Xử lý tình huống sai phạm trong công tác quảnlý, đấu thầu dự án mở rộng, nâng cấp đường tỉnh đt 25x tại bắc kạn

MỞ ĐẦUTrong quá trình quản lý thực hiện các dự án đầu tư xây dựng công trình sửdụng các nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước, việc thực hiện đúng và tuân thủ cácthủ tục theo quy định của pháp

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÌNH HUỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

Tên tình huống: “Xử lý tình huống sai phạm trong công tác quản

lý, đấu thầu Dự án Mở rộng, nâng cấp Đường tỉnh ĐT.25X

tại Bắc Kạn”

Đơn vị công tác :

V Các giải pháp thực hiện phương án đã chọn 14

MỞ ĐẦU

Trong quá trình quản lý thực hiện các dự án đầu tư xây dựng công trình sửdụng các nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước, việc thực hiện đúng và tuân thủ cácthủ tục theo quy định của pháp luật hiện hành là điều rất quan trọng và cần thiết.Một trong những khâu của công tác quản lý dự án đầu tư đó là đấu thầu và lựachọn nhà thầu Việc quản lý và tổ chức đấu thầu để lựa chọn nhà thầu có đủnăng lực kinh nghiệm, tài chính và nguồn nhân lực dáp ứng đúng các yêu cầucủa gói thầu là khâu quan trọng, quyết định hiệu quả và sự thành công của dự

án Quản lý và làm tốt công tác đấu thầu sẽ lựa chọn được nhà thầu xứng đángnhất có đủ năng lực để thực hiện tư vấn, thi công hoàn thành công trình với giá

cả phù hợp với điều kiện kinh tế, vừa đảm bảo mức độ an toàn lao động cũngnhư hoàn thành công trình với chất lượng tốt vừa tiết kiệm được chi phí đầu tưcủa Nhà nước

Những năm qua, công tác quản lý đầu thầu trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn cơbản là làm tốt Tuy nhiên trong quá trình quản lý thực hiện công tác đấu thầu cónhiều tình huống phức tạp xảy ra, đòi hỏi cấp có thẩm quyền phải xử lý, giảiquyết các tình huống nhằm đảm bảo thực hiện theo đúng các quy định của phápluật

Từ thực tiễn công việc, tôi nhận thấy việc quản lý công tác đấu thầu vàlựa chọn nhà thầu luôn đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức phải có đủ năng lựcchuyên môn nghiệp vụ, luôn nắm vững các quy định của pháp luật cũng như cókinh nghiệm xử lý tình huống trong đấu thầu

Vì vậy qua quá trình học tập tại lớp “Bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhànước chương trình chuyên viên” do Trường Đại học Nội vụ Hà Nội giảng dạy vàtìm hiểu thực tế, tôi lựa chọn tình huống “Xử lý tình huống sai phạm trong côngtác quản lý đấu thầu Dự án Mở rộng, nâng cấp Đường tỉnh ĐT.25X tại Bắc Kạn”làm chủ đề tiểu luận cuối khóa học

Tình huống được sử dụng trong tiểu luận dựa trên tình huống thực tế tạiđịa phương, tuy nhiên tên nhân vật và tên dự án đã được thay đổi để đảm bảo antoàn và tránh những yếu tố ngoài ý muốn cho người viết tiểu luận

2

Tên tình huống: “Sai phạm trong công tác quản lý đấu thầu Dự án Mở

rộng, nâng cấp Đường tỉnh ĐT.25X tại Bắc Kạn”

PHẦN I: MÔ TẢ TÌNH HUỐNG

Dự án Mở rộng, nâng cấp Đường tỉnh ĐT.25X được UBND tỉnh Bắc Kạnphê duyệt ngày 22/6/2017 với thiết kế tiêu chuẩn là đường cấp IV miền núi, dàigần 40km, tốc độ thiết kế 40km/h Dự án chia làm bốn gói thầu thi công đánh sốthứ tự từ 18 đến 21

Khi hoàn thành, dự án sẽ tạo mạng lưới giao thông liên hoàn Thái Nguyên– Tuyên Quang – Bắc Kạn – Cao Bằng, kết nối hoàn chỉnh đường du lịch ATKĐịnh Hóa (Thái Nguyên) – hồ Ba Bể (Bắc Kạn) Tuyến đường cũ đã xuống cấptrầm trọng, vì vậy nhân dân rất phấn khởi khi thấy đường được đầu tư mở rộng,nâng cấp Tuy nhiên, dự án này có sai phạm ngay từ những bước đầu tiên

Dự án với Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án D tỉnh Bắc Kạn Đơn vị tưvấn lập dự án là liên danh Công ty CP tư vấn xây dựng giao thông HN và Công

ty CP tư vấn PT Tư vấn khảo sát, thiết kế bản vẽ thi công và dự toán xây dựng

là liên danh Công ty CP tư vấn xây dựng giao thông HN – Công ty CP tư vấn PT– Công ty CP tư vấn N Thẩm tra thiết kế và dự toán là Công ty CP tư vấn xâydựng BK Với những nhà thầu này, đáng ra việc lập thẩm định, phê duyệt dự ánphải chính xác thì lại thành sai sót

Từ ngày 14/10/2010, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt quy hoạch tổngthể phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Bắc Kạn đến năm 2020 Trong đó, quyhoạch kết cấu hạ tầng về giao thông giai đoạn 2011-2015, phải nâng cấp đườngĐT.25X đạt tiêu chuẩn cấp IV miền núi

Đến ngày 22/12/017, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quyhoạch tổng thể phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Bắc Kạn đến năm 2020, tầmnhìn 2030 Trong đó, không nâng cấp, mở rộng đường ĐT.25X (trong giai đoạn2016-2020), chỉ nâng cấp một số đường tỉnh thành Quốc lộ 3C (trong giai đoạn

2012-2030) Như vậy, việc phê duyệt dự án mở rộng, nâng cấp đường ĐT.25Xtrong năm 2017 không phù hợp quy hoạch tổng thể đã được duyệt.

Bên cạnh đó, không chỉ sai sót trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt

và quá trình thi công dự án, công tác quản lý của chủ đầu tư, tư vấn giám sátcũng rất lỏng lẻo Đặc biệt, với những dấu hiệu sai phạm trong đấu thầu, lựachọn nhà thầu tại 2 gói thầu xây lắp số 19 và 20 thuộc dự án đã buộc Công antỉnh Bắc Kạn phải vào cuộc điều tra làm rõ

Hậu quả của những sai sót trên, dự toán dự án này đã sai tăng vọt Cụ thể,gói thầu số 18 tăng hơn 737 triệu đồng; gói thầu số 19 tăng hơn hai tỷ đổng; góithầu số 20 tăng hơn 535 triệu đồng; gói thầu số 21 tăng hơn 2,3 tỷ đồng Tổnggiá trị dự toán sai tăng của dự án lên tới hơn 5,6 tỷ đồng Bên cạnh đó trong quátrình thi công, việc đổ thải đất đá diễn ra tràn lan, tự phát khiến nhân dân bứcxúc, liên tục phản ánh kiến nghị, đỉnh điểm đã xảy ra khiếu nại, kiến nghị củangười dân với đơn vị thi công

Có thể nói, dự án mở rộng, nâng cấp đường tỉnh ĐT.25X là cần thiết, gópphần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Tuy nghiên, những sai phạmnói trên, đặc biệt là trong công tác quản lý đấu thầu, lựa chọn nhà thầu có dấuhiệu vi phạm pháp luật đã gây ra những hậu quả làm giảm niềm tin của nhândân, ảnh hưởng tới kinh tế xã hội của Đất nước, cũng như đặt một dấu hỏi đốivới chất lượng của công trình

Việc làm rõ những sai phạm và trách nhiệm của những bên liên quan cũngchính là nhiệm vụ và mục tiêu cần tìm hiểu trong tiểu luận để đưa ra những đềxuất, giải quyết phù hợp với quy định của pháp luật

PHẦN II: XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG

Mục tiêu xử lý tình huống là phân tích, chỉ rõ các sai phạm trong công tácquản lý hành chính, đồng thời đánh giá phương án đã giải quyết cũng như đưa ragiải pháp xử lý những vấn đề còn tồn đọng sao cho phù hợp với quy định của

4

pháp luật, vừa có lý, vừa có tình đem lại sự công bằng theo pháp luật và sự hòathuận trong nhân dân.

PHẦN III: PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ

CỦA SỰ VIỆC

3.1 Nguyên nhân

Đầu tiên phải kể đến đó là việc ngày 22/6/2017, Dự án mở rộng, nâng cấpđường ĐT.25X được UBND tỉnh Bắc Kạn phê duyệt, tuy nhiên ngày22/12/2017, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tổng thểphát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Bắc Kạn đến năm 2020, tầm nhìn 2030; trong

đó không nâng cấp, mở rộng đường ĐT.25X (trong giai đoạn 2016-2020), chỉnâng cấp một số đường tỉnh thành Quốc lộ 3C (trong giai đoạn 2012-2030) Nhưvậy, việc phê duyệt dự án mở rộng, nâng cấp ĐT.25X trong năm 2017 khôngphù hợp với quy hoạch tổng thể đã được duyệt

Bên cạnh đó, trong lập thiết kế cơ sở, dự án này đã thiết kế mở rộng trongđường cong không cùng một loại xe tiêu chuẩn; thiết kế bình đồ, trắc dọc, trắcngang trên một số đoạn tuyến không thống nhất; thiếu bản vẽ đại diện kết cấumặt đường; vị trí cầu, cống không thể hiện trên trắc dọc tuyến; thiếu bảng tínhtoán kết cấu áo đường trên mặt đường cũ

Trong công tác thiết kế bản vẽ thi công, đã thiếu chỉ dẫn kỹ thuật thi công,nghiệm thu công tác quét lớp nhựa đường nóng hai lớp, ba mặt chống thấm cốnghộp thoát nước; bố trí bốn ống siêu âm/cọc khoan nhồi đường kính D1000 tạicầu Bản Tàn và Cốc Thử, xã Ngọc Phái, huyện Chợ Đồn là quá mức cần thiết,không phù hợp quy định dùng ba ống siêu âm cho cọc có đường kính từ D600đến D1000 (quy định tại mục 8.6 TCVN 9395-2012 tiêu chuẩn thi công nghiệmthu cọc khoan nhồi)

Không chỉ sai sót trong lập, thẩm định, phê duyệt, quá trình thi công dự ánnày, công tác quản lý của chủ đầu tư, tư vấn giám sát cũng rất lỏng lẻo Hợp

đồng xây dựng dự án không thỏa thuận về số lần thanh toán, giai đoạn thanhtoán; không thỏa thuận cho bên nhận thầu có quyền, nghĩa vụ được tạm dừng vàkéo dài tiến độ thực hiện công việc khi bên giao thầu vi phạm các thỏa thuận vềthanh toán là vi phạm quy định tại Nghị định 37/2015/NĐ-CP ngày 22-4-2015của Chính phủ.

Khi nghiệm thu, thanh toán, chủ đầu tư đã nghiệm thu sai tăng hơn 61m3vữa dung dịch chống sụt thành lỗ khoan cọc nhồi cầu Pó Lù khi chưa trừ chiềudài khoan cọc có sử dụng ống vách giữ ổn định thành hố khoan Tính sai tănghơn 705kg thép tấm trong công tác gia công cóc nối cọc khoan nhồi cầu Pó Lù Trong quản lý chất lượng dự án, còn thiếu thí nghiệm kiểm tra yêu cầu kỹthuật nước trộn bê-tông và vữa theo quy định tại mục 4 TCVN 4506-2012; thiếukết quả thí nghiệm kiểm tra chỉ tiêu chất lượng xi-măng theo quy định tại mục 4TCVN 2682:2009; thiếu kết quả, phiếu thí nghiệm các chỉ tiêu của cát, đá dùnglàm cốt liệu cho bê-tông và vữa theo quy định

Dự án thiết kế năm bãi đổ thải dọc tuyến, tuy nhiên, đến nay vẫn chưahoàn tất thủ tục thu hồi đất để làm Do vậy, các nhà thầu phải tự thỏa thuận vớinhân dân đổ đất, đá thải ở nhiều vị trí khác nhau

Đặc biệt trong công tác đánh giá, lựa chọn nhà thầu thuộc cá nhân của Tổchuyên gia chấm thầu – Ban Quản lý dự án D tỉnh Bắc Kạn bao gồm các ông:Dương Văn H, Trần Văn D và Bùi Văn N, đã xảy ra sai phạm nghiêm trọng Cụthể tại Gói thầu số 19 “Thi công xây dựng nền, mặt đường cấp phối đá dăm đoạntuyến A – B; mặt đường bê tông nhựa toàn tuyến; di chuyển hệ thống cáp viễnthông”, 3 cá nhân trên đã đánh giá hồ sơ dự thầu của nhà thầu không đúng tiêuchuẩn đánh giá được phê duyệt trong hồ sơ mời thầu nhưng không làm thay đổikết quả lựa chọn nhà thầu Còn tại Gói thầu số 20 “Thi công xây dựng nền, mặtđường cấp phối đá dăm và các cầu trên đoạn tuyến C – D; hệ thống an toàn giaothông, công trình phòng hộ toàn tuyến di chuyển hệ thống điện của Dự án”, saiphạm được xác định là nhà thầu liên danh Công ty TL – DT – TQ – LK – HG,không đáp ứng được năng lực theo quy định nhưng vẫn trúng thầu Những sai

6

phạm nêu trên đã buộc Công an tỉnh Bắc Kạn cùng các cơ quan có thẩm quyềntham gia điều tra và xử lý.

3.2 Hậu quả

Hậu quả của những sai sót trên, dự toán dự án này đã sai tăng vọt Cụ thể,gói thầu số 18 tăng hơn 737 triệu đồng; gói thầu số 19 tăng hơn hai tỷ đổng; góithầu số 20 tăng hơn 535 triệu đồng; gói thầu số 21 tăng hơn 2,3 tỷ đồng Tổnggiá trị dự toán sai tăng của dự án lên tới hơn 5,6 tỷ đồng

Khi nghiệm thu, thanh toán, chủ đầu tư đã nghiệm thu sai tăng gần 60triệu đồng với hơn 61 m vữa dung dịch chống sụt thành lỗ khoan cọc nhồi cầu3

PLkhi chưa trừ chiều dài khoan cọc có sử dụng ống vách giữ ổn định thành hốkhoan; Tính sai tăng hơn 705kg thép tấm trong công tác gia công cóc nối cọckhoan nhồi cầu PL

Bên cạnh đó trong quá trình thi công, việc đổ thải đất đá diễn ra tràn lan,

tự phát khiến nhân dân bức xúc, liên tục phản ánh kiến nghị, đỉnh điểm đã xảy ra

xô xát giữa người dân với đơn vị thi công Những sai phạm nói trên đang làmgiảm niềm tin của nhân dân, đặt ra câu hỏi đối với chất lượng công trình, đặcbiệt là tại gói thầu số 20

Qua đây ta có thể thấy nguyên nhân chính dẫn đến hậu quả trên đó là việc

“Đánh giá không đúng năng lực của nhà thầu, lựa chọn nhà thầu không đủ kinhnghiệm, năng lực thực hiện dự án”

PHẦN IV: XÂY DỰNG, PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

4.1 Xây dựng và phân tích phương án giải quyết tình huống

Để tránh mắc phải những sai sót không đáng có trong quá trình tổ chứcđấu thầu cũng như các khiếu kiện không đáng có, gây dư luận không tốt Vì vậy,khi có tình huống khó xử xảy ra đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước về công tác

đấu thầu cần tìm giải pháp hữu hiệu; giải quyết cho hợp tình hợp lý, đảm bảotính công bằng, đúng pháp luật.

Trong phạm vi của tiểu luận, để xây dựng và đưa ra các phương án giảiquyết tình huống ta cần đưa ra những phân tích và hiểu rõ những khái niệm cơbản về công tác đấu thầu, công tác quản lý và quy định về xử lý tình huốngtrong đấu thầu nhằm xác định những điểm bất cập, chưa phù hợp trong quá trìnhthực hiện dự án cũng như đưa ra các biện pháp giải quyết phù hợp với quy địnhcủa pháp luật đảm bảo công bằng, công khai và minh bạch

4.1.1 Các khái niệm về đấu thầu

Theo Điều 4 Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013, “Đấuthầu” là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấpdịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu

tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư,

dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minhbạch và hiệu quả kinh tế

“Bên mời thầu” là cơ quan, tổ chức có chuyên môn và năng lực để thựchiện các hoạt động đấu thầu, bao gồm:

a) Chủ đầu tư hoặc tổ chức do chủ đầu tư quyết định thành lập hoặc lựachọn;

b) Đơn vị dự toán trực tiếp sử dụng nguồn vốn mua sắm thường xuyên;c) Đơn vị mua sắm tập trung;

d) Cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc tổ chức trực thuộc do cơ quannhà nước có thẩm quyền lựa chọn

“Chủ đầu tư” là tổ chức sở hữu vốn hoặc tổ chức được giao thay mặt chủ

sở hữu vốn, tổ chức vay vốn trực tiếp quản lý quá trình thực hiện dự án

“Tổ chuyên gia” gồm các cá nhân có năng lực, kinh nghiệm được bên mờithầu hoặc đơn vị tư vấn đấu thầu thành lập để đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự

8

sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và thực hiện các nhiệm vụ khác trong quátrình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

“Dịch vụ tư vấn” là một hoặc một số hoạt động bao gồm: lập, đánh giábáo cáo quy hoạch, tổng sơ đồ phát triển, kiến trúc; khảo sát, lập báo cáo nghiêncứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi, báo cáo đánh giá tác động môitrường; khảo sát, lập thiết kế, dự toán; lập hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơtuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu; đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơtuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất; thẩm tra, thẩm định; giám sát; quản lý dựán; thu xếp tài chính; kiểm toán, đào tạo, chuyển giao công nghệ; các dịch vụ tưvấn khác

“Dịch vụ phi tư vấn” là một hoặc một số hoạt động bao gồm: logistics,bảo hiểm, quảng cáo, lắp đặt không thuộc quy định tại khoản 45 Điều này,nghiệm thu chạy thử, tổ chức đào tạo, bảo trì, bảo dưỡng, vẽ bản đồ và hoạtđộng khác không phải là dịch vụ tư vấn quy định tại khoản 8 Điều này

“Nhà thầu” (hay nhà thầu xây dựng) là tổ chức/đơn vị có đầy đủ năng lực

để xây dựng công trình cho các chủ đầu tư Họ sẽ ký hợp đồng với chủ đầu tư vàthầu toàn bộ các công việc, dự án liên quan đến công trình ấy

Theo Điều 42, Điều 43 của Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày26/11/2013 chỉ rõ điều kiện xét duyệt trúng thầu trong công tác đấu thầu đối vớiđấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn và đấu thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, muasắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp Cụ thể:

- Xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn:

1 Nhà thầu tư vấn là tổ chức được xem xét, đề nghị trúng thầu khi đápứng đủ các điều kiện sau đây:

a) Có hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất hợp lệ;

b) Có đề xuất về kỹ thuật đáp ứng yêu cầu;

c) Có giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá(nếu có) thấp nhất đối với phương pháp giá thấp nhất; có điểm kỹ thuật cao nhấtđối với phương pháp giá cố định và phương pháp dựa trên kỹ thuật; có điểmtổng hợp cao nhất đối với phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá;

d) Có giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu được phê duyệt.Trường hợp dự toán của gói thầu được phê duyệt thấp hơn hoặc cao hơn giá góithầu được phê duyệt thì dự toán này sẽ thay thế giá gói thầu để làm cơ sở xétduyệt trúng thầu

2 Nhà thầu tư vấn là cá nhân được xem xét, đề nghị trúng thầu khi đápứng đủ các điều kiện sau đây:

a) Có hồ sơ lý lịch khoa học, đề xuất kỹ thuật (nếu có) tốt nhất và đáp ứngyêu cầu của điều khoản tham chiếu;

b) Có giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu được phê duyệt.Trường hợp dự toán của gói thầu được phê duyệt thấp hơn hoặc cao hơn giá góithầu được phê duyệt thì dự toán này sẽ thay thế giá gói thầu để làm cơ sở xétduyệt trúng thầu

3 Đối với nhà thầu không được lựa chọn, trong thông báo kết quả lựachọn nhà thầu phải nêu rõ lý do nhà thầu không trúng thầu

- Xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, muasắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp:

1 Nhà thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗnhợp được xem xét, đề nghị trúng thầu khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:a) Có hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất hợp lệ;

b) Có năng lực và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu;

c) Có đề xuất về kỹ thuật đáp ứng yêu cầu;

d) Có sai lệch thiếu không quá 10% giá dự thầu;

10