Phụ Lục & Mục Lục Chương I :Giới Thiệu Đề Tài +Đặt vấn đề +Phương án thực hiện +Phạm vi đề tài +Giới Thiệu +Giới hạn và Hướng phát triển Chương II : Giới Thiệu cái linh kiện Trong mạch
Trang 1ĐỀ ÁN
KỸ THUẬT VI ĐIỀU KHIỂN
Trang 2TRANG NHẬN XÉT & LỜI CÁM ƠN
* Nhận xét của Giáo Viên hướng dẫn đồ án ( Thầy Nguyễn Đình Phú ) :
………
………
………
………
………
Lời cảm ơn của Sinh Viên ( Người thực hiện SV Lớp 06501SP : Nguyễn Lộc Đức MSSV : 06501012 Nguyễn Đức Trung MSSV : 06051054 ) - Do yêu cầu môn học việc làm đồ án này rất cần thiết , dưới sự hướng dẫn của Thầy ( Trao dồi những hướng dẫn cơ bản về chi tiết 1 đồ án , lên kế hoạch cần thực hiện , cũng như việc phân bố thời gian rất hợp lý , cung cấp kiến thức đầy đủ ………… )
Đã tạo điều kiện cho 2 thành viên chúng em hòan thành công việc 1 cách hòan chĩnh
Chúng em rất chân thành cám ơn vì điều này !
- Vì đây là lần đầu tiên làm đồ án môn học , sẽ không khỏi có nhiều thiếu
sót , kính mong thầy thông cảm và có những nhận xét cũng nhưng góp ý , giúp em có những cái nhìn mới hơn , cũng nhưng trái khỏi những sai sót sau này
Trang 3- Một lần nữa xin cám ơn thầy đã giúp chúng em hòan thành đồ án !
Trang 4Phụ Lục & Mục Lục
Chương I :Giới Thiệu Đề Tài
+Đặt vấn đề +Phương án thực hiện +Phạm vi đề tài
+Giới Thiệu +Giới hạn và Hướng phát triển
Chương II : Giới Thiệu cái linh kiện Trong mạch
+LED phát +LED thu +LED 7 đoạn +74ls90
+7447 +OM-AMP
Chương III : Giải thích hoạt động Từng phần trong mạch
+Sơ đồ mạch nguồn cung cấp toàn mạch +Mạch Om-amp và IC đếm
Chương IV :Thi Công Mạch
+Các bước thực hiện +Sơ đò nguyên lý +Sơ đồ linh kiện +Sơ đồ mạch in
Chương V : Kết luận và Tài liệu tham khảo và sử dụng :
+Kết Luận +Tài liệu Chương VI: Hoàn Thành và Bảo vệ Đồ án môn trước GVHD
Trang 5Kế Hoạch Thực Hiện và Công Việc của từng thành viên trong nhóm :
+ Cả 2 cùng tra tư liệu và thiết kết mạch
+ Ứng dụng môn Giả tich mạch trên máy tính để vẽ sơ đồ nguyên lý mạch in.
+ Tranh thủ thời gian Học môn Thực hành Kỹ Thuật Số những lúc rỗi để ráp thử mạch trên Test Board xem mạch mô phỏng chạy đúng không có trục trặc chổ nào ko
+cùn làm mạch in , đồng thời viết báo cáo đồ án
Trang 6II – Phương án Thực Hiện :
- Việc thực hiện đề tài này chúng em sử dụng IC số , mạch nguồn , Led thu
phát , led hiển thị , OpM , ….
III – Phạm vi của đề tài :
- Trong đề tài này dùng led thu phát tạo thành bộ cảm biến để phát hiện
sản phẩm đi qua ( bộ đếm này có thể đếm được 99 sản phẩm ) sau đó quay lại đếm từ đầu
IV – Giới Thiệu Đề Tài :
- Đây là lần đầu thực Hiện đồ án môn , kiến thức mình còn tiếp thu chưa
hết nên khi thực hiện đề tài em chỉ thực hiện các phần chính sau
Thiết kế mạch nguồn
Thiết kế mạch thu phát hồng ngoại
Thiết kết mạch tạo xung
Thiết kế mạch đếm – giải mã – Hiển Thị
Trang 7V – Giới Hạn – Hướng Phát Triển Của Đề Tài :
- Do sữ dụng IC số để đếm sản phẩm nên mạch chỉ đếm số sảm phẩm
không nhiều , mạch thi công qua nhiều công đoạn có thể dẽ bị hư , khó đáp ứng tốt trong linh vực sản xuất công nghiệp trong các công ty có băng chuyền lớn , khi thay đổi số sản phẩm trong 1 khoảng nào đó ta có thể thay đổi điểm kết nối IC đếm
- Để đề tài có tính ứng dụng nhiều hơn trong thực tế , ta có thể phát triển
đề tài ở các điểm sau :
Thay thế mạch thu – phát bằng cảm biến quang , một cảm biến từ để tăng độ chính xác
Mở rộng phạm vi đếm sản phẩm
Dùng các cổng logic cơ bản để làm bộ đặt số
Thay thế IC đếm bằng counter của 1 số Vi Điều Kiển ( sử dụng VDK )
Trang 8CHƯƠNG II : Sơ Đồ Khối & Các Linh Kiện có liên quan
- Phần I sơ đồ khối toàn mạch :
Sơ Đồ Khối Toàn Mạch
Khối Thu Phát
Khối Tạo Xung Chuẩn
Khối Đếm Khối Nguồn
Khối Giải Mã
Khối Hiển Thị
Trang 9- Có chức năng như một bộ cảm biến , khi phát hiện sự xuất hiện của sản
phẩm sẽ tạo ra xung đếm đưa đến khối tạo xung chuẩn
3- Khối tạo xung chuẩn :
- Từ xung nhận được của khối thu – phát tạo ra xung vuông cung cấp cho
Trang 10Phần II : Giới thiệu các linh kiện trong mạch.
I – LED PHÁT :
1 – Cấu tạo và ký hiệu :
Diode phát quang là 1 trong những linh kiện bán dẫn thuộc nhóm điện quang , biến đổi năng lượng ánh sáng , gồm có một chuyển tiếp P-N
Các Diode phát quang được chế tạo không phải trên cơ sỡ Si hay Ge như đa số các chất bán dẫn khác mà được chế tạo trên cơ sở Átentic – Phosphist – Gali
Các Diode phát quang này phát sáng khi có dòng điện thuận chạy qua
nó Miền phổ bức xạ diode có giới hạn tương đối hẹp , vị trí của miền này phụ thuộc vào vật liệu bán dẫn được sử dụng
Cấu tạo và ký hiệu Led Phát
P N
Trang 112- Nguyên lý làm việc :
* Khi chuyển tiếp P-N phân cực thuận , sẽ có hiện tượng phun hạt dẫn ở mức cao ( lổ trống từ P ++ phun sang N ++ Phun sang P++ ) và kèm theo
đó là hiện tượng tái hợp bức xạ làm phát ra ánh sáng
* Hiện tượng hợp bức xạ là hiện tượng giải phóng ra các hạt phôt khi có sự tái hợp trực tiếp giữa điện từ và lỗ trống
Một số diode phát quang trên thị trường :
+ Diode GaAs cho ánh sáng hồng ngoại mà mắt thường không nhìn thấy được
+ Diode AsP cho ánh sáng khá kiến , ki thay đổi hàn lượng photpho , diode cho ra ánh sáng có màu đỏ ,cam , vàng
+ Diode GaP cho ánh sáng màu vàng hoặc màu xanh
II – LED Thu :
1- Cấu tạo và ký hiệu :
- Ứng dụng hiệu ứng quang áp , người ta tạo ra diode quangg , đó là 1
chuyển tiếp P-N có cấu trúc sao cho ánh sáng dễ dàng chiesu trục tiếp lên bề mặt phiến bán dẫn
2- Nguyên lý làm việc :
-Khi làm việc , diode quang được phân cực nghịch nhờ nguồn điện áp Vcc và do đó có một dòng điện ngược ban đầu Io rất nhỏ Khi được ánh sáng chiếu vào có thêm dòng điện tạo bởi các hạt dẫn sản sinh nhờ năng lượng proton và chạy cùng chiều với dòng điện ngược Vì vậy dòng điện tổng chạy qua tải có trị số tăng lên theo cường độ ánh sáng chiếu vào
* Một số loại photodiode trên thị trường :
+ Diode quang PN
+ Diode quang PIN
Trang 12V C C _ C I R C L E V C C _ C I R C L E
C A T H O T C H U N G A N O T C H U N G
Cấu tạo và kí hiệu Led Thu
III - Giới Thiệu LED 7 đoạn :
Cấu tạo Led 7 thanh gồm có 7 điot phát quang (LED) ghép nối với nhau chung Anot hoặc chung Catot
N p
Trang 13IV - Giới Thiệu IC 74LS90 :
- Có chứa 4 bộ Trigger JK ,IC này có
khả năng chia 2, chia5, chia10
xung clock đầu vào để lập nên
mã BCD cho ngõ ra
Chức năng các chân của IC 7490:
Chân 1: đầu vàoClock của bộ chia 5
Chân 2 và chân 3 : lối vào Reset của các bộ Trigger
Chân 5: Nối tới cực âm của nguồn
Chân 6,7: Hai lối vào Set của các trigger Khi hai lối vào này ở mức cao thì các lối ra QAvà QD lên cao, các lối ra QB,QC ở mức thấp, tương ứng với số 9 trong mã thập phân
Chân 12,9,8,11: tương ứng với các đầu ra QA,QB,QC,QDChân 14: lối Clock của bộ đếm chia 2
Chân 10: Nối tới cực dương của nguồn
IC được thiết kế với hai tầng
đầu vào , với hai đường cấp
Trang 14Để thực hiện chia 2 , ta đưa xung clock tới chân 14 của IC
Khi này, chỉ có chân QA được lấy tín hiệu ra, các chân còn lại bỏ ngỏ
Để chia 5, xung clock sẽ được cấp vào chân 1 của IC
Trang 15Để chia 10, xung clock sẽ được cấp vào chân 14 của IC Như ta thấy, IC gồm có hai khối FF độc lập, ta phải ghép nối hai khối FF độc lập bên trong
IC để tạo thành khối FF duy nhất gồm có 4 Flip-Flop Tương ứng với nó, chân QA phải được nối với chân ClockB của IC
Các đầu ra QA,QB,QC,QD để lấy tín hiệu mã BCD 8421 đưa tới các IC giải
bộ chia 10 7490
đến tầng giải
mã led 7 thanh
đến tầng giải
mã led 7 thanh
Trang 16Để tạo bộ đếm 100, ta cần hai bộ chia 10 ghép nối với nhau Ta coi như đó
là các bộ Trigger ghép nối với nhau , như vậy đầu ra của tằng thứ nhất sẽ là đầu vào của tầng thứ hai Đầu ra trọng số cao Q3 của IC thứ nhất khi đếm lên 9 , sẽ chuyển trạng thái về 0 ,kích cho IC thứ hai tăng 1 giá trị, cứ như
vậy khi chúng đạt 100 giá trị , cả hai sẽ cùng về trạng thái ban đầu, bắt đầu
từ 00
KHỐI HIỂN THỊ
IC 74hc47
Các IC hỗ trợ giải
mã led 7 thanh như CD4511, 74HC47, 74HC48
Trong bài tập này ta dùng IC 7447 để giải mã
như là một bộ hiển thị kết quả
Trạng thái các đầu vào ứng với các đầu ra được cho trong bảng dưới đây
Trang 17Ngõ vào
Ngõ ra của IC 7447
X = LOW Khoảng trống = HIGH
Các chân 1,2,6,7 : các ngõ vào của tín hiệu BCD
Chân số 3 Lamptest : dùng để kiểm tra các thanh đoạn của LED 7 thanh cũng như các ngõ ra của IC
Chân số 4 Blank out : Chân cho phép đầu ra
Chân số 5 Blank in : chân cho phép loại bỏ số 0 không mong muốn ở các
bộ hiển thị
Chân 9,10,11,12,13,14,15 : các ngõ ra nối với led 7 thanh
Chân số 8 và 16 cung cấp nguồn cho IC
Trang 18V Cấu trúc của 1 OP- AMP :
Một Op-Amp gồm có 3 tần riêng biệt :
+ Tầng khuếch đại vi sai ngõ vào : Khuếch đại sai lệch đưa 2 tín hiệu vào op-amp
+ Tâng dời mức : có chức năng dich mức điện áp DC tại cực C của tần khuếch đại vi sai xuống mức điệc áp thấp để ngõ ra của op-amp có mức điện áp 0v khi ngõ vào Vin = 0Vdc
+ Tầng lấy tín hiệu ra : có nhiệm vụ khếch đại dòng , có tổng trở ngõ ra nhỏ , có khả năng cho tín hiệu AC ra lớn vãn không bị méo.
Hoạt Động :
Trang 19-OP-Amp có 2 vùng làm việc Khuếch đại và Bão hòa
a – Vùng Khuếch Đại :
- Trong chế độ này OP-amp thường làm việc ở cấu hình hồi tiếp âm : tín hiệu hồi tiếp ngược pha với tín hiệu ngõ vào vì vậy làm hgiarm tín hiệu ngõ vào của mạch
b- Vùng bão hòa :
- Trong chế độ này op-amp làm việc ở cấu hình hồi tiếp dương tức là tín
hiệu hồi tiếp cùng pha với tín hiệu ngõ vào vì vậy làm tăng tín hiệu ngõ vào của mạch Ở cấu hình vòng hở op-amp sẽ làm việc với hệ số khuếch đại vòng hở và hệ số này rất lớn nên chỉ cần sự chêch lệch rất nhỏ của hai tín hiệu ngõ vào thì ngõ ra sẽ rơi vào vùng bão hòa , tức là ngõ ra chỉ có thể ở một trong hai trạbg thái bão hòa dương (+ Vcc) hoặc bão hòa âm (- Vcc).
Trang 20Chương III : Giải Thích Hoạt Động của Mạch
I Sơ đồ nguồn cho toàn mạch :
A Đặc tính :
- Bộ nguồn cung cấp điện cho toàn mach hoạt động
- Chức năng : ổn địng điện áp làm việc , dùng làm nguồn cung cấp cho toàn mạch
B Nguyên tắc Hoạt động :
- Cuộn thứ cấp có điện áp ra là 12 V , cho qua diode chinh lưu rồi qua tụ lọc để nắn điện áp và cuối cùng cho qua IC LM7805 để lấy ra điên áp V ( Dc ) ổn định
II Giải thích nguyên lý hoạt động của mạch om-amp và mạch đếm:
- Đặt léd thu và led phát hồng ngoại đối diện nhau Khi không có sản
phẩm di qua giưa 2 led thu và phát thì led thu sẽ không nhận được ánh sáng hồng ngoại từ led phát làm điện trở của led thu giảm mạnh
- Lúc này điện trở ngõ vào của Om-amp bằng với điện áp rơi trên điện trở
R2 và gần bằng và gần điện áp nguồn Vcc cho nên V- > V+ như vậy transitor Q1 ko dẫn Do đó tại cực C của transitor có mức đien áp bằng với Vcc( mức logic 1 )
- Khi có sản phẩm qua giữa 2 led thu và phát , led thu bị che khuất nên
nó không nhận đc ánh sáng hồng ngoại lúc này điện trở thu rất lớn làm
nó ngưng dẫn nên điện áp tại V- = 0v , vì V-< V+ ngỏ ra của Transitor
có đien áp = V+ Điện áp Vbe của Transitor lúc này bằng 1 mấy transitor dẫn bão hòa Điện áp cực C lúc này bằng Vce sat rất bé
- Như vậy thì khi có 1 sản phẩm qua cảm biến thì cảm biến sẽ tạo ra 1
xung , và xung này được đưa tới làm xung cho bộ đếm
- Xung đứ vào bộ đếm 74ls90 qua bộ giải mã Hiển thị qua Led 7
đoạn
Trang 21- Khi chứa có sản phẩm đi qua , khối thu – phát không tạo ra xung đẻ
Trang 22II Sơ Đồ mạch nguyên lý :
Trang 23III Sơ đồ bố trí linh kiện :
Trang 24IV Sơ đồ Mạch In :
Trang 25V Kết Luận và Tài liệu Tham khảo , sử dụng
- a Kết Luận :
+ Qua các bước giới thiệu , thiết kế , đề tài của em xin được phép dừng lại
ở đây Trong quán trình nghiên cứu , thiết kế em đã vận dụng những kiến thức chuyên môn , nhằm hoàn thành yêu cầu đặt ra Qua đó em được dịp cũng cố lại kiến thức cơ bản chuyên nghành Trên cơ sơ đó chúng em có thể đánh giá lại những gì mình có đc sau khi học
Trang 26Chương VI :
Hoàn Thành Đồ Án và Bảo Vệ Trước Giáo Viên Huớng Dẫn
Trang 27BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
TP.HỒ CHÍ MINH KHOA ĐIỆN – ĐIỆN TỬ