Tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đất đai là sản phẩm của tự nhiên và đối với con người, đất đai là yếu tố tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm mặt bằng xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng, các công trình sản xuất kinh doanh, xây dựng đô thị và các khu dân cư... Khi sản xuất công nghiệp, giao thông, du lịch, giáo dục, dịch vụ, thương mại,... không ngừng gia tăng kéo theo tốc độ đô thị hóa tăng nhanh thì việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất ở sang đất chuyên dụng sử dụng vào mục đích công nghiệp, giao thông, du lịch, thương mại, dịch vụ,... là điều tất yếu và ngày càng diễn ra mạnh mẽ (FAO, 1994). Sử dụng đất đai vào các mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng để thực hiện mục tiêu phát triển đất nước, đặc biệt là các dự án phát triển đô thị, dự án sản xuất, kinh doanh phát triển kinh tế là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Để có mặt bằng xây dựng các dự án, Nhà nước cần thu hồi đất của nhân dân và thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các hộ dân có đất bị thu hồi. Vấn đề đặt ra là Nhà nước cần có quy hoạch, kế hoạch để sử dụng đất một cách khoa học, phù hợp, đồng thời cần có những chủ trương, chính sách hợp lý để vừa đảm bảo quyền lợi chung của xã hội lại vừa đảm bảo được quyền lợi hợp pháp của người có đất bị Nhà nước thu hồi để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế, xã hội đất nước. Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Tuy nhiên, đất đai và công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn đang là vấn đề hết sức nhạy cảm, phức tạp và vẫn còn nhiều vướng mắc. Tình trạng tiến độ giải phóng mặt bằng chậm, kéo dài là rất phổ biến làm chậm tiến độ thực hiện các dự án. Thực hiện Luật Đất đai năm 2013, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình đã thực hiện nghiêm túc các văn bản pháp luật trong chỉ đạo, điều hành việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư cho nhân dân các vùng dự án. Để thực hiện việc thu hồi đất và tái định cư nhân dân có đất bị thu hồi, tỉnh Hòa Bình và thành phố Hòa Bình đã ban hành hệ thống văn bản về công tác quản lý Nhà nước về đất đai một cách bài bản, đúng luật định. Từ các danh mục thu hồi đất, tái định cư, các chính sách hỗ trợ về kinh tế, đào tạo, chuyển đổi việc làm cho nhân dân được chỉ đạo thực hiện nghiêm túc đảm bảo tốt công tác an sinh xã hội. Công tác tuyên truyền vận động người dân đã được chính quyền các địa phương quan tâm thực hiện. Công tác thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư được thực hiện công khai minh bạch tại các vùng dự án. Phòng Tài nguyên và Môi trường đã chủ động phối hợp với các ngành, địa phương tham mưu thành phố ban hành các danh mục dự án phải thu hồi đất theo các Nghị quyết của HĐND thành phố đảm bảo đúng quy trình, quy định. Công tác chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quản lý về đất đai ở cơ sở đã được tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá nghiêm túc. Thành phố Hòa Bình thuộc tỉnh Hòa Bình đang trong giai đoạn mở rộng và phát triển trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Nhu cầu đất cho phát triển của thành phố Hòa Bình không ngừng tăng lên và tình hình thực hiện đền bù, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố cũng không nằm ngoài những khó khăn, thách thức chung của cả nước trong những vấn đề bức xúc này. Hiện nay trên địa bàn thành phố đã hình thành Khu công nghiệp tại xã Mông Hóa và đang thực hiện quy hoạch khu công nghiệp tại xã Yên Quang. Trong đó, khu công nghiệp Mông Hóa đã đi vào hoạt động và thu các doanh nghiệp trong và ngoài nước đến, việc xây dựng hạ tầng đường trục chính khu công nghiệp tại xã Mông Hóa là một vấn đề cần thiết để tạo thuận lợi về giao thông, nhằm thu hút thêm nhiều doanh nghiệp đến đầu tư. Vì vậy, tác giả đã lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình” 2. Tổng quan nghiên cứu Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, tác động tới mọi mặt của đời sống kinh tế, xã hội đối với người bị thu hồi đất, nhà đầu tư và cả cộng đồng dân cư. Việc đi sâu nghiên cứu thực trạng và giải pháp nhằm tăng cường công tác thực hiện chính sách bồi thường, ổn định và tái định cư trong những năm gần đây đã được các cấp, các ngành và các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu ở nhiều cấp độ khác nhau. Thời gian vừa qua đã có nhiều công trình khoa học, các bài báo, luận văn, hội thảo nghiên cứu về lĩnh vực này dưới nhiều khía cạnh cả về lý luận và thực tiễn, tiêu biểu là các công trình nghiên cứu của các tác giả: Hồ Duy Thành (2010), “Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở một số dự án trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh”, Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế, trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội. Luận văn đi sâu vào phân tích, đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án để tìm ra những nguyên nhân, yêu tố tác động đến các đối tượng bị thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để từng bước tìm ra các giải pháp thích hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện các công trình, dự án trên cơ sở xem xét các quy định về chính sách và việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ đất đai, tài sản, vật kiến trúc, hoa màu, cây cối và tái định cư đối với những hộ bị ảnh hưởng. Vũ Mạnh Thía (2011) với đề tài “Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình”. Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế, trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội. Luận văn đi sâu vào nghiên cứu việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình qua các thời kỳ; Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp với tình hình thực tiễn, ổn định đời sống nhân dân, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất trong thời gian tới. Phạm Phương Nam và Nguyễn Thanh Trà (2012) với bài viết “Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng thực hiện một số dự án tại huyện Tiền hải, tỉnh Thái bình” đăng trên Tạp chí Khoa học và Phát triển 2012, Tập 10, số 2. Công trình này đã sử dụng các phương pháp điều tra, thu thập tài liệu, số liệu, so sánh và tổng hợp về bồi thường giải phóng mặt bằng thực hiện 3 dự án trọng điểm để tiến hành tìm hiểu những ưu điểm, tồn tại trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Kết quả nghiên cứu cho thấy: về cơ bản, bồi thường giải phóng mặt bằng đã thực hiện đúng tiến độ, đúng pháp luật và được đại đa số người bị thu hồi đất đồng ý. Một số tồn tại là vẫn còn có sự chênh lệch diện tích theo giấy tờ và đo đạc thực tế; phương án bồi thường chủ yếu bằng tiền, ít khi bằng đất; có dự án mới chỉ hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất cho những người có đất nông nghiệp bị thu hồi trên 30% diện tích; chưa có định hướng sử dụng các khoản tiên bồi thường, hỗ trợ. Các giải pháp đề xuất là cần thực hiện tốt công tác quản lý đất đai, đặc biệt là đăng ký biến động đất đai; đa dạng hoá phương án bồi thường; xây dựng chính sách hỗ trợ dài hạn và tạo việc làm; có hướng dẫn sử dụng các khoản tiền bồi thường, hỗ trợ một cách hiệu quả. Đoàn Thu Linh (2013), Nghiên cứu thực trạng thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án nạo vét, kè bờ Đông sông Vân thuộc các phường Nam Bình, Nịnh Phong trên địa bàn thành phố Ninh Bình. Luận văn thạc sĩ trường Đại học Khoa học tự nhiên. Tác giả nghiên cứu cơ sở khoa học và pháp lý về công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Điều tra, thu thập tài liệu, số liệu về tình hình thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án nạo vét, kè bở Đông sông Vân trên địa bàn phường Nam Bình và phường Ninh Phong, thành phố Ninh Bình. Điều tra thực trạng giá đất bồi thường và các chính sách hỗ trợ, tái định cư của dự án nạo vét, kè bờ Đông sông Vân. Đánh giá những khó khăn và thực trạng đời sống của người dân địa phương khi bị thu hồi đất. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Phạm Anh Tuấn (2013) với đề tài Luận văn thạc sĩ trường Đại học Khoa học tự nhiên “Nghiên cứu đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng”. Luận văn đi sâu vào phân tích hệ thống pháp luật hiện hành về dịch chuyển đất đai gồm cơ ché thu hồi đất của người đang sử dụng đất để giao cho các dự án đầu tư, cơ chế thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và cơ chế giải quyết khiếu nại của dân để tìm ra những điểm chưa hợp lý, gây trở ngại cho quá trình thực thi pháp luật. Từ đó, kiến nghị việc điều chỉnh cần thiết việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong thời gian vừa qua ở Hải Phòng để tìm ra những điểm mạnh và điểm yếu trong triển khai thực hiện, rút ra những kinh nghiệm thực tế. Phân tích và tổng hợp các kết quả nghiên cứu hệ thống pháp luật, kinh nghiệm thực tế để đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện pháp luật, tổ chức bộ máy, triển khai thực hiện tạo được phương thức làm tốt cho thành phố Hải Phòng. Cao Đại Nghĩa (2014), “Thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Đồng Anh, thành phố Hà Nội”. Luận văn thạc sĩ, trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, thực tiễn về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; phân tích đánh giá thực trạng thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, chỉ ra những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện, nâng cao tính khả thi của chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nướcthu hồi đất. Trần Minh Sang (2017) với đề tài Luận văn thạc sĩ quản lý công “Quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang”. Tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý Nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Nội dung của quản lý Nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư bao gồm: Tổ chức thực việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Xác định điều kiện bồi thường về đất, tài sản trên đất và giá đất bồi thường khi Nhà nước thu hồi; Xác định vị trí, quy mô khu tái định cư phù hợp với quy hoạch phát triển chung của địa phương; Lập và thực hiện các dự án tái định cư; Kiểm tra, giám sát và giải quyết khiếu nại tố cáo về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; Tổng kết đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở địa phương. Trên cơ sở đó, tác giả đi phân tích thực trạng quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang. Luận văn cũng chỉ ra những hạn chế bất cập và nguyên nhân của những hạn chế đó. Từ đó, Luận văn đã đề xuất các nhóm giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang. Khái quát tình hình nghiên cứu có thể thấy rằng: các tác giả đã đưa ra nội dung và những cách tiếp cận riêng về việc tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợkhi Nhà nước thu hồi đấtphù hợp với thực tiễn và đặc điểm của đối tượng nghiên cứu. Đây là một trong những nguồn tài liệu quan trọng để tác giảtham khảotrong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu của mình. Tuy nhiên, có thể thấy rằng, thời điểm nghiên cứu của nhiều công trình đã diễn ra khá lâu, do đó tính thời sự, cập nhật, cơ sở pháp lýbị hạn chế hoặc không còn phù hợp. Bên cạnh đó, mỗi một địa phương có một đặc điểm riêng về điều kiện kinh tế - xã hội và những khác biệt về các nhân tố khách quan, chủ quan tác động đến việc tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Mặt khác, tình hình thực tiễn không ngừng thay đổi, theo đó là sự thay đổi của các quy định pháp luật về quản lý đất đai cũng như việc phân cấp, phân quyền cho địa phương theo Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015.Như vậy, có thể thấy rằng, đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu về quá trình tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợkhi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.Do đó đề tài “Tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình” không trùng lắp với bất cứ công trình khoa học nào đã thực hiện. Hy vọng đây sẽ là một công trình nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn đối với chính quyền thành phố Hòa Bình trong việc tổ chức thực thi chính sách thời gian tới. 3. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định được khung nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp. Để có đánh giá một cách khách quan, đa chiều từ phía đối tượng được thụ hưởng, tác giả tiến hành khảo sát 200 hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa. Mục đích để thu thập. Số lượng phiếu thu , phải di chuyển chỗ ở và được bồi thường, hỗ trợ thuộc các dự án trọng điểm của thành phố. Số lượng phiếu phát ra là 200 phiếu. Số lượng phiếu thu về hợp lệ là 186 phiếu. Các đối tượng được khảo sát trả lời trên 5 mức độ hài lòng: 1- Rất không hài lòng 2 - Không hài lòng 3 - Bình thường 4 - Hài lòng 5 - Rất hài lòng Các mức trên được đánh giá tương ứng với các mức từ 1 - 5 điểm. Trên cơ sở tính mức điểm trung bình đối với mỗi phương diện để từ đó xác định xem yếu tố nào là yếu tố các hộ dân ít hài lòng nhất, tìm ra nguyên nhân của sự không hài lòng đó. - Phân tích được thực trạng tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. Từ đó đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ và nguyên nhân của điểm yếu đó. - Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi nội dung: tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. Theo ba giai đoạn cơ bản đó là: Chuẩn bị triển khai chính sách, chỉ đạo triển khai chính sách, kiểm tra sự thực hiện chính sách. - Phạm vi không gian: tại xã Mông Hóa, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. - Phạm vi thời gian: thời gian phân tích thực trạng thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ từ năm 2017 đến năm 2019 và đề ra giải pháp đến năm 2025. 5 Phương pháp nghiên cứu. 5.1. Khung lý thuyết Khung lý thuyết về tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.

- -NGUYỄN ĐĂNG ĐỨC

TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG VÀ

HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ THỰC HIỆN

DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HẠ TẦNG KHU CÔNG NGHIỆP MÔNG HÓA CỦA UBND THÀNH PHỐ HÒA BÌNH,

TỈNH HÒA BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI, NĂM 2020

- -NGUYỄN ĐĂNG ĐỨC

TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG VÀ

HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ THỰC HIỆN

DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HẠ TẦNG KHU CÔNG NGHIỆP MÔNG HÓA CỦA UBND THÀNH PHỐ HÒA BÌNH,

TỈNH HÒA BÌNH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ CÔNG

Mã ngành: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

TS MAI ANH BẢO

HÀ NỘI, NĂM 2020

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôicam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này này do tôi tự thực hiện vàkhông vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.

Tôi xin cam đoan rằng luận văn Thạc sĩ “Tổ chức thực thi chính sách bồi

thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của UBND thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi dưới sự hướng dẫn

tận tình của TS Mai Anh Bảo

Các thông tin, số liệu và kết quả nghiên cứu của luận văn này là kháchquan, trung thực và không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã công bố Tôicũng cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đều được trântrọng cảm ơn

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

Tác giả luận văn

Nguyễn Đăng Đức

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Mai Anh Bảo - người đã tận tình

hướng dẫn tôi về mặt khoa học để tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo Trường Đại học Kinh tế quốc dân

về những ý kiến đóng góp thẳng thắn, sâu sắc và giúp đỡ tận tình để tôi hoàn thànhbài luận văn thạc sỹ của mình

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới lãnh đạo, toàn thể cán bộ nhân viênthuộc ban quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp MôngHóađã cung cấp thông tin phục vụ cho việc phân tích cũng như những lời góp ý đểtôi hoàn thành bài luận văn

Tôi xin tỏ lòng biết ơn gia đình, đồng nghiệp, những người bạn thân thiết đãthường xuyên động viên, tạo điều kiện giúp đỡ tôi những lúc khó khăn nhất để tôivượt qua và hoàn thành khóa học đào tạo thạc sỹ

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

Học viên

Nguyễn Đăng Đức

LỜI CAM ĐOAN

1.1.1 Khái niệm chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất 111.1.2 Mục tiêu chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất 131.1.3 Bộ máy tổ chức thực thi chính sách Bồi thường, hỗ trợ và tái định

cư của ủy ban nhân dân thành phố 131.1.4 Nội dung chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất củaUBND tỉnh 14

1.2 Tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố 17

1.2.1 Khái niệm tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhànước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố 171.2.2 Mục tiêu tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhànước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố 171.2.3 Tiêu chí đánh giá kết quả tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗtrợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố 191.2.4 Nội dung tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhànước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố 20

1.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố 33

1.3.1 Các nhân tố thuộc về UBND thành phố 33

THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ THỰC HIỆN

DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HẠ TẦNG KHU CÔNG NGHIỆP MÔNG

HÓA CỦA UBND THÀNH PHỐ HÒA BÌNH, TÌNH HÒA BÌNH 35

2.1 Khái quát về thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình 35

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 35

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế 35

2.1.3 Tình hình xã hội 37

2.2 Thực trạng chính sách bồi thường, hỗ trợ tại dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình 40

2.2.1 Giới thiệu tổng quan về khu công nghiệp Mông Hóa 40

2.2.2 Nhu cầu thu hồi đất của dự án phục vụ dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa 41

2.2.3 Cơ sở pháp lý của chính sách bồi thường, hỗ trợ tại dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa 43

2.2.4 Mục tiêu của chính sách 44

2.2.5 Nội dung của chính sách bồi thường, hỗ trợ tại dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình 45

2.2.6 Kết quả bồi thường bồi thường, hỗ trợ tại dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình 51

2.3 Thực trạng tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ tại dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình 52

2.3.1 Thực trạng chuẩn bị triển khai chính sách 52

2.3.2 Triển khai chính sách 56

2.3.3 Thực trạng kiểm soát sự thực hiện chính sách 66

thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình 69

2.4.1 Đánh giá theo mục tiêu tổ chức thực thi chính sách 69

2.4.2 Điểm mạnh trong tổ chức thực thi chính sách 73

2.4.3 Điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách 74

2.4.4 Nguyên nhân của điểm yếu 75

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HẠ TẦNG CÔNG NGHIỆP MÔNG HÓA CỦA UBND THÀNH PHỐ HÒA BÌNH, TỈNH HÒA BÌNH 77

3.1 Định hướng hỗ trợ tổ chức thực thi chính sách Bồi thường và hỗ trợ của dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình 77

3.1.1 Mục tiêu tổ chức thực thi chính sách 77

3.1.2 Phương hướng hỗ trợ tổ chức thực thi chính sách 77

3.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ tại dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình 79

3.2.1 Hỗ trợ công tác chuẩn bị triển khai chính sách 79

3.2.2 Giải pháp hoàn thiện chỉ đạo thực thi chính sách 81

3.2.3 Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát sự thực hiện chính sách .84 3.3 Một số kiến nghị khác 85

3.3.1 Đối với Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình 85

3.3.2 Kiến nghị đối với Trung ương 86

KẾT LUẬN 88 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Từ viết tắt Giải nghĩa

Bảng 1.1 Mối quan hệ mục tiêu, kết quả của bồi thường, hỗ trợ 20

Bảng 2.1 Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế thành phố Hòa Bình năm 2019 38

Bảng 2.2 Một số chỉ tiêu về văn hóa xã hội của thành phố Hòa Bình trong năm 2019 40

Bảng 2.3 Quy hoạch sử dụng đất của KCN Mông Hóa 42

Bảng 2.4 Nhu cầu thu hồi đất của dự án phục vụ dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa 43

Bảng 2.5 Các dự án được thực hiện tại KCN Mông Hóa 43

Bảng 2.6 Kết quả thực hiện chính sách BTHT từ năm 2017- 2019 53

Bảng 2.7: Mức độ hài lòng của hộ dân về công tác tham vấn 59

Bảng 2.8 Tình hình thực thi chính sách BTHT của các dự ántại KCN Mông Hóa 60

Bảng 2.9 Mức độ hài lòng của hộ dân về công tác bồi thường, hỗ trợ đối với dự án KCN Mông Hóa 63

Bảng 2.10 Mức độ hài lòng của người dân với công tác chi trả bồi thường 64

Bảng 2.11: Mức độ hài lòng của hộ dân với công tác giải quyết khiếu nại 67

Bảng 2.12 Kết quả thực hiện chính sách BTHT đối với hạng mục 1 70

Bảng 2.13 Kết quả thực hiện chính sách BTHT đối với hạng mục 2 70

Bảng 2.14 Kết quả thực hiện chính sách BTHT đối với hạng mục 3 71

Hình 1.1 Mục tiêu của tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ 19

Hình 1.2 Các giai đoạn của quá trình tổ chức thực thi chính sách 22

Hình 1.3 Quy trình bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 24

Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức của Hội đồng BTHT dự án KCN Mông Hóa 54

Hình 2.2 Mức độ hài lòng của người dân với công tác tuyên truyền thông tin 59

Hình 2.3: Mức độ hài lòng của hộ dân về công tác kiểm kê tài sản bị ảnh hưởng 62

Hình 2.4 Mức độ thực thi chính sách khi nhà nước thu hồi đất để thực dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa 72

Hình 2.5 Kết quả giúp đỡ người dân bị thu hồi đất ổn định đời sống sau khi bị thu hồi đất 73

Hình 2.6 Kết quả đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho các hộ gia đình bị thu hồi đất 74

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đất đai là sản phẩm của tự nhiên và đối với con người, đất đai là yếu tố thamgia trực tiếp vào quá trình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm mặt bằng xây dựngcác công trình kết cấu hạ tầng, các công trình sản xuất kinh doanh, xây dựng đô thị

và các khu dân cư Khi sản xuất công nghiệp, giao thông, du lịch, giáo dục, dịch

vụ, thương mại, không ngừng gia tăng kéo theo tốc độ đô thị hóa tăng nhanh thìviệc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất ởsang đất chuyên dụng sử dụng vào mục đích công nghiệp, giao thông, du lịch,thương mại, dịch vụ, là điều tất yếu và ngày càng diễn ra mạnh mẽ (FAO, 1994)

Sử dụng đất đai vào các mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi íchcông cộng để thực hiện mục tiêu phát triển đất nước, đặc biệt là các dự án phát triển

đô thị, dự án sản xuất, kinh doanh phát triển kinh tế là một tất yếu khách quan trongquá trình phát triển công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước Để có mặt bằng xâydựng các dự án, Nhà nước cần thu hồi đất của nhân dân và thực hiện việc bồithường, hỗ trợ và tái định cư cho các hộ dân có đất bị thu hồi Vấn đề đặt ra là Nhànước cần có quy hoạch, kế hoạch để sử dụng đất một cách khoa học, phù hợp, đồngthời cần có những chủ trương, chính sách hợp lý để vừa đảm bảo quyền lợi chungcủa xã hội lại vừa đảm bảo được quyền lợi hợp pháp của người có đất bị Nhà nướcthu hồi để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế, xã hội đất nước

Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách về bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư Tuy nhiên, đất đai và công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn đang là vấn

đề hết sức nhạy cảm, phức tạp và vẫn còn nhiều vướng mắc Tình trạng tiến độ giảiphóng mặt bằng chậm, kéo dài là rất phổ biến làm chậm tiến độ thực hiện các dự án.Thực hiện Luật Đất đai năm 2013, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình đã thựchiện nghiêm túc các văn bản pháp luật trong chỉ đạo, điều hành việc thu hồi đất, giảiphóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư cho nhân dân các vùng dự án Để thực hiệnviệc thu hồi đất và tái định cư nhân dân có đất bị thu hồi, tỉnh Hòa Bình và thànhphố Hòa Bình đã ban hành hệ thống văn bản về công tác quản lý Nhà nước về đất

đai một cách bài bản, đúng luật định Từ các danh mục thu hồi đất, tái định cư, cácchính sách hỗ trợ về kinh tế, đào tạo, chuyển đổi việc làm cho nhân dân được chỉđạo thực hiện nghiêm túc đảm bảo tốt công tác an sinh xã hội Công tác tuyêntruyền vận động người dân đã được chính quyền các địa phương quan tâm thựchiện Công tác thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư được thựchiện công khai minh bạch tại các vùng dự án Phòng Tài nguyên và Môi trường đãchủ động phối hợp với các ngành, địa phương tham mưu thành phố ban hành cácdanh mục dự án phải thu hồi đất theo các Nghị quyết của HĐND thành phố đảmbảo đúng quy trình, quy định Công tác chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quản lý về đấtđai ở cơ sở đã được tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá nghiêm túc.

Thành phố Hòa Bình thuộc tỉnh Hòa Bình đang trong giai đoạn mở rộng và pháttriển trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Nhu cầu đất cho phát triển củathành phố Hòa Bình không ngừng tăng lên và tình hình thực hiện đền bù, hỗ trợ khi Nhànước thu hồi đất trên địa bàn thành phố cũng không nằm ngoài những khó khăn, tháchthức chung của cả nước trong những vấn đề bức xúc này Hiện nay trên địa bàn thànhphố đã hình thành Khu công nghiệp tại xã Mông Hóa và đang thực hiện quy hoạch khucông nghiệp tại xã Yên Quang Trong đó, khu công nghiệp Mông Hóa đã đi vào hoạtđộng và thu các doanh nghiệp trong và ngoài nước đến, việc xây dựng hạ tầng đườngtrục chính khu công nghiệp tại xã Mông Hóa là một vấn đề cần thiết để tạo thuận lợi vềgiao thông, nhằm thu hút thêm nhiều doanh nghiệp đến đầu tư Vì vậy, tác giả đã lựa

chọn đề tài nghiên cứu: “Tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi Nhà

nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình”

2 Tổng quan nghiên cứu

Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là vấn đề hết sức nhạy cảm vàphức tạp, tác động tới mọi mặt của đời sống kinh tế, xã hội đối với người bị thu hồiđất, nhà đầu tư và cả cộng đồng dân cư Việc đi sâu nghiên cứu thực trạng và giảipháp nhằm tăng cường công tác thực hiện chính sách bồi thường, ổn định và táiđịnh cư trong những năm gần đây đã được các cấp, các ngành và các nhà khoa họcquan tâm nghiên cứu ở nhiều cấp độ khác nhau

Thời gian vừa qua đã có nhiều công trình khoa học, các bài báo, luận văn, hộithảo nghiên cứu về lĩnh vực này dưới nhiều khía cạnh cả về lý luận và thực tiễn,tiêu biểu là các công trình nghiên cứu của các tác giả:

Hồ Duy Thành (2010), “Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở

một số dự án trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh”, Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế, trường

Đại học Nông nghiệp Hà Nội Luận văn đi sâu vào phân tích, đánh giá công tác bồithường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án để tìm ra những nguyên nhân, yêu tốtác động đến các đối tượng bị thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để từng bước tìm racác giải pháp thích hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện bồi thường, giải phóngmặt bằng thực hiện các công trình, dự án trên cơ sở xem xét các quy định về chínhsách và việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ đất đai, tài sản, vật kiến trúc,hoa màu, cây cối và tái định cư đối với những hộ bị ảnh hưởng

Vũ Mạnh Thía (2011) với đề tài “Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi

thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình” Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế, trường Đại học

Nông nghiệp Hà Nội Luận văn đi sâu vào nghiên cứu việc thực hiện chính sách bồithường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Tiền Hải, tỉnh TháiBình qua các thời kỳ; Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách về bồithường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp với tình hình thực tiễn, ổn định đời sống nhândân, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất trong thời gian tới

Phạm Phương Nam và Nguyễn Thanh Trà (2012) với bài viết “Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng thực hiện một số dự án tại huyện Tiền hải, tỉnh Thái bình” đăng trên Tạp chí Khoa học và Phát triển 2012, Tập 10, số 2 Công trình này đã

sử dụng các phương pháp điều tra, thu thập tài liệu, số liệu, so sánh và tổng hợp về bồithường giải phóng mặt bằng thực hiện 3 dự án trọng điểm để tiến hành tìm hiểu nhữngưu điểm, tồn tại trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại huyện Tiền Hải, tỉnhThái Bình Kết quả nghiên cứu cho thấy: về cơ bản, bồi thường giải phóng mặt bằng đãthực hiện đúng tiến độ, đúng pháp luật và được đại đa số người bị thu hồi đất đồng ý.Một số tồn tại là vẫn còn có sự che ̂nh lệch diện tích theo giấy tờ và đo đạc thực tế;

phương án bồi thường chủ yếu bằng tiền, ít khi bằng đất; có dự án mới chỉ hỗ trợ ổnđịnh đời sống, sản xuất cho những người có đất nông nghiệp bị thu hồi trên 30% diệntích; chưa có định hướng sử dụng các khoản tiên bồi thường, hỗ trợ Các giải pháp đềxuất là cần thực hiện tốt công tác quản lý đất đai, đặc biệt là đăng ký biến động đất đai;

đa dạng hoá phương án bồi thường; xây dựng chính sách hỗ trợ dài hạn và tạo việc làm;

có hướng dẫn sử dụng các khoản tiền bồi thường, hỗ trợ một cách hiệu quả

Đoàn Thu Linh (2013), Nghiên cứu thực trạng thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư của dự án nạo vét, kè bờ Đông sông Vân thuộc các phường Nam Bình, Nịnh Phong trên địa bàn thành phố Ninh Bình Luận văn thạc sĩ trường Đại

học Khoa học tự nhiên Tác giả nghiên cứu cơ sở khoa học và pháp lý về công tác thuhồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Điều tra, thu thập tài liệu, số liệu về tìnhhình thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án nạo vét, kè bởĐông sông Vân trên địa bàn phường Nam Bình và phường Ninh Phong, thành phốNinh Bình Điều tra thực trạng giá đất bồi thường và các chính sách hỗ trợ, tái định

cư của dự án nạo vét, kè bờ Đông sông Vân Đánh giá những khó khăn và thực trạngđời sống của người dân địa phương khi bị thu hồi đất Đề xuất một số giải pháp nhằmnâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư

Phạm Anh Tuấn (2013) với đề tài Luận văn thạc sĩ trường Đại học Khoa học

tự nhiên “Nghiên cứu đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và

tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng” Luận văn

đi sâu vào phân tích hệ thống pháp luật hiện hành về dịch chuyển đất đai gồm cơché thu hồi đất của người đang sử dụng đất để giao cho các dự án đầu tư, cơ chếthực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và cơ chế giải quyết khiếu nại của dân đểtìm ra những điểm chưa hợp lý, gây trở ngại cho quá trình thực thi pháp luật Từ đó,kiến nghị việc điều chỉnh cần thiết việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cưtrong thời gian vừa qua ở Hải Phòng để tìm ra những điểm mạnh và điểm yếu trongtriển khai thực hiện, rút ra những kinh nghiệm thực tế Phân tích và tổng hợp các kếtquả nghiên cứu hệ thống pháp luật, kinh nghiệm thực tế để đề xuất các giải phápphù hợp nhằm hoàn thiện pháp luật, tổ chức bộ máy, triển khai thực hiện tạo đượcphương thức làm tốt cho thành phố Hải Phòng

Cao Đại Nghĩa (2014), “Thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Đồng Anh, thành phố Hà Nội” Luận văn

thạc sĩ, trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn đã hệ thốnghóa cơ sở lý luận, thực tiễn về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thuhồi đất; phân tích đánh giá thực trạng thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư khi Nhà nước thu hồi đất, chỉ ra những kết quả đạt được, những tồn tại, hạnchế và nguyên nhân của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện ĐôngAnh, thành phố Hà Nội Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện, nâng cao tính khả thicủa chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nướcthu hồi đất

Trần Minh Sang (2017) với đề tài Luận văn thạc sĩ quản lý công “Quản lý nhà

nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang” Tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý Nhà nước về bồi thường, hỗ trợ,

tái định cư Nội dung của quản lý Nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư bao gồm:

Tổ chức thực việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Xác định điều kiện bồi thường về đất,tài sản trên đất và giá đất bồi thường khi Nhà nước thu hồi; Xác định vị trí, quy mô khutái định cư phù hợp với quy hoạch phát triển chung của địa phương; Lập và thực hiện các

dự án tái định cư; Kiểm tra, giám sát và giải quyết khiếu nại tố cáo về bồi thường, hỗ trợtái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; Tổng kết đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư ở địa phương Trên cơ sở đó, tác giả đi phân tích thực trạng quản lý nhà nước vềbồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang Luậnvăn cũng chỉ ra những hạn chế bất cập và nguyên nhân của những hạn chế đó Từ đó,Luận văn đã đề xuất các nhóm giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bồithường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang

Khái quát tình hình nghiên cứu có thể thấy rằng: các tác giả đã đưa ra nội dung

và những cách tiếp cận riêng về việc tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗtrợkhi Nhà nước thu hồi đấtphù hợp với thực tiễn và đặc điểm của đối tượng nghiêncứu Đây là một trong những nguồn tài liệu quan trọng để tác giảtham khảotrong quátrình thực hiện đề tài nghiên cứu của mình Tuy nhiên, có thể thấy rằng, thời điểmnghiên cứu của nhiều công trình đã diễn ra khá lâu, do đó tính thời sự, cập nhật, cơ sởpháp lýbị hạn chế hoặc không còn phù hợp Bên cạnh đó, mỗi một địa phương có một

đặc điểm riêng về điều kiện kinh tế - xã hội và những khác biệt về các nhân tố kháchquan, chủ quan tác động đến việc tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khiNhà nước thu hồi đất Mặt khác, tình hình thực tiễn không ngừng thay đổi, theo đó là

sự thay đổi của các quy định pháp luật về quản lý đất đai cũng như việc phân cấp, phânquyền cho địa phương theo Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015.Như vậy,

có thể thấy rằng, đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu về quá trình tổ chứcthực thi chính sách bồi thường và hỗ trợkhi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự ánĐầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố

Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.Do đó đề tài “Tổ chức thực thi chính sách bồi thường và

hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình” không trùng lắp với bất cứ công trình khoa học nào đã thực hiện Hy vọng đây

sẽ là một công trình nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn đối với chính quyền thành phốHòa Bình trong việc tổ chức thực thi chính sách thời gian tới

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định được khung nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách bồithường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạtầng khu công nghiệp

Để có đánh giá một cách khách quan, đa chiều từ phía đối tượng được thụhưởng, tác giả tiến hành khảo sát 200 hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án đầu tư xâydựng hạ tầng khu công nghiệp Mông Hóa Mục đích để thu thập Số lượng phiếuthu , phải di chuyển chỗ ở và được bồi thường, hỗ trợ thuộc các dự án trọng điểmcủa thành phố Số lượng phiếu phát ra là 200 phiếu Số lượng phiếu thu về hợp lệ là

Các mức trên được đánh giá tương ứng với các mức từ 1 - 5 điểm Trên cơ

sở tính mức điểm trung bình đối với mỗi phương diện để từ đó xác định xem yếu

tố nào là yếu tố các hộ dân ít hài lòng nhất, tìm ra nguyên nhân của sự không hàilòng đó

- Phân tích được thực trạng tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợkhi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệpMông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình Từ đó đánhgiá được điểm mạnh, điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ

và nguyên nhân của điểm yếu đó

- Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách bồithường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầngkhu công nghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh HòaBình trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi

nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệpMông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình

Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhànước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp MôngHóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình Theo ba giai đoạn cơbản đó là: Chuẩn bị triển khai chính sách, chỉ đạo triển khai chính sách, kiểm tra sựthực hiện chính sách

- Phạm vi không gian: tại xã Mông Hóa, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình

- Phạm vi thời gian: thời gian phân tích thực trạng thực thi chính sách bồithường, hỗ trợ từ năm 2017 đến năm 2019 và đề ra giải pháp đến năm 2025

5 Phương pháp nghiên cứu.

5.1 Khung lý thuyết

Khung lý thuyết về tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà

Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố

- Yếu tố thuộc UBND thành phố

- Yếu tố thuộc môi trường bên ngoài UBND thành phố

Nội dung tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố Chuẩn bị triển khai chính sách

Chỉ đạo thực thi chính sáchKiểm soát thực thi chính sách

Mục tiêu tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố

- Đảm bảo quyền lợi chính đáng của đối tượng bị thu hồi đất

- Giúp đỡ người bị thu hồi đất nhằm ổn định đời sống sau khi bị thu hồi đất

- Hỗ trợ chuyển đổi nghề, tạo việc làm, ổn định nơi ăn

- Nhà nước thu hồi đât theo đúng tiến độ , quy định của pháp luật và có mặt bằng thực hiện dự án

nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp MôngHóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình

Hình 1 Khung lý thuyết của Luận văn

5.2 Quy trình và phương pháp nghiên cứu

- Bước 1: Nghiên cứu tổng quan các công trình nghiên cứu, tài liệu có liên

quan đến xây dựng khung lý thuyết về tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗtrợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu côngnghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình

Phương pháp được sử dụng là phương pháp tổng hợp hóa

- Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp về chính sách và các hoạt động tổ chức

thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ của dự án Thu thập số liệu sơ cấp thôngqua điều tra bằng phát phiếu hỏi các cán bộ trực tiếp chịu trách nhiệm và thi hànhchinh sách

- Bước 3: Trên cơ sở thu thập các dữ liệu thức cấp và sơ cấp ta tiến hành phân

tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ của dự án

- Bước 4: Đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu về tố chức thực thi chính

sách bồi thường, hỗ trợ và chỉ rõ nguyên nhân của các điểm yếu

- Bước 5: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách bồi

thường, hỗ trợ trong thời gian tới.

5.3 Phương pháp thu thập dữ liệu

Ngoài các phương pháp luận chung, luận văn sử dụng các phương pháp

cụ thể như:

Các dữ liệu thứ cấp thu thập bao gồm:

+ Luật đất đai 2003, 2013 và các văn bản dưới luật về bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư

+ Các báo cáo của Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư thành phố Hòa Bình.+ Các báo cáo của phòng Tài nguyên - Môi trường về quản lý đất đai, thống

kê kiểm kê đất đai, hiện trạng sử dụng đất giai đoạn 2015 - 2019, quy hoạch sửdụng đất đến năm 2030

+ Tài liệu chuyên ngành về quản lý đất đai, xã hội học, địa lý đô thị và nông thôn.+ Thông tin của các hộ gia đình bị thu hồi đất

Các dữ liệu thứ cấp được thu thập bằng các phương pháp tổng hợp nhằmmục đích hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý của công tác thực hiện bồithường, hỗ trợ và tái định cư Đồng thời, dữ liệu thứ cấp thu thập được là cơ sở

để phân tích thực trạng của công tác thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cưtại thành phố Hòa Bình

Thu thập dữ liệu sơ cấp:

- Các dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua các phương pháp khảo sát thựcđịa, phỏng vấn bằng bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp

- Các thông tin thu thập: Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện công tácbồi thường, hỗ trợ thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu côngnghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình

- Mục đích: để phân tích những thuận lợi và khó khăn trong công tác bồithường, hỗ trợ thu hồi đất Đánh giá ảnh hưởng của dự án đến đời sống của ngườidân khi được bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

5.4 Phương pháp xử lý số liệu

Các phương pháp phân tích được sử dụng: phương pháp thống kê mô tả, sosánh, phân tích, tổng hợp

6 Kết cấu Luận văn

Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục có kết cấubao gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợkhi nhà nước thu hồi đất

Chương 2: Thực trạng tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhànước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp MôngHóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗtrợ khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự đầu tư xây dựng hạ tầng khu côngnghiệp Mông Hóa của Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT

1.1 Chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất

1.1.1 Khái niệm chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất

Đứng trên góc độ pháp lý thì đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đạidiện quản lý, cho nên Nhà nước có quyền thu hồi đất để phục vụ cho phát triển kinh

tế và đời sống vì lợi ích quốc gia, vì lợi ích nhân dân Nhưng về mặt kinh tế khi nhànước thu hồi đất thì phải đền bù, hỗ trợ cho đối tượng bị thu hồi đất Theo Luật đấtđai năm 2013, một số khái niệm cụ thể như sau:

Khái niệm Thu hồi đất:

Theo Khoản 11, Luật đất đai năm 2013 thì thu hồi đất là việc Nhà nước quyết

định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai.

Thu hồi đất trong quy hoạch xây dựng là việc chuyển đổi quyền sử dụng đất từmột chủ thể đang sử dụng sang một chủ thể khác, việc thu hồi đất có thể có rấtnhiều lý do, tuy nhiên thu hồi đất trong quy hoạch xây dựng là thu hồi đất do thựchiện quy hoạch xây dựng công cộng, mà cần đất để phục vụ các mục đích côngcộng, quốc phòng an ninh, hoặc để phát triển kinh tế theo đồ án quy hoạch xây dựng

đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, trong các đặc điểm của thu hồi đất luôngắn liền với việc bồi thường

Khái niệm Bồi thường về đất:

Theo Khoản 12, Luật đất đai năm 2013 thì “Bồi thường về đất là việc Nhà

nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất”.

Bồi thường là sự đền trả lại tất cả những thiệt hại mà chủ thể gây ra một cáchtương xứng, trong quy hoạch xây dựng, thiệt hại gây ra có thể là thiệt hại vật chấthoặc thiệt hại phi vật chất trong giải phóng mặt bằng, cùng với các quy định về bồithường là các quy định về hỗ trợ, tái định cư

Khái niệm Hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất:

Theo Khoản 14, Luật đất đai năm 2013 thì “Hỗ trợ là khi nhà nước thu hồiđất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sảnxuất và phát triển”

Hỗ trợ nhằm trợ giúp thêm cho người bị thu hồi đất để tái lập cuộc sống mới

để chuyển đổi nghề nghiệp, để giải quyết khó khăn về mặt kinh tế

Bản chất của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất hiện nay khôngchỉ đơn thuần là việc bồi thường trả lại về giá trị vật chất mà còn đảm bảo lợi íchchính đáng cho người có đất bị thu hồi Nhà nước sẽ đảm bảo cho họ có một cuộcsống mới ổn định, một điều kiện sống tốt hơn hoặc ít nhất bằng với điều kiện sốngnơi ở cũ, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm…để họ yên tâm sinh sống,sản xuất, làm việc và cống hiến cho xã hội ngày càng tốt hơn

Khái niệm Chính sách:

Thuật ngữ “Chính sách” được sử dụng phổ biến trên sách báo, các phương tiệnthông tin và đời sốn xã hội Mội chủ thể kinh tế - xã hội đều có những chính sách

của mình Theo quan niệm phổ biến, chính sách là phương thức hành động được

một chủ thể khẳng định và thực hiện nhằm giải quyết những vấn để lặp đi lặp lại

(Đoàn Thị Thu Hà và Nguyễn Thị Ngọc Huyền, 2012)

Chính sách xác định những chỉ dẫn chung cho quá trình ra quyết định Chúng

ta vạch ra phạm vi hay giới hạn cho phép của các quyết định, nhắc nhở các nhàquản lý những quyết định nào là có thể và những quyết định nào là không thể Bằngcách đó, các chính sách hướng suy nghĩa và hành động của mọi thành viên trong tổchức vào việc thực hiện các mục tiêu chung của tổ chức

Khái niệm về Chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất:

Từ các khái niệm về bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất, chính sách,quan điểm của tác giả trong Luận văn về chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhànước thu hồi đất như sau:

Chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất là tổng thể các quan điểm, các giải pháp và công cụ mà Nhà nước sử dụng để tác động lên các đối tượng bị thu hồi đất nhằm tạo quỹ đất để xây dựng cơ sở hạ tầng cho phát triển kinh tế xã hội theo định hướng mục tiêu đề ra.

Chủ thể của chính sách là những người, tổ chức tham gia vào quá trình quản lýchính sách như: người có thẩm quyền quyết định chính sách, người chịu tráchnhiệm chính đối với tổ chức thực thi chính sách, người chịu trách nhiệm đối vớinhững hành động chính sách cụ thể, người tham gia vào quá trình tổ chức thực thichính sách, người giám sát, đánh giá chính sách, như Quốc Hội, Chính Phủ, Bộ Tàinguyên- Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tòa án nhân dân tốicao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan ban ngành liên quan; Tỉnh ủy,HĐND, UBND tỉnh, Các sở ban ngành; huyện ủy, HĐND, UBND cấp huyện;HĐND, UBND các xã, phường; các cán bộ tham gia trong việc xây dựng và tổ chứcthực thi chính sách này của các cơ quan từ Trung ương đến địa phương.

Đối tượng của chính sách là những người, tổ chức thực hiện chính sách vàchịu ảnh hưởng của chính sách, cụ thể là các cán bộ chuyên môn của các cơ quanthực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định; và các tổ chức, hộ gia đình, cánhân bị thu hồi đất

1.1.2 Mục tiêu chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất

Chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất nhằm đạt được cácmục tiêu sau:

Thứ nhất,đảm bảo quyền lợi chính đáng, hợp pháp của tổ chức, hộ gia đình, cá

nhân bị thu hồi đất thông qua việc chi trả, bù đắp những tổn thất thiệt hại về đất đai,những chi phí tháo dỡ, di chuyển nhà ở, vật kiến trúc, công trình hạ tầng kỹ thuật…vàcác chi phí khác

Thứ hai,giúp đỡ người bị thu hồi đất ổn định đời sống sau khi bị thu hồi đất Thứ ba,hỗ trợ chuyển đổi nghề, tạo việc làm, ổn định nơi ăn ở của người bị thu

hồi đất

Thứ tư, Nhà nước thu hồi đất theo đúng quy định của pháp luật, đúng chủ thể,mục tiêu và bàn giao mặt bằng đúng tiến độ

1.1.3 Bộ máy tổ chức thực thi chính sách Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của

ủy ban nhân dân thành phố

a Căn cứ vào tình hình thực tế ở địa phương, ủy ban nhân dân cấp tỉnh giaoviệc thực hiện BT,HT&TĐC cho:

- Hội đồng BT,HT&TĐC cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọichung là cấp huyện)

- Tổ chức phát triển quỹ đất

b Hội đồng BT,HT&TĐC cấp huyện do lãnh đạo ủy ban nhân dân làm Chủtịch, các thành viên gồm:

- Đại diện cơ quan Tài chính – Phó Chủ tịch Hội đồng;

- Chủ đầu tư - Ủy viên thường trực;

- Đại diện cơ quan Tài nguyên và Môi trường - Ủy viên;

- Đại diện ủy bna nhân dân cấp xã có đất bị thu hồi - Ủy viên;

- Đại diện của những hộ gia đình bị thu hồi đất từ một đến hai người;

Một số thành viên khác do Chủ tịch Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cưquyết định cho phù hợp với thực tế ở địa phương

1.1.4 Nội dung chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của UBND tỉnh

Chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mụcđích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế,được áp dụng đối với các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để sử dụng thực hiện các

dự án quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và đầu tư xây dựngkhu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế,thực hiện các dự án đầu tư sảnxuất, kinh doanh, dịch vụ, du lịch thuộc nhóm A và các dự án có một trăm phầntrăm (100%) vốn đầu tư nước ngoài, có nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức.Chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm những nộidung cơ bản như sau:

1.1.4.1 Chính sách bồi thường khi thu hồi đất

Các tổ chức được giao đất, cho thuê đất của Nhà nước thu hồi để thực hiện dự

án thì có trách nhiệm ứng trước để chi trả tiền bồi thường và hỗ trợ; nếu được giaođất không thu tiền sử dụng đất thì tiền bồi thường và hỗ trợ tính vào vốn đầu tư của

dự án, trường hợp được giao đất, cho thuê đấtcó thu tiền sử dụng đất thì tiền bồithường và hỗ trợ được khấu trừ vào số tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp.Riêng tổ chức, cá nhân nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đầu tưvào Việt Nam thì không phải trả tiền bồi thường và hỗ trợ

a Chính sách về bồi thường đất bị thu hồi

Người đang sử dụng đất (tổ chức, hộ gia đình, cá nhân) có quyền sử dụng đấthợp pháp theo quy định của pháp luật (đủ điều kiện được bồi thường về đất) thìđược bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng hoặc bồi thường bằng giá trịquyền sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi, tính theo giá đất có cùng mụcđích sử dụngvới đất bị thu hồi do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định công bố theoquy định của Chính phủ đang có hiệu lực áp dụng tại thời điểm có quyết định thuhồi đất; trường hợp giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại thời điểm cóquyết định thu hồi đất chưa sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tếtrên thị trường trong điều kiện bình thường thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ vàogiá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường tại địa phương đểquyết định mức giá cụ thể cho phù hợp; riêng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cánhân nằm xen kẽ trong khu dân cư và đất vườn, ao trong cùng thửa đất ở thì đượcbồi thường theo giá trị quyền sử dụng đất nông nghiệp và hỗ trợ thêm từ 20% đến50% giá đất ở liền kề Đối với các trường hợp đang sử dụng đất của Nhà nước giaokhông thu tiền sử dụng đất hoặc có thu tiền sử dụng đất nhưng tiền sử dụng đất đãnộp có nguồn gốc từ Ngân sách nhà nước; đang sử dụng đất được Nhà nước chothuê; đang sử dụng đất không có giấy tờ hợp pháp theo quy định của pháp luật vàtại thời điểm bắt đầu sử dụng đất xác định là có vi phạm theo quy định của phápluật; đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền mà chưa nộp tiền để được

sử dụng đấtvà đất bị thu hồi

b Chính sách về bồi thường tài sản trên đất bị thu hồi

Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đang sở hữu tài sản gắn liền với đất bị thu hồi

mà đã tạo lập hợp pháp theo quy định của pháp luật thì được bồi thường tài sản bịthiệt hại; còn những tài sản tại thời điểm tạo lập đã trái với mục đích sử dụng đấtđược xác định hoặc tạo lập sau khi có quyết định thu hồi đất được công bố thìkhông được bồi thường Tài sản là nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ giađình, cá nhân được bồi thường bằng 100% giá trị xây dựng mới theo tiêu chuẩn kỹthuật tương đương; nhà, công trình xây dựng khác của các tổ chức được bồi thườngbằng giá trị còn lại cộng với một khoản tiền hỗ trợ, nhưng mức tối đa không lớn hơn100% giá trị xây dựng mới Riêng nhà ở của hộ gia đình, cá nhân đang thuê sử dụng

thuộc sở hữu Nhà nước, được bồi thường bằng việc bố trí cho thuê nhà ở tại nơimới; trường hợp không có nhà ở để bố trí tiếp tục cho thuê thì được hỗ trợ tiền bằng60% giá trị đất và 60% giá trị nhà đang thuê để tự lo chỗ ở mới

Đối với cây trồng hàng năm trên đất bị thu hồi, được bồi thường bằng giá trịsản lượng của vụ thu hoạch cao nhất của cây trồng chính tại địa phương trong 3năm liền kề trước năm bị thu hồi đất; cây trồng lâu năm thì được bồi thường bằnggiá trị hiện có của vườn cây; các vật nuôi trong đất có mặt nước mà chưa đến thời

kỳ thu hoạch thì bồi thường theo mức thiệt hại thực tế do bị thu hồi đất phải thuhoạch sớm Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch hoặc giá trị hiện có của vườn cây,chi phí đầu tư, chăm sóc khi tính bồi thường cho các loại cây trồng, giá trị vật nuôitrong đất có mặt nước, được lấy theo giá bán sản phẩm, giá bán vườn câyvà cácmức chi phí trung bình trên thị trường ở địa phương tại thời điểm thu hồi đất

1.1.3.2 Chính sách về hỗ trợ cho người bị thu hồi đất

Các hộ gia đình đang sử dụng đất, nhà ở trên đất khi bị thu hồi đất, được hỗtrợ chi phí di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất, hỗ trợ chuyển đổinghề nghiệp và tạo việc làm cho số lao động trong hộ gia đình đang ở độ tuổi laođộng và một số khoản hỗ trợ khác trong theo một số mức nhất định phù hợp vớithực tế Đối với các tổ chức phải di chuyển cơ sở hoạt động thì được hỗ trợ chi phíthực tế để di chuyển, tháo dỡ và lắp đặt cơ sở tại nơi mới, cụ thể:

- Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất: Các trườnghợp bị thu hồi đất sẽ nhận được mức hỗ trợ cho một nhân khẩu được tính bằng tiềntương đương 30 kg gạo trong 01 tháng theo thời giá trung bình tại thời điểm hỗ trợcủa địa phương Giá gạo được ban hành định kỳ hàng quý do Sở Tài chính chủ chì,phối hợp, khảo sát giá gạo trên thị trường, trình Ủy ban nhân dân tỉnh quyết địnhphê duyệt, để làm căn cứ tính và lập phương án hỗ trợ ổn định đời sống

- Hỗ trợ đào tạo, chuyển đồi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm: Hỗ trợ bằng 2(hai) lần giá đất nông nghiệp đối với đất rừng sản xuất; Hỗ trợ bằng 2,5 (hai phẩynăm) lần giá đất nông nghiệp đối với đất trồng 01 vụ lúa, đất trồng màu, đất trồngcây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản; Hỗ trợ bằng 03 (ba) lần giá đất nông nghiệpđối với đất trồng 02 (hai) vụ lúa trở lên Diện tích đất được hỗ trợ nêu trên khôngvượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp theo quy định của Luật Đất đai và quy định

của Ủy ban nhân dân tỉnh Giá đất tính hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi và tìm kiếm việclàm được tính theo giá đất nông nghiệp tương ứng từng loại đất trong bảng giá đấtcủa năm hiện hành với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi.

1.2 Tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố

1.2.1 Khái niệm tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố

Tổ chức thực thi là khâu quan trọng của chu trình quản lý, nó quyết định việchoàn thành kế hoạch và mục tiêu đã đề ra

Tổ chức thực thi là quá trình hoạt động và thi hành các công việc theo kếhoạch để đạt được mục tiêu Tuỳ theo kế hoạch dài - trung - ngắn hạn và qui mô của

kế hoạch, nguồn lực huy động, mức khẩn thiết của kế hoạch v.v mà tổ chức thựchiện cho phù hợp

Tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của chính quyền cấp huyện, thành phố là quá trình triển khai các chính sách bồi thường

và hỗ trợ của Trung ương, tỉnh thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức nhằm tạo quỹ đất để xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

1.2.2 Mục tiêu tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố

Mục tiêu của tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ của UBDN Thànhphố là kết quả cần đạt được trong tương lai, nó thể hiện kì vọng của Nhà nước và chủthể tham gia quan tâm, được xây dựng dựa trên các văn bản pháp luật, khả năng vềnguồn lực để thực hiện chính sách, trình độ dân trí và tác động tâm lý của nhữngngười tham gia thực thi chính sách, cụ thể:

(1) Đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, người sở hữunhà ở: Các chính sách trong công tác Bổi thường, hỗ trợ và tái định cư cần được phổbiến, tuyên truyền rộng rãi đến các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức có đất bị thu hồi đểnắm bắt Áp dụng đúng và đầy đủ các chinh sách cho người dân, bảo đảm tính phápluật và hợp lý;

Các tiêu chí bảo đảm mục tiêu của tổ chức thực thi chính sách

Bồi thường và hỗ trợ

Về bồi thường

- Diện tích đất được bồi thường (m2);

- Diện tích đất đã phê duyệt bàn giao được cho chủ đầu tư;

- Tổng tiền bồi thường về đất đai, cây cối hoa màu, vật kiến trúc;

- Số tổ chức, hộ gia đình, cá nhân được bồi thường;

- Tỷ lệ % đơn thư khiếu nại, tố cáo trong tổng số đối tượng bị thu hồi đất

Về hỗ trợ

- Diện tích đất được hỗ trợ;

- Tổng tiền hỗ trợ về đất đai, cây cối hoa màu, vật kiến trúc;

- Số hộ gia đình, cá nhân được hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất; hỗ trợ di chuyển chỗ ở

- Số người được đào tạo nghề mới, và số người được nhận vào làm việc tại các nhà máy

MỤC ĐÍCH CỦA TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ

Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân; tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế xã hội, phát triển đô thị

(2) Khuyến khích người giao đất: Tuyên truyền vận động người dân kết hợp với

cơ quan Nhà nước giao đất thực hiện công tác giải phóng mặt bằng với nhiệm vụ pháttriển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, vi mục tiêu chung;

(3) Ổn định cuộc sống, việc làm cho những người dân bị thu hồi đất: Thực hiệnđầy đủ các chính sách hỗ trợ theo quy định, sắp xếp bố trí tạo công ăn việc làm tạichỗ cho chính những người dân địa phương, hộ gia đình bị thu hồi đất tại các dự ánđang được triển khai;

(4) Góp phần thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, xây dựng và phát triểnnhà ở, phát triển kinh tế - xã hội

Hình 1.1 Mục tiêu của tổ chức thực thi chính sách bồi thường và hỗ trợ

1.2.3 Tiêu chí đánh giá kết quả tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố

Để đánh giá sự thực hiện chính sách thì có nhiều tiêu chí có thể sử dụng, tuynhiên bồi thường, hỗ trợ là công việc phức tạp, tác động đến các mặt về kinh tế, xãhội và an sinh cuộc sống và rất khó định lượng, vì vậy chính quyền cấp cấp huyệnthường sử dụng các tiêu chí sau đây:

Thứ nhất: Đánh giá hiệu lực của chính sách

Tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ là một trong những hoạt độngquản lý thường xuyên của Nhà nước, vì vậy việc đánh giá hiệu lực để nhận biếtđược kết quả đạt được so với mục tiêu đề ra nhằm có sự định hướng, điều chỉnh,nâng cao hiệu lực quản lý là cần thiết, cụ thể như sau:

Công thức: Hiệu lực = Kết quả/Mục tiêu

Bảng 1.1 Mối quan hệ mục tiêu, kết quả của bồi thường, hỗ trợ

Các thông số Mục tiêu Kết quả

Diện tích đất được BTHT(m2)

Diện tích đất bàn giao được cho chủ đầu tư (m2)

Tổng tiền BTHT về đất, tài sản trên đất(đồng)

Số hộ gia đình được bồi thường(hộ)

Số người được đào tạo nghề, giải quyết việc làm(người)

Tỷ lệ % số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo trong tổng số

đối tượng bị thu hồi đất

Số hộ gia đình, cá nhân được hỗ trợ ổn định đời sống và

ổn định sản xuất; hỗ trợ di chuyển chỗ ở

Nguồn: Tác giả tổng hợp Thứ hai: Đánh giá hiệu quả của chính sách

Hiệu quả xác định mối quan hệ giữa kết quả và chi phí Có hai cách đánh giáhiệu quả của chính sách, tuy nhiên đối với tổ chức thực thi chính sách bồi thường và

hỗ trợ có thể sử dụng phương pháp đánh giá hiệu quả tuyệt đối như sau:

Hiệu quả tuyệt đối hay lợi ích ròng của chính sách, được xác định bằng hiệu sốgiữa kết quả (lợi ích) và chi phí:

Hiệu quả tuyệt đối = Lợi ích ròng = Tổng lợi ích - Tổng chi phí

Thứ ba: Đánh giá tính bền vững của chính sách

Tính bền vững của chính sách bồi thường, hỗ trợ thể hiện ở khả năng của

chính sách tạo ra được những ảnh hưởng tích cực dài lâu theo thời gian và đảm bảo

sự cân bằng về lợi ích giữa các bên có liên quan Như vậy để đánh giá được tính bềnvững của chính sách cần phân tích ảnh hưởng của chính sách lên các chủ thể kinh tế

- xã hội Việc đánh giá phải đáp ứng các yêu cầu sau:

- Đánh giá cái được của chính sách trên tất cả các phương diện kinh tế, chínhtrị, xã hội

- Đánh giá cái mất mà chính sách đưa lại: Đó là những hạn chế, tiêu cực,những mâu thuẫn xã hội đã phát sinh cùng chính sách Đặc biệt phải phân tích kỹnhững tiêu cực đã xảy ra, mức độ và cách né tránh nếu dự báo trước

- Đánh giá các tiềm năng chưa được huy động Đây cũng là một yêu cầu củađánh giá chính sách nhằm tăng khả năng thu hút các nguồn nhân lực cho thực hiệncác chính sách công

Thứ tư, mức độ hài lòng của đối tượng bị ảnh hưởng đối với chính sách bồi thường và hỗ trợ.

Một trong những mục tiêu của chính sách bồi thường và hỗ trợ là giúp chongười dân bị ảnh hưởng có một cuộc sống ổn định, được bồi thường hỗ trợ thỏađáng từ đó tạo ra sự hài lòng của người dân đối với chính sách bồi thường và hỗ trợ

Do đó, theo quan điểm của tác giả thì mức độ hài lòng của người dân bị ảnh hưởngđối với chính sách bồi thường hỗ trợ là rất quan trọng để đánh giá được kết quả,hiệu quả của chính sách bồi thường, hỗ trợ của nhà nước

1.2.4 Nội dung tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của ủy ban nhân dân thành phố

Quá trình tổ chức thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ của chính quyền cấphuyện là một quá trình liên tục bao gồm có các giai đoạn chính được mô phỏng qua

sơ đồ sau:

Giai đoạn 1:

Chuẩn bị triển khai

a Xây dựng bộ máy tổ chức thực thi(gồm cơ cấu tổ chức,nguồn nhân lực )

b Lập các kế hoạch triển khai

d Phối hợp các cơ quan ban ngành

e Đàm phán và giải quyết xung đột

f Xây dựng và vận hành hệ thống dịch vụ hỗ trợ

Giai đoạn 3:

Kiểm soát sự thực

hiện chính sách

a Xây dựng hệ thống thông tin phản hồi

b Tiến hành giám sát, đánh giá sự thực hiện

c Điều chỉnh chính sách

d Đưa ra các sáng kiến hoàn thiện, đổi mới

Hình 1.2 Các giai đoạn của quá trình tổ chức thực thi chính sách

(Nguồn: Nguyễn Thị Lệ Thúy, Bùi Thị Hồng Việt, năm 2011)1.2.4.1 Chuẩn bị triển khai chính sách

Nhiệm vụ của giai đoạn này là đảm bảo các hình thái cơ cấu, đặc biệt là cơ cấu

tổ chức và nguồn nhân lực để triển khai chính sách

a Xây dựng chủ trương thực hiện và cơ cấu bộ máy

Sau khi được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư, chủ đầu tư hoặc tổchức được giao nhiệm vụ giải phóng mặt bằng có trách nhiệm gửi văn bản đếnUBND cấp huyện, thành phố nơi có đất thuộc phạm vi dự án đề nghị thành lập Hộiđồng bồi thường, hỗ trợ đồng thời gửi Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng cấp huyện,thành phố để theo dõi, kiểm tra, chỉ đạo thực hiện Văn bản gửi kèm theo gồm:

- Văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư của có thẩm quyền hoặc quy hoạchchi tiết xây dựng được duyệt, kèm theo phạm vi, ranh giới khu đất được chấp thuậnchủ trương đầu tư

- Kế hoạch chi tiết tiến độ giải phóng mặt bằng

- Dự toán chi phí để tổ chức công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo

quy định hiện hành của UBND tỉnh.

- Kế hoạch đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp và tuyển dụng lao động cho các

hộ trong phạm vi thu hồi đất (nếu có)

- Văn bản cử đại diện tham gia Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vàtham gia Tổ công tác giải phóng mặt bằng

Trong thời hạn không quá 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được văn bản đềnghị kèm theo hồ sơ quy định, Ban bồi thường giải phóng mặt bằng cấp huyện cótrách nhiệm thẩm tra hồ sơ, trình UBND cấp huyện ký quyết định thành lập Hộiđồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và thành lập Tổ công tác

Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và Tổ công tác tự chấm dứthoạt động sau khi hoàn thành việc bồi thường, hỗ trợ và bàn giao đất cho chủđầu tư

- Thành phần Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cấp huyện gồm có:+ Chủ tịch hoặc Phó chủ tịch UBND cấp huyện là chủ tịch Hội đồng

+ Lãnh đạo phòng Tài nguyên và môi trường - Phó chủ tịch Hội đồng

+ Lãnh đạo phòng Tài chính Kế hoạch - ủy viên

+ Lãnh đạo phòng Quản lý đô thị và kinh tế - ủy viên

+ Chủ tịch UBND xã nơi có đất thuộc phạm vi dự án - ủy viên

+ Chủ đầu tư - ủy viên

+ Đại diện cho lợi ích hợp pháp của những người có đất thuộc phạm vi dự

án (từ 1 đến 2 người) do UBND và Mặt trận tổ quốc xã, phường nơi có đất thuộcphạm vi dự án giới thiệu được tham gia khi thẩm định phương án bồi thường, hỗtrợ và tái định cư Đại diện những người có đất thuộc phạm vi dự án có tráchnhiệm phản ánh nguyện vọng của những người có đất thuộc phạm vi dự án vàvận động những chủ sử dụng đất nằm trong phạm vi dự án thực hiện di chuyển,bàn giao mặt bằng đúng tiến độ

Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cấp huyện làm việc theo nguyên tắctập thể và quyết định theo đa số; trường hợp biểu quyết ngang nhau thì thực hiệntheo phía có ý kiến của Chủ tịch Hội đồng

- Thành phần của Tổ công tác gồm:

+ Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cấp xã làm tổ trưởng

Thành lập hội đồng BTHT

Tổ chức cá nhân kê khai đất và các tài sản trên đất

UBND xã, phường, thị trấn

Quyết định thu hồi đất

+ Đại diện của Ban bồi thường, giải phóng mặt bằng cấp huyện - tổ phó

+ Cán bộ địa chính cấp xã - tổ viên

+ Cán bộ quản lý đô thị cấp xã - tổ viên

+ Tổ trưởng dân phố hoặc trưởng thôn nơi có đất thuộc phạm vi dự án - tổ viên.+ Đại diện Mặt trận Tổ quốc cấp xã nơi có đất thuộc phạm vi dự án - tổ viên.+ Đại diện chủ đầu tư - tổ viên

Trên cơ sở yêu cầu thực tế tổ chức công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cưcủa dự án, Ban bồi thường, giải phóng mặt bằng cấp huyện có thể trình UBND cấphuyện quyết định bổ sung một số thành viên khác tham gia Hội đồng bồi thường, hỗtrợ và tái định cư và Tổ công tác

Hình 1.3 Quy trình bồi thường, hỗ trợkhi Nhà nước thu hồi đất

(Nguồn: Nghị định số: 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính Phủ)

b Lập các kế hoạch triển khai chính sách bồi thường, hỗ trợ

Thứ nhất:Sau khi có quyết định thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái

định cư, Ban bồi thường, giải phóng mặt bằng cấp huyện, thành phố chủ trì phốihợp với chủ đầu tư và UBND cấp xã, phường nơi có dự án đầu tư lập kế hoạch tiến

độ chi tiết giải phóng mặt bằng, thông qua Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định

cư để trình UBND cấp huyện, thành phố phê duyệt

Thời gian lập kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng và thông qua Hộiđồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để trình UBND cấp huyện, thành phố phêduyệt tối đa là 05 ngày làm việc

Trong thời gian không quá 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được tờ trình củaBan Bồi thường giải phóng mặt bằng, UBND cấp huyện, thành phố có trách nhiệm

ký quyết định phê duyệt

Thứ 2: Căn cứ quyết định phê duyệt kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt

bằng của UBND cấp huyện, thành phố và dự toán chi phí phục vụ công tác bồithường, hỗ trợ và tái định cư của chủ đầu tư, trong thời gian không quá 05 ngàylàm việc phòng Tài chính Kế hoạch có trách nhiệm thẩm tra, trình UBND cấphuyện, thành phố phê duyệt dự toán chi phí phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư

Trong thời hạn không quá 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được tờ trình củaphòng Tài chính Kế hoạch, UBND cấp huyện, thành phố có trách nhiệm ký quyếtđịnh phê duyệt dự toán chi phí phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

c Xây dựng các văn bản hướng dẫn

Các cơ quan tổ chức thực thi từ trung ương cho đến địa phương ban hànhnhững văn bản nhằm hướng dẫn cụ thể hoá chính sách cho các chủ thể và các đốitượng của chính sách, tạo khuôn khổ pháp lý cho tổ chức thực thi chính sách Trên

cơ sở các chính sách của Trung ương và tỉnh ban hành thì UBND cấp huyện, thànhphố sẽ ban hành các loại văn bản nhằm:

- Hướng dẫn, chỉ đạo, tổ chức, tuyên truyền vận động mọi tổ chức, cá nhân vềchính sách bồi thường, hỗ trợ và thực hiện giải phóng mặt bằng theo đúng quyếtđịnh thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

- Chỉ đạo Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cùng cấp lập và tổ chứcthực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; thực hiện phê duyệt phương

án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo phân cấp của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh;

- Phối hợp với các sở, ban, ngành, các tổ chức và chủ đầu tư thực hiện dự ánđầu tư xây dựng, phương án tạo lập các khu tái định cư tại địa phương theo phâncấp của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh;

- Giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân về bồi thường, hỗ trợ và tái định cưtheo thẩm quyền được giao; ra quyết định cưỡng chế và tổ chức cưỡng chế đối vớicác trường hợp thuộc thẩm quyền; phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức thựchiện việc cưỡng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền

d Tổ chức tập huấn chính sách bồi thường, hỗ trợ

- Chính quyền cấp huyện, thành phố sẽ tổ chức phân công chức năng, nhiệm vụ đốivới từng cơ quan chịu trách nhiệm chính, cơ quan phối hợp, cơ quan liên quan

- Đào tạo, tập huấn cán bộ công chức chịu trách nhiệm chính về các vấn đềliên quan đến bồi thường, hỗ trợ như đo đạc bản đồ, kiểm đếm tài sản, lập và thẩmđịnh dự án, xác định nguồn gốc sử dụng đất, xác định nguồn kinh phí bồi thường,

hỗ trợ cho các đối tượng bị ảnh hưởng

- Hội đồng bồi thường, hỗ trợ của cấp huyện, thành phố có trách nhiệm thammưu cho UBND cấp huyện, thành phố tổ chức tập huấn các cơ chế chính sách vềbồi thường, hỗ trợ cho các đối tượng sẽ tham gia vào quá trình thực thi chính sách

1.2.4.2 Triển khai chính sáchbồi thường, hỗ trợ

Chỉ đạo thực thi chính sách là việc thực hiện triển khai chính sách, đưa chínhsách vào thực tiễn thông qua các kênh truyền truyền dẫn sau:

a Truyền thông và tư vấn

- Các cơ quan tổ chức thực thi chính sách cần vận hành hệ thống truyền thông,

tư vấn đại chúng và chuyên môn để tuyên truyền, hướng dẫn việc thực hiện chínhsách, giúp cho mọi người biết về chính sách, hiểu về chính sách, chấp nhận thựchiện chính sách, hiểu về chính sách, chấp nhận thực hiện chính sách, từ đó mà ủng

hộ và thực hiện chính sách một cách tự nguyện Để các chính sách bồi thường, hỗtrợ được thực thi đạt hiệu lực, hiệu quả cao, các cấp chính quyền cần làm nhữngviệc như sau:

- Chủ đầu tư hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự án đầu tư nộp hồ

sơ tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ về đầu tư tại địa phương Cơ quan tiếp nhận hồ sơ cótrách nhiệm tổ chức lấy ý kiến các cơ quan có liên quan đến dự án đầu tư để xemxét giới thiệu địa điểm theo thẩm quyền hoặc trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xemxét giới thiệu địa điểm

- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thông báo thu hồi đất hoặc ủy quyền cho Ủy bannhân dân cấp huyện, thành phố thông báo thu hồi đất ngay sau khi giới thiệu địađiểm đầu tư; trường hợp thu hồi đất theo quy hoạch thì thực hiện thông báo sau khiquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xâydựng điểm dân cư nông thôn đã được xét duyệt và công bố

Nội dung thông báo thu hồi đất gồm: lý do thu hồi đất, địa điểm, vị trí khu đấtthu hồi trên cơ sở hồ sơ địa chính hiện có hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng đượcduyệt và dự kiến về kế hoạch di chuyển

Việc thông báo thu hồi đất được thực hiện trên phương tiện thông tin đạichúng của địa phương và niêm yết tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất, tạiđịa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư có đất thu hồi

- Cho phép khảo sát lập dự án đầu tư Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chophép chủ đầu tư tiến hành khảo sát, đo đạc lập bản đồ khu vực dự án ngay sau khiđược chấp thuận chủ trương đầu tư để phục vụ việc lập và trình duyệt quy hoạch chitiết xây dựng, thu hồi đất và lập phương án bồi thường tổng thể, hỗ trợ, tái định cư

và chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện, thành phố, cấp xã triển khai thực hiện cáccông việc liên quan;

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện, thành phố có trách nhiệm thành lậpHội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để lập phương án bồi thường, hỗ trợ vàtái định cư và phương án đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp Đối với các địa phương

đã thành lập Tổ chức phát triển quỹ đất thì Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền cóthể giao nhiệm vụ lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; phương án đàotạo, chuyển đổi nghề nghiệp cho Tổ chức phát triển quỹ đất;

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phối hợp với chủ đầu tưphổ biến kế hoạch khảo sát, đo đạc cho người sử dụng đất trong khu vực dự án và

yêu cầu người sử dụng đất tạo điều kiện để chủ đầu tư thực hiện việc điều tra, khảosát, đo đạc xác định diện tích đất để lập dự án đầu tư.

Sau khi đã được giới thiệu địa điểm, chủ đầu tư lập dự án đầu tư theo quy địnhcủa pháp luật về đầu tư và xây dựng; lập hồ sơ xin giao đất, thuê đất theo quy địnhcủa pháp luật về đất đai Nội dung dự án đầu tư phải thể hiện phương án tổng thể vềbồi thường, hỗ trợ và tái định cư

b Triển khai các kế hoạch

Các chính sách sẽ được triển khai cụ thể thông qua các dự án Để các chínhsách triển khai thành công thì các đối tượng tổ chức thực thi sẽ thực hiện các kếhoạch đã được lập như: kế hoạch về tài chính, nguồn nhân lực, kế hoạch tuyêntruyền phổ biến chủ trương chính sách thông qua các kế hoạch 5 năm, 1 năm, kếhoạch quý hoặc các phương án tổng thể được lập của mỗi dự án

c Vận hành các ngân sách

Các chính sách chỉ thực hiện tốt khi được bố trí đầy đủ các nguồn lực về tàichính theo yêu cầu như kinh phí để chi trả cho tiền bồi thường, hỗ trợ, hoặc kinh phí

để phục vụ cho công tác bồi thường, hỗ trợ của các cơ quan ban ngành, như:

- Chi cho công tác tuyên truyền, phổ biến quyết định thu hồi đất và quy địnhcủa pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất; tổ chức vận động các đốitượng thực hiện quyết định thu hồi đất và khảo sát, điều tra về tình hình kinh tế, xãhội, về thực trạng đất đai, tài sản thuộc phạm vi dự án;

- Chi cho công tác kiểm kê, đánh giá đất đai, tài sản thực tế bị thiệt hại baogồm: phát tờ khai, hướng dẫn người bị thiệt hại kê khai; đo đạc diện tích đất,kiểm kê số lượng và giá trị nhà cửa, vật kiến trúc, hoa màu và tài sản khác bịthiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất của từng tổ chức, hộ gia đình, cá nhân; kiểmtra, đối chiếu giữa tờ khai với kết quả kiểm kê, xác định mức độ thiệt hại vớitừng đối tượng bị thu hồi đất cụ thể; tính toán giá trị thiệt hại về đất đai, nhà cửa,vật kiến trúc, hoa màu và tài sản khác;

- Chi cho việc lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư bao gồm: lậpphương án bồi thường từ khâu ban đầu tính toán các chỉ tiêu bồi thường, phêduyệt phương án bồi thường, niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư;

- Chi cho việc thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;

- Kiểm tra, hướng dẫn thực hiện quy định về bồi thường, giải quyết nhữngvướng mắc trong công tác bồi thường và tổ chức thực hiện chi trả bồi thường;

- Thuê văn phòng và trang thiết bị làm việc của Tổ chức làm nhiệm vụ bồithường, giải phóng mặt bằng và cơ quan thẩm định (nếu có);

- Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường thực hiện phê duyệt

dự toán và quyết định kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ theo quy địnhtại Nghị định số 47/2015/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về BTHTkhi Nhà nước thu hồi đất; Điều 6 thông tư 74/2015/TT-BTC ngày 15/5/2015 hướngdẫn việc lập dự toán, sử dụng và thanh quyết toán kinh phí tổ chức thực hiện bồithường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất

- Trường hợp phải thực hiện cưỡng chế thu hồi đất thì Tổ chức làm nhiệm vụbồi thường, giải phóng mặt bằng lập dự toán kinh phí tổ chức thực hiện cưỡng chếtrình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cưquyết định Kinh phí tổ chức thực hiện cưỡng chế thu hồi đất được tính vào vốn đầu

tư của dự án

- Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có thể ứng trướckinh phí tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để thực hiện nhiệm

vụ được giao Việc thanh quyết toán kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư thực hiện theo quy định của pháp luật

d Phối hợp các bên có liên quan

Chính sách bồi thường, hỗ trợ chỉ có thể được thực thi khi đảm bảo có sự phốihợp và quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan ngành, trong đó:

Thứ nhất: Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm:

- Chỉ đạo, tổ chức, tuyên truyền, vận động mọi tổ chức, cá nhân về chính sáchbồi thường, hỗ trợ và thực hiện giải phóng mặt bằng theo đúng quyết định thu hồiđất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

- Chỉ đạo các sở, ban ngành và Uỷ ban nhân dân cấp huyện, thành phố:

+ Lập dự án tái định cư, khu tái định cư để phục vụ cho việc thu hồi đất;

+ Lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo thẩm quyền

Phê duyệt hoặc phân cấp cho Uỷ ban nhân dân cấp huyện, thành phố phêduyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;

Phê duyệt hoặc phân cấp cho Uỷ ban nhân dân cấp huyện, thành phố phêduyệt giá đất; ban hành bảng giá tài sản tính bồi thường, quy định các mức hỗ trợ vàcác biện pháp hỗ trợ theo thẩm quyền; phương án bố trí tái định cư, phương án đàotạo chuyển đổi nghề theo thẩm quyền được giao;

Chỉ đạo các cơ quan có liên quan thực hiện việc giải quyết khiếu nại, tố cáo củacông dân về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo thẩm quyền pháp luật quy định;

Bảo đảm sự khách quan, công bằng khi xem xét và quyết định việc bồithường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo thẩm quyền;

Quyết định hoặc phân cấp cho Uỷ ban nhân dân cấp huyện, thành phố cưỡngchế đối với các trường hợp cố tình không thực hiện quyết định thu hồi đất của Nhànước theo thẩm quyền;Chỉ đạo kiểm tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực bồi thường,

- Chỉ đạo Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cùng cấp lập và tổ chứcthực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; thực hiện phê duyệt phương

án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo phân cấp của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh;

- Phối hợp với các sở, ban, ngành, các tổ chức và chủ đầu tư thực hiện dự ánđầu tư xây dựng, phương án tạo lập các khu tái định cư tại địa phương theo phâncấp của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh;

- Phê duyệt giá đất cụ thể phục vụ thực hiện các dự án theo phân cấp của Uỷban nhân dân cấp tỉnh;