de-thi-giua-ki-1-ngu-van-lop-10-da-nang-co-dap-an-dtvj2021t1

ĐỌC HIỂU 3.0 điểm Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu: Việc tử tế không phải là những gì to tát, phi thường mà đôi khi chỉ là một hành động nhỏ bé nhưng vô cùng giá trị như câu

Trang 1

Học trực tuyến: khoahoc.vietjack.com Youtube: Học Cùng VietJack

SỞ GD&ĐT TP ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG THPT …

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG GIỮA HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN: NGỮ VĂN 10

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)

(Đề kiểm tra này gồm: 02 trang)

-

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Việc tử tế không phải là những gì to tát, phi thường mà đôi khi chỉ là một hành động nhỏ bé nhưng vô cùng giá trị như câu chuyện được lan truyền trên mạng xã hội của cậu bé Đạt “thông cống” khi trời mưa, câu chuyện của nữ sinh nhặt được của rơi trả người đánh mất, cụ bà 80 tuổi với kinh nghiệm 20 năm vá đường không công, sư thầy nhận nuôi hàng trăm trẻ mồ côi…Hay đơn giản, việc tử tế chỉ là hành động thể hiện thái

độ sống tích cực, hành động kính trên nhường dưới, có trước có sau, dắt cụ bà qua đường, nhặt rác nơi công cộng… Việc tử tế không phải một ngày, cũng không phải một tháng, một năm mà là toàn bộ thời gian chúng ta đang sống Vì vậy, hãy tiếp tục lan tỏa những việc làm tử tế mỗi ngày để góp phần xây dựng một cuộc sống tốt đẹp và nhân văn hơn

Câu 1 (0,5 điểm Xác định các phương thức biểu đạt của đoạn trích

Câu 2 (0,5 điểm) Theo tác giả, những câu chuyện tử tế “vô cùng giá trị … được lan

truyền trên mạng xã hội” là những câu chuyện nào?

Câu 3 (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong

câu sau: “Hay đơn giản, việc tử tế chỉ là hành động thể hiện thái độ sống tích cực, hành động kính trên nhường dưới, có trước có sau, dắt cụ bà qua đường, nhặt rác nơi công cộng …”

Câu 4 (1,0 điểm) Anh/chị có đồng ý với tác giả rằng: “Việc tử tế không phải một ngày,

cũng không phải một tháng, một năm mà là toàn bộ thời gian chúng ta đang sống” hay không? Vì sao?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

ĐỀ SỐ 1

Trang 2

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề làm thế nào để lan tỏa việc tử tế trong môi trường học đường

Câu 2 (5.0 điểm)

Phân tích bài thơ sau:

Một mai, một cuốc, một cần câu, Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ, Người khôn, người đến chốn lao xao

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

Rượu đến cội cây, ta sẽ uống, Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

(Nhàn – Nguyễn Bỉnh Khiêm – Sách Ngữ văn 10 - tập 1)

-HẾT -

ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM I.ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Học sinh chọn đồng ý hoặc không đồng ý và đưa ra lý giải hợp lệ Đồng ý vì làm việc tử

tế không phải chỉ làm một lần, hai lần mà phải là cả cuộc đời, bằng những việc làm và

Trang 3

hành động vô cùng đơn giản Như vậy chúng ta mới có thể trưởng thành mỗi ngày, cảm thấy sống có ý nghĩa hơn và xã hội cũng sẽ ngày càng lan tỏa nhiều hơn những tấm gương người tốt việc tốt…

II LÀM VĂN (7 điểm)

Câu 1: (2 điểm)

NLXH

a.Đảm bảo yêu cầu hình thức đoạn văn (0,25 điểm)

Có thể trình bày theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luậnl (0,25 điểm)

Cách để việc tử tế lan tỏa trong môi trường học đường

c Lựa chọn thao tác lập luận phù hợp để triền khai vấn đề theo nhiều cách nhưng cần làm rõ nội dung (1,0 điểm)

- 1 câu mở đoạn: việc tử tế là cần thiết và quan trọng trong nhà trường, một môi trường học đường tràn ngập việc tử tế thì sẽ lan tỏa ra xã hội góp phần tạp nên một xã hội văn minh, tốt đẹp

- Các câu khai triển đoạn:

+ Người sống tử tế là người có văn hóa, có phẩm chất và nhân cách tốt đẹp, luôn sống chan hòa, yêu thương và hết lòng vì người khác Làm việc tử tế mỗi ngày giúp bản thân cảm thấy mình có ích, có trách nhiệm…từ đó ngày càng hoàn thiện hơn…

+ Trong môi trường học đường, việc tử tế bắt đầu bằng những việc làm và hành động nhỏ nhặt như lễ phép với thầy cô giáo, tôn trọng bạn bè, tuân thủ các quy định về học tập

và kỷ luật, vệ sinh của nhà trường, không ăn uống vứt rác bừa bãi, nhặt được của rơi trả lại cho bạn…

+ Tham gia các hoạt động của nhà trường như phong trào nuôi heo đất ủng hộ quỹ khuyến học LVC, ủng hộ miền Trung lũ lụt, các phong trào thiện nguyện đoàn… + Tuyên truyền, vận động và chia sẻ những tấm gương việc tốt người tốt, hoặc những hành động đẹp ở bên ngoài xã hội vào nhà trường để góp phần xây dựng một môi trường học đường văn minh, lành mạnh hơn

+ Một vài câu chuyện, tấm gương tử tế điển hình…

+ Phê phán những cá nhân thiếu ý thức…

Trang 4

- 1 câu kết đoạn: khẳng định lại lần nữa ý nghĩa của việc sống tử tế mỗi ngày Từ đó đưa

ra những bài học nhận thức và hành động để góp phần lan tỏa những việc tử tế trong môi trường học đường

Hai câu đề: Hoàn cảnh sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Mai, cuốc, cần câu: Là những dụng cụ lao động cần thiết, quen thuộc của người nông dân

- Phép liệt kê kết hợp với số từ “một”: Gợi hình ảnh người nông dân đang điểm lại công

cụ làm việc của mình và mọi thứ đã sẵn sàng

- Nhịp thơ 2-2-3 thong thả đều đặn → Cuộc sống ở quê nhà của Nguyễn Bỉnh Khiêm gắn bó với công việc nặng nhọc, vất vả, lam lũ của một lão canh điền

- Trạng thái “thơ thẩn”: chăm chú vào công việc, tỉ mẩn -> Tâm trạng hài lòng, vui vẻ cùng trạng thái ung dung, tự tại của nhà thơ

=> Hai câu thơ khái quát hoàn cảnh sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm ở quê nhà vất vả, lam

lũ, mệt nhọc nhưng tâm hồn lúc nào cũng thư thái, thanh thản

Hai câu thực: Quan niệm sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Nghệ thuật đối: ta – người, dại – khôn: nhấn mạnh quan niệm sống mang tính triết lí, thâm trầm của nhà thơ

- Nghệ thuật ẩn dụ:

+ “Nơi vắng vẻ”: Tượng trưng cho chốn yên tĩnh, thưa người, nhịp sống yên bình, êm ả

Ở đây ngụ ý chỉ chốn quê nhà

+ “Chốn lao xao”: Tượng trưng cho chốn ồn ào, đông đúc huyên náo, tấp nập, cuộc sống

xô bồ, bon chen, giành giật, đố kị Ở đây chỉ chốn quan trường

⇒ Thể hiện quan niệm sống “lánh đục về trong” của Nguyễn Bỉnh Khiêm Hai câu luận: Cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm ở chốn quê nhà

Trang 5

- Việc ăn uống: Thu ăn măng trúc, đông ăn giá Là những món ăn thôn quê dân giã, giản

dị thanh đạm và có nguồn gốc tự nhiên, tự cung tự cấp

- Chuyện sinh hoạt: Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao…Thói quen sinh hoạt tự nhiên, thoải mái, có sự giao hòa, quấn quýt giữa con người với thiên nhiên

⇒ Hai câu thơ miêu tả bức tranh bốn mùa có cả cảnh đẹp, cả cảnh sinh hoạt của con người ⇒ Sự hài lòng về cuộc sống đạm bạc, giản dị, hòa hợp với tự thiên mà vẫn thanh cao, tự do thoải mái của Nguyễn Bỉnh Kiêm

Hai câu kết: Triết lí sống nhàn

- Sử dụng điển tích: Coi phú quý tựa như một giấc chiêm bao -> Thể hiện sự tự thức tỉnh, tự cảnh tỉnh mình và đời, khuyên mọi người nên xem nhẹ vinh hoa phù phiếm

⇒ Triết lí sống Nhàn: Biết từ bỏ những thứ vinh hoa phù phiếm vì đó chỉ là một giấc mộng, khi con người nhắm mắt xuôi tay mọi thứ trở nên vô nghĩa, chỉ có tâm hồn, nhân cách mới tồn tại mãi mãi

⇒ Thể hiện vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm: Coi khinh danh lợi, cốt cách thanh cao, tâm hồn trong sáng

- Kết bài :

+ Khái quát nội dung và nghệ thuật của bài thơ Nhàn

+ Liên hệ thực tế, bài học nhận thức rút ra

- I.ĐỌC HIỂU (4 điểm)

Câu 1 : Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

“Trèo lên cây bưởi hái hoa, Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc,

Em đã có chồng anh tiếc lắm thay

ĐỀ SỐ 2

Trang 6

Ba đồng một mớ trầu cay, Sao anh chẳng hỏi những ngày còn không

Bây giờ em đã có chồng, Như chim vào lồng như cá cắn câu

Cá cắn câu biết đâu mà gỡ, Chim vào lồng biết thuở nào ra ?”

(Ca dao)

a Xác định phong cách ngôn ngữ và thể thơ của văn bản (0.5 điểm)

b Văn bản trên sử dụng các phương thức biểu đạt nào? (0.5 điểm)

c Nêu nội dung chính của văn bản (0.5 điểm)

d Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong 2 câu: “Bây giờ em đã có chồng, Như chim vào lồng như cá cắn câu.”? (1.0 điểm)

e Viết đoạn văn từ 5 đến 7 dòng thể hiện cảm nhận của anh/chị về nỗi niềm của nhân vật “em” trong 4 câu cuối của văn bản (0.5 điểm)

Câu 2: (1 điểm)

Trong truyện “An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy” (SGK lớp 10 tập 1) có chi tiết Rùa vàng hiện lên rẽ nước đưa An Dương Vương xuống biển Anh/chị hãy cho biết

ý nghĩa của chi tiết đó

II: LÀM VĂN (6 điểm)

Bằng hình thức nhập vai hóa thân vào nhân vật, anh/chị hãy kể lại quá trình đấu tranh của Tấm với mẹ con Cám sau khi được trở thành Hoàng Hậu

Trang 7

Lời than vãn của chàng trai về việc cô gái đã đi lấy chồng

Lời trách móc của cô gái vì chàng trai quá chậm trễ trong việc bày tỏ tình cảm với cô d: (1 điểm)

- Biện pháp tu từ So sánh (như chim, như cá) (0.25 điểm).

- Tác dụng: nhấn mạnh vào tình cảnh bị rang buộc bởi hôn nhân của cô gái Gợi hình

ảnh gò bó, tù túng (chim lồng, cá chậu) Gợi cảm xúc buồn bã, tiếc nuối của cô gái (0.25

điểm)

- Biện pháp tu từ Ẩn dụ (chim vào lồng, cá cắn câu) (0.25 điểm)

- Tác dụng: nhấn mạnh vào tình cảnh bị rang buộc bởi hôn nhân của cô gái Gợi hình

ảnh gò bó, tù túng (chim lồng, cá chậu) Gợi cảm xúc buồn bã, tiếc nuối của cô gái (0.25

điểm)

e: (0,5 điểm)

Bày tỏ tình cảm buồn bã, xót xa, tiếc nuối

Đúng kỹ năng viết đoạn văn

Câu 2: (1 điểm)

Ý nghĩa của yếu tố thần kì:

- Giúp câu chuyện trở nên hấp dẫn, lôi cuốn

- Phản ánh thái độ của nhân dân với nhân vật lịch sử: kính trọng, biết ơn vị vua An Dương Vương nên nhân dân đã bất tử hóa

1 Mở bài

- Giới thiệu câu chuyện, nhân vật kể chuyện

2 Thân bài

Các sự việc chính:

- Tấm bị mẹ con Cám hại chết khi về giỗ bố

- Tấm hóa thành chim vàng anh bay về cung, báo hiệu sự hiên diện của mình Mẹ con Cám giết chim vàng anh

- Tấm hóa thành cây xoan che bóng mát cho vua Mẹ con Cám chặt cây xoan làm khung cửi

- Tấm hóa mình vào khung cửi, cảnh cáo Cám Mẹ con Cám đốt khung cửi

- Tấm hóa thành quả thị, được một bà lão yêu thích mang về nhà và trở lại thành người chung sống hạnh phúc bên bà lão

- Tấm gặp lại vua và được đón về cung

Trang 8

- Tấm trừng trị Cám

3 Kết bài

Bài học từ câu chuyện đấu tranh của Tấm: chủ động, mạnh mẽ, kiên trì, cương quyết,

(Học sinh có thể sáng tạo khi kể nhưng vẫn phải đảm bảo cốt truyện và ngôn ngữ văn học; biết vận dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm, liên tưởng, để làm bài)

ĐỀ SỐ 3

Trang 9

-

I ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi:

Một cô giáo trường công đã giúp tôi hiểu rõ cái ý nghĩa phức tạp của việc cho và nhận Khi nhìn cách tôi cầm sách trong giờ tập đọc, hiển nhiên cô đã nhận thấy có gì không bình thường; cô liền thu xếp cho tôi đi khám mắt Cô không đưa tôi đến bệnh viện

mà dẫn tôi tới bác sĩ nhãn khoa riêng của cô, không phải kiểu làm việc thiện mà như với một người bạn Thật ra, tôi ngạc nhiên về hành động đó đến nỗi không nhận biết được chuyện gì đã xảy ra, cho tới một ngày kia cô đưa cho tôi một cặp kính “Em không thể nhận được Em không có tiền trả đâu”, tôi nói, cảm thấy xấu hổ vì nhà mình nghèo Cô liền kể chuyện cho tôi nghe: “Hồi cô còn nhỏ, một người hàng xóm đã mua kính cho cô

Bà ấy bảo một ngày kia cô sẽ trả cặp kính đó bằng cách tặng kính cho một cô bé khác

Em thấy chưa, cặp kính này đã được trả tiền từ trước khi em ra đời.” Thế rồi cô nói với tôi những lời nồng hậu nhất mà chưa ai từng nói với tôi: “Một ngày nào đó em sẽ mua kính cho một cô bé khác” Cô nhìn tôi như một người cho Cô làm tôi thành người có trách nhiệm Cô tin tôi có thể có một cái gì để trao cho người khác Cô chấp nhận tôi như thành viên của cùng một thế giới mà cô đang sống Tôi bước ra khỏi phòng, giữ chặt kính trong tay, không phải như kẻ vừa nhận một món quà, mà như người chuyển tiếp món quà đó cho kẻ khác với tấm lòng tận tụy

(Theo Bin-li Đa-vít, trong Trái tim người thầy, NXB Trẻ, TP Hồ Chí Minh, 2004)

Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt chính của văn bản?

Câu 2: Xác định nội dung chính của văn bản?

Câu 3: Hãy đặt nhan đề cho văn bản?

Câu 4: Viết bài văn nghị luận ngắn( khoảng một mặt giấy thi) trình bày suy nghĩ của em

về bài học cuộc sống mà em rút ra từ ngữ liệu trong phần đọc hiểu trên

Phân tích người anh hùng Đăm Săn trong Chiến thắng Mtao Mxây

-HẾT -

ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

I.ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Trang 10

* Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề cần nghị luận: ( cho và nhận )

* Thân bài: Giải thích, trình bày, chứng minh làm rõ vấn đề

+ Sự chia sẻ, giúp đỡ những mảnh đời bất hạnh, đau khổ

+ Chúng ta trao đi yêu thương sẽ nhận lại sự thanh thản và niềm vui trong tâm hồn + Điều nhận lại đôi khi không phải trong phút chốc, hiển hiện ngay trước mắt mà có khi

- Bài học: Cuộc sống của mỗi người sẽ trở nên tầm thường nếu chỉ biết nhận mà không biết cho Cho đi là điều chúng ta nên làm trong cuộc sống hằng ngày để nhận lại rất nhiều thứ về sau Mỗi người hãy cho đi nhiều hơn để nhận lại nhiều hơn

* Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của bức thông điệp của sự cho và nhận, mở rộng nâng cao vấn đề và liên hệ bản thân

II LÀM VĂN (7 ĐIỂM)

I Mở bài

- Giới thiệu về sử thi Đăm Săn và đoạn trích chiến thắng Mtao Mxây

Trang 11

- Khái quát về hình tượng người anh hùng Đăm Săn: Dũng mãnh, cao thượng, đẹp như một vị thần

II Thân bài

1 Đăm Săn trong cuộc chiến với Mtao Mxây

- Trong cảnh khiêu chiến:

Đăm Săn gọi, khiêu khích để Mtao Mxây xuống chiến đấu

Không thèm đánh lén, đâm khi Mtao Mxây xuống

⇒ Đăm Săn là người đàng hoàng, ngay thẳng, tự tin quyết kiệt Đối lập với sự hèn nhát của Mtao Mxây

- Trong trận đấu:

Đăm Săn múa khiên, một lần xốc tới chàng vượt một đồi tranh, một lần xốc tới vượt một đồi lồ ô

Chàng chạy vun vút qua phía Đông, vun vút qua phía Tây

Ăn được miếng trầu của Hơ Nhị, múa trên cao gió như bão, múa dưới thấp gió như lốc, múa chạy nước kiệu quả núi ba lần rạn nứt Nhưng đâm không thủng Mtao Mxây Chi tiết miếng trầu biểu tượng cho sức mạnh cộng đồng, cho thấy Đăm Săn chiến đấu có

sử ủng hộ, giúp đỡ của cộng đồng

Được ông trời chỉ giúp, đâm chết được kẻ thù, cắt đầu đem bêu ngoài đường Ông trời đại diện cho thần linh chỗ dựa tinh thần của cộng đồng thị tộc cũng giúp đỡ và đứng về phía Đăm Săn

⇒ Đăm Săn là một dũng sĩ vô cùng dũng cảm, tài năng, có sức mạnh phi thường, lấn át

kẻ thù

⇒ Chiến đấu vì mục đích bảo vệ danh dự cá nhân, hạnh phúc gia đình và quan trọng hơn

là danh dự và sự bình yên của cộng đồng, thị tộc,

2 Đăm Săn trong cảnh trở về và tiệc ăn mừng chiến thắng

- Đăm Săn trong cảnh trở về:

Đăm Săn với dân làng có ba cuộc đối đáp, là lời thuyết phục của Đăm Săn và lời chấp thuận đi theo của dân làng

Ba cuộc đối đáp gặp nhau ở tiếng nói đồng lòng “không đi sao được” và có sự tăng tiến

=> Đăm Săn trở thành người anh hùng giàu có, chiến đấu để thỏa khát vọng của cộng đồng

=> Sự yêu mến, ngưỡng mộ, thán phục của dân làng về tài năng và phẩm chất của Đăm Săn, quyết tâm một lòng đi theo

Trang 12

- Cảnh ăn mừng chiến thắng:

Ngoại hình: Nằm trên võng, tóc thả trên sàn, Ngực quấn chéo một tấm mền chiến, mình khoác một tấm áo chiến, tai đeo nụ, sát bên mình nghênh ngang nhiều gươm giáo, đôi mắt long lanh, bắp chân to bằng cây xà ngang

Sức mạnh: Sức ngang sức voi đực, hơi thở ầm ầm tựa sấm, nằm sấp thì gãy gầm sàn, nằm ngửa thì gãy xà dọc,

Phẩm chất: Danh tiếng lẫy lừng, được tung hô, ca ngợi là một “dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không lùi bước”

=> Đăm Săn hiện lên như một một vị thần mang vẻ đẹp dũng mãnh, hoang sơ của núi rừng

=> Thể hiện cái nhìn ngưỡng vọng, sùng kính của nhân dân đối với người anh hùng của cộng đồng

3 Nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Cách kể và tả hấp dẫn

- Ngôn ngữ khoa trương, phóng đại

- Sử dụng các phép liệt kê, so sánh, tăng tiến, đối lập

- Giọng điệu trang trọng toát ra từ cái nhìn sử thi đầy chiêm bái, ngưỡng vọng

III Kết bài

- Khái quát về các đặc điểm của nhân vật và nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Mở rộng: Bên cạnh anh hùng Đăm Săn còn có rất nhiều hình tượng người anh hùng đại diện cho cộng đồng được khắc họa như Đăm Di, Xinh Nhã, Khinh Dú (Ê-đê), Đăm Noi (Ba-na),

-HẾT -

Trang 13

Câu 1: Đọc 2 đoạn văn và trả lời các câu hỏi từ (a) đến (d)

1 Một cô bé mười lăm tuổi, được mẹ chở đi đánh cầu lông Xe hai mẹ con bị va quẹt, đồ đạc trên xe văng tung tóe Người mẹ vội vàng gom nhặt, vài người đi đường cũng dừng lại phụ giúp còn cô bé thờ ơ đứng nhìn Đợi mẹ nhặt xong mọi thứ, cô bé leo lên xe và thản nhiên dặn: “Lát về mẹ nhớ mua cho con li chè!”

2 Một cậu học sinh khi được hỏi về ca sĩ nổi tiếng mà cậu hâm mộ, cậu đã trả lời rất rành mạch về cách ăn mặc, sở thích của ca sĩ đó Nhưng khi được hỏi về nghề nghiệp, sở thích của cha mẹ cậu, cậu ta ấp úng, không trả lời được

a/ Xác định chủ đề và phương thức diễn đạt của hai đoạn văn

b/ Câu nói : “ Lát mẹ về nhớ mua cho con li chè!” của cô bé, và thái độ “ấp úng không trả lời được” của cậu bé đã gợi cho em suy nghĩ gì? ( viết từ 2 đến 4 câu trình bày suy nghĩ )

c/ Tìm và gọi tên hai phép liên kết khác nhau trong đoạn văn 2

d/ Thể hiện là một người con trong gia đình, em hãy viết một đoạn văn (4-6 câu) nêu suy nghĩ của bản thân về cách cư xử đúng mực của con cái đối với cha mẹ

e/ Từ hai đoạn văn trên, em hãy viết bài văn nghị luận bàn về chủ đề của hai đoạn văn đưa ra

Câu 2: Tục ngữ có câu: Một sự nhịn, chín sự lành

Từ lời khuyên dạy của cha ông, em có suy nghĩ gì về “văn hóa nhường nhịn” trong cuộc sống hiện nay Viết một bài văn khoảng một trang giấy thi trình bày suy nghĩ ấy

II.LÀM VĂN (7 điểm)

Vẻ Đẹp Của Nhân Vật Pê-Nê-Lốp Qua Đoạn Trích Uy-Lít-Xơ Trở Về

-HẾT -

ĐỀ SỐ 4

Trang 14

ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM I.ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Câu 1: (2 điểm)

a/ Xác định chủ đề và phương thức diễn đạt của hai đoạn văn

- Sự vô tâm, vô cảm của con người trong cuộc sống

- PTBĐ: Đoạn văn 1: Tự sự

Đoạn văn 2:

b/ Câu nói : “ Lát mẹ về nhớ mua cho con li chè!” của cô bé, và thái độ “ấp úng không trả lời được” của cậu bé đã gợi cho em suy nghĩ gì? ( viết từ 2 đến 4 câu trình bày suy nghĩ )

- Đó cũng là thể hiện của sự suy tàn về chữ hiếu và vi phạm nghiêm trọng đạo đức con người Á Đông Hai hiện tượng trên như một lời cảnh tỉnh đối với bổn phận làm con của chúng ta

c/ Tìm và gọi tên hai phép liên kết khác nhau trong đoạn văn 2

- Phép nối: Nhưng

- Phép lặp: cậu ( 2 lần)

d/ Thể hiện là một người con trong gia đình, em hãy viết một đoạn văn (4-6 câu) nêu suy nghĩ của bản thân về cách cư xử đúng mực của con cái đối với cha mẹ

- Cư xử đúng mực với ông bà, cha mẹ

- Sống có hiếu thuận, kính trên nhường dưới

- Phải biết chia sẻ, yêu thương, biết phân biệt đúng sai

d/

1 Mở bài: Đặt vấn đề: Sự vô tâm của thế hệ gấu bông đã làm giật mình các bậc cha mẹ Hai hiện tượng mà báo Tuổi trẻ Chủ nhật đã nêu là khá phổ biến Đó cũng là thể hiện của sự suy tàn về chữ hiếu và vi phạm nghiêm trọng đạo đức con người Á Đông Hai hiện tượng trên như một lời cảnh tỉnh đối với bổn phận làm con của chúng ta

2· Thân bài:

+ Biểu hiện: Giải thích nội dung của hai hiện tượng trên nói lên sự vô tâm của thế hệ trẻ đối với những người thân yêu nhất, có công nuôi dưỡng và bảo bọc chúng ta từ khi mới sinh ra – đó là cha mẹ, ông bà, thầy cô giáo, Hình ảnh một em bé thờ ơ khi mẹ đi nhặt

đồ và hồn nhiên nói: “Lát về mẹ nhớ mua cho con li chè!” cũng như hình ảnh một cậu học sinh rất rành về sở thích của ca sĩ cậu yêu thích mà chẳng biết gì về sở thích, nghề

Trang 15

nghiệp, tâm trạng và niềm đau của bố mẹ mình Điều đó đã tạo nên sự phản cảm mạnh

mẽ trong tâm hồn người đọc

Chủ quan: bản thân mỗi con người phải ý thức về trách nhiệm của mình đối với gia đình

và xã hội, rèn luyện lòng nhân ái, lòng vị tha từ những việc nhỏ nhặt nhất

Khách quan: gia đình, nhà trường và xã hội nên chú trọng hơn về việc giáo dục nhân cách cho học sinh, dạy học sinh biết quan tâm tới những người thân yêu, gần gũi với mình, dạy học sinh biết cảm nhận vẻ đẹp của lòng vị tha, sự chia sẻ, đồng cảm và lối sống có trách nhiệm

Lên án mạnh mẽ lối sống thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm, ích kỉ

3· Kết bài: Hai hiện tượng trên đã đánh thức lương tâm của những người đã từng mắc vào những lỗi lầm tương tự Đó là hồi chuông cảnh tỉnh đối với thế hệ trẻ nói riêng và đối với tất cả những người Việt Nam

Câu 2: (1 điểm)

1 Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Bàn về sự nhường nhịn

Trang 16

nó, ở đây nhường nhịn không phải là chấp nhận thua cuộc mà là sự cảm thông đối với đối phương, việc nhường nhịn sẽ tạo nên những phẩm chất vô cùng đáng quý và góp phần tạo nên cho mình những điều đáng quý hơn, ngoài những điều đó bản thân mỗi người đều phải ra sức rèn luyện và tu dưỡng đạo đức của mình, mỗi người là một tấm gương cho việc học tập và tu dưỡng đạo đức, nhường nhịn sẽ tạo nên cho mình một phẩm chất cao quý đó là sự cảm thông thấu hiểu và những hiểu biết chi tiết về bản chất của sự vật và sự việc

- Biểu hiện của người biết sống nhường nhịn: Nhường nhịn không chỉ được áp dụng trong một ngôi nhà để thấy được sự hạnh phúc và ấm áp trong mỗi thành viên trong gia đình mà nó hiện hữu trong những trường hợp riêng và nó góp phần tạo nên một ý nghĩa

vô cùng đặc biệt, nó tạo nên một cuộc sống tốt đẹp hơn, không chỉ trong gia đình nó tạo nên một cảm giác gần gũi mà nó tạo nên những cảm giác gần gũi giữa các thành viên trong gia đình, những sự nhường nhịn đó sẽ làm nên cho chúng ta được những điều tuyệt vời nhất, gia đình lúc nào cũng có những cảm giác êm ấm và hạnh phúc, mỗi người đều biết nhường nhịn và cảm thông cho nhau thì gia đình sẽ mãi luôn được hạnh phúc và nó phát triển một cách toàn diện hơn, mỗi người đều tạo nên những không gian riêng và nó

to lớn ảnh hưởng mạnh mẽ đến cuộc sống của mỗi người, chúng ta thấy được sự nhường nhịn đó sẽ làm cho mỗi người luôn luôn có cảm giác an toàn hạnh phúc và không gian trong gia đình lúc nào cũng ấm áp và không có những tranh cãi riêng nó tạo nên cảm giác hạnh phúc và vô cùng ý nghĩa

* Trình bày ý nghĩa của sự nhường nhịn:

- Sự nhường nhịn sẽ bảo vệ mối quan hệ giữa người với người thông qua việc bảo vệ và gìn giữ hòa khí, đồng thời thiết lập nên tinh thần gắn kết, đoàn kết

- Sự nhường nhịn còn giúp con người vượt thoát khỏi những bon chen, ích kỷ, toan tính của cuộc sống xô bồ, tấp nập thường ngày

- Sống nhường nhịn còn giúp con người bao dung, sẻ chia với những khó khăn, hoạn nạn của người khác và là biểu hiện của lối sống vị tha cao đẹp: "Mình vì mọi người"

Trang 17

* Lật lại vấn đề:

- Những người sống ích kỷ, bon chen, tranh giành quyền lợi trong xã hội

* Bài học nhận thức và hành động:

- Chúng ta cần mở rộng lòng mình để sẵn sàng tha thứ, bỏ qua sai lầm của người khác

- Giúp đỡ người khác nhận ra và khắc phục những sai lầm

3 Kết bài:

- Khẳng định lại ý nghĩa của lòng khoan dung Liên hệ bản thân

II.LÀM VĂN (7 điểm)

1 Mở bài

- Giới thiệu về vị trí đoạn trích

- Nêu khái quát Vẻ đẹp của nhân vật Pê-nê-lốp không chỉ ở ngoại hình mà còn ở tính cách và tâm hồn

2 Thân bài

* Hoàn cảnh xuất hiện đoạn trích

* Vẻ đẹp của Pê-nê-lốp

- Tình yêu chung thủy, sắt son của Pê-nê-lốp thông qua việc trì hoãn tái giá

- Sự thông minh của nàng khi nghĩ ra cách ngày dệt tấm thảm đêm lại tháo để tấm thảm - không bao giờ hoàn thành và nàng không phải tái giá

- Sự thông minh thể hiện qua các thử thách nàng dành cho Uy-lít-xơ chính là bí mật giữa hai người

- Sự thận trọng và bình tĩnh thể hiện qua cách nói chuyện, qua những lập luận rằng lít-xơ không thể trở về

Uy Sự thận trọng khi nghĩ đủ mọi cách để thử thách xem kẻ hành khất có phải là chồng của mình hay không

3 Kết bài

- Khẳng định lại nghệ thuật khắc họa nội tâm nhân vật thành công của tác giả

- Nếu lại vẻ đẹp hình thể cũng như nhân cách, phẩm giá của nhân vật Pê-nê-lốp Đồng thời tôn vinh vẻ đẹp của phụ nữ Hy Lạp cổ đại

-HẾT -

Trang 18

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Ngày mai mình sẽ dậy sớm tập thể dục, ngày mai mình sẽ học tiếng Anh… ngày mai và ngày mai nhưng không biết là ngày mai nào Đấy là “căn bệnh” khó chữa của nhiều người trẻ hiện nay Trao đổi về vấn đề này, anh Lê Đình Hiếu (tốt nghiệp thủ khoa Trường ĐH California, Los Angeles UCLA; Forbes Under 30 năm 2016) cho rằng với

cá nhân từng người trẻ Việt Nam trong thời kỳ 4.0, “căn bệnh” này thực sự nguy hiểm

và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai của các bạn “Vì sao? Vì thời đại mà các bạn đang sống là thời đại của sự năng động, cập nhật liên tục, nên nếu chậm tay thì cơ hội sẽ vụt mất ngay (…), anh Hiếu chỉ ra Theo anh Hiếu sinh viên Việt Nam hoàn toàn có đủ năng lực để hiện thực hóa ý tưởng của các bạn, tuy nhiên cái cách mà các bạn triển khai

ĐỀ SỐ 5

Định dạng
Số trang	37
Dung lượng	724,04 KB