0 Báo cáo cập nhật bức tranh toàn cảnh về tình hình sản xuất, biến động giá cả, tình hình tiêu thụ và các dự báo về thị trường cà phê trong nước và thế giới.. Theo Bộ NN&PTNT, vùng cà
Trang 10
Báo cáo cập nhật bức tranh toàn cảnh về tình hình
sản xuất, biến động giá cả, tình hình tiêu thụ và các
dự báo về thị trường cà phê trong nước và thế giới
www.vietnambiz.vn
Nội dung:
Trần Đức Quỳnh Văn Thị Minh Hằng
Thiết kế
Justin Bui
Trang 22
TẮT
1 Sản xuất ……… ………….……… 04
2 Tiêu thụ ……….……… ………… 06
3 Diễn biến giá ……….……….……….……… 09
4 Dự báo……….……… …….…… 10
1 Sản xuất ……… ………….……… ….……… ………… …… 12
2 Tiêu thụ ……… ….……… …… 12
3 Diễn biến giá ……… ………… …… 14
4 Dự báo ……….……… …… 14
5 Dung lượng cà phê tại Mỹ và thị phần của Việt Nam ……… ……… 15
1 Hoạt động của doanh nghiệp cà phê không niêm yết ……… ……… ……… 18
2 Hoạt động của các doanh nghiệp cà phê niêm yết hoặc giao dịch UPCoM ……….…… 20
Trang 33
Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), tổng sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2020-2021 ước tính tăng 0,4% so với niên vụ trước lên 169,6 triệu bao với sản lượng cà phê arabica tăng 2,3% lên 99,24 triệu bao và sản lượng cà phê robusta dự kiến giảm 2,1% xuống 70,36 triệu bao
ICO đã nâng dự báo tiêu thụ cà phê thế giới lên mức 167,58 triệu bao trong niên vụ 2020-2021, tăng 1,9% so với 164,43 triệu bao của niên vụ cà phê 2019-2020 Đồng thời dự báo này đã được nâng lên đáng kể so với ước tính 166,3 triệu tấn, tăng 1,3% được ICO đưa ra vào tháng trước Như vậy, thặng dư cà phê thế giới trong niên vụ 2020-2021 dự kiến sẽ giảm xuống còn 2,02 triệu bao so với với 4,50 triệu bao trong niên vụ trước đó
Xu hướng tăng vững chắc của giá cà phê qua 8 tháng đầu niên vụ 2020-2021 cho thấy sự phục hồi tích cực của thị trường từ mức giá thấp bắt đầu vào niên vụ cà phê 2017-2018, qua
đó mang lại thu nhập cao hơn cho người trồng cà phê Trong tháng 5/2021, chỉ số giá cà phê ICO đạt trung bình 134,78 US cent/pound, tăng 10,4% so với tháng trước và tăng 29% so với cùng kỳ năm 2020
Ở thị trường Việt Nam, tháng 5/2021, giá cà phê robusta trong nước tăng theo giá thế giới Ngày 28/5, giá cà phê robusta tăng từ 1,2-2,1% so với ngày 30/4
Theo Bộ NN&PTNT, vùng cà phê Tây Nguyên ở Việt Nam đã bước vào mùa mưa năm nay, sẽ
hỗ trợ tốt cho cây cà phê phát triển vụ mới với dự đoán sản lượng tăng nhẹ Việc tiếp tục nới lỏng giãn cách xã hội tại các thị trường tiêu thụ lớn ở Châu Âu, Châu Mỹ kỳ vọng hỗ trợ giá tăng, trong khi lượng xuất khẩu từ hai nhà sản xuất hàng đầu Brazil và Việt Nam có phần chậm lại
Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã ước tính sản lượng cà phê của Việt Nam vụ tới (bắt đầu từ ngày 1/10/2021) sẽ tăng 6,31% so với vụ hiện tại, đạt 30,83 triệu bao (gồm 29,68 triệu bao robusta và 1,15 triệu bao arabica)
Dự báo mới về sản lượng cà phê toàn cầu của ICO đã thấp hơn 0,1 điểm % so với dự báo trước đó
Trang 4Dự báo mới về sản lượng cà phê toàn cầu của ICO đã thấp hơn 0,1 điểm % so với dự báo trước đó Xét theo khu vực, sản lượng của châu Phi dự kiến sẽ không thay đổi ở mức 18,68 triệu bao trong niên
vụ cà phê 2020-2021 Sản lượng ở châu Á và châu Đại Dương được dự báo sẽ giảm 1,1% so với 49,45 triệu bao trong niên vụ 2019-2020, xuống còn 48,93 triệu bao trong niên vụ 2020-2021
Sản xuất của Mexico và Trung Mỹ dự kiến giảm 2,1% ở mức 19,19 triệu bao
Mức giảm này là do một số quốc gia trong khu vực bị ảnh hưởng bởi các cơn bão Eta và Iota trước
đó và khu vực đang phải khắc phục những thiệt hại gây ra cho sản xuất cà phê của năm hiện tại cũng như niên vụ tới
Brazil: Sản lượng cà phê dự kiến tăng 2% ở khu vực Nam Mỹ lên 82,8 triệu bao, so với 81,2 triệu bao trong niên vụ 2019-2020 Tuy nhiên, sản lượng của Brazil cho niên vụ tiếp theo 2021-2022, vốn đã bắt đầu dự kiến sẽ giảm đáng kể bởi sản lượng giảm theo chu kỳ của cà phê arabica và về ảnh hưởng bởi lượng mưa dưới mức trung bình
Theo Bộ NN&PTNT, Viện Địa Lý và Thống kê Quốc gia Brazil (IBGE), cơ quan chịu trách nhiệm công
bố dữ liệu kinh tế, đã điều chỉnh giảm ước tính vụ mùa cà phê năm 2021 giảm 0,6% xuống 46,7 triệu bao, gồm 31,7 triệu bao cà phê arabica và 15 triệu bao cà phê conilon robusta
Sản lượng cà phê của những người nông dân thuộc hợp tác xã cà phê Cooxupe được dự báo giảm xuống còn 7,4 triệu bao loại 60kg vào niên vụ 2021-2022, gần 1/3 so với mức 10,9 triệu bao dự kiến trong niên vụ hiện tại Mức sản lượng dự báo này được đưa ra khi Brazil chuẩn bị bước vào giai đoạn cuối cùng trong chu kỳ sản xuất cà phê hai năm một lần
Trang 55
Thị trường nhận định số liệu của IBGE đưa ra thường thấp hơn thực tế 5-10 %, do đó, họ chỉ đưa ra sau khi đã có nhiều cuộc khảo sát độc lập trong nước và quốc tế, với trung bình là 32 triệu bao arabica và 21 triệu bao conilon robusta
Trong 4 tháng đầu năm, xuất khẩu cà phê của Brazil được ước tính 14,8 triệu bao, thu về 1,95 tỷ USD, tăng 8,6% về lượng và tăng 6,1% về trị giá Tính riêng cà phê chất lượng cao và đặc sản, trong
khoảng thời gian này, Brazil xuất được 2,19 triệu bao, đạt 374,5 triệu USD
Lượng mưa trong tháng 4 tại Brazil thấp hơn trung bình tại phần lớn các khu vực trồng cà phê Tình hình tệ nhất diễn ra tại Guaxupé (miền nam bang Minas Gerais) và Franca (bang São Paulo), nơi lượng mưa lũy kế lần lượt thấp hơn trung bình lịch sử là 26% và 30,5%
Ngân hàng Rabobank dự báo sản lượng cà phê Brazil đạt 56,2 triệu bao, trong đó 36 triệu bao là cà phê arabica (giảm 26,5% so với niên vụ 2020-2021) Hoạt động thu hoạch cả cà phê arabica và robusta dự kiến tăng nhanh trong tháng 5
Indonesia: Vụ thu hoạch 2021 tại Indonesia đã bắt đầu với dự báo đạt 9,4 triệu bao
robusta và 1,3 triệu bao arabica Xuất khẩu cà phê của nước này trong năm 2021 ước đạt
7 triệu bao
Dữ liệu thương mại của Chính phủ từ Sumatra, đảo sản xuất cà phê chính của Indonesia, đã cho thấy xuất khẩu cà phê robusta của đảo trong tháng 4 chỉ đạt 193.460 bao, giảm 81.388 bao, tức giảm hơn 29,61% so với cùng kỳ năm trước
Do đó, lũy kế xuất khẩu cà phê của Indonesia trong 7 tháng đầu của niên vụ cà phê hiện tại 2020-2021 chỉ đạt tổng cộng 1,439 triệu bao, giảm tới 25,83% so với cùng kỳ của niên vụ cà phê trước đó Trong quý I năm nay Indonesia đã phải nhập một lượng cà phê đáng kể từ Brazil để bổ sung cho nhu cầu tiêu thụ đa dạng trong nước
Honduras: Bộ phận Nông nghiệp nước ngoài thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng cà phê Honduras trong niện vụ hiện tại 2020-2021 tăng 11,42% so với niên vụ trước, lên tổng cộng 6,24 triệu bao
Tuy vậy, vẫn chưa thể sánh được những năm sản lượng đạt kỷ lục với hơn 10 triệu bao arabica, chiếm tới hơn 70% lượng tồn kho được chứng nhận của ICE-New York Đặc biệt, hậu quả để lại vẫn còn nặng nề của hai cơn bão Eta và Iota liên tiếp hồi năm ngoái
Trang 6so với 7,4 triệu bao vào niên vụ trước, do có phần thất thu trong hai tháng đầu niên vụ
2 Tiêu thụ
Về tiêu thụ cà phê của niên vụ 2020-2021, ICO cho rằng sự lắng xuống của đại dịch COVID-19 làm giảm bớt những hạn chế liên quan và tăng triển vọng phục hồi kinh tế, người tiêu dùng đang lấy lại niềm tin qua đó tác động tích cực đến xu hướng tiêu dùng cà phê toàn cầu
Tiêu thụ trong nhập khẩu các nước cũng như tiêu thụ nội địa ở các nước xuất khẩu dự kiến sẽ tăng tương ứng là 2,3% và 1,0% trong niên vụ 2020-2021
ICO đã nâng dự báo tiêu thụ cà phê thế giới lên mức 167,58 triệu bao trong niên vụ 2020-2021, tăng 1,9% so với 164,43 triệu bao của niên vụ cà phê 2019-2020 Đồng thời dự báo này đã được nâng lên đáng kể so với ước tính 166,3 triệu tấn, tăng 1,3% được ICO đưa ra vào tháng trước
Như vậy, thặng dư cà phê thế giới trong niên vụ 2020-2021 dự kiến sẽ giảm xuống còn 2,02 triệu bao
so với với 4,50 triệu bao trong niên vụ trước đó
Trong đó, tiêu thụ cà phê ở châu Phi dự kiến sẽ tăng 2,1% lên 12,27 triệu bao Tiêu thụ tại châu Á và châu Đại Dương được dự báo sẽ tăng 1,3% lên 36,70 triệu bao Tiêu thụ tại khu vực Mexico và Trung
Mỹ dự kiến tăng 0,7% ở mức 5,36 triệu bao Ngoài ra, tiêu thụ ở châu Âu và Bắc Mỹ sẽ tăng lần lượt 1,8% và 3,7% Tiêu thụ của Nam Mỹ dự kiến sẽ tăng 1,2%
Theo số liệu của ICO, xuất khẩu cà phê toàn cầu trong tháng 4/2021 đạt 11,40 triệu bao, giảm 4,5%
so với tháng 3 năm 2021 nhưng tăng 1% so với tháng 4 năm 2020 Tính chung xuất khẩu cà phê toàn cầu trong 7 tháng đầu niên vụ cà phê 2020-2021 (từ tháng 10/2020 đến tháng 4/2021) đạt 77,52 triệu bao, tăng 4,1% so với 74,49 triệu bao của cùng kỳ niên vụ 2019-2020
Trang 77
Sự gia tăng xuất khẩu toàn cầu từ đầu niên vụ 2020-2021 đến nay chủ yếu được thúc đẩy bởi mức giá tương đối cao và các biện pháp hạn chế di chuyển do đại dịch COVID-19 được nới lỏng Tuy nhiên, việc thiếu container cho các chuyến hàng vẫn là mối quan tâm lớn đối với thương mại
cà phê toàn cầu
Trong 7 tháng đầu niên vụ cà phê 2020-2021, xuất khẩu cà phê nhân toàn cầu tăng 4,8% lên 70,42 triệu bao so với 67,2 triệu bao của cùng kỳ năm trước Xuất khẩu cà phê rang giảm 6,3% đạt 403,767 bao, trong khi cà phê hòa tan giảm 2,4% xuống 6,68 triệu bao
Tổng xuất khẩu cà phê arabica trong 7 tháng đầu niên vụ 2020-2021 tăng 9% so với niên vụ trước, đạt 49,88 triệu bao Sự gia tăng này chủ yếu đến từ xuất khẩu cà phê arabica của Colombia và arabica Brazil, với mức tăng lần lượt là 8,8% và 18,3%, đạt 9,07 triệu bao và 27,68 triệu bao
Biểu đồ 1: Cung - cầu cà phê qua các năm (Nguồn: ICO)
Trang 88
Ngược lại, xuất khẩu các lô hàng robusta toàn cầu trong 7 tháng đầu niên vụ 2020-2021 giảm 3,8%
so với cùng kỳ niên vụ 2019-2020, xuống còn 27,64 triệu bao
Việt Nam nước xuất khẩu cà phê robusta lớn nhất thế giới ghi nhận sự sụt giảm 14,3% trong 7 tháng đầu niên vụ 2020-2021, đạt 14,78 triệu bao Xét theo khu vực, xuất khẩu cà phê của châu Á và châu Đại Dương giảm 6,5% xuống 22,94 triệu bao trong giai đoạn từ tháng 10 năm 2020 đến tháng 4 năm
2021
Trong khi xuất khẩu của Việt Nam giảm như đã nói ở trên, các lô hàng của Indonesia tăng 17,1% lên 4,25 triệu bao Xuất khẩu từ Ấn Độ nhà sản xuất lớn thứ ba của khu vực, ghi nhận mức tăng 6,43% lên 3,01 triệu bao
Trái lại, xuất khẩu cà phê của khu vực châu Phi trong 7 tháng đầu niên vụ 2020-2021 giảm 4,1% xuống 7,37 triệu bao, do các chuyến hàng từ Ethiopia, Côte d’Ivoire và Madagascar giảm lần lượt 25,6%, 46,3% và 55,7% Riêng Uganda nhà xuất khẩu lớn nhất khu vực tăng 16,2% lên 3,4 triệu bao
So với 7 tháng đầu niên vụ cà phê 2019-2020, xuất khẩu từ Mexico và khu vực Trung Mỹ cũng giảm 8,9% xuống 8,27 triệu bao, do các nước trong khu vực vẫn chưa phục hồi sau ảnh hưởng nặng nề của bão Iota và Eta Đáng chú ý, các chuyến hàng từ Honduras, nhà xuất khẩu lớn nhất của khu vực giảm 14,2% xuống 2,94 triệu bao; trong khi từ Nicaragua giảm 14,3% xuống 1,4 triệu bao Xuất khẩu của Guatemala giảm 9,41% xuống còn 1,59 triệu bao Tổng xuất khẩu của El Salvador và Panama cũng giảm lần lượt 18,8% và 34,4%
Trong khi đó, xuất khẩu khu vực Nam Mỹ từ tháng 10 năm 2020 đến tháng 4 năm 2021 đã tăng khá mạnh 17,3% so với cùng kỳ niên vụ trước lên 38,93 triệu bao
Biểu đồ 2: Xuất khẩu các nhóm cà phê từ tháng 10/2020 đến tháng 4 (Nguồn: ICO)
Trang 99
Trong giai đoạn này, xuất khẩu cà phê từ Brazil đã tăng 21,7% lên 28,72 triệu bao Xuất khẩu từ Colombia tăng 8,6% lên 8,14 triệu bao Peru ghi nhận xuất khẩu ổn định ở mức 1,8 triệu bao; trong khi xuất khẩu của Ecuador giảm 4,7% xuống 257.383 bao so với 270.009 bao trong 7 tháng đầu niên vụ 2020-2021
3 Diễn biến giá
Trong tháng 5/2021, chỉ số giá cà phê tổng hợp của Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) đạt trung bình 134,78 US Cent/pound, tăng 10,4% so với tháng trước và tăng 29% so với cùng kỳ năm 2020 Qua đó đánh dấu tháng tăng giá thứ 7 liên tiếp và cũng là tháng có giá trung bình cao nhất sau mức giá 137,68 US Cent/pound ghi nhận được vào tháng 2/2017
Xu hướng tăng vững chắc của giá cà phê qua 8 tháng đầu niên vụ 2020-2021 cho thấy sự phục hồi tích cực của thị trường từ mức giá thấp bắt đầu vào niên vụ cà phê 2017-2018, qua đó mang lại thu nhập cao hơn cho người trồng cà phê
Đà tăng giá đã được thúc đẩy bởi sự sụt giảm dự kiến trong sản xuất tại các nước xuất khẩu chính như Brazil trong niên vụ 2021-2022
Hơn nữa, triển vọng về nhu cầu cũng tươi sáng hơn khi các biện pháp hạn chế liên quan đến đại dịch COVID-19 đang được dỡ bỏ tại các thị trường tiêu thụ lớn với các chương trình tiêm chủng vắc xin COVID-19 đang tạo ra niềm tin lớn hơn đối với người tiêu dùng vào sự phục hồi kinh tế và nhu cầu trở
về mức bình thường
Biểu đồ 3: Diễn biến chỉ số giá cà phê ICO tổng hợp từ tháng 5/2019 đến tháng 5/2021 (Nguồn: ICO).
Trang 1010
Cuối tháng 5, giá cà phê robusta và arabica trên thế giới tăng trở lại Các thị trường tiêu thụ cà phê
lớn châu Âu và Mỹ tiếp tục nới lỏng giãn cách xã hội đã hỗ trợ giá tăng, trong khi lượng xuất khẩu từ hai nhà sản xuất hàng đầu thế giới Việt Nam và Brazil chậm Brazil tập trung vào thu hoạch cà phê arabica vụ mới
Trên sàn giao dịch London, ngày 28/5, giá cà phê robusta kỳ hạn giao tháng tháng 7/2021, tháng
9/2021 và tháng 11/2021 cùng tăng 3,3% so với ngày 29/4, lên mức 1.517 USD/tấn, 1.538 USD/tấn
và 1.555 USD/tấn
Trên sàn giao dịch New York, ngày 28/5 giá cà phê arabica giao kỳ hạn tháng 7/2021 và tháng
9/2021 tăng lần lượt 7,7% và 7,9% so với ngày 29/4, lên mức 155,35 US Cent/pound và 157,3 US
Cent/pound; kỳ hạn giao tháng 12/2021 tăng 8,3% so với ngày 29/4, lên mức 160,1 US Cent/pound Theo thống kê của trang Business Insider, đây là mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây
4 Dự báo
Với việc dư cung được giảm trong niên vụ 2020-2021 được xem là yếu tố tích cực hỗ trợ giá cà phê Thêm vào đó, thậm chí nguồn cung niên vụ 2021-2022 được dự báo thâm hụt nguồn cung, dự báo
Biểu đồ 4: Diễn biến giá cà phê robusta giao kỳ hạn trên sàn giao dịch London
từ cuối tháng 1/2021 đến tháng 5/2021 (Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu)
Biểu đồ 5: Diễn biến giá cà phê Arabica trên sàn giao dịch New York
từ cuối tháng 1/2021 đến tháng 5/2021 (Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu)
Trang 12Theo ICO, Việt Nam, nước xuất khẩu cà phê robusta lớn nhất thế giới, ghi nhận sự sụt giảm 14,3% trong 7 tháng đầu niên vụ 2020-2021, đạt 14,78 triệu bao Xét theo khu vực, xuất khẩu cà phê của châu Á và châu Đại Dương giảm 6,5% xuống 22,94 triệu bao trong giai đoạn từ tháng 10/2020 đến tháng 4/ 2021
Hạt cà phê robusta của Việt Nam có nhiều điểm sáng khi phân khúc cà phê hòa tan chất lượng cao toàn cầu có xu hướng tăng lên do nhu cầu làm việc tại nhà gia tăng đáng kể từ khi dịch COVID-19 bùng phát Sự quan tâm thị trường Liên minh châu Âu (EU) đối với các loại cà phê chất lượng cao đang mang lại cơ hội lớn cho các nhà xuất khẩu cà phê Các thị trường ngách Đông Âu, đặc biệt là
Ba Lan đang ngày càng gia tăng nhiều cửa hàng cà phê, là nơi ngành cà phê Việt Nam nên hướng đến trong thời gian tới
Ngoài ra, việc một số nông dân rầm rộ rao bán đất nương rẫy cũng gây ảnh hưởng đến sản lượng và nguồn cung cà phê trong những niên vụ tới Theo Báo Lao Động, do dịch COVID-19 kéo dài, giá cả nông sản xuống thấp nhiều năm qua trong đó có cà phê và hồ tiêu, nhiều người dân ở tỉnh Gia Lai không mặn mà với đất nương rẫy, họ sẵn sàng rao bán đất cho các đầu nậu thu gom đất để phân lô bán nền
Trang 13Niên vụ cà phê 2020-2021 chỉ còn 4 tháng xuất khẩu, nhưng ách tắc trong lưu thông đã làm trì trệ hoạt động thông quan mặt hàng
Trong khi đó, mùa mưa đã bắt đầu, người dân cần tiền mặt để trang trải chi phí cho vụ mùa mới Theo tính toán từ số liệu của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu cà phê robusta trong tháng 4/2021 đạt
114 nghìn tấn, trị giá 179,5 triệu USD, giảm 20,8% về lượng và giảm 13,6% về trị giá so với tháng 4/2020
Tính chung 4 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu cà phê Robusta đạt 507,2 nghìn tấn, trị giá 791,4 triệu USD, giảm 13,3% về lượng và giảm 9,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020 Trong đó, xuất khẩu cà phê robusta sang hầu hết các thị trường giảm, nhưng xuất khẩu sang Nhật Bản, Algeria, Trung Quốc, Malaysia, Ấn Độ, Ai Cập tăng
Bảng 1: Chủng loại cà phê xuất khẩu tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2021
(Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu)