548 hoàn thiện quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản do kiểm toán nhà nước khu vực II thực hiện tại thị xã kỳ anh tỉnh hà tĩnh,khoá luận tốt nghiệp

Cói thể kể ra đây một số bài viết quan trọng như : “ Xây dựng cẩm nangkiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản trong kiểm toán ngân sách địa phương” củatác giả Nguyễn Nam, tạp chí Nghiên cứu

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN

KHOA LUAN TOT NGHIEP

ĐỂ TÀI:

HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC

KHU VỰC II THỰC HIỆN TẠI THỊ XÃ KỲ ANH- TỈNH HÀ TĨNH

Sinh viên thực hiện Lớp

Khóa học

Mã sinh viên Giảng viên hướng dẫn

: Lương Thị Tú Oanh : K19KTQ

: 2016 - 2020 : 19A4020624 : TS Nguyễn Kim Dung

Hà Nội, tháng 05 năm 2020

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan bài nghiên cứu “Hoàn thiện quy trình kiểm toán chi đầu tư

do kiểm toán nhà nước thực hiện tại Thị xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh ” là công trình

nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong khoá luận tốt nghiệp là trung thực xuất phát từthực tế đơn vị thực tập

Tác giá khoá luận tốt nghiệp

Lương Thị Tú Oanh

Trong quá trình làm Khoá luận, do kiến thức của bản thân còn hạn chế vàchưa có kinh nghiệm nên bài viết còn nhiều thiếu sót, em kính mong được sự quantâm, giúp đỡ và góp ý của quý thầy cô để Khoá luận của em được hoàn thiện hơn.

Em xin chân thành cảm ơn

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ vii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TRONG KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG 5

1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHI ĐẦU TƯ XDCB TRONG NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG 5

1.1.1 Chi đầu tư XDCB trong chi Ngân sách địa phương 5

1.1.2 Nguyên tắc tổ chức và quản lí dầu tư XDCB 7

1.1.3 Quy trình quản lý chi NSĐP cho đầu tư XDCB 8

1.1.4 Đặc điểm chi đầu tư XDCB ảnh hưởng đến công tác kiểm toán 9

1.2 KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XDCB TRONG KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG 9

1.2.1 Sự cần kiểm toán chi đầu tư XDCB trong kiểm toán ngân sách địa phương .9 1.2.2 Mục tiêu kiểm toán chi đầu tư XDCB trong kiểm toán chi ngân sách địa phương 10

phương 10

1.2.4 Kiểm toán đầu tư XDCB trong kiểm toán chi NSĐP 11

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XDCB TRONG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG 15 1.3.1 Đặc điểm của khách thể và đối tượng kiểm toán 15

1.3.2 Đặc điểm của công tác quản lý chi đầu tư XDCB tại địa phương 15

1.3.3 Hệ thống kiểm soát nội bộ của kiểm toán nhà nước 16

1.3.4 Chính sách cán bộ tại cơ quan KTNN 16

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 17

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XDCB DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN TẠI THỊ XÃ KỲ ANH-TỈNH HÀ TĨNH 18

2.1 TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC KHU VỰC II 18

2.1.1 Vị trí và chức năng của Kiểm toán Nhà nước khu vực II 18

2.1.2 Nhiêm vụ và quyền hạn 18

2.1.3 Cơ cấu tổ chức của Kiểm toán nhà nước khu vực II 21

2.2 QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN DO KTNN THỰC HIỆN TẠI THỊ XÃ KỲ ANH- TỈNH HÀ TĨNH 22

2.2.1 Giới thiệu chung về Thị xã Kỳ Anh 22

2.2.2 Thực trạng quy trình kiểm toán chi đầu tư XDCB do KTNN khu vực II thực hiện tại Thị xã Kỳ Anh 23

2.2.3 Giai đoạn tiến hành lập và gửi Báo cáo kiểm toán 33

2.2.4 Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán 36

2.3 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ HẠN CHẾ TỪ THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XDCB DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN TẠI THỊ XÃ KỲ ANH- HÀ TĨNH 37

2.3.1 Kết quả đạt được 37

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế 37

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 41

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN TẠI THỊ XÃ KỲ ANH TỈNH HÀ TĨNH 42

3.1 MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TRONG UY TRÌNH KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN 42

3.1.1 Mục tiêu hoàn thiện quy trình Kiểm toán chi đầu tư XDCB trong quy trình kiểm toán Ngân sách địa phương 42

3.1.2 Yêu cầu hoàn thiện quy trình kiểm toán chi đầu tư XDCB trong quy trình Kiểm toán Ngân sách địa phương 43

3.1.3 Nguyên tác hoàn thiện nội dung, quy trình kiểm toán đầu tư XDCB trong kiểm toán Ngân sách Nhà nước 45

3 2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XDCB DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN TẠI THỊ XÃ KỲ ANH- TỈNH HÀ TĨNH 46

toán chi đầu tư XDCB 47

3.2.2 Quy định cụ thể, thống nhất trong việc lựa chọn đơn vị, dự án được kiểm toán 48 3 2.3 Đảm bảo sự thống nhất trong quá trình các KTV đưa ra các kết luận, đánh giá, nhận xét và kiến nghị 48

3 2.4 Thực hiện đa dạng hóa loại hình kiểm toán, phương pháp kiểm toán 49

3 2.5 Đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho Kiểm toán viên Nhà nước các nghiệp vụ có liên quan đến kiểm toán lĩnh vực chi đầu tư xây dựng cơ bản 50

3 2.7 Tăng cường quản lý chặt chẽ quy trình kiểm toán Kiểm toán Nhà nước khu vực II 52

3.3 CÁC KIẾN NGHỊ ĐỂ THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP 54

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 56

KẾT LUẬN 57

TÀI LIỆU THAMKHẢO 59

Từ viết tắt

Nguyên nghĩa

DANH MỤC VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

Bảng 2.1: Tình hình kinh tế- xã hội của Thị xã Kỳ Anh giai đoạn 2017- 2019 22Bảng 2.2 : Cơ cấu chi ĐTXDCB từ NSNN theo mục lục ngân sách giai đoạn 2016-

2018 Thị xã Kỳ Anh 25Bảng 2.3: Tình hình thực hiện chi đầu tư XDCB từ nguồn NSNN tại Thị xã Kỳ Anhgiai đoạn 2016-2018 27Bảng 2.4: Tình hình nợ khối lượng XDCB trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh 28Bảng 2.5: Kết quả quyết toán dự án hoàn thành từ nguồn vốn NSNN tại Thị xã KỳAnh giai đoạn 2016- 2018 29

2018 30

Bảng 2.7: Tình hình thực hiện quyết toán dự án hoàn thành( chọn mẫu 07 dự án) 31

Sơ đồ 1.1: Hệ thống Ngân sách Nhà nước 5

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế- xã hội, Nhà nước

ta không chỉ chú trọng chi đầu tư xây dựng cho các dự án cơ sở hạ tầng ở nhữngthành phố lớn mà còn dành sự quan tâm đặc biệt đến việc phát triển ở hầu hết các

địa phương, đồng hành cùng dự án xây dựng Nông thôn mới Theo thống kê, chi

đầu tư XDCB là một khoản mục trong chi đầu tư phát triển và chiếm tỉ trọnglớn( chiếm hơn 50% tổng chi NSĐP) Cũng chính vì thế, lĩnh vực chi này tiềm ẩnrất nhiều rủi ro nhất là trong công tác giải ngân, tiến độ thực hiện cũng như chấtlượng công trình Từ đó, gây lãng phí, thâm hụt NSNN, gia tăng tham nhũng, nhậnhối lộ tại các địa phương dẫn đến nhiều bất cập trong xã hội

KTNN là cơ quan chuyên môn trong lĩnh vực kiểm tra tài chính Nhà nước doQuốc hội thành, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật Với chức năng kiểmtoán Báo cáo tài chính, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán hoạt động đối với việc sửdụng ngân sách, tiền và tài sản của Nhà nước, KTNN đã và đang phát huy hiệu quả

để hạn chế tối đa được các sai phạm trong lĩnh vực chi đầu tư xâyt dựng cơ bản, gópphần đẩy lùi tham nhũng, nâng cao chất lượng quản lí và điều hành NSĐP

Tuy nhiên, việc vận dụng lí thuyết kiểm toán chi đầu tư XDCB của KTNN vàothực tế còn tồn tại rất nhiều bất cập, nhiều nội dung gây lúng túng, quy trình thựchiện chưa nhất quán với đặc điểm của từng địa phương Nhận thức được sự cầnthiết và tầm quan trọng của vấn đề trên, là một người con sinh ra và lớn lên tại Thị

xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh, trong suốt thời gian thực tập em đã tìm hiểu, nghiên cứu,

thu thập số liệu từ nhiều nguồn khác nhau và quyết định chọn đề tài : “ Hoàn thiện

quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản do Kiểm toán Nhà nước khu vực

II thực hiện tại Thị xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh ” làm đề tài khoá luận tốt nghiệp.

2 Tổng quan nghiên cứu

Chi đầu tư XDCB từ NSNN là một khoản chi lớn của NSNN, do đó quy trìnhkiểm toán chi đầu tư XDCB là rất quan trọng, và nó càng quan trọng hơn khi nguồnlực ngân sách bị thiếu hụt rất lớn Vì vậy, vấn đề kiểm toán chi đầu tư XDCB từ

ngân sách Nhà nước trở thành đối tượng nghiên cứu phổ biến trong các đề tài khoahọc như : luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ, đề tài nghiên cứu khoa học ở cấp bộ, sở,ban, ngành, Có thể khái quát tình hình nghiên cứu liên quan đến nội dung nàytrong thời gian gần đây :

Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thị Như Quỳnh về : “ Hoàn thiện quy trìnhkiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản trong kiểm toán ngân sách dịa phương cấphuyện” Luận văn đã tổng quan được các lí thuyết cơ bản về chi đầu tư XDCB vàkiểm toán chi đầu tư XDCB cấp huyện, qua đó tác giả đã phân tích thực trang quytrình kiểm toán chi đầu tư XDCB trên địa bàn huyện Đông Anh, huyện PhúcThọ( Hà Nội), đưa ra các hạn chế và nguyên nhân của hạn chế đồng thời đề xuất cácgiải phái pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán chi đầu tư XDCB do Kiểm toánNhà nước thực hiện Điểm mạnh của luận văn là sự phân tích chi tiết quy trình kiểmtoán ở hai huyện trên địa bà Hà Nội, chỉ ra được những thiếu sót và bất cập còn tồntại trong quy trình

Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Văn Tám : “ Hoàn thiện tổ chức công tác kiểmtoán ngân sách địa phương tại kiểm toán Nhà nước khu vực VIII” Luận văn nghiêncứu công tác kiểm toán ngân sách cấp tỉnh do KTNN khu vực VIII trực tiếp quản lí.Luận văn nêu lên thực trạng, đánh giá, phân tích thực trạng và những tác động củacải cách quản lí tài chính công đến việc tổ chức kiểm toán ngân sách địa phương.Trên cở sở đó nêu ra các giải pháp và kiến nghị có tính khả thi nhằm hoàn thiện tổchức công tác kiểm toán ngân sách địa phương tại KTNN khu vực VIII

Ngoài ra, trên các tạp chí chuyên ngành có rất nhiều bài viết, công trình đề cậpđến kiểm toán chi đầu tư XDCB trong kiểm toán ngân sách địa phương do KTNNthực hiện Cói thể kể ra đây một số bài viết quan trọng như : “ Xây dựng cẩm nangkiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản trong kiểm toán ngân sách địa phương” củatác giả Nguyễn Nam, tạp chí Nghiên cứu khoa học kiểm toán, số 3 năm 2017;

“ Hoàn thiện quy trình kiểm toán báo cáo quyết toán vốn công trình đầu tư xâydựng cơ bản hoàn thành” của tác giả Bùi Thị Tĩnh, tạp chí Tài chính, số 6 năm 2 014;

“Một số giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán dự án đầu tư” của tác giả Nguyễn

Ly, tạp chí Tài chính, số 5 năm 2 019, Các bài viết trên cho thấy bức tranh sơ bộ

về quy trình kiểm toán chi đầu tư XDCB do KTNN thực hiện và giải pháp hoànthiện quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản ở Việt Nam.

Nhận thấy, hiện nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về kiểm toán chi đầu tưxây dựng cơ bản trong kiểm toán ngân sách địa phương do KTNN khu vực II thựchiện tại Thị xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh Điểm mới của khoá luận là nghiên cứu thực

tế quy trình kiểm toán chi đầu tư XDCB mang tính đặc thù trên địa bàn Thị xã KỳAnh- một thị xã mới thành lập với nhiều dự án công trình phức tạp Đồng thời đề rađược phương hướng, mục tiêu, hệ thống một số giải pháp vừa có tính cấp báchtrước mắt, vừa có tính chiến lược lâu dài cho việc hoàn thiện quy trình kiểm toánchi đầu tư XDCB tại Thị xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh

3 Câu hỏi nghiên cứu

Nghiên cứu này được thực hiện để trả lời cho các câu hỏi đặt ra như sau :

Cơ sở lí luận nào được sử dụng trong kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản doKiểm toán Nhà nước thực hiện tại địa phương ?

Quy trình kiểm toán chi đầu tư XDCB do KTNN khu vực II thực hiện tại Thị

xã Kỳ Anh gồm những bước nào, các bước đó được KTV thực hiện như thế nào?Những nhóm giải pháp nào được đưa ra để khắc phục những hạn chế còn gặp phải ?

4 Mục đích nghiên cứu

Việc nghiên cứu đề tài nhằm mục đích làm rõ những vẫn đề sau :

- Cơ sở lý luận về kiểm toán chi đầu tư XDCB trong lĩnh vực kiểm toánNSĐP;

- Phân tích, đánh giá thực trạng quy trình kiểm toán chi đầu tư XDCB trongkiểm toán NSĐP để từ đó nêu ra được nhưng mặt được, cũng như hạn chế vànguyên nhân của hạn chế đó

- Nghiên cứu đưa ra một số biện pháp cho việc từng bước hoàn thiện quy trìnhkiểm toán chi đầu tư XDCB của KTNN khu vực II

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Cơ sở lý luận về kiểm toán chi đầu tư XDCB, các cơ

chế chính sách của Nhà nước về quản lý đầu tư XDCB Thị xã Kỳ Anh- Hà Tĩnh;

thực tế quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản tại Thị xã Kỳ Anh, từ đó tìm

ra nguyên nhân và đưa ra các giải pháp phù hợp

Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu thực trạng quy trình kiểm toán chi đầu

tư xây dựng cơ bản tại Thị xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh được thực hiện bởi KTNN khuvực II

6 Phương pháp nghiên cứu

Để phân tích thực trạng kiểm toán và đưa các nhận định, giải pháp phù hợp đềtài đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, bên cạnh các phương phápnhư : duy vật biện chứng còn các phương pháp khác :

- Thu thập và xử lí thông tin;

- Khảo sát nghiên cứu thực tiễn ;

- Phân tích và tổng hợp ;

- So sánh và đối chiếu

7 Ket cấu đề tài

Kết cấu đề tài gồm 3 chương :

Chương 1 : Cơ sở lý luận về kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản do Kiểmtoán Nhà nước thực hiện trong kiểm toán ngân sách địa phương

Chương 2 : Thực trạng quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản doKiểm toán Nhà nước thực hiện tại Thị xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh

Chương Hoàn thiện quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản doKiểm toán Nhà nước thực hiện tại Thị xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XÂY DựNG CƠ BẢN

TRONG KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG 1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHI ĐẦU TƯ XDCB TRONG NGÂN SÁCH

ĐỊA PHƯƠNG

1.1.1 Chi đầu tư xây dựng cơ bản trong chi Ngân sách địa phương

Trong pháp luật thực định, tại Điều 1 của Luật ngân sách nhà nước năm

2002 có định nghĩa : “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhànước trong dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước quyết định vàđược thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ củaNhà nước”

Ngân sách Nhà nước bao gồm ngân sách Trung ương và ngân sách Địaphương

Sơ đồ 1.1: Hệ thống Ngân sách Nhà nước

Trong đó, Ngân sách Trung ương giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện cácnhiệm vụ chi quốc gia, hỗ trợ địa phương chưa cân đối được ngân sách và hỗ trợcác địa phương Với nguyên tắc phân cấp quản lý nguồn thu, nhiệm vụ chi như vậyphù hợp với nguyên tắc chung trong quản lý NSNN là quản lý thống nhất, tập trungdân chủ Với nguyên tắc này, nguồn thu NSNN được tập trung đưa về NSTW thông

qua các chính sách, các quy định.

Ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động thực hiệnnhững nhiệm vụ chi được giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phâncấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách ở địa phương phù hợp với phâncấp quản lý kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và trình độ quản lý của mỗi cấptrên địa bàn

Ngân sách cấp huyện bao gồm toàn bộ các khoản thu, chi của chính quyền cấphuyện được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quanNhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụcủa chính quyền cấp huyện

Quản lý NSNN cấp huyện là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh của Nhànước vào các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình tạo lập, phân phối và sửdụng quỹ tiền tệ của chính quyền nhà nước cấp huyện nhằm phục vụ cho việc thựchiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội

Chi NSĐP thể hiện mối quan hệ tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối

và sử dụng quỹ NSĐP nhằm trang trải cho các chi phíbộ máy Nhà nước và thựchiện các chức năng kinh tế xã hội mà Nhà nước đảm nhận theo những nguyên tắcnhất định Chi NSĐP bao gồm chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển

Chi đầu tư đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) của Ngân sách Nhà nước (NSĐP)

là quá trình sử dụng một phần vốn tiền tệ đã được tập trung vào NSĐP nhằm thựchiện tái sản xuất giản đơn và mở rộng tài sản cố định, từng bước tăng cường vàhoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế Thực tiễn cho thấy chi đầu tưXDCB là khoản chi chủ yếu, chiếm tỷ trọng lớn trong 3 chi đầu tư phát triển củaNSĐP và chủ yếu thực hiện đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế

xã hội, các công trình không có khả năng thu hồi vốn Hàng năm, NSĐP dành mộtlượng vốn lớn thực hiện đầu tư xây dựng những công trình, dự án theo kế hoạch đầu

tư được duyệt của Nhà nước, đó là các dự án thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế xã hộikhông có khả năng thu hồi vốn, các công trình, dự án thuộc doanh nghiệp Nhà nước.Nguồn vốn đầu tư XDCB được cấp phát theo kế hoạch và tiến độ thực hiện côngviệc XDCB của các dự án đầu tư

■ Đặc điểm chi đầu tư XDCB trong chi NSĐP :

Thứ nhất, chi đầu tư XDCB là khoản chi lớn của NSĐP nhưng không mang

tính ổn định Đầu tư XDCB là nhu cầu cần thiết đối với sự phát triển kinh tế xã hộicủa mỗi quốc gia Tuy nhiên quá trình này cần một lượng vốn lớn, nhưng lượng vốnnày lại không ổn định hàng năm do nhu cầu và mức độ đầu tư XDCB ở mỗi năm làkhác nhau Nó được quyết định bởi kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địaphương, vào số dự án được thực hiện trong năm

Thứ hai, chi đầu tư XDCB gắn liền với đặc điểm của đầu tư XDCB Sản phẩm

xây dựng được tạo ra trong thời gian dài, giá trị công trình lớn, người sử dụngkhông thể mua ngay công trình một lần mà phải mua từng phần

Thứ ba, Chi NSĐP trong đầu tư XDCB gắn với đặc điểm chi của từng NSĐP

và

tùy vào từng địa phương Chi đầu tư XDCB trong chi NSĐP còn được phân quanhiều

cấp quản lý, qua nhiều khâu, nhiều cơ quan nên việc xác định thất thoát là rất khó

1.1.2 Nguyên tắc tổ chức và quản lí dầu tư XDCB

Trong công tác tổ chức quản lý xây dựng cần tuân thủ theo các nguyên tắc sau :Một là : Sự thống nhất giữa chính trị, kinh tế, và kết hợp hài hòa với xã hội Cơchế pháp lý đầu tư theo địa phương, theo vùng lãnh thổ, theo thành phần kinh tếnhằm

mục đích thực hiện các mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế trong từng thời kỳ Đểthực hiện nguyên tắc này Nhà nước cần xác định và xây dựng chiến lược, quy hoạch,

kế hoạch và sử dụng hệ thống chính sách để hướng dẫn thực hiện các mục tiêu pháttriển trong từng thời kỳ, phát huy tính chủ động của từng bộ ngành, địa phương trongquản lý điều hành ngân sách cho phù hợp với mục tiêu chi phát triển;

Hai là, nguyên tắc tập trung dân chủ Nguyên tắc này đòi hỏi công tác quản lýđầu tư phải theo sự lãnh đạo thống nhất, đồng thời phát huy được tính chủ độngsáng tạo của các đơn vị thực hiện đầu tư Cần xây dựng và thực hiện các kế hoạchđầu tư, thực chi các chính sách và hệ thống pháp luật có liên quan đến đầu tư nhằmđáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong từng thời kỳ, quy định

rõ trách nhiệm của từng cấp trong quá trình quản lý hoạt động đầu tư xây dựng;

từng vùng lãnh thổ Các địa phương xây dựng chiến lược quy hoạch, kế hoạch vàchính sách phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn, quản lý cơ sở hạ tầng, tài nguyên Đồng thời các bộ, ngành cần xây dựng chiến lược phát triển ngành, ban hành cácquy định, chuẩn mực, định mức để quản lý nhà nước về kinh tế đối với hoạt độngđầu tư xây dựng;

Bốn là, nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa các lợi ích trong đầu tư như lợi íchkinh tế phải hài hòa với lợi ích xã hội, lợi ích cá nhân hài hòa với lợi ích tập thể;Năm là, nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả Đây là nguyên tắc thường xuyên đượcquán triệt trong quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản Nguyên tắc này phù hợp vớiđánh giá tính kinh tế, tính hiệu quả trong hoạt động kiểm toán

1.1.3 Quy trì nh quản lý chi NSĐP cho đầu tư XDCB

Quy trình này tùy thuộc vào đặc điểm của mỗi quốc gia, của mỗi địa phương.Tuy nhiên quy trình nói chung gồm 0 3 giai đoạn :

Giai đoạn lập dự toán chi ngân sách

Lập dự toán chi NSĐP trong đầu tư XDCB được tiến hành đồng thời với lập

dự toán chi ngân sách nói chung, nó được lập trong cân đối tổng thể chi NSĐP củađịa phương Đối với chi đầu tư XDCB việc lập dự toán phải căn cứ vào dự án đầu

tư có đủ các điều kiện theo quy định hiện hành của Nhà nước

Giao đoạn chap hành chi ngân sách

Sau khi được UBND giao dự toán ngân sách, các cơ quan ở địa phương tiếnhành phân bổ và giao dự toán chi cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc

Dự toán chi đầu tư XDCB được phân bổ chi tiết theo từng loại và từng khoảnmục của mục lục ngân sách nhà nước và phân theo tiến độ thực hiện từng quý.Trong quá trình chi các đơn vị dự toán có cơ chế kiểm soát chi Các đơn vị dựtoán

mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước, các khoản thanh toán và sử dụng kinh phí phảitheo

nguyên tắc chi trả trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước và chỉ được thanh toán khi đảmbảo

đủ các điều kiện theo quy định của Bộ Tài chính

Giai đoạn kiểm toán và quyết toán chi ngân sách

Đây là khâu cuối cùng của một chu trình ngân sách Mục đích của kiểm toánbáo cáo quyết toán ngân sách là tổng kết, đánh giá lại quá trình chi NS trong đầu tưXDCB qua một năm thực hiện có hiệu quả hay không, đồng thời cung cấp thông tin

về quản lý và điều hành trong đầu tư XDCB

1.1.4 Đặc điểm chi đầu tư XDCB ảnh hưởng đến công tác kiểm toán

Chi đầu tư xây dựng cơ bản là khoản chi chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chingân sách Nhà nước hiện nay Do vậy, trong việc lập kế hoạch kiểm toán, và trongkhi tiến hành thiết kế các thủ tục kiểm toán các kiểm toán viên cần hết sức thậntrọng trong xem xét và đánh giá trọng yếu, rủi ro kiếm toán Chính vì thế kiểm toánchi đầu tư XDCB luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của KTNN

Đầu tư XDCB là lĩnh vực phức tạp, sản phẩm của XDCB là những công trìnhđơn chiếc, có thiết kế và dự toán riêng, đặc điểm thi công cũng khác nhau và thicông trong thời gian dài Do vậy quá trình kiểm toán luôn được tiến hành độc lậpcho từng công trình với quy mô đặc thù riêng

Chi đầu tư XDCB trong báo cáo quyết toán ngân sách chỉ liên quan đến mộtniên độ kế toán, trong khi đó công trình xây dựng trải qua nhiều niên độ ngân sách

Do đó, các dự án được chi ngân sách ở nhiều dạng khác nhau như trả khối lượng cũ,công trình chuyển tiếp, xây dựng mới Do vậy cần phải thống nhất từ mục tiêu, nộidung, phạm vi kiểm toán đến việc tổ chức kiểm toán để hoàn thành mục tiêu kiểmtoán đề ra

1.2 KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XDCB TRONG KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

1.2.1 Sự cần kiểm toán chi đầu tư XDCB trong kiểm toán ngân sách địa phương

Kiểm toán được sinh ra từ yêu cầu quản lý và phục vụ cho công tác quản lý

Từ đó ta có thể thấy ý nghĩa to lớn cũng như tác dụng của kiểm toán trên nhiều mặtnhư tạo niềm tin cho đối tượng quan tâm đến kiểm toán, hướng dẫn nghiệp vụ vàcủng cố nề nếp trong hoạt động tài chính, kế toán và các hoạt động được kiểm toángóp phần nâng cao hiệu quả quản lý nói chung

Theo luật kiểm toán Nhà nước, mục đích của hoạt động kiểm toán Nhà nước

là phục vụ việc kiểm tra, giám sát của Nhà nước trong quản lý, sử dụng ngân sách,tiền và tài sản nhà nước; góp phần thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, thấtthoát, lãng phí, phát hiện và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật; nâng cao hiệuquả sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước.

Kiểm toán chi đầu tư XDCB luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm củaKTNN Khi thực hiện kiểm toán nói chung và kiểm toán lĩnh vực đầu tư XDCB nóiriêng, các Đoàn kiểm toán phải tuân thủ các quy trình, chuẩn mực kiểm toán củangành

1.2.2 Mục tiêu kiểm toán chi đầu tư XDCB trong kiểm toán chi ngân sách địa phương

Mục tiêu chung của kiểm toán chi đầu tư XDCB

- Xác nhận tính đúng đắn, trung thực, hợp pháp của chỉ tiêu chi đầu tư XDCBtrong báo cáo quyết toán NSĐP

- Đánh giá sự tuân thủ các quy định hiện hành của Nhà nước về quản lý đầutư

và xây dựng Chỉ rõ nguyên nhân, mức độ của những sai sót phát hiện qua kiểmtoán

- Đánh giá tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trong quản lý và sử dụng ngânsách chi cho đầu tư XDCB

- Thông qua các kiến nghị đề nghị các cơ quản có thẩm quyền xử lý sai phạmtheo quy định, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện cơ chế chính sách quản lý tài chính,quản lý đầu tư xây dựng; kiến nghị với đơn vị được kiểm toán khắc phục những saiphạm phát hiện qua kiểm toán, hoàn thiện công tác quản lý tài chính và quản lý đầu

tư xây dựng

1.2.3 Nội dung kiểm toán chi đầu tư XDCB trong Kiểm toán ngân sách địa phương

■ Nội dung chủ yếu của kiểm toán tổng hợp

Hiện nay, KTNN khu vực I và các khu vực khác tổ chức kiểm toán chi đầu tưXDCB trong kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương chủ yếu thực hiệnkiểm toán tổng hợp tại Phòng Tài chính, Kho bạc Nhà nước huyện về công tác quản

lý, điều hành, phân bổ, thanh toán và quyết toán vốn đầu tư XDCB của địa phương

và có chọn mẫu một số dự án để thực hiện kiểm toán nhằm bổ sung bằng chứng, cơ

XDCB tại địa phương.

Nội dung chủ yếu của kiểm toán tổng hợp chi đầu tư XDCB khi kiểm toánNSĐP gồm :

- Kiểm tra việc chấp hành quy định của Chính phủ, HĐND về lập, phân bổ,giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB trong năm ngân sách;

- Kiểm tra tình hình thực hiện vốn đầu tư;

- Kiểm tra tổng vốn đầu tư XDCB được quyết toán chi NSĐP trong năm tàichính Kiểm tra các báo cáo của KBNN về quyết toán vốn đầu tư XDCB như báocáo tổng hợp quyết toán nguồn vốn và sử dụng vốn đầu tư XDCB, báo cáo thanhtoán vốn đầu tư theo mục lục ngân sách;

- Kiểm tra việc chấp hành các quy định khi cấp phát thanh toán, tạm ứng vàthu hồi vốn đầu tư XDCB về điều kiện và thủ tục hồ sơ thanh toán; Thứ năm, kiểmtra việc chấp hành trình tự lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ dự án, việc chấp hànhLuật Đấu thầu

■ Nội dung chủ yếu của kiểm toán chi tiết các dự án do các Ban quản lý dự ánquản lý

- Đánh giá công tác quản lý và sử dụng vốn đầu tư XDCB theo các nội dung :tình

hình triển khai dự án, khối lượng hoàn thành; nhận xét tình hình giải ngân theo kếhoạch vốn, tình hình chấp hành nguyên tắc tạm ứng, thanh toán vốn đầu tư XDCB;

- Đánh giá việc tuân thủ trình tự, thủ tục đầu tư XDCB; Luật Đấu thầu; chấphành quy định khác;

- Đánh giá việc quản lý và cấp phát vốn đầu tư thực hiện cho các dự án; côngtác quản lý và cấp phát vốn đầu tư XDCB; việc thẩm định phiếu giá, hồ sơ thanhtoán; đánh giá về việc lập, thẩm tra, phê duyệt, quyết toán vốn đầu tư; đánh giácông tác tổ chức quản lý dự án, công tác ký kết hợp đồng, giám sát, chỉ đạo thicông; nghiệm thu thanh toán

1.2.4 Kiểm toán đầu tư XDCB trong kiểm toán chi NSĐP

Quy trình kiểm toán của KTNN là trình tự tiến hành các công việc của mỗi

cuộc kiểm toán Quy trình kiểm toán được xây dựng trên cơ sở quy định của LuậtKTNN, Hệ thống chuẩn mực kiểm toán nhà nước và thực tiễn hoạt động kiểm toáncủa KTNN.

Quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản trong kiểm toán ngân sách địaphương hiện nay là sự vận dụng các quy trình kiểm toán đã ban hành, đó là : quytrình kiểm toán NSNN; quy trình kiểm toán báo cáo quyết toán dự án đầu tư xâydựng của Nhà nước

Quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản trong kiểm toán NSĐP củaKTNN bao gồm bốn giai đoạn :

(1) Chuẩn bị kiểm toán

(2) Thực hiện kiểm toán

(3 ) Lập và gửi Báo cáo kiểm toán

(4) Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán

Khoá luận chú trọng nghiên cứu quy trình kiểm toán tổng hợp tại các cơ quanquản lý tài chính của Thị xã, không đi sâu vào các bước thực hiện kiểm toán chi tiếttại các Ban quản lý dự án

Bước 1: Chuan bị kiểm toán

Đây là bước đầu tiên của tổ chức công tác kiểm toán, bước này nhằm tạo ratiền đề và các điều kiện cụ thể trước khi tiến hành thực hiện kiểm toán

Muốn có một cuộc kiểm toán đạt kết quả tốt, trước hết nó phải được chuẩn bịthật tốt Thông thường với mọi công việc sự chuẩn bị tốt có thể giúp đạt kết quả tới

4 O - 50 % Chuẩn bị kiểm toán là quá trình thực hiện các hoạt động nghiệp vụ đểtạo

nên những điều kiện cần thiết cho việc thực hiện kiểm toán Trong bước này Kiểmtoán viên cần thực hiện các nội dung sau

- Khảo sát thu thập thông tin về đơn vị được kiểm toán, về dự án đầu tư :Thông tin về các chỉ tiêu cơ bản của địa phương, về NSĐP và các thông tin liênquan như : các chỉ tiêu cơ bản của địa phương trong niên độ kiểm toán (các chỉ tiêutổng hợp, các chỉ tiêu liên quan đến thu, chi, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch hoạt

động phát triển kinh tế - xã hội của địa phương); Dự toán và quyết toán ngân sáchđịa phương; Các quy định của địa phương về quản lý ngân sách địa phương; Cácthông tin khác như kế hoạch và tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xãhội của địa phương;

- Đánh giá hệ thống KSNB và thông tin đã thu thập: Đánh giá thông tin thuthập được và hệ thống kiếm soát nội bộ của đơn vị được kiểm toán, xác định trọngyếu và rủi ro kiểm toán : Đánh giá độ tin cậy, tính hợp pháp, hợp lệ của các thôngtin, phân tích, đánh giá thuận lợi và khó khăn trong lĩnh vực XDCB tại địa phương;Đánh giá các quy định nội bộ về tổ chức và hoạt động, về kiểm soát, thanh tra, cácquy định của chính quyền trong quản lý điều hành chi đầu tư XDCB

- Xác định và đánh giá rủi ro kiểm toán: Đánh giá rủi ro kiểm toán, xác địnhcác đơn vị được kiểm toán, xác định các nội dung trọng tâm kiểm toán và xác địnhtiêu chuẩn đánh giá của kiểm toán hoạt động

- Xác định trọng yếu kiểm toán, trọng tâm kiểm toán : Dựa trên kết quả phântích, đánh giá thông tin về các dự án chi đầu tư XDCB, Kiểm toán viên nhà nướcxác định trọng yếu kiểm toán làm cơ sở xây dựng kế hoạch cuộc kiểm toán

- Lập kế hoạch kiểm toán và xét duyệt kế hoạch kiểm toán

- Quyết định kiểm toán và phổ biến quyết định, kế hoạch kiểm toán của cuộckiểm toán ngân sách địa phương

- Cập nhật kiến thức và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho đoàn kiểm toán

Bước 2: Thực hiện kiểm toán

■ Bước này thực hiện các nội dung chủ yếu sau:

- Công bố quyết định kiểm toán;

- Tiến hành kiểm toán :

+ Nghiên cứu, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, các thông tin tài chính vàcác thông tin liên quan đến quản lý đầu tư XDCB để lập kế hoạch kiểm toán chi tiết + Thu thập và đánh giá bằng chứng kiểm toán: Là quá trình các kiểm toánviên sử dụng các kỹ thuật kiểm toán nhằm thu thập bằng chứng kiểm toán Trong

bước này các KTV cần tuyệt đối tuân thủ kế hoạch chi tiết đã được lập, phải thườngxuyên ghi chép nhật ký, báo cáo tổ trưởng, trưởng đoàn định kỳ hoặc đột xuất; mọiđiều chỉnh về nội dung kiểm toán đều phải thống nhất và sự đồng ý của tổ trưởng,trưởng đoàn kiểm toán.

+ Tổ trưởng tổ kiểm toán thực hiện triểm tra soát xét các phần việc do cácKTV trong tổ thực hiện theo kế hoạch chi tiết đã được phê duyệt

+ Kiểm toán viên lập và ký biên bản xác nhận số liệu và tình hình kiểm toán+ Lập biên bản kiểm toán và thông báo kết quả kiêm toán với đơn vị đượckiểm toán

- Lập và thông qua dự thảo biên bản kiểm toán của Tổ kiểm toán và dự thảothông báo kết quả kiểm toán tại đơn vị kiểm toán chi tiết

Bước 3: Lập và gửi Báo cáo kiểm toán

Báo cáo kiểm toán là sản phẩm cuối cùng của một cuộc kiểm toán, thể hiện ýkiến

nhận xét, đánh giá và kiến nghị của KTV dựa trên những bằng chứng đã thu thậpđược,

đồng thời nêu ra những kiến nghị nhằm khắc phục những sai sót đã phát hiện Trongbước này gồm các công việc : (1) Lập báo cáo kiểm toán; (2) Kiểm toán trưởngKTNN

khu vực, Kiểm toán chuyên ngành và hội đồng thẩm định cấp vụ xét duyệt dự thảoBáo

cáo kiểm toán; (3 ) Lãnh đạo KTNN xét duyệt dự thảo báo cáo kiểm toán; (4) Kiểmtoán

trưởng KTNN khu vực hoàn thiện báo cáo kiểm toán, lấy ý kiến tham gia của đơn vịđược kiểm toán; (5) Thông báo kết quả kiểm toán; (6) Phát hành báo cáo kiểm toán

Bước 4: Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán

Đây là khâu cuối cùng của quy trình kiểm toán nhằm đảm bảo kết quả kiểmtoán có tác dụng và được thực hiện trên cả lĩnh vực quản lý nhà nước và quản lý tàichính tại đơn vị được kiểm toán Từ đó có biện pháp phù hợp theo luật định đối vớicác trường hợp không thực hiện nghiêm túc các kết luận, kiến nghị của kiểm toán.Bước này gồm các công việc : Theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kiến nghị; Tiến

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU

TƯ XDCB TRONG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG 1.3.1 Đặc điểm của khách thể và đối tượng kiểm toán

Đầu tư XDCB đòi hỏi vốn lớn, dự án trải qua nhiều năm ngân sách : Hoạtđộng

đầu tư XDCB đòi hỏi một số lượng vốn lao động, vật tư lớn Nguồn vốn này nằmkhê đọng trong suốt quá trình đầu tư Vì vậy trong quá trình đầu tư chúng ta phải có

kế hoạch huy động và sử dụng nguồn vốn một cách hợp lý đồng thời có kế hoạchphân bổ nguồn lao động, vật tư thiết bị phù hợp đảm bảo tính kinh tế hiệu quả cho

Liên quan đến nhiều ngành : Hoạt động đầu tư XDCB rất phức tạp liên quanđến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực Diễn ra không những ở phạm vi một địa phương

mà còn nhiều địa phương với nhau Vì vậy khi tiến hanh hoạt động này, cần phải có

sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành, các cấp trong quản lý quá trình đầu tư, bên cạnh

đó phải qui định rõ phạm vi trách nhiệm của các chủ thể tham gia đầu tư, tuy nhiênvẫn phải đảm bảo đựơc tính tập trung dân chủ trong quá trình thực hiện đầu tư

1.3.2 Đặc điểm của công tác quản lý chi đầu tư XDCB tại địa phương

Nhìn chung công tác quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản tại các địa phươngđều trải qua 0 3 giai đoạn : Giai đoạn lập dự toán chi ngân sách, giai đoạn chấp hànhchi ngân sách và giai đoạn kiểm toán và quyết toán chi ngân sách

Công tác quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản tại các địa phương là khác nhau

và thay đổi qua các năm Trong khi đó KTNN chưa thành lập được một hệ thốngthông tin, về hồ sơ kiểm toán tại các đơn vị giúp KTV nắm bắt được kịp thời cácthông tin, diễn biến tại các đơn vị được kiểm toán.

1.3.3 Hệ thống kiểm soát nội bộ của kiểm toán nhà nước

Hiện nay kế hoạch kiểm toán và báo cáo kiểm toán phải trải qua nhiều khâukiểm tra kiểm soát trong nội bộ ngành : trước khi phát hành phải được thẩm định bởi

Vụ Chế độ kiểm soát chất lượng và Vụ tổng hợp

Trong quá trình thực hiện kiểm toán Đoàn kiểm toán, tổ kiểm toán được kiểmtra giám sát của tổ kiểm soát chất lượng thuộc phòng Tổng hợp; và Vụ kiểm soátchất lượng của KTNN

Do có nhiều sự kiểm tra đôi khi bị chồng chéo làm ảnh hưởng đến thời giankiểm toán và thời gian phát hành báo cáo kiểm toán trong quy trình kiểm toán

1.3.4 Chính sách cán bộ tại cơ quan KTNN

Trong các tổ chức kiểm toán, KTV luôn được coi là tài sản lớn nhất, có tầmquan trọng quyết định đến chất lượng hoạt động

Chất lượng đội ngũ KTV phụ thuộc chủ yếu vào chính sách cán bộ, đào tạobồi dưỡng chuyên môn và thu nhập của KTV : Để có được đội ngũ KTV có nănglực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và phẩm chất đạo đức đáp ứng được yêu cầucông việc kiểm toán thì cơ quan KTNN phải có hệ thống các quy chế thích hợp vềtuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nghiệp vụ, quy chế đề bạt kiểm toán viên,đồng thời nhà nước phải bảo đảm cho KTV có mức thu nhập thích hợp để họ yêntâm công tác, chí công vô tư khi thực hiện nhiệm vụ kiểm toán Nếu một trongnhững vấn đề nêu trên trong chính sách cán bộ thực hiện không tốt sẽ ảnh hưởngtrực tiếp đến chất lượng KTV và chất lượng kiểm toán

KE T LUẬN CHƯƠNG 1

Kiểm toán chi đầu tư XDCB trong kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địaphương là quy trình gốm 4 bước : Chuẩn bị kiểm toán; Thực hiện kiểm toán; Lập vàgửi

Báo cáo kiểm toán; Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán

Để việc chi ngân sách cho đầu tư XDCB được sử dụng hiệu quả, đúng quytrình, quy định đòi hỏi phải vận dụng cơ sở lí thuyết vào thực tế kiểm toán Nhữngnội dung được trình bày trong chương I cung cấp cơ sở lí thuyết, làm nền tảng, địnhhướng để khoá luận nghiên cứu thực trạng kiểm toán chi đầu tư XDCB do KTNNkhu vực II thực hiện tại thị xã Kỳ Anh- tỉnh Hà Tĩnh

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHI ĐẦU TƯ XDCB DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN TẠI THỊ XÃ KỲ ANH- TỈNH HÀ TĨNH 2.1 TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC KHU Vực II

2.1.1 Vị trí và chức năng của Kiểm toán Nhà nước khu vực II

KTNN khu vực II được Tổng Kiểm toán Nhà nước giao nhiệm vụ kiểm toánbáo cáo tài chính, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán hoạt động trong việc quản lý, sửdụng NSNN đối với các cấp chính quyền địa phương (tỉnh, huyện, xã) của 6 tỉnhBắc miền Trung gồm Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị,Thừa Thiên Huế; báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính của các cơ quan, đơn vị, tổchức có sử dụng NSĐP hoặc NSTW ủy quyền trên địa bàn quản lý, các công trình,

dự án đàu tư do UBND các cấp làm chủ đầu tư, các DNNN do các cấp chính quyềnđịa phương thành lập; kiểm toán tính tuân thủ pháp luật, tính kinh tế trong việc quản

lý, sử dụng NSNN đốii với các cơ quan, đơn vị, tổ chức do địa phương quản lý;kiểm toán một số đối tượng khác do Trung ương quản lý đóng trên địa bàn khu vựctheo sự ủy nhiệm của Tổng KTNN

Kiểm toán nhà nước khu vực II đặt trụ sở tại Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An,

là đơn vị có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; kinh phí hoạt động

do ngân sách nhà nước cấp trong ngân sách chung của Kiểm toán nhà nước

2.1.2 Nhiêm vụ và quyền hạn

Một là, Nắm tình hình về tài chính, ngân sách, đầu tư xây dựng cơ bản, doanhnghiệp nhà nước của các địa phương trên địa bàn khu vực phục vụ cho công táckiểm toán; xây dựng kế hoạch kiểm toán hàng năm của đơn vị trình Tổng Kiểmtoán nhà nước quyết định; đề xuất Tổng Kiểm toán nhà nước quyết định kiểm toánbáo cáo quyết toán ngân sách địa phương sau khi Hội đồng nhân dân phê chuẩnquyết toán ngân sách mà trước đó chưa kiểm toán; tổ chức thực hiện kế hoạch kiểmtoán được Tổng Kiểm toán nhà nước giao;

Hai là, Thực hiện kiểm toán chuơng trình mục tiêu quốc gia thuộc phạm vikiểm toán của đơn vị theo kế hoạch được duyệt và Tổng Kiểm toán nhà nước giao;

Ba là, Nghiên cứu sử dụng kết quả kiểm toán nội bộ của cơ quan, tổ chức nơi

có hệ thống kiểm toán nội bộ và chịu trách nhiệm trước Tổng Kiểm toán nhà nước

về việc sử dụng kết quả kiểm toán nội bộ đó;

Bốn là, Xét duyệt và chịu trách nhiệm trước Tổng Kiểm toán nhà nước vàtrước pháp luật về biên bản kiểm toán và báo cáo kiểm toán do các đoàn kiểm toáncủa đơn vị thực hiện trước khi trình Tổng Kiểm toán nhà nước;

Năm là, Tổng hợp kết quả kiểm toán và kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toáncủa các đơn vị được kiểm toán hàng năm thuộc phạm vi kiểm toán của đơn vị báocáo Tổng Kiểm toán Nhà nước;

Sáu là, Tham gia với Vụ Tổng hợp và các đơn vị có liên quan chuẩn bị ý kiến

về dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và quyếttoán ngân sách nhà nước hàng năm để Tổng Kiểm toán nhà nước trình Quốc hội;Bảy là, Trong trường hợp đã thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán ngânsách địa phương nhưng báo cáo quyết toán ngân sách chưa được Hội đồng nhân dânphê chuẩn thì trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Kiểm toán nhà nướckhu vực II phải tiếp tục làm rõ những vấn đề Hội đồng nhân dân đề nghị để TổngKiểm toán nhà nước gửi Hội đồng nhân dân quyết định;

Tám là, Khi tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm toán, Kiểm toán nhà nước khuvực II có quyền :

- Yêu cầu đơn vị được kiểm toán và tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấpđầy đủ, chính xác, kịp thời các thông tin, tài liệu phục vụ cho việc kiểm toán; đềnghị cơ quan hữu quan phối hợp công tác để thực hiện nhiệm vụ được giao; đề nghị

cơ quan nhà nước, đoàn thể quần chúng, tổ chức xã hội và công dân giúp đỡ, tạođiều kiện thuận lợi để thực hiện nhiệm vụ;

- Yêu cầu đơn vị được kiểm toán thuộc phạm vi kiểm toán của đơn vị thựchiện các kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước đối với các sai phạm trong báocáo tài chính và các sai phạm trong việc tuân thủ pháp luật; kiến nghị thực hiện cácbiện pháp khắc phục yếu kém trong hoạt động của đơn vị được kiểm toán do Kiểmtoán nhà nước phát hiện và kiến nghị;

- Kiểm tra đơn vị được kiểm toán trong việc thực hiện kết luận và kiến nghịcủa Kiểm toán nhà nước thuộc phạm vi kiểm toán của đơn vị;

- Đề nghị Tổng Kiểm toán nhà nước kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩmquyền yêu cầu các đơn vị được kiểm toán thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểmtoán đối với các trường hợp sai phạm trong báo cáo tài chính và các sai phạm trongviệc tuân thủ pháp luật; đề nghị xử lý theo pháp luật những trường hợp không thựchiện hoặc thực hiện không đầy đủ, kịp thời các kết luận, kiến nghị kiểm toán củaKiểm toán nhà nước;

- Đề nghị Tổng Kiểm toán nhà nước kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩmquyền xử lý những vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân đã được làm rõ thôngqua hoạt động kiểm toán;

- Đề nghị Tổng Kiểm toán nhà nước kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lýtheo

pháp luật đối với tổ chức, cá nhân có hành vi cản trở hoạt động kiểm toán hoặc cungcấp thông tin, tài liệu sai sự thật cho đoàn kiểm toán, tổ kiểm toán, kiểm toán viên;

- Đề nghị Tổng Kiểm toán nhà nước trưng cầu giám định về chuyên môn khicần thiết;

- Đề nghị Tổng Kiểm toán nhà nước uỷ thác hoặc thuê doanh nghiệp kiểmtoán thực hiện kiểm toán các cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi kiểm toán của đơn vị;

- Thông qua hoạt động kiểm toán, đề nghị Tổng Kiểm toán nhà nước kiếnnghị với Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ,Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân và các cơ quan khác của Nhà nước sửa đổi, bổsung các cơ chế, chính sách và pháp luật cho phù hợp

Chín là, Tham gia với Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán xâydựng chuẩn mực, quy trình, phương pháp chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán nhà nư-

ớc và kiểm toán nội bộ đối với lĩnh vực kiểm toán được phân công; đề xuất ý kiếnvới Tổng Kiểm toán nhà nước sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các chuẩn mực, quytrình, phương pháp chuyên môn, nghiệp vụ kiểm toán nhà nước và kiểm toán nội bộthuộc các lĩnh vực kiểm toán do đơn vị thực hiện;

Mười là, Quản lý hồ sơ kiểm toán do đơn vị thực hiện; giữ bí mật tài liệu, số

liệu kế toán và thông tin về hoạt động của đơn vị được kiểm toán theo quy định củapháp luật và của Tổng Kiểm toán nhà nước; Quản lý tổ chức bộ máy, cán bộ, côngchức và người lao động theo quy định của Nhà nước và phân cấp của Tổng Kiểmtoán nhà nước; tổ chức thực hiện các nhiệm vụ về công tác thi đua, khen thưởng, kỷluật, văn thư, lưu trữ, tuyên truyền, nghiên cứu khoa học theo quy định của Nhànước vacủa Tổng Kiểm toán nhà nước; định kỳ hàng tháng, quý, năm hoặc đột xuấtbáo cáo Tổng Kiểm toán nhà nước kết quả công tác của đơn vị; Tổ chức công tác kếtoán, quyết toán kinh phí hàng năm; quản lý, sử dụng tài sản và các trang thiết bịcủa đơn vị theo quy định của Nhà nước và của Tổng Kiểm toán nhà nước; Thựchiện một số nhiệm vụ và quyền hạn khác khi được Tổng Kiểm toán nhà nước giaohoặc uỷ quyền.

2.1.3 Cơ cấu tổ chức của Kiểm toán nhà nước khu vực II

Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước khu vực II gồm : Kiểm toán trưởng và các PhóKiểm toán trưởng Tổ chức của Kiểm toán nhà nước khu vực II gồm : Văn phòng,Phòng Tổng hợp và tối đa không quá 05 phòng nghiệp vụ Các phòng cụ thể như sau:

Chỉ tiêu

2017 2018 2019 _

Tổng giá trị (tỷ ■ d

θ g) n

Cơ cấu ngành kinh tế (%)

Tổng giá trị (tỷ ■ d

θ n g)

Cơ cấu ngành kinh tế (%)

Tổng giá trị (tỷ d

θ n g)

Cơ cấu ngành kinh tế (%) Tổng giá trị SX 24.142 100,0 26.956 100,0 29.156 100,0

2.2.1 Giới thiệu chung về Thị xã Kỳ Anh

Kỳ Anh là một thị xã nằm phía đông nam tỉnh Hà Tĩnh Ngày 10 /4/2 015 theoquyết định của Ủy ban Thường vụ Quoc hội ban hành Nghị Quyet số 903/NQ -UBTVQH13 về việc điều chỉnh địa giới huyện để thành lập thị xã Kỳ Anh gồm 0 6phường Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Kỳ Anh có 28.025,03 ha diệntích tự nhiên, 85.508 nhân khẩu và 12 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 0 6 phường

Thị xã Kỳ Anh bao gồm Khu kinh tế Vũng Áng- một trong 0 5 khu kinh tếtrọng điểm ven biển của cả nước vỡi động lực là các ngành công nghiệp nặng lớn,điểm nổi bật tại đây là cụm cảng nước sâu Vũng Áng- Sơn Dương nắm giữ vai tròquan trọng trong an ninh- quốc phòng và giao thông hàng hải của khu vực và quốc

tế Thị xã Kỳ Anh được xác định là trung tâm kinh tế tổng hợp phía Nam của tỉnh

Hà Tĩnh, trong đó, với các ngành kinh tế chủ đạo là công nghiệp và dịch vụ cảngbiển, kết hợp hài hòa với các ngành kinh tế Du lịch, dịch vụ, nông - lâm nghiệp

Là thị xã trẻ, sau 5 năm thành lập, TX Kỳ Anh đã và đang trở thành địaphương có nhịp độ phát triển năng động nhất tỉnh Duy trì mức tăng trưởng ổn định,

cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh theo hướng phát triển công nghiệp, thương mại,dịch vụ Với 5 nhóm tiêu chí đánh giá, đạt 5 /59 tiêu chuẩn, số điểm tương ứng76,3/75 điểm, việc cán đích đô thị loại III của TX Kỳ Anh đang cận kề

Bảng 2.1: Ti nh hì nh kinh tế- xã hội của Thị xã Kỳ Anh giai đoạn 2017- 2019

(Nguồn: UBND Thị xã Kỳ Anh- tĩnh Hà Tĩnh)

2.2.2 Thực trạng quy trì nh kiểm toán chi đầu tư XDCB do KTNN khu vực II thực hiện tại Thị xã Kỳ Anh

Căn cứ theo kế hoạch phân công ban đầu, KTNN khu vực II đã tiến hànhthành lập và phân công Tổ kiểm toán NSĐP tại thị xã Kỳ Anh, tổ này thuộc Đoànkiểm toán ngân sách địa phương năm 2 018 của tỉnh Hà Tĩnh

■ Nội dung tiến hành kiểm toán

- Công tác lập, phân bổ và giao KH vốn đầu tư;

- Kiểm toán quy trình lập, thẩm định chủ trương, và phê duyệt đầu tư các dự án;

- Kiểm toán việc tuân thủ quy định trong lập, thẩm định, quyết định chi đầu tư;

- Công tác thẩm định, điều chỉnh, phê duyệt; thông báo việc điều chỉnh kếhoạch vốn;

- Kiểm toán công tác thẩm định kế hoạch đấu thầu; chỉ định thầu;

- Xác định nợ đọng XDCB; công tác tổng hợp và tham mưu xử lý nợ đọngXDCB;

- Kiểm toán công tác giám sát, đánh giá tổng thể đầu tư hàng năm;

- Công tác quyết toán vốn đầu tư XDCB;

- Công tác thẩm tra phê duyệt quyết toán vốn đầu tư XDCB hoàn thành;

■ Thời kỳ tiến hành kiểm toán

Năm chính là năm 2 018 và thời kỳ có các dự án liên quan

Kiểm toán viên căn cứ vào BC Q T, hồ sơ, sổ sách kế toán, chứng từ lưu trữ tạiđơn vị được kiểm toán, không chứng kiến kiểm kê vật tư hàng hóa, tài sản, quỹ tiềnmặt tại thời điểm 31/12/2 018; không đối chiếu công nợ, không xác minh chứng từ

do bên ngoài cung cấp

■ Căn cứ kiểm toán

- Luật KTNN, Luật NSNN, Luật Kế toán và các văn bản qui phạm pháp luậtkhác có liên quan;

- Hệ thống chuẩn mực, Quy trình kiểm toán, Quy chế Tổ chức và hoạt độngĐoàn kiểm toán của KTNN;

Trong đó, thực trạng quy trình kiểm toán chi đầu tư xây dựng cơ bản doKTNN thực hiện tại Thị xã Kỳ Anh bao gồm những bước sau:

2.2.2.1 Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán

Trong bước này, KTNN khu vực II đã tiến hành thành lập một tổ gồm 06 KTV,

tổ này có chức năng lên danh mục và tiến hành khảo sát, đánh giá thu thập thông tin

để lập KHKT cho Đoàn kiểm toán ngân sách tiền và tài sản Nhà nước năm 2018 tạitỉnh Hà Tĩnh Căn cứ vào từng lĩnh vực kiểm toán, tổ khảo sát được chia thànhnhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm đảm nhận vai trò khác nhau : nhóm kiểm toán thu ngânsách, nhóm kiểm toán chi thường xuyên, nhóm kiểm toán chi đầu tư XDCB,

Để lập được kế hoạch kiểm toán tổng quát cho Đoàn kiểm toán, KTV tiếnhành thu thập thông tin về tổng mức vốn và số vốn cho các dự án chi đầu tư XDCBtại kì kiểm toán, các dự án chuyển tiếp, các dự án mới, các dự án quyết toán trong

kỳ Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị, xác định trọng yếu, rủi ro kiểmtoán, từ đó làm căn cứ để tổ tiến hành lập kế hoạch tổng quát cho cuộc kiểm toán

Nhóm KTV phụ trách về chi đầu tư XDCB đề nghị các sở, ban, ngành cùngphối hợp cung cấp các báo cáo về tình hình quản lí, sử dụng, quyết toán vốn đầu tưXDCB; tình hình phân cấp quản lí, công tác giám sát, các nghị quyết, chỉ thị, quyếtđịnh giao vốn; tình hình kiểm soát hoạt động chi đầu tư XDCB trong năm 2 18 tỉnh

Hà Tĩnh

Những thay đổi ảnh hưởng đến việc lập dự toán thu của các địa phương vàtình hình của Thị xã về về cơ cấu tổ chức, các đơn vị hành chính sự nghiệp, hệthống các văn bản trong lĩnh vực tài chính, kế toán, chi đầu tư XDCB, văn bản điềuhành thu chi ngân sách, số liệu chủ yếu là do địa phương báo cáo Trên cơ sởthông tin và số liệu thu thập từ các nhóm, tổ kiểm toán tiến hành đánh giá rủi ro,xác định trọng yếu, trọng tâm kiểm toán, từ đó tổng hợp, lập báo cáo khảo sát vàtiến hành lập kế hoạch kiểm toán tổng quát Kế hoạch kiểm toán sau khi lập đượcthẩm định bởi Hội đồng cấp vụ, nếu cần bổ sung hoặc có sai sót, tổ khảo sát tiến

Tổng (tr đ)

Cơ cấu (%)

Tổng (tr

đ)

Cơ cấu (%)

Năm 2017 / 2016

Năm 2018/

1.19

54, 6

2.2.2.2 Giai đoạn Thực hiện kiểm toán

KTNN khu vực II công bố kiểm toán, Đoàn và các tổ kiểm toán tiến hànhkiểm toán tại đơn vị Trong KHKT tổng quát được Tổng KTNN phê duyệt, đãphân nhiệm vụ rõ ràng cho các tổ kiểm toán và nhân sự trong tổ Tổ kiểm toántại Thị xã Kỳ Anh gồm 10 kiểm toán viên, trong đó có 03 kiểm toán viên phụtrách kiểm toán chi đầu tư XDCB Nhóm trưởng có nhiệm vụ lập kế hoạch chitiết, phân công công việc cho từng thành viên sau đó báo cáo và gửi tổ trưởng đểlập KHKT chi tiết Kế hoạch được lập sau 0 2 ngày kể từ ngày khai mạc kiểmtoán tại Thị xã, sau đó tiếp tục được gửi về thẩm định tại phòng Tổng hợp vàchuyển qua cho Trưởng đoàn phê duyệt

Kiểm toán chi đầu tư XDCB tại Thị xã Kỳ Anh được thực hiện bao gồm hainội dung đó là : Kiểm toán tổng hợp tại Phòng TC- KH, tại Kho bạc nhà nước Thị

xã và các phòng ban khác có liên quan; Kiểm toán chi tiết tại Ban quản lý dự án

■ Kiểm toán tổng hợp tại Phòng TC- KH, Kho bạc Nhà nước

- Kiểm toán công tác lập, phân bổ, giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB

Bảng 2.2: Cơ cấu chi ĐTXDCB từ NSNN theo mục lục ngân sách giai đoạn

2016-2018 Thị xã Kỳ Anh

án đầu , tư 3 920

3

Chi tổ chức thẩm định dự án

2 9250

Chi bồi thường hỗ trợ T Đ C

khi NN thu hồi đất

1.0 2 4

1.0 0 4

khi NN tiến hành thu hồi đất

3 9300 Chi xâydựng 538.

23 84,2 86.122 82,3 109.275 080, 6223, 124,5

930

1

Chi XD các công trình, hạng mục công trình

36.

4 43 94,6 86.099 100,0 109.231 100,0 3236, 126,9

930

2

Chi phá

dỡ, tháo dỡ vật kiến trúc cũ

930

3

Chi san lấp mặt bằng

30, 0

1.5 0 4

thực hiện

KH phân bổ vốn (Tr.

đồng)

Thực hiện giải ngân (Tr đồng)

Tỷ lệ TH/KH (%)

tiên bố trí vốn; tiến hành đánh giá, so sánh với các kỳ ngân sách trước có kiên quan

Bảng 2.3: Ti nh hì nh thực hiện chi đầu tư XDCB từ nguồn NSNN tại Thị xã Kỳ Anh

có đủ điều kiện thanh toán, giá trị tạm ứng ); Giá trị nợ đọng XDCB, tổng số dự ánđược khởi công xây mới, số dự án đã lên kế hoạch thực hiện nhưng vẫn chưa triểnkhai, số chi chuyển nguồn năm trước chuyển sang, số chuyển nguồn chuyển nămsau đã đúng quy định chưa;

Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản do thị xã quản lý trong năm 2 018 là

13 6.625 triệu đồng (kế hoạch vốn đầu năm 13 9.025 triệu đồng, điều chỉnh giảm2.400 triệu đồng) Nguồn vốn đầu tư đã bố trí cho 66 dự án, trong đó bố trí cho 18

dự án khởi công mới, 48 dự án hoàn thành chuyển tiếp( 8 dự án do UBND tỉnh phêduyệt, 4 0 dự án Nghị quyết số 21-HDND 2017)

- Tình hình nợ đọng XDCB qua các năm tại đơn vị được kiểm toán:

Nợ khối lượng

X DC B năm kiểm toán

So sánh với năm trước

Hầu hết trong các BCKT chỉ mới trình bày được tình hình thực hiện dự toán; tìnhhình nợ khối lượng XDCB trên địa bàn Một số nguyên nhân làm tăng, giảm các chỉ tiêunày cũng được KTV đề cập Tuy nhiên các nguyên nhân này thường nêu rất chungchung, KTV lại không chuyên quản một địa phương cụ thể nên không nắm bắt đượcnhững thay đổi ảnh hưởng đến việc lập dự toán thu, chủ yếu là do địa phương báo cáo

Do đó trong một số trường hợp chưa đánh giá bao quát hết tình hình thực hiện dự toán

Giá trị quyết toán được duyệt

Chênh lệch

Tỉ lệ( % )

thu của địa phương

- Kiểm toán tổng số vốn chi đầu tư xây dựng cơ bản được quyết toán chi ngânsách địa phương trong năm tài chính, kiểm tra các báo cáo của Kho bạc nhà nướcThị xã về quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản như : các báo cáo quyết toánnguồn vốn và sử dụng vốn đầu tư XDCB, báo cáo thanh toán vốn theo mục lụcngân sách;

- Kiểm toán tình hình quyết toán dự án XDCB hoàn thành về điều kiện quyếttoán, quy trình, thủ tục và hồ sơ quyết toán có đúng theo quy định của Bộ tài chính,tổng số dự án được quyết toán trong năm ngân sách

Bảng 2.5: Ket quả quyết toán dự án hoàn thành từ nguồn vốn NSNN tại Thị xã Kỳ

Anh giai đoạn 2016- 2018

- Kiểm toán việc tuân thủ các quy định cấp phát thanh toán vốn đầu tư về hồ

sơ thanh toán, thủ tục thanh toán;

- Kiểm toán về trình tự lập, thẩm định dự án đầu tư, thẩm định và phê duyệt kếhoạch đấu thầu;