XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHÔN LẤP. ThS. Văn Hữu Tập. Trường Đại học Khoa học - ĐHTN

Cơ sở lý thuyết của phương pháp chôn lấp CTR Các loại vi sinh vật Các yếu tố ảnh hởng đến sự phát triển của vi sinh vật • III..  Chôn lấp hợp vệ sinh là một phương pháp tiêu huỷ si

Chương 4

Xử lý chất thải rắn bằng phương pháp chôn lấp

ThS Văn Hữu Tập Trường Đại học Khoa học - ĐHTN

Nội dung bài giảng

• I Giới thiệu chung

• II Cơ sở lý thuyết của phương pháp chôn lấp CTR

Các loại vi sinh vật

Các yếu tố ảnh hởng đến sự phát triển của vi sinh vật

• III Kỹ thuật chôn lấp CTR

Thiết kế bãi chôn lấp rác

Kỹ thuật vận hành bãi chôn lấp

Thiết bị phục vụ bãi chôn lấp

Giai đoạn đóng bãi rác

• IV Giải quyết các vấn đề môi trờng

Thu khí sinh học

Vấn đề nớc rò rỉ bãi rác

V Một số hình ảnh bãi chôn lấp CTR

Phần I Giới thiệu chung

Khái niệm chung về chôn lấp

 Chôn lấp là phương pháp phổ biến và đơn giản trong xử lý CTR

 Chôn lấp hợp vệ sinh là một phương pháp tiêu huỷ sinh học có kiểm soát các thông số chất lượng môi trường (mùi, không khí, nước rò rỉ bãi rác) trong quá trình phân hủy

 Theo quy định của TCVN 6696-2000, bãi chôn lấp chất thải hợp vệ sinh là: khu vực được quy hoạch thiết kế, xây dựng để chôn lấp các chất thải phát sinh từ khu dân cư, đô thị và các khu công nghiệp

 Để trở thành bãi chôn lấp hợp vệ sinh, bãi rác phải thoã mãn 3 điều kiệncơ bản sau:

 Rác trong bãi phải được đầm nén

 Hằng ngày rác phải được che phủ (bằng đất hoặc các vật liệu khác) để tránh không bị môi trường bên

ngoài ảnh hưởng

 Kiểm soát và ngăn ngừa những tác động xấu đến sức khoẻ cộng đồng và môi trường (chẳng hạn như mùi, làm nguồn nước cấp bị ô nhiễm…)

Phư¬ng ph¸p ch«n lÊp CTR

 ¦u ®iÓm:

- Xö lý khèi lưîng rÊt lín chÊt th¶i;

- Chi phÝ ®Çu tư vµ chi phÝ xö lý nhá;

 Nhưîc ®iÓm:

- ChiÕm nhiÒu diÖn tÝch;

- G©y « nhiÔm khu vùc xö lý;

- Thêi gian ph©n huû chËm

C¸c yÕu tè quan träng khi thiÕt kÕ

b·i chôn lấp

1 - Quy mô bãi chôn lấp

2 - Vị trí bãi chôn lấp

3 - Địa chất công trình và thủy văn tại bãi chôn lấp

4 - Những khía cạnh môi trường liên quan đến bãi chôn lấp

5 - Các chỉ tiêu kinh tế

Bảng 1 Phân loại quy mô bãi chôn lấp

TT Quy mô bãi

chôn lấp

Dân số (nghìn người)

Lượng chất thải rắn (tấn/năm)

Diện tích bãi (ha)

Thời hạn

sử dụng (năm)

1 Loại nhỏ 5 – 10 20.000 5 < 10

2 Loại vừa 100 – 350 65.000 10 – 30 10 – 30

3 Loại lớn 350 – 1000 200.000 30 – 50 30 – 50

4 Loại rất lớn > 1000 > 200.000  50 > 50

Vị trí bãi chôn lấp

- Bãi chôn lấp phải hoà nhập đến cảnh quan môi trường;

- Phải tính đến hướng gió thổi;

- Không đặt ở vùng ngập lụt, có mạch nước ngầm lớn;

- Giao thông đến khu vực chôn lấp phải thuận tiện;

- Phải có khoảng cách thích hợp với vùng dân cư;

Bảng 2 Quy định về khoảng cách tối thiểu từ

hàng rào bãi chôn lấp tới các công trình

Công trình Khoảng cách tối thiếu (m)

Khu trung tâm đô thị

Sân bay, hải cảng

Khu công nghiệp

Đường giao thông quốc lộ

Các công trình khai thác nước ngầm

Công suất lớn hơn 10.000 m 3 /ngđ

Công suất nhỏ hơn 10.000 m 3 /ngđ

Công suất nhỏ hơn 100 m 3 /ngđ

Các cụm dân cư ở miền núi

3.000 3.000 3.000

500

 500

 100

 50

5.000

Địa chất khu vực bãi chôn lấp

- Nên chọn vùng đất có độ thẩm thấu thấp <10-9 m/s;

- Hàm lượng đất sét càng cao càng tốt;

- Có lớp đá nền chắc;

- Tránh vùng có đá vôi

Tác động của bãi chôn lấp

đến môi trường

- Quá trình phân huỷ các chất hữu cơ sẽ gây mùi,

lượng khí sinh ra gây ụ nhiờ̃m mụi trường;

- Tại khu vực chôn lấp sẽ tạo ra các côn trùng gây bệnh như ruồi, muỗi…

- Có thể gây ra các vụ cháy, nổ;

- Gây ô nhiễm các nguồn nước;

- Rác bị cuốn theo gió gây ô nhiễm môi trường;

- Mật độ giao thông tăng, có thể gây ách tắc Rơi vãi rác thải khi vận chuyển…

Phân loại bãi chôn lấp

Hiện nay trên thế giới thường sử dụng các loại bãi chôn lấp sau:

- Loại 1 : Bãi chôn lấp rác thải đô thị

- Loại 2 : Bãi chôn lấp rác thải nguy hại

- Loại 3 : Bãi chôn lấp chất thải đã xác định như: tro sau khi đốt, các loại chất thải công nghiệp khó phân hủy

Phân loại theo cơ chế phân hủy sinh học:

- Bãi chôn lấp kị khí

- Bãi chôn lấp kị khí với lớp phủ hàng ngày

- Bãi chôn lấp kị khí với hệ thống thu gom nước rác

- Bãi chôn lấp hiếu khí với hệ thống gió tự nhiên; hệ thống thu gom và xử

lý nước rác

- Bãi chôn lấp hiếu khí với nguồn cấp khí cưỡng bức

Phân loại bãi chôn lấp (tt)

Phân loại theo phương thức vận hành:

- Bãi chôn lấp khô

- Bãi chôn lấp ướt

- Loại kết hợp

Phân loại theo kết cấu và hình dạng tự nhiên:

- Bãi chôn lấp nổi

- Bãi chôn lấp chìm

Sơ đồ các loại bãi chôn lấp

B·i ch«n lÊp næi

B·i ch«n lÊp ch×m

Sơ đồ bãi chôn lấp hợp vệ sinh

PhÇn 2 C¬ së lý thuyÕt cña phư¬ng

ph¸p ch«n lÊp CTR

Các quá trình diễn ra trong bãi chôn lấp

 Quá trình vật lý - physical :

– Nén ép: do đầm nén, trong lượng lớp đất che phủ – Phân rã: do nước xâm nhập hoà tan các chất

– Bám hút bề mặt: giữ cố định lại những chất hữu

cơ và vô cơ có khả năng gây ra những tác động

có hại nếu thoát ra môi trường bên ngoài (cả VSV gây bệnh)

– Hấp thụ: giữ lại những chất ô nhiễm hoà tan bằng cách giữ nước, chất vận chuyển những chất ô

nhiễm và những hạt lơ lửng

 Quá trình hoá học

– Ôxi hoá là một trong hai dạng phản ứng

hoá học chủ yếu trong bãi chôn lấp – Phản ứng của kim loại và các hợp chất của kim loại với các acid hữu cơ và cacbon

dioxide

Các quá trình diễn ra trong bãi chôn lấp

 Các quá trình sinh học:

– Sự phân huỷ hiếu khí: xảy ra ngay sau khi rác được chôn là hiếu khí

– Sự phân huỷ kị khí: hầu hết chất hữu cơ

dễ phân huỷ cuối cùng sẽ bị phân huỷ kị khí Hai khí chủ yếu sinh ra là CH4 và CO2, Những khí ở dạng vết là hydrogen

sulphide (H2S), hydrogen (H2) và nitrogen (N2)

Các quá trình diễn ra trong bãi chôn lấp

Quá trình sinh hóa diễn ra tại các bãi

chôn lấp

 Các quá trình sinh hóa diễn ra tại các bãi chôn lấp chủ yếu do hoạt động của các ví sinh vật sử dụng các hợp chất hữu cơ làm nguồn ding dưỡng

 Các loại vi sinh vật bao gồm:

- Vi khuẩn

 Các loai vi sinh vật phát triển tốt trong môi trường như sau: