng nhi u nh t V y ta ph i tính l ng NaOH theo h ng (2)
dd NaOH
(2)
Trang 7PS : bài này, n u đ ch nói “Giá tr c a V là : ” thì ph n ng có th x y ra theo h ng (1) ho c (2)
Khi đó s có hai giá tr c a V th a mãn là V(min) ng v i h ng (1) và V(max) ng v i h ng (2)
Ví d 6: Hoà tan hoàn toàn m gam ZnSO4 vào n c đ c dung d ch X N u cho 110 ml dung d ch KOH 2M vào X thì thu đ c 3a gam k t t a M t khác, n u cho 140 ml dung d ch KOH 2M vào X thì thu đ c 2a gam k t t a Giá tr c a m là:
Zn(OH) + 2OH− → [Zn(OH) ]−
Cho 110 ml KOH 2M (0,22 mol) vào dung d ch X (TN1), thu đ c 3a gam Zn(OH)2 Cho 140 ml dung
d ch KOH 2M (0,28 mol) vào dung d ch X (TN2), thu đ c 2a gam k t t a Ch ng t tr ng h p (TN2)
k t t a đã b hòa tan m t ph n TN1 k t t a có th b hòa tan m t ph n ho c ch a b hòa tan
N u TN1 k t t a ch a b hòa tan, áp d ng b o toàn nhóm OH− TN1 và s d ng k t qu trên cho TN2, ta có :
2n n nên k t t a đã b hòa tan
V y TN1 k t t a đã b hòa tan m t ph n, v n d ng k t qu trên, ta có :
4
4
4 4
ZnSO
ZnSO
ZnSO ZnSO
Ví d 7: Hòa tan h t h n h p ch a 10 gam CaCO3 và 17,4 gam FeCO3b ng dung d ch HNO3 loãng, nóng
S mol HNO3đã tham gia ph n ng là:
A 0,8 mol B 0,5 mol C 0,7 mol D 0,2 mol.
( thi th i h c l n 1 – THPT Chuyên Hùng V ng – Phú Th , n m h c 2011 – 2012)
H ng d n gi i
S đ ph n ng :
FeCO3 + CaCO3 + HNO3 ⎯⎯→to Fe(NO3)3 + Ca(NO3)2 + NO + CO2 + H2O
Áp d ng b o toàn nguyên t Ca, Fe và b o toàn electron, ta tính đ c s mol c a Ca(NO3)2, Fe(NO3)3 và
NO Sau đó áp d ng b o toàn nguyên t N, ta tính đ c s mol c a HNO3 :
Trang 8Ví d 8: Hòa tan hoàn toàn h n h p g m 0,18 mol FeS2 và a mol Cu2S b ng dung d ch HNO3v a đ thu
đ c dung d ch X ch ch a mu i sunfat và V lít NO (đktc) là s n ph m kh duy nh t Giá tr c a V là:
Áp d ng b o toàn nguyên t đ i v i Cu, Fe, S, ta có :
Cu2S + 2FeS2 ⎯⎯⎯→HNO 3 2CuSO4 + Fe2(SO4)3
Ví d 9: X là h n h p 2 hiđrocacbon m ch h , cùng dãy đ ng đ ng đ t cháy h t 2,8 gam X c n 6,72 lít
O2(đktc) H p th toàn b s n ph m cháy vào n c vôi trong d đ c m gam k t t a Giá tr m là:
A 30 gam B 20 gam C 25 gam D 15 gam.
H ng d n gi i
S đ ph n ng đ t cháy hai hiđrocacbon trong X :
o t
Ví d 11: H n h p X g m axit axetic, axit fomic và axit oxalic Khi cho m gam X tác d ng v i NaHCO3
(d ) thì thu đ c 15,68 lít khí CO2 (đktc) M t khác, đ t cháy hoàn toàn m gam X c n 8,96 lít khí O2 (đktc), thu đ c 35,2 gam CO2 và y mol H2O Giá tr c a y là:
Trang 9( thi tuy n sinh i h c kh i A n m 2011)
Ví d 12: Tripeptit X và tetrapeptit Y đ u m ch h Khi th y phân hoàn toàn h n h p g m X và Y ch t o ra
m t amino axit duy nh t có công th c H2NCnH2nCOOH t cháy 0,05 mol Y trong oxi d , thu đ c N2 và 36,3 gam h n h p g m CO2, H2O t cháy 0,01 mol X trong oxi d , cho s n ph m cháy vào dung d ch Ba(OH)2 d , thu đ c m gam k t t a Bi t các ph n ng đ u x y ra hoàn toàn Giá tr c a m là
t công th c phân t c a amino axit là CaH2a+1O2N
X là tripeptit t o ra t amino axit trên có công th c là C3aH6a-1O4N3
Y là tetrapeptit t o ra t amino axit trên có công th c là C4aH8a-2O5N4
Áp d ng b o toàn nguyên t C, H trong ph n ng đ t cháy Y, ta có :
n =4a.n =0,2a; n =(4a 1)n− =0,05(4a 1)−
M t khác, theo gi thi t khi đ t cháy Y thu đ c :
m +m =36,30,2a.44 0,05(4a 1)18 36,3+ − = = a 3
V i a = 3 thì công th c phân t c a X là C9H17O4N3
Áp d ng b o toàn nguyên t C trong ph n ng đ t cháy X và b o toàn nguyên t Ba khi h p thu s n
ph m cháy c a X vào dung d ch Ba(OH)2 d , ta có :
X là tripeptit nên công th c c a X là : (3CaH2a+ 1O2N – 2H2O) = C3aH6a-1O4N3;
Y là tetrapeptit nên công th c c a X là : (4CaH2a+ 1O2N – 3H2O) = C4aH8a-2O5N4
Trang 10Ví d 13: Th y phân h t m gam tetrapeptit Ala-Ala-Ala-Ala (m ch h ) thu đ c h n h p g m 28,48 gam
Ala, 32 gam Ala-Ala và 27,72 gam Ala-Ala-Ala Giá tr c a m là:
H2NCH(R)CO–OH + H–NHCH(R’)COOH → H2NCH(R)CONHCH(R’)COOH + H2O
Nh v y m i m t liên k t peptit hình thành thì s đ ng th i gi i phóng 1 phân t H2O
ây là d ng bài t p m i xu t hi n t n m 2011 và còn có th xu t hi n trong các đ thi nh ng n m
ti p theo Tr c đó, ta ch g p nh ng bài t p áp d ng b o toàn nguyên t ho c nhóm nguyên t vô c nh
2
NO − OH− SO −
b Ph n ng x y ra nhi u giai đo n
Ví d 14: i n phân 200 ml dung d ch CuSO4 (dung d ch X) v i đi n c c tr sau th i gian ng ng đi n phân thì th y kh i l ng X gi m Dung d ch sau đi n phân tác d ng v a đ v i 500 ml dung d ch BaCl2 0,3M t o
k t t a tr ng Cho bi t kh i l ng riêng dung d ch CuSO4 là 1,25 g/ml; sau đi n phân l ng H2O bay h i không đáng k N ng đ mol/lít và n ng đ ph n tr m c a dung d ch CuSO4tr c đi n phân là:
Ví d 15: Cho h n h p X g m 0,3 mol Fe, 0,15 mol Fe2O3 và 0,1 mol Fe3O4 tác d ng h t v i dung d ch
H2SO4 loãng thu đ c dung d ch Y Cho dung d ch Y tác d ng v i dung d ch NaOH d , l c k t t a đem nung trong không khí đ n kh i l ng không đ i thu đ c m gam ch t r n Z Tính m
A 70 B 72 C 65 D 75
H ng d n gi i
Trang 11Ví d 16: Nung h n h p g m 11,2 gam Fe; 6,4 gam Cu và 19,5 gam Zn v i m t l ng d l u hu nh đ n khi
ph n ng hoàn toàn S n ph m c a ph n ng tác d ng v i dung d ch HCl d thu đ c khí B Th tích dung
d ch Pb(NO3)220% (d = 1,1 g/ml) t i thi u c n dùng đ h p th h t khí B là
( thi th đ i h c l n 2 – THPT Chuyên Nguy n Hu – Hà N i, n m h c 2011 – 2012)
H ng d n gi i
Khi cho Fe, Cu, Zn ph n ng v i S d thì s n ph m thu đ c là FeS, CuS, ZnS Trong các ch t s n
ph m ch có FeS và ZnS ph n ng đ c v i HCl, CuS không ph n ng Vì v y ta không c n quan tâm đ n
l ng Cu ban đ u
S đ ph n ng :
2 B
t a D và dung d ch E S c CO2đ n d vào dung d ch E, l c k t t a đem nung đ n kh i l ng không đ i thu
đ c 8,1 gam ch t r n Thành ph n % theo kh i l ng c a Fe và Zn trong X l n l t là:
Trang 12N u Fe ch ph n ng v i H+thì s mol H2t o ra ph i là 0,2 mol, trên th c t ch là 0,1 Suy ra b n ch t
ph n ng là Fe tác d ng c v i H+ và v i mu i s t(III) sinh ra đ t o ra s t(II) Nh v y mu i s t(II) sinh ra
3 3
PS : nói “Giá tr nh nh t c a m là : ” vì Fe(OH)2trong h n h p có th ti p t c tác d ng v i O2 và
H2O t o thành Fe(OH)3làm cho kh i l ng k t t a t ng lên
Ví d 19: Hòa tan hoàn toàn 0,3 mol h n h p g m Al và Al4C3 vào dung d ch KOH (d ), thu đ c a mol
h n h p khí và dung d ch X S c khí CO2 (d ) vào dung d ch X, l ng k t t a thu đ c là 46,8 gam Giá tr
4 3
0,3 mol
3 0,6 mol
dd X
HCHAl
Al C
K[Al(OH) ]
Al(OH)KOH dö
Trang 13Theo s đ ph n ng ta th y : H n h p khí X là CH4 và H2; 46,8 gam k t t a là Al(OH)3 ng v i s mol
Ví d 20: Nung nóng m gam h n h p g m Al và Fe3O4 trong đi u ki n không có không khí Sau khi ph n
ng x y ra hoàn toàn, thu đ c h n h p r n X Cho X tác d ng v i dung d ch NaOH (d ) thu đ c dung
d ch Y, ch t r n Z và 3,36 lít khí H2( đktc) S c khí CO2 (d ) vào dung d ch Y, thu đ c 39 gam k t t a Giá tr c a m là
+ +
T s đ ph n ng, ta th y : Ch t kh là Al, ch t oxi hóa là Fe3O4 và H2O trong dung d ch NaOH; s n
ph m kh c a H2O là H2 (0,15 mol) Trong ph n ng toàn b quá trình ph n ng, s oxi hóa c a Fe gi m t 8
Ví d 21: Nung 2,23 gam h n h p X g m các kim lo i Fe, Al, Zn, Mg trong oxi, sau m t th i gian thu đ c
2,71 gam h n h p Y Hòa tan hoàn toàn Y vào dung d ch HNO3(d ), thu đ c 0,672 lít khí NO (s n ph m
kh duy nh t, đktc) S mol HNO3 đã ph n ng là
( thi tuy n sinh i h c kh i B n m 2010)
H ng d n gi i Thay các kim lo i b ng kim lo i M S đ ph n ng :
5 0
3 2
(H O NaOH)+
Trang 14Cách 1 : Tính s mol HNO3 theo s mol N
NO tạo muối
0,03 0,015
Cách 2 : Tính s mol HNO3 theo s mol H+
Ion H+ đã tham gia vào 2 ph n ng :
4H+ + NO3−
+ 3e → NO + 2H2O 2H+ + O2−
→ H2O Suy ra :
A 25,00% B 75,00% C 66,67% D 33,33%
( thi th đ i h c l n 1 – THPT Chuyên – i h c Vinh, n m h c 2012 – 2013)
H ng d n gi i
bài này, n u đ ch yêu c u tính s mol c a HCHO thì ch c n s d ng b o tồn nguyên t O là đ
Nh ng đ yêu c u tính ph n tr m v th tích c a HCHO nên ph i tính đ c s mol c a t ng ch t (1) ho c
ph i tính đ c s mol c a HCHO và t ng s mol c a ba ch t (2)
N u theo h ng (1) ta ph i áp d ng b o tồn nguyên t đ i v i c O, C, H
Trang 15Ví d 24: Oxi hoá 2,3 gam ancol etylic b ng CuO đun nóng thu đ c 3,3 gam h n h p X g m anđehit, axit,
ancol d và n c H n h p này tác d ng v i Na sinh ra 0,84 lít H2 ( đktc) Hi u su t ph n ng oxi hoá ancol là:
( thi th l n 2 – Tr ng THPT Chuyên Hùng V ng – Phú Th , n m h c 2009 – 2010
H ng d n gi i Cách 1 : Gi i theo ph ng pháp thông th ng - Tính toán theo ph n ng
Kh i l ng h n h p X t ng lên so v i kh i l ng ancol ban đ u là do l ng O trong CuO ph n ng đã chuy n vào H2O và CH3COOH
3 3,3 gam
B n ch t ph n ng (1) là C2H5OH b oxi hóa b i CuO, kh i l ng h n h p sau ph n ng t ng lên là do
O trong CuO chuy n vào H O và CH COOH ph n ng (2), CH COOH, C H OH d , H O có nguyên t
Trang 16- B c 1 : D a vào gi thi t đ xác đ nh xem h p ch t có ch a nh ng nguyên t nào i v i h p ch t
h u c , khi đ t cháy th ng sinh ra CO2 và H2O nên ch a th xác đ nh đ c ngay h p ch t có oxi hay không tr khi đ bài đã cho bi t
- B c 2 : S d ng b o toàn nguyên t đ tính s mol các nguyên t trong h p ch t, s d ng b o toàn
kh i l ng đ ki m xem h p ch t có oxi hay không T đó suy ra công th c đ n gi n nh t, công th c phân
t ho c có th tìm ngay đ c s l ng nguyên t c a các nguyên t trong h p ch t đ suy ra công th c phân
Ví d 2: t cháy 1 lít h i hiđrocacbon v i m t th tích không khí (l ng d ) H n h p khí thu đ c sau khi
h i H2O ng ng t có th tích là 18,5 lít, cho qua dung d ch KOH d còn 16,5 lít, cho h n h p khí đi qua ng
đ ng photpho d thì còn l i 16 lít Xác đ nh CTPT c a h p ch t trên bi t các th tích khí đo cùng đi u ki n nhi t đ , áp su t và O2chi m 1/5 không khí, còn l i là N2
A C2H6 B C2H4 C C3H8 D C2H2
H ng d n gi i
Trang 173 0,1 mol O
2
2 X
PS : i v i nh ng d ng bài t p : “ t cháy (oxi hóa) hoàn toàn m t h p ch t h u c X Cho toàn b
s n ph m cháy vào bình đ ng dung d ch Ca(OH) ho c Ba(OH) …” thì :
2
Ba(OH)
Trang 18+ Kh i l ng bình t ng = m CO2 +m H O2
+ Kh i l ng dung d ch t ng = (m CO2 +m H O2 )−m keát tuûa
+ Kh i l ng dung d ch gi m = m keát tuûa−(m CO2 +m H O2 )
Ví d 4: t cháy hoàn toàn m t amin đ n ch c X b ng m t l ng không khí (ch a 80% th tích N2, còn l i
là O2) v a đ , ch thu đ c 0,15 mol CO2; 0,175 mol H2O và 0,975 mol N2 Công th c phân t c a X là
Dùng đ b t bão hòa ch ng minh đ c C H N3 7 chính là công th c phân t c a X
PS : V i bài t p này ta có th làm nhanh b ng cách tính t l mol C và H r i c n c vào đáp án đ suy ra
k t qu
Ví d 5 : Hóa h i 8,64 gam h n h p g m m t axit no, đ n ch c, m ch h X và m t axit no, đa ch c Y (có
m ch cacbon h , không phân nhánh) thu đ c m t th tích h i b ng th tích c a 2,8 gam N2 (đo trong cùng
đi u ki n nhi t đ , áp su t) t cháy hoàn toàn 8,64 gam h n h p hai axit trên thu đ c 11,44 gam CO2
Ph n tr m kh i l ng c a X trong h n h p ban đ u là
A 72,22% B 65,15% C 27,78% D 35,25%
( thi tuy n sinh i h c kh i A n m 2012)
H ng d n gi i
Theo gi thi t : Y là axit no, đa ch c, m ch h , không phân nhánh Suy ra : Y là axit no, m ch h , trong
phân t có 2 nhóm –COOH (vì n u Y có t 3 nhóm –COOH tr lên thì ph i có m ch nhánh)
Trang 19Ví d 6: t cháy hoàn toàn m gam h n h p X g m hai este đ ng phân c n dùng 27,44 lít khí O2, thu đ c 23,52 lít khí CO2 và 18,9 gam H2O N u cho m gam X tác d ng h t v i 400 ml dung d ch NaOH 1M, cô c n dung d ch sau ph n ng thì thu đ c 27,9 gam ch t r n khan, trong đó có a mol mu i Y và b mol mu i Z (MY < MZ) Các th tích khí đ u đo đi u ki n tiêu chu n T l a : b là
Công th c c u t o c a hai este là HCOOC2H5 và CH3COOCH3
Theo gi thi t và b o toàn nguyên t C, ta có :
A C2H5COOH B CH3COOH C C2H3COOH D C3H5COOH