Như vậy lực ma sát trượt xuất hiện trong trường hợp nào?. Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác... Lực do mặt sàn tác dụng vào quả bóng cản trở chuyển
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ:
Trả lời: Hai lực cân bằng là hai lực:
VD: Qủa cầu treo trên sợi dây chịu tác dụng của trọng lực
và lực căng của dây
:
A Dừng lại B Tăng tốc
C Rẽ trái D Rẽ phải.
Câu 1: Thế nào là hai lực cân bằng?
Cho ví dụ về vật chịu tác dụng hai lực cân bằng.
Câu 2: Bạn Nam đang ngồi trên xe ôtô, bỗng thấy mình bị
nghiêng người sang phải, chứng tỏ xe đã đột ngột :
Trang 3Tại sao mặt dưới của đế giày lại gồ ghề? Tai sao mặt lốp xe không làm nhẵn?
Trang 4Trục bánh xe bò Trục bánh xe đạp
Trang 5Mất hàng chục thế kỉ để tạo ra sự khác biệt giữa hai loại trục bánh xe Sự phát minh ra ổ bi
Trang 7a Sự xuất hiện của lực ma sát trượt.
Trang 8Bóp phanh, vành bánh chuyển động chậm lại
Trang 9Nếu bóp phanh mạnh, bánh xe ngừng quay và trượt trên mặt đường Lực ma sát trượt đã xuất hiện giữa vật
nào và vật nào?
Như vậy lực ma sát trượt xuất hiện trong trường hợp nào?
Lực ma sát trượt xuất hiện giữ bánh xe và mặt đường Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác
Trang 10C1: Ví dụ về lực ma sát trượt
trong đời sống và kĩ thuật.
- Bánh xe ngừng quay trượt trên mặt đường khí thắng mạnh.
- Trượt tuyết.
- Trục quạt bàn với ổ trục.
Trang 11Hòn bi đang lăn trên sàn từ từ dừng lại Tại sao?
Trang 122 Lực ma sát lăn.
VD: Đẩy vào quả bóng, quả bóng lăn chậm dần trên sàn rồi dùng lại.
Lực do mặt sàn tác dụng vào quả bóng cản trở
chuyển động lăn của quả bóng gọi là lực ma sát lăn
Vậy lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt một vật khác.
Trang 13C2: Ví dụ về lực ma sát lăn:
-Ở các ổ bi của bộ phận quay.
-Xe chạy trên đường.
Trang 14C3: Trường hợp nào có lực ma sát trượt? Trường hợp nào có lực ma sát lăn? Em có nhận xét gì về cường độ của lực ma sát trượt và lực ma sát lăn?
Trang 15 Hai trường hợp trên chứng tỏ: độ lớn ma sát lăn rất nhỏ so với ma sát trượt.
Người ta tính được nếu thay ma sát trượt bằng
ma sát lăn có thể giảm lực ma sát đến 20- 30
lần.
Trang 16Nêu các dụng cụ và cách tiến hành thí nghiệm?
F k
F ms
C4 Mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên Giải thích tại sao?
Lực ma sát trong trường hợp này có tác dụng gì?
Lực ma sát trong trường hợp này có tác dụng giữ vật không trượt khi chịu tác dụng của lực kéo, được gọi là lực ma sát
nghỉ.
3 Lực ma sát nghỉ .
Trang 17Vậy lực ma sát nghỉ xuất hiện giữ cho vật không bị trượt
không bị lăn khi có lực tác dụng
- khi tăng cường độ của lực kéo lên vật thì số chỉ của lực
kế tăng dần, vật vẫn đứng yên Điều này cho ta nhận xét gì
về mối quan hệ giữa cường độ của lực ma sát nghỉ của vật
và lực kéo vật đó
- khi tăng lực kéo thì số chỉ tăng dần, vật vẫn đứng yên, chứng tỏ lực cản lên vật cũng có cường độ tăng dần Điều này cho biết: lực ma sát nghỉ có cường độ thay đổi theo lực tác dụng lên vật
Trang 18C5 hãy tìm ví dụ khác về lực ma sát nghỉ trong đời sống và kĩ thuật.
Ma sát gữa bàn chân với mặt sàn khi
Trang 19II Ma sát trong đời sống và kĩ thuật
a Ma sát trượt.
Trang 21b Ma sát lăn
Trang 22c ma sát nghỉ
Trang 241 Lực ma sát có thể có hại ? Nêu tác hại của lực ma sát và các
biện pháp làm giảm lực ma sát trong
Trang 252.Lực ma sát có thể có ích Nếu không có lực ma sát thì sẽ xảy ra
hiện tượng gì? Hãy tìm cách làm tăng lực ma sát trong các trường hợp sau:
Phấn sẽ không bám vào bảng, ta không
đọc được.
Loại ô tô tự phanh gấp khi gặp nguy hiểm.
Trang 26Vận dụng
1 C8 Giải thích các hiện tượng sau đây và cho biết trong
các hiện tượng này ma sát có ich hay có hại:
2 a, Khi đi trên sàn đá hoa mới lau dẽ bị ngã
Giải thích: Khi đi trên sàn đá hoa mới lau dễ bị ngã vì
lực ma sát nghỉ giữa sàn với chân người rất nhỏ Ma sát trong trường hợp này có ích
b, Ôtô đi trên đường đất mền dễ bị sa lầy
Giải thích: khi đó lực ma sát nghỉ giữa lốp xe và mặt
đất quá nhỏ làm bánh xe quay trượt tại chỗ, không chạy tới được Ma sát trong trường hợp này có ích
c, Giày đi mãi đế bị mòn
Giải thích: Giày đi lâu do ma sát trượt giữa mặt đất
và đế giày làm đế bị mòn Ma sát trong trường hợp này
có hại
Trang 27 d, Mặt lốp ôtô vận tải phải có khía sâu hơn mặt lốp xe đạp.
tăng ma sát, tức tăng độ bám của bánh xe với mặt đường Do đó khi chuyển động
không làm xe bị trượt khi phanh xe để dừng lại Ma sát trong trường hợp nay có lợi.
e, Phải bôi nhựa thông vào cây cung ở cần kéo nhị( đàn cò).
với dây đàn, nhờ đó đàn sẽ kêu to hơn Ma sát trong trường hợp này có lợi.
Trang 28Lốp ô tô Lốp xe đạp
Trang 29C9 Ổ bi có tác dụng gì? Tại sao việc phát minh ra
ổ bi lại có ý nghĩa quan trọng đến sự phát triển của khoa hoc và công nghệ?
Trang 30Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay
ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viênbi Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm lực cản lên các vật chuyển động làm cho máy móc hoạt động
dể dàng, hiệu quả cao góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành như động lực học,cơ khí,chế tạo máy…
Trang 32Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác.
Vd : dùng phấn viết bảng,trượt tuyết ,đẩy thùng hàng trượt trên sàn
2 Ma sát lăn
- Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt một vật khác.
Vd : bánh xe lăn trên đường , ổ bi
Trang 33II Ma sát trong đời sống và kĩ thuật
1 Ma sát có lợi
Trong một số trường hợp ma sát là không thể thiếu
Ví dụ : dùng phấn để viết lên bảng.
- siết chặt được bulông
- không có ma sát thì xe không thể dừng được
- Ổ bi có tác dụng chuyển đổi ma sát trượt thành ma sát lăn, làm giảm lực cản ( lực ma sát) lên các vật
chuyển động, đảm bảo cho các thiết bị, máy móc, linh kiện được vận hành một cách dễ dàng, thuận
Trang 34SƠ ĐỒ TƯ DUY BÀI LỰC MA SÁT
Trang 353.D ặn dò
động cơ đến bài lực ma sát để chuẩn bị kiểm tra giữa kì
sát>