Kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức năm 1992 đến nay, trải qua hơn một thập kỷ phát triển, mối quan hệ kinh tế giữa hainước đã có những bước phát triển đáng
Trang 1ĐẠI HỌC DUY TÂN TRƯỜNG NGOẠI NGỮ – XÃ HỘI NHÂN VĂN KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
TRẦN THỊ UYỂN NHI QUAN HỆ VIỆT NAM – HÀN QUỐC TỪ 2019 ĐẾN NAY
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
CHUYÊN NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ
Đà Nẵng – 2022
ĐẠI HỌC DUY TÂN TRƯỜNG NGOẠI NGỮ – XÃ HỘI NHÂN VĂN KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
QUAN HỆ VIỆT NAM – HÀN QUỐC TỪ NĂM 2019
ĐẾN NAY
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
CHUYÊN NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ
Sinh viên thực hiện : Trần Thị Uyển Nhi Giảng viên hướng dẫn : Th.s Trần Như Bắc
Mã số sinh viên : 25203203334
Đà Nẵng – 2022
Trang 2MỤC LỤC
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Quan hệ hợp tác để phát triển là xu thế hiện nay của thế giới, cũng là nhu cầuhợp tác của mỗi quốc gia Ngày nay, dường như không một quốc gia nào muốn pháttriển thịnh vượng mà lại “đóng kín cửa” Các nền kinh tế đều trao đổi và hỗ trợ lẫnnhau Phát triển mối quan hệ hợp tác giữa các nước, các tổ chức quốc tế đã trởthành mối quan tâm chung của tất cả các quốc gia Mối quan hệ Việt Nam – HànQuốc cũng không ngoại lệ
Kể từ sau đổi mới kinh tế đến nay, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đếnviệc mở rộng mối quan hệ nhiều mặt với các quốc gia, các khu vực trên thế giới khi
xu thế hội nhập và toàn cầu hóa đang trở thành xu thế tất yếu của thời đại So vớinhiều nước trong khu vực và trên thế giới, quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc phát triểnnhanh hơn và trên nhiều lĩnh vực khác nhau do có được sự quan tâm đặc biệt củaChính phủ hai nước Kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức năm
1992 đến nay, trải qua hơn một thập kỷ phát triển, mối quan hệ kinh tế giữa hainước đã có những bước phát triển đáng tự hào, Hàn Quốc hiện đang đứng thứ 5trong tổng số trên 100 nước có quan hệ buôn bán với Việt Nam và là nước đầu tưlớn thứ nhất vào Việt Nam
Hơn nữa, Việt Nam và Hàn Quốc cũng là những đối tác gắn bó chặt chẽ ngaytrong các diễn đàn khu vực và quốc tế như ASEAN+3, APEC, ASEM, Liên hợpQuốc, WTO Năm 2007, Việt Nam và các nước ASEAN khác đã ký Hiệp định FTAASEAN-Hàn Quốc Các Hiệp định đa phương này đã đem lại sự khởi sắc cho mốiquan hệ thương mại Việt Nam – Hàn Quốc Sự phụ thuộc lẫn nhau về mặt văn hóa,địa lý, chính trị, kinh tế giữa hai nước, bên cạnh đó, nhu cầu tăng trưởng kinh tế bềnvững của cả hai nước dẫn tới yêu cầu phải phát triển mối quan hệ hợp tác kinh tếthương mại trên một bình diện mới
Cuối năm 2019, đại dịch Covid-19 là một loại dịch bệnh truyền nhiễm với tácnhân là virus SARS-Cov-2 với tâm dịch đầu tiên xuất hiện tại thành phố Vũ Hánthuộc miền trung Trung quốc và sau đó lan rộng trên phạm vi toàn cầu và trở thànhmột khủng hoảng cho cả thế giới, tính đến nay chưa có dấu hiệu dừng lại Kinh tế,chính trị, xã hội, các quốc gia ảnh hưởng vô cùng trầm trọng, sự hợp tác giữa cácquốc gia cũng không ngoại lệ
Trang 4Chính vì thế, tác giả chọn đề tài: “QUAN HỆ VIỆT NAM – HÀN QUỐC
TỪ NĂM 2019 ĐẾN NAY” với mong muốn đem lại một góc nhìn mới, trong bối
cảnh mới về quan hệ giữa hai nước Việt Nam – Hàn Quốc trong thời điểm dịchcovid19 đang ảnh hưởng toàn cầu
Trang 5là nước cung cấp hàng hoá nhập khẩu lớn thứ 5 và là thị trường xuất khẩu lao độnglớn thứ 4 của Việt Nam Các dòng hàng hoá, dịch vụ, vốn và lao động được dichuyển giữa hai nước ngày càng gia tăng Nhờ đó, Việt Nam có điều kiện tiếp cậnvới công nghệ hiện đại của Hàn Quốc, có thêm nhiều cơ sở sản xuất mới, từ đó làmphong phú thêm nguồn hàng xuất khẩu cũng như cho tiêu dùng trong nước, tạothêm công ăn việc làm và có thêm nguồn thu nhập ngoại tệ Đối với Hàn Quốc, ViệtNam là một trong những thị trường xuất khẩu lớn (đứng thứ 15 năm 2003) Thịtrường Việt Nam có vai trò quan trọng đối với các nhà đầu tư Hàn Quốc Nhiều nhàđầu tư nước này đã coi Việt Nam là điểm đầu tư hấp dẫn để có được nguồn tàinguyên và lao động rẻ cho các ngành cần nhiều lao động Đầu tư sang Việt Nam,các nhà đầu tư Hàn Quốc có cơ hội xâm nhập và mở rộng thị trường ở các nước thứ
ba thông qua xuất khẩu từ cơ sở FDI Ngoài ra, Hàn Quốc đã và đang đặt Việt Namtrên một vị trí ưu tiên trong hoạt động hỗ trợ phát triển của mình Trong nhiều nămqua Việt Nam luôn là một trong 4 nước nhận viện trợ không hoàn lại lớn nhất củanước này thông qua KOICA [Nguyễn Minh Đức, Luận văn tốt nghiệp; Tr35]
Trang 61.2 Bối cảnh quốc tế
1.2.1 Tình hình thế giới đầu TK XXI
Đặc điểm nổi bật nhất và dễ nhận thấy trong bối cảnh quốc tế thập niên đầuthế kỷ XXI đó là tính phức tạp của quá trình hình thành trật tự thế giới mới donhững biến đổi sâu sắc về tương quan lực lượng thế giới Đặc điểm này ngày càngbộc lộ rõ nét, đã và sẽ còn tiếp tục tác động mạh trên nhiều mặt đến đường lối,chính sách đối nội, đối ngoại của cá quốc gia trên thế giới, trong đó có mối quan hệViệt-Hàn
Sau khi chế độ Xã hội chủ nghĩa (XHCN) ở Đông Âu và Liên Xô sụp đổ,khiến cho cơ cấu địa-chính trị và sự phân bổ quyền lực toàn cầu bị đảo lộn, nghiênghẳn về các nước Tư bản chủ nghĩa (TBCN), nhất là các nước tư bản phát triển hàngđầu
Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiếp tục có bước tiến nhảy vọt tácđộng sâu sắc tình hình kinh tế, chính trị xã hội và quan hệ quốc tế Đây là một đặcđiểm quan trọng của tình hình kinh tế thế giới trong giai đoạn hiện nay Cách mạngkhoa học - công nghệ (KHCN) hiện đại làm bùng nổ những thành tựu trong ngànhmũi nhọn như điện tử, tin học, vật liệu mới, năng lượng mới, công nghệ sinh học, tựđồng hóa… thúc đẩy lực lượng sản xuất bật của thế giới phát triển mạnh mẽ chưatừng thấy, đồng thời đưa đến sự phát triển, biến đổi theo chiều sâu lĩnh vực đời sống
xã hội
Một đặc điểm khác của thế giới trong kỷ nguyên cách mạng KHCN hiện đại làtoàn cầu hóa kinh tế trở thành một xu thế khách quan lôi cuốn ngày càng nhiềunước tham gia Tuy nhiên, xu thế này đang bị một số nước phải triển và các tậpđoàn tư bản xuyên quốc gia chi phối, chứa đựng nhiều mâu thuẫn, vừa có mặt tíchcực, vừa có mặt tiêu cực, vừa có hợp tác vừa có đấu tranh
Toàn cầu hóa không chỉ tạo ra những biến đổi mạnh mẽ về kinh tế, mà cònthúc đẩy mối quan hệ liên quốc gia gia tăng cả về bề rộng lẫn chiều sâu Tự do hóakinh tế và cải cách thị trường trên toàn cầu diễn ra phổ biến Các nền kinh tế dựavào nhau liên kết với nhau, xâm nhập lẫn nhau, khiến cho tính tùy thuộc lẫn nhau ragiữa các nước ngày càng tăng TCH thúc đẩy hợp tác phân công lao động quốc tếsâu rộng, kích thích tăng trưởng kinh tế “TCH là một quá trình đầy mâu thuẫn vàkhông chỉ thuần túy là một quá trình kinh tế - kỹ thuật, mà còn là cuộc đấu tranh
Trang 7kinh tế - xã hội kinh tế - chính trị và văn hóa - tư tưởng rất gay gắt với thời cơ vàthách thức đan xen nhau đối với nhiều nước, nhất là các nước đang phát triển Sau chiến tranh lạnh, môi trường an ninh toàn cầu tiếp tục có những xáo trộn
và bất ổn định Trên thế giới đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc vẫn diễn ra gaygắt dưới nhiều hình thức mới vì hòa bình, dân sinh, dân chủ và tiến bộ xã hội Xungđột vũ trang, chiến tranh cục bộ, những bất ổn cho mâu thuẫn dân tộc, sắc tộc, tôngiáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đồ khủng bố xảy ra ở nhiều nơi,nhất là tại khu vực các nước đang phát triển Toàn bộ tình hình trên tác động trựctiếp và nhạy cảm đến đời sống quan hệ quốc tế hiện đại, đòi hỏi các nước phải cócách đi tiếp cận phù hợp để bày tỏ chính kiến, bảo vệ lợi ích quốc gia, trước hết làbảo vệ nền độc lập, duy trì định hướng phát triển đã lựa chọn, hội nhập quốc tế mộtcách hiệu quả Quá trình tái cấu trúc các nền kinh tế và điều chỉnh các thể tài chínhtoàn cầu diễn ra mạnh mẽ, gắn liền với những bước tiến mới về khoa học công nghệ
và sử dụng năng lượng tài nguyên Các quốc gia tăng cường hợp tác song phương,
đa phương để cùng nhau phát triển kinh tế và giải quyết các vấn đề toàn cầu.[Nguyễn Minh Đức, Luận văn tốt nghiệp;Tr9-12]
Cuối năm 2019, đại dịch Covid-19 là một loại dịch bệnh truyền nhiễm với tácnhân là virus SARS-Cov-2 với tâm dịch đầu tiên xuất hiện tại thành phố Vũ Hánthuộc miền trung Trung quốc và sau đó lan rộng trên phạm vi toàn cầu và trở thànhmột khủng hoảng y tế Đại dịch đã khiến hơn 1,6 triệu ca tử vong, hơn 73 triệu canhiễm và con số vẫn tiếp tục tăng Các biện pháp phong tỏa nhằm kiềm chế dịchbệnh đã tàn phá nền kinh tế thế giới, việc làm và những mối quan hệ xã hội gắn kếtcon người với nhau Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gọi Covid-19 là chu kỳ "hoảngloạn - lãng quên" Mô hình điển hình của chu kỳ này là một loại bệnh truyền nhiễmbùng phát, chính phủ và giới chức y tế các nước phản ứng với hàng loạt chính sách,dịch bệnh được kiểm soát và biến mất, con người quên nó đi Sau đó, chu trình trêntiếp tục lặp lại Trước năm 2020, mô hình dự báo tinh vi nhất cho thấy một đại dịchtương tự cúm Tây Ban Nha năm 1918 có thể giết chết 71 triệu người trên toàn thếgiới và làm giảm 5% GDP Số người chết do Covid-19 có vẻ thấp hơn nhiều, nhưngảnh hưởng đến GDP lại lớn hơn Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vàotháng 6, đến cuối năm 2020, GDP thế giới có thể thấp hơn khoảng 8% so với khikhông có đại dịch Thay vì tăng 3%, GDP sẽ giảm khoảng 5% - lớn nhất kể từ sauThế chiến II Năm 2009, khủng hoảng tài chính chỉ khiến GDP toàn cầu mất 0,1%.Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo GDP các nền kinh tế có thu nhập thấp và trung
Trang 8bình sẽ giảm năm nay, lần đầu tiên trong ít nhất 60 năm 89 triệu người sẽ bị đẩyvào tình trạng nghèo cùng cực, tăng 15% Nợ công tăng vọt IMF dự báo tỷ lệ tổng
nợ công trên GDP của các nền kinh tế tiên tiến sẽ tăng từ 105% vào năm 2019 lên132% vào năm 2021 Trong báo cáo của hai nhà kinh tế học thuộc Đại học HarvardDavid Cutler và Lawrence Summers, đăng hồi tháng 10 trên Tạp chí Hiệp hội Ykhoa Mỹ, họ gọi Covid-19 là virus 16 nghìn tỷ USD Đây là thiệt hại kinh tế ướctính của đại dịch đối với riêng nước Mỹ Nó lớn hơn cả giá trị tổng sản phẩm quốcnội (GDP) 14,3 nghìn tỷ USD của Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới Báocáo cho rằng "thiệt hại kinh tế to lớn của Covid-19 là động lực thúc đẩy việc suynghĩ lại một cách cơ bản vai trò của chính phủ trong công tác chuẩn bị đối phó đạidịch" Một nghiên cứu hồi tháng 7 của Liên Hợp Quốc chỉ ra rằng suy thoái kinh tếtừ đại dịch Covid-19 có thể đẩy 130 triệu người đến cảnh chết đói vì nó phá vỡchuỗi cung ứng thực phẩm
Về chính trị, một trong những tác động lớn nhất của Covid-19 là nó làm giatăng sự phụ thuộc của các nước vào những tổ chức quốc tế như WHO, theo tiến sĩBegum Burak từ Đại học Marmara ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ Bên cạnh đó, sức tànphá khủng khiếp của đại dịch đã thúc đẩy các quốc gia tăng cường hợp tác với nhaunhằm hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực Khi vaccine Covid-19 được điềuchế thành công, nhu cầu hợp tác nhằm phân phối vaccine tới khắp thế giới càng trởnên cấp thiết Tuy nhiên, sau khi đại dịch trôi qua, các nước được cho là sẽ theođuổi những chính sách kinh tế khép kín hơn Hợp tác kinh tế có thể giảm trong khihợp tác về khoa học sẽ gia tăng Một tác động khác của đại dịch đối với quan hệ đốingoại nằm ở những tiến trình ngoại giao Trước Covid-19, các vấn đề liên chính phủthường được tham vấn trực tiếp Tuy nhiên, trong và sau đại dịch, vai trò của côngnghệ và Internet đã trở nên quan trọng hơn Các hội nghị trực tuyến ngày nay chiếm
ưu thế hoàn toàn trong quan hệ ngoại giao quốc tế Về quan hệ các nước, Covid-19
đã đặc biệt khoét sâu căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc, tiềm ẩn nguy cơ nổ ramột cuộc "Chiến tranh lạnh mới" giữa hai cường quốc Tổng thống Mỹ DonaldTrump cáo buộc Bắc Kinh giấu giếm thông tin khi dịch mới bùng phát, khiếnCovid-19 lan rộng ra toàn cầu Ông thậm chí gọi nCoV là "virus Trung Quốc" BắcKinh trong khi đó một mực bác bỏ Hàng loạt cuộc khẩu chiến đã nổ ra giữa đôi bênliên quan đến đại dịch
Đại dịch Covid-19 đã tạo ra sự gián đoạn hệ thống giáo dục lớn nhất trong lịch
sử, ảnh hưởng tới gần 1,6 tỷ người học trên toàn cầu tại hơn 190 nước trên tất cả các
Trang 9châu lục Việc đóng cửa trường học và những không gian học tập khác tác động tới94% số học sinh, sinh viên toàn thế giới Tỷ lệ này lên đến 99% tại các nước có thunhập thấp và dưới trung bình, theo báo cáo hồi tháng 8 của Liên Hợp Quốc Cuộckhủng hoảng làm trầm trọng thêm sự chênh lệch về giáo dục khi nó làm giảm cơ hộitiếp cận của trẻ em, thanh thiếu niên và cả người lớn ở những nhóm dễ bị tổnthương nhất như người nghèo, người sống ở vùng nông thôn, người tị nạn, ngườikhuyết tật Giới chuyên gia cảnh báo hệ lụy của việc không thể duy trì học tập cónguy cơ kéo dài nhiều thế hệ, xóa bỏ những tiến bộ giáo dục đã đạt được trongnhiều thập kỷ Nhưng mặt khác, Covid-19 cũng kích thích đổi mới trong ngành giáodục Nhiều phương pháp tiếp cận sáng tạo được thúc đẩy như học tập qua radio,truyền hình Hàng loạt giải pháp đào tạo từ xa được phát triển nhờ phản ứng nhanhchóng của chính phủ và các đối tác giáo dục trên khắp thế giới nhằm hỗ trợ nền giáodục đa sắc thái [https://vncdc.gov.vn/mot-nam-covid-19-khuynh-dao-the-gioi-nd15917.html]
1.2.2 Tình hình khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
Việt Nam và Hàn Quốc là hai nước thuộc Châu Á - Thái Bình Dương(CATBD), do đó sự vận động phát triển của quan hệ giữa hai nước cũng luôn chịunhững tác động nhiều chiều từ những diễn biến của tình hình khu vực
Trước hết có thể thấy, trong xu thế phát triển mạnh mẽ của chủ nghĩa khu vựctrên thế giới, CATBD đang chứng kiến và trở thành khu vực có sự hợp tác đồng thờivới cạnh tranh đang diễn ra sôi động gay gắt trên thế giới với nhiều tầng lớp khácnhau: từ cấp liên khu vực đến hợp tác theo khối nước và song phương Sự hợp táckhu vực chủ yếu trong lĩnh vực chính trị, kinh tế, thương mại và đầu tư, gần đây có
mở rộng ra các lĩnh vực an ninh và và chống khủng bố
Sự hợp tác khu vực lớn nhất thế giới hiện nay là diễn đàn hợp tác kinh tếChâu Á - Thái Bình Dương (APEC), Việt Nam và Hàn Quốc đều là thành viênchính thức của APEC Đến nay APEC có 21 nền kinh tế thành viên từ 4 châu lục
Dân số của các nước APEC trên 2,6 tỷ người (gần 50% dân số thế giới) đónggóp gần 50% thương mại thế giới và 60% GDP thế giới (hơn 23 nghìn tỷ USD).APEC chủ yếu hoạt động theo hướng tập hợp lực lượng chính trị để tạo thế cho chotrong các cuộc đàm phán đã điên và ổn định kinh tế khu vực Hướng hoạt độngchính của APEC là các vấn đề kinh tế, tuy nhiên gần đây, vấn đề chính trị và an ninhcũng thường xuyên được đưa vào chương trình nghị sự APEC được thành lập với
Trang 10tầm nhìn dài hạn và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, sự thịnh vượng trong khu vực vàcách đặt quan hệ trong cộng đồng CATBD
Cùng với trường hợp tác trong khuôn khổ APEC, sự hợp tác giữa các nhóm
nước ở khu vực CATBD và châu Á ngày càng gia tăng ASEAN có xu hướng đẩy
mạnh liên kết sâu rộng và toàn diện hơn để tăng sức mạnh như một cộng đồng Một
loạt chương trình đã được thông qua nhằm định hướng cho tương lai hợp tácASEAN như: tầm nhìn ASEAN 2020, chương trình hành động Hà Nội (1999 –2004), Sáng kiến liên kết ASEAN (RIA) Tại hội nghị cấp cao lần thứ 9 (Ba-li,2003), các nguyên thủ ASESN đã thông qua Tuyên bố về sự hòa hợp ASEAN IInhằm thành lập cộng đồng ASEAN với ba trụ cột chính là hợp tác an ninh chính trị,Hợp tác Kinh tế và hợp tác văn hóa xã hội đan xen và hỗ trợ lẫn nhau vì mục đíchđảm bảo hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung trong khu vực
Ngoài việc tăng cường hợp tác liên kết nội bộ Asean đã đăng bằng sổ liên kếtbên ngoài theo các mô hình khác nhau:
Một là, mở rộng quan hệ song phương: ASEAN hợp tác với từng nước Đông
Bắc Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc), với Nga và Ấn Độ theo mô hìnhASEAN +1 Đáng chú ý là Quan hệ ASEAN - Hàn Quốc cũng đang phát triển mạnh
mẽ, có bước phát triển đột phá vào năm 2004, với việc hai bên ký “Tuyên bố chung
về quan hệ đối tác hợp tác toàn diện”, trong đó nêu rõ mục đích là “để củng cố
quan hệ đối tác toàn diện và lập định hướng tương lai trong thế kỷ XXI”, đồng thời
đề ra phương hướng và các biện pháp hợp tác cụ thể trong lĩnh vực chính trị, anninh, kinh tế và phát triển Tuyên bố chung này không chỉ cung cấp nền tảng pháp
lý cho việc phát triển quan hệ ASEAN - Hàn Quốc trong thế kỷ XXI mà còn đề ramột chương trình nghị sự hợp tác rộng lớn biến quan hệ này thật sự trở thành quan
hệ đối tác toàn diện trong các lĩnh vực chính trị - an ninh, kinh tế, xã hội, văn hóahợp, tác khu vực và quốc tế Quan hệ Hàn Quốc – ASEAN, chịu nhiều thách thức từmối quan hệ Trung Quốc – ASEAN
Hai là, hợp tác theo mô hình ASEAN + 3 bao gồm 10 nước ASEAN, Nhật
Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc Một cảnh hợp tác mới là hình thành cộng đồng kinh
tế Đông Á lấy hợp tác Trung - Nhật làm nền tảng với vai trò thúc đẩy của ASEAN.Sự phát triển hợp tác ở khu vực CATBD và Châu Á hiện nay còn có sự đónggóp của Tổ chức Hợp tác Thương Hải (SCO) là tổ chức an ninh và chính trị khu vựcnhưng đang dần dần trở thành tổ chức kinh tế khu vực
Trang 11Quan hệ song phương giữa các nước lớn CATBD cũng tác động nhiều mặt đếnhợp tác và cạnh tranh trong quan hệ quốc tế ở khu vực với nhân tố Mỹ là trục chính.Trước tiên phải kể đến mối quan hệ truyền thống, chặt chẽ, toàn diện và có tínhchiến lược giữa Mỹ với các nước đồng minh ở CATBD và Nhật Bản, Hàn Quốc vàAustralia Bước sang những năm đầu thế kỷ XXI, khu vực CATBD ngày càng thểhiện rõ Đặc điểm này có tác động mạnh đến các quan hệ song phương trong đó cóquan hệ Việt - Hàn Vận động trong bối cảnh quốc tế và khu vực nêu trên, quan hệđối tác hợp tác chiến lược Việt Nam - Hàn Quốc rõ ràng đang đứng trước những cơhội và thách thức mới đang xem nhau phức tạp, đang tạo ra nhiều xung lực mới choviệc củng cố, tăng cường quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc trong tìnhhình mới Tuy nhiên, trong cuộc diện cạnh tranh quốc tế quyết liệt hiện nay, thì vaitrò còn hạn chế của Hàn Quốc so với các nước lớn khác, đặc biệt về kinh tế ởCATBD cũng ảnh hưởng không thuận chiều đến quan hệ Việt - Hàn [Nguyễn MinhĐức, Luận văn tốt nghiệp; Tr12-15]
1.2.3 Tình hình Việt Nam và Hàn Quốc
1.2.3.1 Tình hình tại Việt Nam:
Kể từ đầu dịch đến nay Việt Nam có 3.041.506 ca mắc COVID-19, đứng thứ30/225 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong khi với tỷ lệ số ca nhiễm/1 triệu dân, ViệtNam đứng thứ 142/225 quốc gia và vùng lãnh thổ (bình quân cứ 1 triệu người có30.791 ca nhiễm)
Đợt dịch thứ 4 (từ ngày 27/4/2021 đến nay):
- Số ca nhiễm ghi nhận trong nước là 3.034.211 ca, trong đó có 2.336.967bệnh nhân đã được công bố khỏi bệnh
- Các địa phương ghi nhận số nhiễm tích lũy cao trong đợt dịch này: TP HồChí Minh (526.059), Bình Dương (295.221), Hà Nội (226.964), Đồng Nai(100.814), Tây Ninh (89.549) Tổng số ca tử vong xếp thứ 24/225 vùng lãnh thổ, số
ca tử vong trên 1 triệu dân xếp thứ 128/225 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới Sovới châu Á, tổng số ca tử vong xếp thứ 6/49 (xếp thứ 3 ASEAN), tử vong trên 1triệu dân xếp thứ 23/49 quốc gia, vùng lãnh thổ châu Á (xếp thứ 4 ASEAN)
Tình hình tiêm vaccine phòng COVID-19: Tổng số liều vaccine phòngCOVID-19 đã được tiêm là 192.677.323 liều, trong đó: Số liều tiêm cho người từ 18tuổi trở lên là 175.925.277 liều: Mũi 1 là 70.843.861 liều; Mũi 2 là 67.172.939 liều;Mũi 3 là 1.441.288 liều; Mũi bổ sung là 13.598.820 liều; Mũi nhắc lại là 22.868.369
Trang 12liều Số liều tiêm cho trẻ từ 12-17 tuổi là 16.752.046 liều: Mũi 1 là 8.618.276 liều;Mũi 2 là 8.133.770 liều [https://vnexpress.net/covid-19/covid-19-viet-nam]
Năm 2021, dịch Covid-19 ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế Việt Nam Đặc biệt,đợt dịch kéo dài từ tháng 7 đến nay tại các tỉnh Đông Nam Bộ, Đồng bằng sôngCửu Long và Hà Nội phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 trong thời giandài đã ảnh hưởng đến kết quả tăng trưởng kinh tế (GDP) cả nước, theo đó, GDP quýIII/2021 có mức giảm sâu nhất kể từ khi tính và công bố GDP theo quý tại ViệtNam
GDP quý III/2021 giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngoại trừkhu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt tăng trưởng dương 1,04% nhưng vẫn rấtthấp trong 10 năm qua (chỉ cao hơn mức tăng trưởng 0,97% của 9 tháng năm 2016);Khu vực công nghiệp và xây dựng, Khu vực dịch vụ đều giảm lần lượt là 5,02% và9,28% Mặc dù GDP quý III/2021 giảm sâu nhưng tính chung 9 tháng, tăng trưởngGDP vẫn đạt 1,42% so với cùng kỳ năm trước; trong đó ngoài khu vực dịch vụ giảm0,69% thì khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, khu vực dịch vụ vẫn đạt tăngtrưởng dương lần lượt là 2,74% và 3,57% nhưng đều thấp hơn so với kỳ vọng.– Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng thấp (+1,04%) trong quýIII/2021 do ảnh hưởng giãn cách xã hội kéo dài đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất, thuhoạch, tiêu thụ nông sản Đặc biệt là nuôi trồng thủy sản ở đồng bằng sông CửuLong khi đến hơn 90% sản lượng cá tra và tôm nước lợ tập trung tại vùng này Sảnlượng thủy sản nuôi trồng cả nước quý III/2021 giảm 8,8%, trong đó cá tra giảmgần 20% và tôm giảm 5,2%
– Khu vực công nghiệp và xây dựng suy giảm ở hầu hết các ngành trong quýIII, trong đó giảm mạnh nhất là ngành xây dựng và khai khoáng với mức giảm lầnlượt là 11,41% và 8,25% Đối với ngành công nghiệp chế biến, chế tạo luôn giữ vaitrò là động lực tăng trưởng của nền kinh tế thì sang quý III giảm 3,24%;
– Khu vực dịch vụ quý III/2021 giảm kỷ lục do thời gian giãn xã hội cách kéodài (giảm 9,28%) Trong đó, ngành dịch vụ lưu trú, ăn uống giảm 54,8% (20 tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 chiếm63% ngành dịch vụ cả nước); vận tải kho bãi giảm 21,1%; bán buôn, bán lẻ giảmgần 20% Tuy nhiên trong quý III/2021 một số ngành đạt mức tăng trưởng dương,đặc biệt ngành Y tế và hoạt động trợ giúp xã hội tăng rất cao 38,7% do dồn sứcchống dịch; hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tăng 7,1% do tăng trưởngtín dụng đạt tốt; hoạt động thông tin và truyền thông tăng 5,3% với sản lượng chủ
Trang 13yếu phục vụ công tác phòng chống dịch và hoạt động quản lý của các cơ quan nhànước, học tập của học sinh, sinh viên v.v…
Hoạt động kinh tế quý III/2021 suy giảm mạnh chủ yếu do các biện pháp ngănchặn nghiêm ngặt được áp dụng trên phạm vi rộng, thời gian kéo dài theo Chỉ thị 16
để kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt tại các tỉnh Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông CửuLong và Hà Nội; tổng GRDP của 20 tỉnh, thành phố này chiếm gần 57% GDP(Thành phố Hồ Chí Minh chiếm 17%; Hà Nội chiếm 12,6%; Bình Dương 4,8%;Đồng Nai chiếm 4,5%; Bà Rịa-Vũng Tàu chiếm 3,8%) Trong đó khu vực côngnghiệp, xây dựng chiếm gần 53% khu vực công nghiệp và xây dựng của cả nước;khu vực dịch vụ chiếm hơn 63% Do chiếm tỷ trọng lớn nên mỗi biến động trongtăng trưởng GRDP của các tỉnh, thành phố trọng điểm này đều có ảnh hưởng khôngnhỏ tới GDP của toàn nền kinh tế Khi đại dịch bùng phát, giãn cách xã hội kéo dàidẫn đến đứt gãy lưu thông, sản xuất kinh doanh bị đình trệ Nhiều doanh nghiệp đãbuộc phải lựa chọn phương án sản xuất “3 tại chỗ” hoặc “1 cung đường, 2 điểmđến” nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, nếu không sẽ phải tạm ngừng hoạtđộng làm ảnh hưởng đến các đơn hàng đã ký kết trước đó Tuy nhiên, để hoạt độngnhư vậy các doanh nghiệp cũng phải chịu chi phí vận hành rất lớn, lực lượng laođộng thiếu hụt do nghỉ việc, cung ứng nguyên vật liệu bị gián đoạn nên nhiều doanhnghiệp xuất khẩu đã không thể hoàn thành đơn hàng đúng hạn, phải giãn hoặc hủy
bỏ hợp đồng Nhiều doanh nghiệp bị phá sản, giải thể do kiệt quệ, không đủ lực đểchống chịu dịch bệnh kéo dài Một số doanh nghiệp phải tạm ngừng kinh doanhhoặc kinh doanh cầm chừng, trì hoãn việc sản xuất do không hiệu quả, thua lỗ trongđiều kiện rất khó khăn
Trong khâu lưu thông, vận chuyển hàng hóa giữa các tỉnh, thành phố bị hạnchế tối đa, thậm trí mọi loại hình vận tải phải ngưng hoạt động tại các tỉnh giãn cách
xã hội Hoạt động nông, lâm nghiệp và thủy sản cũng gặp nhiều khó khăn do khôngthể lưu thông được hàng hóa nông sản Thêm vào đó, nhiều doanh nghiệp chế biếnlương thực, thực phẩm ngừng thu mua nông sản, doanh nghiệp đóng hàng xuất khẩukhông hoạt động hoặc hoạt động cầm chừng khiến nhiều nông sản (lúa, hoa quả cácloại) không thể xuất khẩu Không thể tiêu thụ sản phẩm do ách tắc khâu lưu thông,chi phí vận tải, bảo quản tăng cao nên giá thu mua hàng nông sản giảm mạnh nhưnggiá bán tới tay người tiêu dùng ở mức cao do chi phí lưu thông tăng cao Tùy vàotình hình dịch bệnh, các địa phương đã thực hiện giãn cách xã hội nghiêm ngặt theoChỉ thị 16+, Chỉ thị 16 hoặc Chỉ thị 15 dẫn đến các hoạt động thương mại, lưu trú
Trang 14ăn uống rơi vào tình trạng bế tắc Hầu hết các cơ sở kinh tế trong lĩnh vực này phảiđóng cửa; chỉ một số cơ sở lưu trú được phép cung cấp dịch vụ cho người bị cách ly
có thể hoạt động cầm chừng để duy trì không rơi vào tình trạng phá sản
dich-covid-19-den-tang-truong-cac-khu-vuc-kinh-te-quy-iii-nam-2021/]
[https://www.gso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2021/10/tac-dong-cua-1.2.3.2 Tình hình tại Hàn Quốc:
Sự bùng phát dịch bệnh coronavirus 2019 (COVID-19) do virus SARS-CoV-2gây ra đang mở rộng trên toàn cầu Hàn Quốc là một trong những quốc gia bị ảnhhưởng nặng nề nhất bởi COVID-19 ngay từ giai đoạn đầu của đại dịch này Các đợtbùng phát bùng phát đã xảy ra trên khắp Hàn Quốc trong hai tháng đầu tiên vànhững nỗ lực kiểm soát loại virus mới này đã có sự tham gia của tất cả mọi ngườitrên khắp đất nước Để hạn chế sự lây truyền của vi rút, các chuyên gia chăm sócsức khỏe, các ủy ban và chính phủ đã kết hợp nhiều phương pháp tiếp cận, chẳnghạn như sàng lọc COVID-19 rộng rãi, phân loại bệnh nhân hiệu quả, cung cấp thôngtin minh bạch và sử dụng công nghệ thông tin Kinh nghiệm này có thể cung cấpmột số ý tưởng và bài học quý giá cho những người khác đang chiến đấu chống lạiCOVID-19
Vào tháng 2, ở Hàn Quốc và đặc biệt là ở thành phố Daegu, sự lây truyền cục
bộ đã được xác định, nhiều cụm đã được xác nhận và tình hình đã được chuyểnđổi Nhiều phương pháp tiếp cận khác nhau, chẳng hạn như sàng lọc COVID-19rộng rãi, phân loại bệnh nhân hiệu quả, tiết lộ thông tin minh bạch và sử dụng côngnghệ thông tin, đã được đưa ra để ngăn chặn sự lây truyền của vi rút Tại Daegu vàcác khu vực lân cận, dịch bùng phát vẫn chưa được kiểm soát, và hầu hết các bệnhviện đều chật kín bệnh nhân COVID-19 Vào tháng 3 năm 2020, có hơn 7000 bệnhnhân trong khu vực này, và thậm chí có những bệnh nhân được xác nhận không phảinhập viện Đã có những bệnh nhân, nhất là bệnh nhân lớn tuổi, có nhiều bệnh lý đikèm đã tử vong khi chờ nhập viện Trong số hơn 9000 bệnh nhân mắc COVID-19 ởHàn Quốc, 158 bệnh nhân đã tử vong Hơn 90% bệnh nhân đến từ Daegu và cácvùng lân cận
Cũng có sự thiếu hụt nghiêm trọng của nhân viên chăm sóc sức khỏe và thiết
bị bảo hộ Chính phủ đã tuyển dụng các chuyên gia chăm sóc sức khỏe tình nguyện,bao gồm các bác sĩ và y tá, đồng thời cử các đội quân y đến để giải quyết các đợtbùng phát ở Daegu, nhưng những biện pháp này là không đủ
Trang 15Tại Hàn Quốc, hơn 600 địa điểm sàng lọc COVID-19 đã được thành lập, baogồm các phòng khám chăm sóc sức khỏe cộng đồng, các trung tâm lái xe và các địađiểm khám nghiệm đi bộ, tất cả đều có khả năng thực hiện sàng lọc COVID-19 vàlấy mẫu tăm bông cho xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase phiên mã ngược (RT-PCR) của axit nucleic SARS-CoV-2 Trên toàn quốc, hơn 15.000 xét nghiệm sànglọc có thể được thực hiện trong một ngày.
Các địa điểm sàng lọc COVID-19 có một số mục đích Một là để xác địnhbệnh nhân sớm để ngăn chặn sự lây lan của virus trong cộng đồng, và hai là đểtránh khả năng phải đóng cửa các bệnh viện không bị ảnh hưởng do lây lan Tất cảbệnh nhân đến khám tại bệnh viện bất kể lý do đến khám đều phải điền vào bảngcâu hỏi trước khi nhập viện về bất kỳ cơn sốt nào, bất kỳ triệu chứng hô hấp nào,tiền sử đi lại của họ và bất kỳ tiền sử tiếp xúc nào với những người có các trườnghợp được xác nhận nhiễm COVID-19 Sau đó, họ được phép nhập viện, tùy thuộcvào các triệu chứng của họ Những bệnh nhân bị nghi ngờ mắc COVID-19 phải đếnthăm địa điểm sàng lọc COVID-19 trước hoặc gọi đường dây nóng trước khi đếnkhám
Sự gia tăng mạnh mẽ của nhu cầu đối với khẩu trang hoặc thiết bị bảo vệ cánhân dẫn đến tình trạng khoét giá và tích trữ Khẩu trang được chứng nhận Bộ lọc
94 của Hàn Quốc, ban đầu được phát triển để lọc bụi vàng, được hầu hết mọi người
sử dụng
Ở Hàn Quốc, bao gồm cả Daegu, cuộc sống thường ngày hoàn toàn bị giánđoạn và nền kinh tế bị ảnh hưởng nghiêm trọng Sự bùng phát COVID-19 vẫn đangtiếp diễn Có rất nhiều yếu tố chưa được biết đến ảnh hưởng đến quỹ đạo của đạidịch này Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe kiên quyết áp dụng các phương phápnghiêm ngặt, chẳng hạn như tăng cường kiểm soát biên giới, khóa cửa, cấm tụ tậpmạnh mẽ, cấm xuất khẩu thiết bị bảo hộ cá nhân và các biện pháp kiểm soát nhiễmtrùng nghiêm ngặt ngay từ đầu Tuy nhiên, đã có nhiều xung đột giữa các lợi ích vềsức khỏe cộng đồng, chính trị, tôn giáo và kinh tế, và ý kiến của các chuyên giachăm sóc sức khỏe không phải lúc nào cũng được ưu tiên kể cả trong thời kỳ bùngphát này.Gần đây, nhiều cụm bệnh đã được báo cáo ở Seoul, thủ đô của Hàn Quốc,
và số lượng bệnh nhân đang gia tăng nhanh chóng đã được báo cáo ở nhiều quốcgia trên thế giới Đại dịch đã bước sang một giai đoạn mới Đây không chỉ đơnthuần là một cuộc chiến chống lại virus Cuối cùng, tất cả các khả năng của chúngtôi, chẳng hạn như chuẩn bị chăm sóc sức khỏe, sự hợp tác của tất cả các bộ phận,
Trang 16tính minh bạch của việc chia sẻ thông tin và các tiêu chuẩn đạo đức của con người,đều được kiểm tra
[https://www.cambridge.org/core/journals/disaster-medicine-and-public-current-strategy/0EA2D469C3131FBDD0110922FCD4EF7E]
health-preparedness/article/how-is-covid19-affecting-south-korea-what-is-our-Tính đến nay, Hàn Quốc ghi nhận tổng cộng 2.499.188 ca mắc COVID-19,trong đó có 7.689 trường hợp không qua khỏi Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in
đã kêu gọi người dân đi tiêm mũi tăng cường vaccine ngừa COVID-19 nhằm đốiphó với biến thể Omicron [https://vnexpress.net/covid-19/covid-19-viet-nam]Tốc độ tăng trưởng tiềm năng của Hàn Quốc vốn đang giảm do tình trạng dân
số già hóa và tỷ lệ sinh thấp Cộng thêm cú sốc từ dịch COVID-19, các yếu tố cơbản của nền kinh tế Hàn Quốc được cho là sẽ suy yếu thêm Theo báo cáo, tốc độtăng trưởng tiềm năng của Hàn Quốc giai đoạn 2019-2020 là 2,2%, giảm 0,3-0,4%
so với con số dự đoán 2,5-2,6% đưa ra vào tháng 8/2019 Tốc độ tăng trưởng trungbình của năm 2020-2021 cũng giảm xuống mức 2%, mức khá thấp
Tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng vốn chỉ mức tăng của Tổng sản phẩm quốc nội(GDP) thực tế một nước có thể đạt được mà không có bất cứ tác dụng phụ nào nhưlạm phát thông qua việc tận dụng tối đa nguồn tài nguyên vốn và lao động Tỷ lệtăng trưởng tiềm năng giảm đồng nghĩa với khả năng sản xuất của nền kinh tế chậmlại Mặc dù dịch COVID-19 là nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tỷ lệ tăng trưởng tiềmnăng giảm, nhưng khác với các cuộc khủng hoảng kinh tế mà Hàn Quốc từng đốimặt trước đây, đại dịch lần này được coi là tình trạng khẩn cấp tạm thời Hôm nay,nhà nghiên cứu Bae Min-geun sẽ phân tích bối cảnh tăng trưởng tiềm năng của HànQuốc chậm lại và một số nhiệm vụ trong tương lai Trước hết là nguyên nhân đạidịch COVID-19 ảnh hưởng đến các nền tảng kinh tế cơ bản
Tỷ lệ vận hành của các nhà máy giảm, doanh nghiệp bán lẻ rút ngắn thời gianhoạt động là những thay đổi trước mắt làm giảm tốc độ tăng trưởng, song đâykhông phải yếu tố được tính đến trong tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng Chính sự mởrộng của ngành tự động hóa, các hệ thống không người lái và dịch vụ không tiếpxúc trực tiếp trong đại địch mới làm giảm tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng, ảnh hưởngđến cơ cấu việc làm, khiến tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên gia tăng Các chuyên gianhận định những thay đổi vốn dự đoán sẽ diễn ra trong vòng 10 năm giờ đây đượccho là có thể đẩy mạnh trong hai ba năm tới trước sự lây lan của dịch bệnh trên toàn
Trang 17cầu Tôi cho rằng những thay đổi nêu trên sẽ làm giảm tỷ lệ tăng trưởng tiềm năngcủa Hàn Quốc
Tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng có thể hồi phục phần nào khi dịch lắng xuống,song Hàn Quốc chắc chắn vẫn phải đối mặt với vấn đề “bờ vực dân số” Theo Cụcthống kê quốc gia Hàn Quốc, dân số trong độ tuổi lao động từ 15 đến 64 tuổi năm
2025 dự kiến đạt 34,1 triệu người, giảm 1,6 triệu người so với con số 35,7 triệungười của năm ngoái Viện nghiên cứu tài chính Hàn Quốc dự đoán tỷ lệ tăngtrưởng tiềm năng của Hàn Quốc sẽ giảm xuống 1,57% vào năm 2025 và 0% năm
2030 Chính sách tiền tệ của BOK cũng phản ảnh xu hướng này Nhà nghiên cứuBae Min-geun lý giải
Căn cứ để hoạch định chính sách tiền tệ là nhằm kiểm soát lạm phát, duy trìcấu trúc kinh tế hợp lý Khi GDP thực tế thấp hơn GDP tiềm năng, chúng ta nói đó
là nền kinh tế suy thoái; ngược lại, nếu tỷ lệ tăng trưởng thực tế cao hơn tỷ lệ tăngtrưởng tiềm năng, thì nền kinh tế sẽ phát triển bùng nổ Thực tế, quyết định tăng haygiảm lãi suất cơ bản của các ngân hàng trung ương đều dựa vào tình hình kinh tế
Do đó, theo BOK, xét theo tình hình Hàn Quốc, mức tăng trưởng kinh tế đạt 2%hoặc thấp hơn cũng không đồng nghĩa là nền kinh tế Hàn Quốc đang đối mặt vớisuy thoái Đó là lý do BOK đã tăng lãi suất cơ bản bất chấp còn ý kiến cho rằng nềnkinh tế đang gặp nhiều khó khăn do đại dịch
[https://world.kbs.co.kr/service/contents_view.htm?
lang=v&menu_cate=business&id=&board_seq=410691]
1.3 Nhu cầu hợp tác của Việt Nam và Hàn Quốc
Quan hệ đối tác toàn diện trong thế kỷ XXI Việt - Hàn được xác lập trong bốicảnh cả hai nước ta thực hiện thành công cuộc cải cách và đổi mới trong nước vàtích cực mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động hội nhập kinh tế với khu vực và thếgiới Đây là kết quả của đường mới nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam:thúc đẩy quan hệ đối tác toàn diện và có hiệu quả với các nước ASEAN, các nướcchâu Á - Thái Bình Dương trong đó có Hàn Quốc, cũng như quyết tâm của lãnh đạoHàn Quốc và Việt Nam trong việc phát triển hơn nữa quan hệ hợp tác nhiều mặtViệt - Hàn nhằm đáp ứng được lợi ích và mong muốn của nhân dân hai nước
Đặc biệt, quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc đã được nâng lên tầm cao mới, đánhdấu một bước phát triển mới rất quan trọng, đó là sự kiện hai nước ký tuyên bốchung nâng cấp mối quan hệ thành “Đối tác chiến lược” vì hòa bình, ổn định và
Trang 18phát triển trong chuyến thăm chính thức Việt Nam lần đầu tiên của Tổng thống LeeMyung-bak từ 20-22/10/2009.
Một trong những cơ sở quan trọng của quan hệ “Đối tác hợp tác chiến lược” là:
Trước tiên là: giữa hai nước có sự tương đồng gặp nhau về nhu cầu, lợi ích,
có cấu trúc kinh tế tương hỗ, do đó có nhiều khả năng để đẩy mạnh hợp tác và từng bước nâng tầm quan hệ trở thành đối tác kinh tế quan trọng của nhau.
Về phía Việt Nam tiến hành công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH),tăng cường hợp tác với Hàn Quốc sẽ có nhiều điểm lợi cho Việt Nam: có điều kiện
để thu hút vốn đầu tư, tiếp cận được công nghệ tiên tiến, cách thức quản lý khoahọc, chia sẻ kinh nghiệm của Hàn Quốc, nguyên vật liệu thôi cho các sản phẩm xuấtkhẩu của Việt Nam và vốn đầu tư sử dụng cho ngành công nghiệp Về phía HànQuốc, Việt Nam có tài nguyên đa dạng và quan trọng như dầu khí, quặng, các tàisản quý và nông sản… sẽ bù đắp được những khan hiếm tài nguyên, khoáng sảncho Hàn Quốc, tạo cho Hàn Quốc những lợi thế đáng kể trong việc sử dụng tàinguyên tại chỗ khi đầu tư vào Việt Nam mà không phải nhập từ các nước khác Chiphí lao động gia tăng ở Hàn Quốc đã làm mất dần lợi thế so sánh của hàng hóa HànQuốc trên thị trường thế giới Yếu tố này thúc đẩy Hàn Quốc chuyển giao các loạicông nghệ sử dụng nhiều lao động ra nước có chi phí nhân công rẻ, trong đó có ViệtNam Bên cạnh đó, Việt Nam là một nước ổn định chính trị và có nền an ninh tốt, cóchính sách thu hút và khuyến khích đầu tư nước ngoài, hai đặc điểm này đảm bảocho những nhà đầu tư Hàn Quốc yên tâm đem vốn vào đầu tư tại Việt Nam Nhữngyếu tố đó bổ sung cho nhau tạo ra tiềm năng to lớn cho quan hệ hai nước, làm chomối quan hệ ngày càng phát triển và bền vững
Thứ hai: Việt Hàn có mối quan hệ đã có từ lâu đời và sự tương đồng về văn hóa lịch sử: hai nước đều phải khắc phục những năm tháng lịch sử dưới ách ngoại
xâm và ách thống trị thực dân Trải qua những năm tháng gian khổ của sự chia cắtđất nước, hai nước đã tái thiết đất nước trên nền đổ rác chiến tranh Hơn nữa, vềmặt văn hóa, xuất phát từ nền văn hóa ẩm thực lấy gạo làm lương thực chính, phảinói rằng hai nước cũng có nhiều điểm tương đồng trong truyền thống kính trọngngười lớn tuổi, coi trọng gia đình, bạn bè và láng giềng Tất cả những tương đồng
đó là cơ sở để tạo nên mối thiện cảm, tính hữu hảo giữa hai nước, và nền tảng giữahai dân tộc, cơ sở vững chắc để xây dựng mối quan hệ hợp tác hữu nghị lâu dài giữahai nước
Trang 19Thứ ba: Sự phát triển quan hệ Việt nam - Hàn Quốc được xây dựng trên ý chí, quyết tâm của Lãnh đạo hai nước và chính sách của hai bên Về đối ngoại, phương
châm Việt Nam “sẵn sàng là bạn là đối tác tin cậy của tất cả các nước trong cộngđồng quốc tế, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế thông qua tác song phương và đaphương với mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng dân chủ, văn minh là cơ sở phát triển quan hệ hợp tác đôi bên cùng cólợi” “Hàn quốc khẳng định Việt Nam là đối tác quan trọng đầy tiềm năng và triểnvọng của Hàn Quốc ở Đông Nam Á, chính phủ Hàn Quốc luôn luôn coi trọng vàsẵn sàng tiếp tục hợp tác, hỗ trợ Việt Nam trong công cuộc CNH, HĐH đất nước vàViệt Nam coi trọng, đánh giá vai trò, vị trí của Hàn Quốc trong khu vực và chủtrương tăng cường và mở rộng quan hệ hợp tác nhiều mặt với Hàn Quốc, mục tiêuđẩy mạnh cùng góp phần vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở Châu Á HànQuốc luôn luôn nhận được sự ủng hộ của Việt Nam thực thi một chính sách thíchhợp trong việc ổn định mối quan hệ nội bộ Triều Tiên Hai nước chia sẻ quan điểmchung về một khu vực không vũ khí hạt nhân của bán đảo Triều Tiên và giải quyếthòa bình về vấn đề hạt nhân của Cộng hòa nhân dân Triều Tiên, cùng nỗ lực phấnđấu vì một Bán đảo Triều Tiên, ổn định, hòa bình và phát triển”
Thứ tư: Cộng đồng người Việt Nam ở Hàn Quốc hiện nay có số lượng khoảng
95 nghìn người (trong đó khoảng 35 nghìn nào cô dâu), phần lớn trong số này lànhững công nhân sang làm việc theo hiệp định hợp tác lao động được ký kết giữaViệt Nam và Hàn Quốc, ngoài ra là số sinh viên, thực tập sinh, nghiên cứu sinhkhoa học - tuyệt đại đa số là những người làm ăn chân chính, tích cực lao động cónhiều đóng góp hướng về Tổ quốc Vì vậy, Việt Nam cần thức đẩy quan hệ với HànQuốc, tăng cường trao đổi với Hàn Quốc nhằm tạo điều kiện cho cộng đồng ngườiViệt sinh sống và làm ăn thuận lợi Việc tăng cường mối quan hệ này, ngoài việcgóp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước phát triển mà còn bảo
vệ được quyền lợi chính đáng cho cộng đồng người Việt ở Hàn Quốc
Thứ năm: Sự hợp tác song phương giữa Việt Nam - Hàn Quốc phát triển còn
được xây dựng, phát triển và tăng cường phối hợp, ủng hộ lẫn nhau cùng, nhau chiasẻ các quan điểm chung thông qua các diễn đàn khu vực và quốc tế như: UN,ASEAN ASEAN + 3, ARF, APEC…[ Nguyễn Minh Đức, Luận văn tốtnghiệp;Tr20-24]
Trang 20TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Trải qua gần 30 năm, quan hệ hai nước đã phát triển nhanh chóng với hai lầnnâng cấp từ quan hệ “Đối tác toàn diện” lên quan hệ “Đối tác hợp tác chiến lược”.Thời gian qua, quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc đã có những bước phát triển tích cựctrên nhiều lĩnh vực như chính trị, đầu tư, thương mại và du lịch Việt Nam coi HànQuốc là đối tác quan trọng hàng đầu trên nhiều lĩnh vực, trong khi Hàn Quốc cũngđặt Việt Nam là đối tác trọng điểm trong chính sách Hướng Nam mới của mình Sự tương đồng về văn hóa lịch sử đã giúp cho mối quan hệ Việt Nam – HànQuốc trở nên chặt chẽ hơn Hàn quốc khẳng định Việt Nam là đối tác quan trọngđầy tiềm năng và triển vọng của Hàn Quốc ở Đông Nam Á, chính phủ Hàn Quốcluôn luôn coi trọng và sẵn sàng tiếp tục hợp tác, hỗ trợ Việt Nam trong công cuộcCNH, HĐH đất nước và Việt Nam coi trọng, đánh giá vai trò, vị trí của Hàn Quốctrong khu vực và chủ trương tăng cường và mở rộng quan hệ hợp tác nhiều mặt vớiHàn Quốc, mục tiêu đẩy mạnh cùng góp phần vì hòa bình, ổn định, hợp tác và pháttriển ở Châu Á
Việt Nam - Hàn Quốc phát triển còn được xây dựng, phát triển và tăng cườngphối hợp, ủng hộ lẫn nhau cùng nhau chia sẻ các quan điểm chung thông qua cácdiễn đàn khu vực và quốc tế
Trang 21CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG QUAN HỆ VIỆT NAM – HÀN QUỐC
TỪ NĂM 2019 ĐẾN NAY 2.1 Chính trị - ngoại giao
Hợp tác chính trị và cho đến nay vẫn tiếp tục đạt được thành tựu nổi bật nhấttrong quan hệ Việt – Hàn Các cuộc tiếp xúc ở tất cả các cấp xúc tiến thường xuyên,hợp tác giữa Quốc hội, các địa phương và tổ chức chính trị - xã hội được mở rộngvới nhiều hình thức phong phú, cơ chế hợp tác được hoàn thiện một cách hiệu quảnhằm tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị, hợp tác phát triển trong mọi lĩnh vực Lãnh đạo Hàn Quốc thăm Việt Nam có Thủ tướng Lee Young Dug (8/1994) ,Chủ tịch Quốc hội Kim Soo Han (8/1996), Tổng thống Kim Young Sam (11/1996),Tổng thống Kim Tae Chung (12/1998, thăm chính thức Việt Nam và dự Hội nghịCấp cao ASEAN-6), Thủ tướng Lee Han Dong (08-11/4/2002), Chủ tịch Quốc hộiPac Kwan Yeong (30/9-04/10/2003), Tổng thống Nô Mu Hiên (10-12/10/2004), Thủtướng Lee Hae Chan (19-21/4/2005), Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Kim Won Ki(14-18/1/2006), Tổng thống Hàn Quốc Nô Mu Hiên dịp dự Hội nghị APEC-14 tại
Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Lim Che Châng (19-25/4/2008)
Lãnh đạo Việt Nam thăm Hàn Quốc có Thủ tướng Võ Văn Kiệt (5/1993),Tổng Bí thư Đỗ Mười (4/1995), Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh (3/1998), Bộtrưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên (8/2000), Chủ tịch nước Trần Đức Lương (22-25/8/2001), Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng (29/8-02/9/2002), Thủtướng Phan Văn Khải (15-19/9/2003), Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa (6/2004),Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An (21-25/7/2004), Chủ tịch nước Trần Đức Lươngdự Hội nghị APEC-13 tại Hàn Quốc tháng 11/2005, Phó Thủ tướng Thường trựcNguyễn Sinh Hùng (21-24/5/2007), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương ĐảngNông Đức Mạnh (14-16/11/2007), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng (19-23/3/2008), Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trương Tấn Sang (12-16/5/08), Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị (20-25/3/2009), UVBCT, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng thăm chính thức từ28-31/5, dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 20 năm quan hệ đối thoại ASEAN-Hàn Quốctừ 31/5-02/6/2009
Năm 2001, trong chuyến thăm Hàn Quốc, Chủ tịch nước Trần Đức Lương vàTổng thống Kim Te Chung đã nhất trí nâng cấp quan hệ hợp tác hữu nghị hai nướclên mức “Quan hệ đối tác toàn diện trong thế kỷ 21”
Trang 22Ngày 21/02/2008, Tổng thống Hàn Quốc Nô Mu Hiên đã trao tặng Huânchương Quang Hoa hạng nhất (Grand Gwanghwa Medal), Huân chương cao quýcủa Chính phủ Hàn Quốc cho nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải vì những đóng góptích cực vào việc phát triển quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc.
Trong chuyến thăm chính thức Hàn Quốc 5/2009, Thủ tướng hai nước đã thỏathuận sẽ nâng cấp quan hệ hai nước lên mức “Đối tác hợp tác chiến lược”, sẽ công
bố vào dịp Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak thăm chính thức Việt Nam dựkiến vào Quý IV/2009 Hàn Quốc ủng hộ đường lối mở cửa, cải cách của Việt Nam,hợp tác tích cực với Việt Nam trên trường quốc tế, ủng hộ ta gia nhập nhiều diễnđàn, tổ chức quốc tế (APEC, WTO, Ủy viên không thường trực HĐBA…)
[https://www.mofa.gov.vn/vi/nr040807104143/nr040807105001/ns191127092224/view]
Sáng 26/11/2019, tại Busan, Hàn Quốc, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn XuânPhúc đã cùng các Nhà Lãnh đạo ASEAN và Tổng thống Hàn Quốc tham dự Phiênhọp thứ nhất của Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 30 năm quan hệ đối tác ASEAN-HànQuốc với chủ đề “Quan hệ ASEAN-Hàn Quốc: 30 năm qua và 30 năm tới” Tạiphiên họp này, các nhà Lãnh đạo đánh giá cao quan hệ đối tác ASEAN-Hàn Quốc
đã phát triển đầy ấn tượng trong 30 năm qua, trải rộng trên các lĩnh vực chính trị-anninh, kinh tế, văn hóa-xã hội và giao lưu nhân dân Hàn Quốc là một trong nhữngĐối tác quan trọng hàng đầu của ASEAN
Lãnh đạo các nước ASEAN hoan nghênh Chính sách Hướng Nam mới củaHàn Quốc và nỗ lực của cá nhân Tổng thống Moon Jae-in trong thúc đẩy quan hệvới ASEAN trên ba trụ cột hoà bình-thịnh vượng-con người Các nước ASEAN cámơn và mong muốn Hàn Quốc tiếp tục tích cực hỗ trợ ASEAN đẩy mạnh liên kết, xâydựng Cộng đồng, ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tích cực tham gia các cơchế thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin do ASEAN chủ trì, hợp tác ứng phó hiệuquả với các thách thức an ninh phi truyền thống, đóng góp duy trì hòa bình, an ninh
và ổn định ở khu vực
Trong lĩnh vực kinh tế, Hàn Quốc là đối tác thương mại và nhà đầu tư lớn thứ
5 của ASEAN, trong khi ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ 2 của Hàn Quốc.Tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 160,5 tỷ USD năm 2018, tăng 16 lần sovới năm 1990 Đầu tư từ Hàn Quốc vào ASEAN đạt 6,6 tỷ USD trong năm 2018.Hai bên nhất trí tiếp tục đẩy mạnh trao đổi thương mại-đầu tư, tận dụng hiệu quảcác lợi ích của Khu vực mậu dịch tự do ASEAN-Hàn Quốc, phấn đấu đạt kim ngạch
Trang 23thương mại hai chiều đạt 200 tỷ USD vào năm 2020; phối hợp đề cao tự do hóa vàliên kết kinh tế, nỗ lực ký kết Hiệp định RCEP trong năm 2020.
Các Nhà Lãnh đạo ghi nhận quan hệ giao lưu nhân dân phát triển mạnh mẽgiữa hai bên với khoảng 500.000 người ASEAN tại Hàn Quốc và hơn 300.000người Hàn Quốc tại ASEAN Hai bên khẳng định đẩy mạnh hơn nữa trao đổi vănhóa, giao lưu nhân dân, du lịch, đưa văn hóa các nước ASEAN đến gần hơn vớingười dân Hàn Quốc như văn hóa Hàn Quốc đang được tiếp nhận rộng rãi ở cácnước ASEAN
Hợp tác trên các lĩnh vực ASEAN có nhu cầu và Hàn Quốc có thế mạnh nhưđổi mới, sáng tạo, phát triển thành phố thông minh, ứng phó thiên tai, biến đổi khíhậu, phát triển rừng bền vững… cũng được Lãnh đạo ASEAN và Hàn Quốc nhất tríđẩy mạnh trong thời gian tới
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đánh giá cao vai trò của ASEAN ở khuvực, khẳng định sẽ đẩy mạnh hơn nữa hợp tác cùng các nước ASEAN trên tinh thầnChính sách Hướng Nam mới, cùng nhau xây dựng một Cộng đồng gắn kết bềnvững, lấy người dân làm trung tâm, Cộng đồng sáng tạo vì sự thịnh vượng chung vàCộng đồng vì hòa bình, ổn định ở khu vực Tổng thống Hàn Quốc công bố một sốsáng kiến hợp tác với ASEAN về cải thiện hệ thống visa cho công dân các nướcASEAN tới Hàn Quốc; tăng gấp đôi số lượng học bổng cho sinh viên các nướcASEAN học tập tại Hàn Quốc; lập quan hệ đối tác khởi nghiệp ASEAN-Hàn Quốc;
hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ mới; lập Trung tâmsáng tạo công nghiệp ASEAN - Hàn Quốc; tăng hỗ trợ ASEAN phát triển công nghệsố
Phát biểu tại Phiên họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định quan hệASEAN và Hàn Quốc được tạo dựng và củng cố suốt 3 thập kỷ qua trên cơ sở sựhiểu biết, tôn trọng lẫn nhau, chia sẻ tầm nhìn chung và đem lại lợi ích cho các quốcgia và người dân hai bên Thủ tướng gợi mở một số định hướng hợp tác quan trọngcho 30 năm tiếp theo giữa ASEAN và Hàn Quốc, trong đó có: gia tăng tính chiếnlược trong quan hệ đối tác, đề cao tuân thủ luật pháp quốc tế và định hình cấu trúckhu vực mở, bao trùm, minh bạch và dựa trên luật lệ; đẩy mạnh hợp tác kinh tế theohướng cân bằng, cùng có lợi, tạo điều kiện cho hàng hóa và đầu tư hai bên tiếp cậnthị trường của nhau; tiếp nhận lao động đến từ các nước ASEAN, trong đó có ViệtNam, hỗ trợ họ làm quen với môi trường sống ở Hàn Quốc Thủ tướng đề xuất HànQuốc tích cực hỗ trợ ASEAN đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để lực lượng
Trang 24lao động ASEAN đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và hỗ trợ ASEAN lập Trungtâm nghiên cứu khoa học biển để thúc đẩy hợp tác phát triển kinh tế biển và bảo tồnmôi trường biển bền vững Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng nhấn mạnh tầmquan trọng của việc bảo đảm hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực Thủ tướngkhẳng định duy trì an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải và hàng không ở BiểnĐông là lợi ích chung của tất cả các quốc gia; đề nghị Hàn Quốc ủng hộ lập trườngnguyên tắc của ASEAN, đề cao tuân thủ luật pháp quốc tế, UNCLOS 1982, tăngcường đối thoại, xây dựng lòng tin, thực hiện DOC và đàm phán COC hiệu quả,thực chất, phù hợp luật pháp quốc tế, duy trì Biển Đông là vùng biển hòa bình, ổnđịnh, hợp tác, tự do thương mại.
Kết thúc Hội nghị, các nhà Lãnh đạo ASEAN và Hàn Quốc đã thông quaTuyên bố Tầm nhìn chung ASEAN-Hàn Quốc vì Hòa bình, Thịnh vượng và Quan
hệ Đối tác Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 30năm quan hệ ASEAN-Hàn Quốc, trong sáng ngày 26/11/2019, Thủ tướng Chínhphủ Nguyễn Xuân Phúc đã cùng các nhà Lãnh đạo ASEAN và Tổng thống HànQuốc Moon Jae-in dự Phiên họp thứ hai về “Tăng cường hợp tác Kết nối vì sự thịnhvượng” và Phiên ăn trưa làm việc về “Thúc đẩy Hòa bình và Thịnh vượng trên Bánđảo Triều Tiên”
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in khẳng định Hàn Quốc sẽ tích cực phốihợp cùng ASEAN thúc đẩy kết nối ở khu vực Về kết nối hạ tầng, Hàn Quốc sẽđóng góp gia tăng gắn kết giữa khu vực hải đảo và khu vực lục địa ở Đông Á;khuyến khích các doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư vào 19 dự án hạ tầng trọng điểmtrong Kế hoạch tổng thể Kết nối ASEAN 2025 đều là những lĩnh vực Hàn Quốc cóthế mạnh Về kết nối số, Hàn Quốc sẽ đẩy mạnh kết nối hạ tầng đô thị thông minh,chọn 2 thành phố Busan và Sejong là 2 đô thị thông minh thí điểm ở Hàn Quốc gắnkết với Mạng lưới các thành phố thông minh ASEAN (ASCN); tăng cường chia sẻvới ASEAN thông tin dữ liệu vệ tinh của Hàn Quốc về theo dõi biến đổi khí hậu, tácđộng đối với môi trường ở châu Á Về kết nối người dân, Hàn Quốc sẽ cải tiến hệthống cấp thị thực tạo thuận lợi cho công dân các nước ASEAN tới Hàn Quốc,khuyến khích kết nối vận tải biển, hàng không giữa hai bên Hàn Quốc cũng công
bố các sáng kiến hỗ trợ đào tạo nghề cho 100 giáo viên và 400 người lao động choASEAN trong vòng 3 năm tới, hỗ trợ nâng cao năng lực và giải pháp công nghệ chocác nước ASEAN, tăng gấp đôi số lượng học bổng cho công dân ASEAN vào năm2022
Trang 25Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu một số phươnghướng đẩy mạnh hợp tác kết nối giữa Hàn Quốc và ASEAN, trong đó có kết nối vàphát triển hạ tầng các cảng biển dọc tuyến vận tải biển chiến lược từ Ấn Độ Dươngsang Thái Bình Dương, nối Đông Nam Á với Đông Bắc Á; đề nghị Hàn Quốc tíchcực giải ngân Quỹ hạ tầng toàn cầu trị hỗ trợ các dự án hạ tầng của ASEAN Thủtướng khẳng định với thế mạnh về công nghệ, nhất là công nghệ số, Hàn Quốc cóđiều kiện hợp tác hỗ trợ các doanh nghiệp ASEAN, nhất là các doanh nghiệp siêunhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs), thích ứng hiệu quả với Cách mạng công nghiệp 4.0 vànền kinh tế số, tiếp cận và sử dụng hiệu quả công nghệ mới Thủ tướng cũngkhuyến khích ASEAN và Hàn Quốc đầu tư mạnh vào kết nối người dân, tạo thuậnlợi về đi lại, du lịch, thúc đẩy lưu chuyển lao động có tay nghề cao giữa ASEAN vàHàn Quốc, v.v.
Tổng thống Moon Jae-in ghi nhận và đánh giá cao lập trường tích cực, xâydựng và thiện chí của các nước ASEAN đóng góp cho đối thoại, hợp tác vì hòabình, phi hạt nhân hóa trên Bán đảo Triều Tiên Tổng thống cũng chia sẻ mongmuốn ASEAN và cộng đồng quốc tế ủng hộ tích cực sáng kiến của Hàn Quốc biếnKhu phi quân sự hóa (DMZ) giữa hai miền Triều Tiên thành Khu vực hòa bình quốctế
Trong phát biểu về chủ đề này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng địnhcùng với các nước ASEAN, Việt Nam ủng hộ các bên đối thoại giảm căng thẳng,thực hiện nghiêm túc các Nghị quyết của Hội đồng Bảo An Liên Hợp Quốc về phihạt nhân hóa, xây dựng Bán đảo Triều Tiên hòa bình, phát triển thịnh vượng
Cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cùng Tổng thống HànQuốc và các Lãnh đạo ASEAN đã dự Hội nghị thượng đỉnh về khởi nghiệpASEAN-Hàn Quốc và Triển lãm về đổi mới sáng tạo tại Trung tâm Hội nghị Triểnlãm BEXCO Hội nghị Thượng đỉnh khởi nghiệp ASEAN-Hàn Quốc là bước đi đầutiên để thiết lập hệ sinh thái khởi nghiệp với chủ đề “Khởi nghiệp ASEAN-HànQuốc, tạo đà phát triển”, tạo cơ hội để chia sẻ các xu hướng về khởi nghiệp sáng tạogiữa ASEAN và Hàn Quốc Tại Hội nghị, các Lãnh đạo ASEAN đã xem màn trìnhdiễn nghệ thuật với chủ đề Con người, Thịnh vượng, Hòa bình và Khởi nghiệp Thủtướng Nguyễn Xuân Phúc cùng các Lãnh đạo ASEAN và Hàn Quốc đã kích hoạtThông điệp số của các Lãnh đạo với nội dung “Kiến tạo một tương lai thịnh vượng
và bền vững cho ASEAN và Hàn Quốc" được hiển thị bằng ngôn ngữ của tất cả cácnước tham dự hoạt động Triển lãm về đổi mới sáng tạo ASEAN-Hàn Quốc 2019
Trang 26giới thiệu các dự án hợp tác thành công về công nghệ giữa hai bên trong các ngànhcông nghiệp tiên tiến Các Lãnh đạo đã thăm các gian triển lãm về các chủ đềLương thực, Năng lượng/Môi trường, Cuộc sống thông minh và Chuyển động Một
số sản phẩm tiêu biểu của các doanh nghiệp trong các lĩnh vực Trang trại thôngminh, Năng lượng tái tạo, Công nghệ Tài chính và ô tô chạy bằng điện/khí
https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?
ItemID=61467]
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hàn Quốc, ngày 28/11, Thủ tướngChính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã hội kiến với Thủ tướng Hàn Quốc Li Nác Yên.Tại buổi tiếp, Thủ tướng Li Nác Yên bày tỏ vui mừng được gặp lại Thủ tướngChính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại Hàn Quốc, đánh giá cao ý nghĩa chuyến thămchính thức Hàn Quốc của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đối với việctăng cường tin cậy và hiểu biết lẫn nhau, thúc đẩy quan hệ hợp tác hai nước trên cáclĩnh vực Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chúc mừng Chính phủ HànQuốc tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao 30 năm thiết lập quan hệ đối tácASEAN - Hàn Quốc và Hội nghị Cấp cao Mê Công - Hàn Quốc lần thứ nhất; khẳngđịnh Việt Nam coi trọng thúc đẩy quan hệ hợp tác với Hàn Quốc cả về song phương
và đa phương, sẵn sàng phát huy vai trò cầu nối để thúc đẩy hơn nữa khuôn khổ hợptác ASEAN-Hàn Quốc và Mê Công - Hàn Quốc
Lãnh đạo Chính phủ hai nước bày tỏ vui mừng trước sự phát triển nhanhchóng, hiệu quả của quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược Việt Nam - Hàn Quốc; nhấttrí tiếp tục tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy quan hệ hợp tác phát triển mạnhmẽ, hiệu quả và toàn diện hơn nữa thông qua triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác,đối thoại hiện có, mở rộng giao lưu nhân dân, tăng cường phối hợp trong các vấn đềkhu vực và quốc tế
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh và mong muốn phíaHàn Quốc tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong công tác rà phá bom mìn, khắc phục hậuquả chiến tranh; đề nghị phối hợp sớm hoàn tất quy trình phân tích rủi ro, mở cửathị trường cho nông sản Việt Nam và mở rộng thương mại theo hướng cân bằng,sớm hoàn thành mục tiêu đạt kim ngạch thương mại song phương 100 tỷ USD;khuyến khích các doanh nghiệp Hàn Quốc chuyển giao công nghệ, tham gia vào cácdự án trọng điểm như năng lượng, hạ tầng của Việt Nam; xem xét nới lỏng, tiến tớibãi bỏ một số điều kiện ràng buộc các khoản vay từ Quỹ Hợp tác phát triển kinh tếHàn Quốc (EDCF); phối hợp nâng cao năng lực và chia sẻ kinh nghiệm về công
Trang 27nghệ thông tin bao gồm mạng 5G, phát triển chính phủ điện tử và cung cấp dịch vụcông trực tuyến, quản lý kiến trúc doanh nghiệp Cảm ơn Thủ tướng Li Nác Yên đãquan tâm, hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc, Thủ tướng Chính phủNguyễn Xuân Phúc mong muốn Chính phủ, nhân dân, các tổ chức đoàn thể HànQuốc tiếp tục giúp đỡ để cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc, nhất là các giađình đa văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc có cuộc sống ổn định, đóng góp vào sự pháttriển kinh tế - xã hội sở tại và góp phần vào việc củng cố tình hữu nghị giữa nhândân hai nước; xem xét thuận lợi chính sách thị thực cho người Việt Nam nhằm thúcđẩy du lịch và giao lưu nhân dân giữa hai nước.
Thủ tướng Hàn Quốc Li Nác Yên khẳng định Hàn Quốc luôn chủ trương coitrọng, tăng cường hợp tác sâu rộng với Việt Nam; nhấn mạnh Chính phủ Hàn Quốcsẽ quan tâm, thúc đẩy hơn nữa hợp tác hai nước trên tất cả các lĩnh vực; tiếp tụcquan tâm, hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc Thủ tướng Hàn Quốckhẳng định, Hàn Quốc sẽ có các biện pháp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, tạođiều kiện cho con em các gia đình đa văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tiếp thu và kếthừa văn hóa và ngôn ngữ của cả hai dân tộc, hội nhập và trở thành công dân toàncầu Thủ tướng Hàn Quốc khẳng định Hàn Quốc sẽ phối hợp để Việt Nam sẽ đảmnhiệm tốt vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp Quốcnhiệm kỳ 2020 - 2021 và Chủ tịch ASEAN năm 2020
Về tình hình khu vực và quốc tế, Thủ tướng hai nước chia sẻ nhận thức chung
về tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, thượng tôn pháp luật ở khu vực, giải quyết các bất đồng bằng biện pháp hòa bình, thông qua đối thoại trên cơ sởluật pháp quốc tế./
[https://www.mofa.gov.vn/vi/nr040807104143/nr040807105001/ns191129001837/view]
2.2 Thương mại - đầu tư
2.2.1 Thực trạng chung
Xuất nhập khẩu của Việt Nam
Về thương mại hàng hóa của Việt Nam, sau rất nhiều năm nhập siêu, tronggiai đoạn từ năm 2012 đến 2019, Việt Nam đã có xuất siêu trong khoảng từ 7 tỷ đến
16 tỷ USD
Trang 28Bảng 2.1 Kim ngạch Xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam
Đơn vị tính: triệu USD
Trang 292018 227.157 243.697 16.540
Nguồn: Tổng Cục Thống Kê (2019), Việt Nam database.
Giá trị kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam theo chiềuhướng tăng dần, tuy nhiên từ thời điểm năm 2012, kim ngạch xuất khẩu và nhậpkhẩu ở mức trên 100 tỷ USD mỗi năm, trong 3 năm 2017 đến 2019, kim ngạch xuấtkhẩu và nhập khẩu đạt trên 200 tỷ USD Điều này cho thấy Việt Nam đã hội nhậpngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới và khu vực
Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt nam – Hàn Quốc 2019
Năm 2019, Hàn Quốc đang là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam (sauTrung Quốc và Hoa Kỳ) và là thị trường nhập khẩu hàng hóa lớn thứ 2 của ViệtNam (sau Trung Quốc) với tổng kim ngạch nhập khẩu đạt 46,93 tỷ USD, giảm nhẹ1,18% so với năm ngoái
Xuất khẩu hàng hóa sang Hàn Quốc năm 2019 Tổng kim ngạch xuất khẩuhàng hóa của Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc tăng 8,33% so với năm 2018 đạt19,72 tỷ USD Điện thoại và các linh kiện là nhóm hàng lớn nhất chiếm 26,09% thịphần đạt 5,14 tỷ USD tăng 14,23% so với 4,5 tỷ USD năm 2018 Ngoài ra, cònnhiều nhóm hàng xuất khẩu có tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu sang HànQuốc và đạt trên 1 tỷ USD như: Hàng dệt, may đạt 3,35 tỷ USD tăng 1,63%; Máy vitính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 2,87 tỷ USD tăng 15%; Máy móc, thiết bị,dụng cụ phụ tùng khác đạt 1,63 tỷ USD tăng 31.68%…
Bảng 2.2 Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa từ Hàn Quốc
ĐVT: USD
Mặt hàng T12/2019
So với T/11/2019 (%)
Trị giá 2019
So với 2018 (%)
Tỷ trọng (%)
Tổng kim ngạch XK 1,472,585,498 -4.32 19,720,083,48
0 8.33 100
Trang 30Điện thoại các loại
và linh kiện 249,891,709 -36.05 5,145,154,864 14.23 26.09Hàng dệt, may 238,823,673 23.95 3,353,386,548 1.63 17.00Máy vi tính, sản
phẩm điện tử và linh
và phụ tùng 33,945,809 0.14 384,707,613 43.59 1.95Máy ảnh, máy quay
phim và linh kiện 28,182,174 -1.40 381,464,335 12.97 1.93Xơ, sợi dệt các loại 35,322,192 -0.64 350,180,232 -13.81 1.78Kim loại thường
khác và sản phẩm 22,142,840 -1.35 249,259,850 34.59 1.26Sản phẩm từ chất
dẻo 17,343,780 -2.09 204,706,107 17.72 1.04Sản phẩm từ sắt
thép 15,009,399 23.78 175,059,454 10.43 0.89Dây điện và dây cáp
điện 15,450,461 -4.93 174,406,875 5.89 0.88Sắt thép các loại 10,444,877 5.74 151,902,859 -22.65 0.77Túi xách, ví,vali,
mũ, ô, dù 13,140,140 10.36 138,511,768 4.93 0.70Dầu thô 263,225 134,659,192 21.10 0.68Hàng rau quả 12,120,669 -3.46 131,845,979 15.76 0.67Nguyên phụ liệu
dệt, may, da, giày 7,010,152 -22.40 98,762,864 -9.54 0.50Sản phẩm hóa chất 8,718,466 4.38 89,750,438 12.35 0.46Sản phẩm từ cao su 5,765,292 -9.61 69,122,558 21.31 0.35Hóa chất 5,888,840 -23.14 68,689,280 -14.40 0.35
Trang 31Cao su 6,656,318 3.06 66,760,019 25.43 0.34
Cà phê 6,591,292 -8.55 66,499,665 -5.21 0.34Vải mành, vải kỹ
thuật khác 6,022,716 31.85 62,778,859 33.05 0.32Bánh kẹo và các sản
phẩm từ ngũ cốc 5,842,103 3.16 48,250,834 -4.20 0.24Xăng dầu các loại 2,072,127 -8.10 48,002,242 -42.46 0.24
Đồ chơi, dụng cụ
thể thao và bộ phận 2,230,352 -25.26 34,826,302 -39.89 0.18Sản phẩm gốm, sứ 3,043,577 8.08 32,067,855 42.65 0.16Sắn và các sản phẩm
từ sắn 2,426,675 47.96 29,326,975 11.55 0.15Thủy tinh và các sản
phẩm từ thủy tinh 2,747,439 121.63 28,644,910 -71.07 0.15Than các loại 1,875,500 -13.42 27,267,864 -48.88 0.14Giấy và các sản
phẩm từ giấy 2,583,508 55.75 24,975,788 5.98 0.13Thức ăn gia súc và
nguyên liệu 2,171,405 68.87 22,773,998 -24.56 0.12Chất dẻo nguyên
liệu 1,968,294 8.37 19,235,031 -14.41 0.10
Đá quý, kim loại
quý và sản phẩm 1,876,882 23.14 19,037,092 13.88 0.10Sản phẩm mây, tre,
cói và thảm 1,869,171 15.91 18,416,172 4.04 0.09Hạt tiêu 975,664 83.37 13,089,509 -27.15 0.07Phân bón các loại 325,970 2637.40 8,002,427 -5.60 0.04Quặng và khoáng
sản khác 281,572 5,962,851 -57.31 0.03Hàng hóa khác 120,500,750 1.83 1,159,885,238 7.44 5.88
(Nguồn: Tổng cục Hải quan)
Nhập khẩu hàng hóa từ Hàn Quốc năm 2019:
- Tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc giảm nhẹ 1,18% so với năm 2018 đạt 46,93 tỷ USD
Trang 32- Trong các nhóm hàng nhập khẩu từ Hàn Quốc, chiếm thị phần lớn nhất là nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 35,89% đạt 16,84 tỷ USD, giảm 2,42% so với cùng kỳ; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác chiếm13,13% thị phần đạt 6,16 tỷ USD, giảm 0,09%; điện thoại các loại và linh kiện chiếm 12,62% thị phần đạt 5,92 tỷ USD, giảm 4,42% so với năm 2018 Ngoài ra còn 8 nhóm hàng khác đạt trị giá trên 1 tỷ USD và đa phần đều giảm nhẹ.
Bảng 2.3 Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Hàn Quốc
ĐVT: USD
Mặt hàng T12/2019
So với T11/2019 (%)
Năm 2019
So với năm 2018 (%)
Tỷ trọng (%)
dẻo 145.384.160 12,36 1.791.443.346 -0,48 3,82Chất dẻo nguyên
liệu 128.541.545 -3,06 1.609.554.889 -3,69 3,43Kim loại thường
khác 124.600.142 -2,14 1.478.943.612 -2,82 3,15Sắt thép các loại 126.326.622 23,18 1.409.222.878 0,27 3
Hàng hóa khác 101.467.615 4,94 1.320.392.993 2,81Linh kiện, phụ
tùng ô tô 70.071.522 -17,65 1.145.720.280 39,09 2,44Nguyên phụ liệu 57.079.554 -4,25 719.745.675 -6,65 1,53
Trang 33dệt, may, da, giày
Sản phẩm hóa chất 63.865.996 7,86 713.689.406 4,93 1,52Sản phẩm từ sắt
thép 66.084.786 5,75 708.498.414 4,31 1,51Hóa chất 42.722.516 -1,44 434.807.732 -2,32 0,93Máy ảnh, máy
quay phim và linh
kiện
14.894.713 -33 393.177.840 -15,02 0,84
Giấy các loại 21.075.435 -13,84 285.511.377 -0,88 0,61Cao su 21.411.338 11,79 227.976.805 3,81 0,49Sản phẩm từ kim
loại thường khác 21.487.141 14,17 223.111.664 -4,25 0,48Sản phẩm khác từ
dầu mỏ 17.265.245 3,11 183.841.922 0,39 0,39Dược phẩm 21.602.316 65,01 178.371.782 9,74 0,38Xơ, sợi dệt các loại 14.048.839 10,9 174.466.718 -12,8 0,37Dây điện và dây
cáp điện 13.003.953 -1,83 171.263.385 0,7 0,36Sản phẩm từ cao su 8.893.562 4,48 113.043.409 -1,55 0,24
Ô tô nguyên chiếc
các loại 12.757.095 71,19 93.263.398 57,9 0,2Hàng thủy sản 6.368.785 -2,05 76.002.798 -0,51 0,16Thủy tinh và các
sản phẩm từ thủy
Sản phẩm từ giấy 6.317.410 11,68 65.185.528 -0,68 0,14
Đá quý, kim loại
quý và sản phẩm 4.536.780 7,11 61.070.731 7,82 0,13Hàng điện gia
dụng và linh kiện 5.556.987 -0,77 58.954.603 -5,37 0,13Chế phẩm thực
phẩm khác 4.101.986 9,71 47.494.311 28,6 0,1Phương tiện vận tải 5.404.940 46,52 46.783.354 -20,51 0,1
Trang 34khác và phụ tùng
Thức ăn gia súc và
nguyên liệu 2.655.253 24,4 44.217.854 -8,41 0,09Bánh kẹo và các
sản phẩm từ ngũ
cốc
4.591.173 -3,47 39.270.573 25,26 0,08
Phân bón các loại 5.292.391 1657,49 38.541.157 -20,3 0,08Hàng rau quả 7.028.111 51,42 38.518.841 44,63 0,08Thuốc trừ sâu và
nguyên liệu 3.724.153 -26,87 29.399.335 -25,54 0,06
Gỗ và sản phẩm gỗ 4.510.218 94,86 21.596.014 185,29 0,05Sữa và sản phẩm
sữa 1.173.800 -38,28 13.693.079 39,51 0,03Quặng và khoáng
sản khác 635.671 -21,02 11.987.717 -22,21 0,03Bông các loại 329.099 32,08 7.059.398 25,96 0,02Khí đốt hóa lỏng 375.235 -71,54 5.380.503 16,41 0,01Dầu mỡ động thực
vật 518.860 29,86 4.861.984 2,1 0,01Nguyên phụ liệu
dược phẩm 262.906 -56,59 4.503.507 -12,51 0,01
(Nguồn: Tổng cục Hải quan)
Ngày 10 tháng năm 2021, kim ngạch thương mại Việt Nam - Hàn Quốc đạt 63tỷ USD, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm 2020; trong đó, kim ngạch xuất khẩu củaViệt Nam sang Hàn Quốc đạt 17,9 tỷ USD, tăng 11,5% Nhằm tiếp tục đẩy mạnhquan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Hàn Quốc, Cục Xúc tiếnthương mại (Bộ Công Thương) vừa phối hợp với Hiệp hội Dệt may Việt Nam, Hiệphội Da - Giầy - Túi xách Việt Nam, Cơ quan Xúc tiến Đầu tư Thương mại HànQuốc (KOTRA), Hiệp hội Dệt may Hàn Quốc và các cơ quan hữu quan tổ chức Hộinghị giao thương trực tuyến Kết nối doanh nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc trong lĩnhvực dệt may, da giày Hội nghị giao thương trực tuyến lần này là sự kiện mang đếnnhững thông tin cập nhật mới nhất về tình hình hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốctrong lĩnh vực dệt may da giày cũng như giới thiệu thông tin tiềm năng xuất nhậpkhẩu và nhu cầu đầu tư của cộng đồng các doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc
Trang 35Đặc biệt, Hàn Quốc hiện là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam,đứng đầu về vốn đầu tư đầu tư nước ngoài (FDI), đứng thứ ba thương mại trongnăm 2020 Tính riêng 10 tháng năm 2021, kim ngạch thương mại Việt Nam - HànQuốc đạt 63 tỷ USD, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm 2020; trong đó, kim ngạchxuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 17,9 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng
kỳ năm 2020 Ngoài ra, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Hàn Quốc đạt 45,1tỷ USD, tăng 20,2% so với cùng kỳ năm 2020, xuất khẩu các sản phẩm dệt may đạt26,9 tỷ USD, dự báo cả năm 2021 đạt khoảng 33,9 tỷ USD; xuất khẩu da giày đạt14,24 tỷ USD và với công suất cao như hiện nay, cả năm có thể đạt 18,52 tỷ USD
Do vậy, ông Lê Hoàng Tài kỳ vọng qua sự kiện này, các bên sẽ trao đổi cởi mở, tìmhiểu rõ hơn về nhu cầu hợp tác, năng lực, trao đổi các cơ hội hợp tác kinh doanhgiữa các doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc hướng tới xây dựng chuỗi giá trị liênkết sản xuất các sản phẩm dệt may, da giày Việt Nam – Hàn Quốc bền vững và hiệuquả Điều này sẽ góp phần nâng cao tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa ViệtNam và Hàn Quốc hướng tới mục tiêu đạt 100 tỷ USD vào năm 2023 Chia sẻ thêmtại hội nghị, ông Kyoung Don Kim – Trưởng phòng Xúc tiến đầu tư - Cơ quan Xúctiến Đầu tư Thương mại Hàn Quốc tại Hà Nội cho biết, Hàn Quốc là quốc gia số 1trong đầu tư vào ngành dệt may ở Việt Nam Từ năm 1989 đến năm 2019 có 464công ty dệt may của Hàn Quốc, chiếm hơn 25% vốn FDI đầu tư vào Việt Nam.Trong khi đó, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 2 của Hàn Quốc trong lĩnhvực dệt may, là điểm đến đầu tư nước ngoài lớn nhất Thông tin về ngành dệt mayViệt Nam, ông Trương Văn Cẩm – Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam chohay, ngành dệt may hiện phụ thuộc vào sản xuất gia công, việc tự thiết kế và bánhàng theo thương hiệu của chính mình đang tồn tại khá nhiều hạn chế Vì vậy, ôngTrương Văn Cẩm mong muốn phía Hàn Quốc có sự đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vàongành dệt may Việt Nam trong thời gian tới Đặc biệt, đầu tư vào khâu thượngnguồn như sản xuất vải, nhuộm và nguyên phụ liệu dệt may… và khâu thiết kế để
có thể đáp ứng được yêu cầu của các hiệp định thương mại tự do và hưởng lợi từviệc giảm thuế quan từng bước về 0%
Cùng quan điểm này, theo bà Phan Thị Thanh Xuân – Phó Chủ tịch kiêm Tổngthư ký Hiệp hội Da-Giầy-Túi xách Việt Nam, tỷ trọng xuất khẩu của ngành da giàyViệt Nam ra thị trường thế giới là khá lớn, khoảng 20 tỷ USD, đứng thứ 2 sau TrungQuốc