15 TIN NÓNG Thừa Thiên – Huế: Nỗi lo mất sinh kế vì cửa biển bị bồi lấp Đã hơn 10 năm qua, do không được nạo vét nên cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Hu
Trang 1BẢN TIN THỦY SẢN
(Thứ Năm, ngày 28 tháng 2 năm 2019)
TIN NÓNG 1
1 Thừa Thiên – Huế: Nỗi lo mất sinh kế vì cửa biển bị bồi lấp 1
2 Quảng Nam: Bọt “lạ” nổi dày đặc như bông, trôi đến đâu cá chết đến đó 3
3 Thí điểm sản xuất tôm theo chuỗi xuất khẩu vào thị trường Mỹ 7
4 Nắng hạn đe dọa nghêu nuôi ở Bến Tre 11
5 Kỳ vọng cá tra Việt bán sang Mỹ tăng mạnh trở lại 13
6 Xuất khẩu hải sản của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng, đạt 3,5 tỷ USD năm 2019 15
7 Doanh nghiệp thủy sản lạc quan lên kế hoạch 2019 15
TIN NÓNG Thừa Thiên – Huế: Nỗi lo mất sinh kế vì cửa biển bị bồi lấp
Đã hơn 10 năm qua, do không được nạo vét nên cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế bị bồi lấp nghiêm trọng khiến cho việc đưa tàu, thuyền ra biển của hàng trăm ngư dân
ở các xã Lộc Bình, Vinh Hiền và Lộc Trì của huyện Phú Lộc rơi vào cảnh khó khăn
•
•
•
•
Trang 2Ngư dân Phan Bất (52 tuổi, thôn Hiền An 1, xã Vinh Hiền) phải sắm thêm thuyền nhỏ để vận chuyển thủy, hải sản đánh bắt được vào bờ
Ngóng con nước để đưa tàu ra khơi
Cửa biển Tư Hiền là cửa biển phục vụ tàu thuyền ra vào không chỉ riêng xã Vinh Hiền mà còn các xã vùng ven biển lân cận như Lộc Bình, Lộc Trì Tại xã Vinh Hiền, hàng năm cửa biển phục vụ khoảng 100 chiếc tàu thuyền ra vào Cách đây hơn 10 năm, huyện Phú Lộc đầu tư kinh phí, thuê doanh nghiệp nạo vét luồng lạch bị cạn nhưng vẫn chưa thể chỉnh trị được dòng chảy khiến cửa biển tiếp tục bồi lấp qua các năm
Ngư dân Phan Bất (52 tuổi, ngụ thôn Hiền An 1, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc) chia sẻ tình trạng cửa biển Tư Hiền bị bồi lấp diễn ra từ nhiều năm nay Việc bồi lấp đã gây khó khăn cho ngư dân trong việc di chuyển tàu, thuyền ra, vào bờ Những ngày gần đây xảy
ra hiện tượng dòng chảy và luồng lạch thay đổi đột biến nên nhiều tàu không thể ra khơi đánh bắt được
“Ở đây, các chủ tàu thuyền phải sắm thêm tàu nhỏ để vận chuyển hải sản đánh bắt được vào bờ vì tàu lớn không vào bờ được, phải neo đậu ngoài biển Với những tàu tranh thủ đánh bắt, kéo lưới để vào bờ ban ngày có thể dò được luồng lạch, hạn chế tai nạn Còn những tàu, thuyền phụ thuộc vào luồng cá, mẻ lưới đánh bắt, có khi phải ra vào ban đêm nên dễ gặp nạn khi đi ra, vào cửa biển” , ông Bất cho biết
Cửa biển bị bồi lấp không chỉ ảnh hưởng đến việc đánh bắt của ngư dân xã Vinh Hiền (huyện Phú Lộc) mà còn ảnh hưởng đến ngư dân các vùng ven biển lân cận Ngư dân Lương Văn Hiền (62 tuổi, xã Lộc Bình) lo lắng cho biết, trước đây cửa biển sâu 5-7m, chừng 10 năm trở lại đây do bồi lắng nghiêm trọng nên chỉ còn sâu một vài mét, có thời
Trang 3“Giờ mỗi lần ra khơi, chúng tôi phải canh lúc nào nước lên để đưa tàu, thuyền ra khơi chứ nước thấp các tàu lớn đánh bắt không thể di chuyển ra biển được Hầu như các vụ tai nạn tàu, thuyền, mắc cạn chủ yếu diễn ra vào ban đêm” , ông Hiền nói
“Bó tay” vì chưa có tiền
Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Lợi, Chủ tịch UBND xã Vinh Hiền, cho rằng, việc luồng lạch cửa Tư Hiền bị cạn là có nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu do tác động của môi trường tự nhiên Việc nạo vét để ổn định dòng chảy, độ sâu tại cửa biển Tư Hiền là việc làm không đơn giản và cần đòi hỏi các cấp, ngành đầu tư kinh phí lớn, hỗ trợ thiết thực cho các chuyên gia, nhà khoa học tổ chức nghiên cứu, tìm giải pháp
"Vấn đề này nhiều lần chúng tôi cũng đã đề cập và có kiến nghị lên các cấp có thẩm
quyền trong các cuộc họp hội đồng cấp tỉnh, cấp huyện nhưng đến nay vẫn chưa có
phương án giải quyết
Việc luồng lạch cửa biển bị bồi lấp cũng đã ảnh hưởng rất lớn đến việc đánh bắt hải sản của bà con nhân dân nơi đây Đặc biệt việc bồi lấp đã làm mất cân bằng hệ sinh thái tự nhiên ảnh hưởng lớn đến nguồn thủy hải sản trong vùng” , ông Lợi cho hay
Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Thừa Thiên - Huế, ông Phan Thanh Hùng cho biết, trước đây việc nạo vét cửa biển Tư Hiền đã được một Công ty làm nhưng cũng chỉ mang tính tạm thời, chưa giải quyết triệt để Chi cục đã nhiều lần đề xuất, kiến nghị với các cấp, ngành có biện pháp để khắc phục tình trạng bồi lắng tại cửa biển Tư Hiền, tuy nhiên hiện nay chưa có kinh phí để làm việc đó, dự kiến kinh phí để nạo vét, khơi thông luồng lạch tại cửa biển Tư Hiền khoảng 250 tỷ đồng
Cũng theo ông Hùng, trước mắt, các tàu, thuyền có thể cập bến tại Cảng Thuận An, hoặc Đà Nẵng để vận chuyển hải sản lên bờ tiêu thụ Trong thời gian tới, Chi cục Thủy lợi tỉnh sẽ tiếp tục đề xuất, kiến nghị các cấp, ngành Trung ương và địa phương quan tâm đầu tư kinh phí để
nạo vét, chỉnh trị luồng lạch tại cửa biển Tư Hiền đảm bảo tàu, thuyền ra vào an toàn (Pháp Luật Việt Nam 28/2, Thùy Nhung) đầu trang
Quảng Nam: Bọt “lạ” nổi dày đặc như bông, trôi đến đâu cá chết đến đó
Kênh tưới nước chính N10A dẫn từ hồ Phú Ninh chảy qua các xã Tam Phước và Tam An, huyện Phú Ninh, Quảng Nam vài ngày gần đây xuất hiện bọt trắng xóa làm cá chết hàng loạt Lớp bọt này trôi đến đâu cá chết đến đó
Nhiều người dân cảm thấy đau đầu, chóng mặt nếu hít phải mùi bốc lên từ lớp bọt này, họ lo lắng nguồn nước bị ô nhiễm.
Trang 4Bọt trắng xuất hiện trên kênh N10A vào chiều 25/2
Bà Phạm Thị Hoa (trú thôn Phú Mỹ, xã Tam Phước) cho biết, từ ngày 25/2, sau khi xuất hiện bọt trắng dưới kênh N10A làm cá chết nổi lên mặt nước, bà con địa phương không dám dắt trâu
bò ra đồng ăn cỏ vì sợ uống phải nguồn nước kênh bị ô nhiễm sẽ bị chết Người dân cũng không dám lấy nước kênh vào cho ruộng lúa của mình và phải đi xách nước từ nhà ra để tưới rau.
Còn bà Nguyễn Thị Tịnh (63 tuổi, trú thôn Phú Mỹ, xã Tam Phước), cho hay, vào ngày 25/2, bà con ở thôn Phú Mỹ phát hiện nước dưới tuyến kênh N10A chảy qua thôn Phú Mỹ, xã Tam Phước bất ngờ xuất hiện một lớp bọt màu trắng (giống như bọt xà phòng) dài khoảng 500m, dày 10cm, phủ kín mặt kênh, bốc mùi nồng nặc rất khó chịu Lớp bọt này trôi đến đâu cá chết đến
đó, nhiều loại cá như cá rô phi, cá lóc chết nổi trên dòng kênh này
Trang 5Bà Phạm Thị Hoa lấy nước từ nhà ra tưới rau của gia đình vì sợ nước kênh ô nhiễm
Theo nhiều người dân địa phương, họ lo sợ nguồn nước sinh hoạt của gia đình bị ảnh hưởng do các giếng nước của dân gần với tuyến kênh N10A Người dân rất mong cơ quan chức năng sớm vào cuộc điều tra, làm rõ nguyên nhân xuất hiện bọt trắng dưới kênh và mùi hôi này để bà con yên tâm.
Ông Vũ Thạch Anh - Chủ tịch xã Tam Phước - cho biết, hiện tượng bọt trắng xuất hiện ở dòng kênh chảy qua đoạn thôn Cẩm Khê, Phú Mỹ vào ngày 25/2 Đám bọt xuất hiện chừng hơn 15 phút thì biến mất
Trang 6Xác gia cầm, cá chết dưới kênh N10A bốc mùi hôi thối
Trang 7
Tuy nhiên, hiện tượng cá chết thì vẫn kéo dài cho đến chiều ngày 26/2 Sau đó, lãnh đạo địa phương đã báo cáo cho cơ quan chức năng và cử người xuống kiểm tra, lấy mẫu nước để làm rõ nguyên nhân.
Còn ông Huỳnh Tấn Nhật - Chủ tịch UBND xã Tam An - cho biết, sau khi nhận được tin báo,
xã đã cử lực lượng đi kiểm tra tình hình Hiện nay xã đã cử lực lượng đứng canh tại các điểm người dân có thể mở nước để đưa vào ruộng
Vì chưa biết mức độ nguy hiểm, có thể gây thiệt hại như thế nào nên trước mắt, xã phải ngăn người dân mở nước vào ruộng, tránh thiệt hại cho mùa vụ sắp tới
Trước tình trạng trên, chính quyền xã Tam Phước đã khuyến cáo bà con hạn chế chăn thả trâu,
bò ra đồng vài ngày Bên cạnh đó, cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra và lấy mẫu nước dưới kênh N10A đem đi xét nghiệm
Ông Huỳnh Tấn Nhật - Chủ tịch xã Tam An cho hay, sau khi xuất hiện bọt trắng trên kênh N10A, đoạn chảy qua xã, địa phương đã thông báo người dân không nên chăn thả trâu, bò ra đồng những ngày này Đồng thời, hạn chế lấy nước kênh vào đồng ruộng
Trưởng phòng TN-MT huyện Phú Ninh - ông Trần Quốc Danh - cho biết, sau khi nắm thông tin
về việc xuất hiện bọt trắng dưới kênh N10A, Phòng đã cử cán bộ phối hợp với các cơ quan chức năng huyện Phú Ninh đã đến lấy mẫu nước, xác cá chết để gửi đi xét nghiệm
Ngoài ra, trong sáng ngày 27/2, đơn vị đã cử cán bộ xuống các nhà dân gần tuyến kênh N10A
để lấy mẫu nguồn nước giếng đem đi xét nghiệm có bị ảnh hưởng hay không Hiện chưa thể khẳng định được nước kênh N10A có bị ô nhiễm hay không mà phải chờ kết quả từ cơ quan chức năng
Trưởng phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Quảng Nam - Trung tá Hồ Song Ân - cho biết:
“Phòng cảnh sát môi trường Công an tỉnh đã nắm được thông tin về sự việc này Hiện công an huyện đã lấy mẫu nước và xác cá chết tại tuyến kênh xuất hiện bọt trắng gửi đến xét nghiệm và đang chờ kết quả”
Ngày 27/2, theo ghi nhận của chúng tôi, trên tuyến kênh N10A không còn xuất hiện bọt trắng nhưng vẫn còn mùi hôi Bên cạnh đó, dọc tuyến kênh vẫn còn xác cá và gia cầm bị chết đang phân hủy bốc mùi hôi thối Hiện bà con địa phương không dám chăn thả trâu, bò ra đồng và lấy
nguồn nước kênh này vào ruộng lúa (Dân Trí 28/2, C.Bính) đầu trang
Thí điểm sản xuất tôm theo chuỗi xuất khẩu vào thị trường Mỹ
Để đưa được con tôm vào thị trường Mỹ, Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV- Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng) sẽ cùng các tỉnh Sóc Trăng, Trà Vinh, Cà Mau thí điểm lựa chọn các nhà nuôi tôm, cung ứng thức ăn, cơ sở hạ tầng, ngân hàng… tạo thành một chuỗi khép kín theo quy trình chuẩn
Nuôi tôm ngày càng khó ăn
Ông Trần Hữu Mai - người nuôi tôm lâu năm tại huyện Trần Đề (Sóc Trăng) chia sẻ: “Gia đình tôi đã có mấy chục năm nuôi tôm, nhưng chưa bao giờ phải đối mặt với nhiều thách thức như hiện nay, nào là biến đổi khí hậu, nào là giá thức ăn nuôi tôm tăng cao Mỗi ngày, tôi phải trả hơn 20 triệu đồng tiền mua thức ăn cho tôm, chưa kể giá điện cũng tăng, trong khi vay vốn ngân hàng thì rất nhiều thủ tục rườm rà…”
Trang 8Nông dân ĐBSCL thu hoạch tôm
Trang 9Ông Nguyễn Đức Tùng - Giám đốc điều hành Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân cho biết: Khi hình thành, Ban đã thúc đẩy hỗ trợ cho các doanh nghiệp nông nghiệp nhằm đưa xuất khẩu tôm đạt kim ngạch 10
tỷ USD vào năm 2025
Trước đó, tháng 1.2019, cựu Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ John Kerry đã có chuyến làm việc tại Việt Nam và trong buổi làm việc này, Seafood Watch (SW) – một tổ chức phi chính phủ của Mỹ chuyên đánh giá chất lượng thủy sản nhập khẩu vào thị trường Mỹ, đã chọn Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân làm đối tác phía Việt Nam để tư vấn cho Chính phủ về tiêu chuẩn tôm thương phẩm nếu muốn xuất khẩu vào thị trường Mỹ
Ông Tùng cho biết, để tìm hướng phát triển bền vững cho con tôm Việt Nam, Seafood Watch và Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân đã đưa ra giải pháp tại chuỗi hội thảo “Mô hình sản xuất tôm theo chuỗi đạt tiêu chuẩn xuất khẩu vào thị trường Mỹ”, diễn ra từ ngày 22 - 24.2 tại Sóc Trăng, Trà Vinh và Cà Mau
Theo đó, kết quả của các hội thảo này sẽ được đưa ra thảo luận tại phiên hiến kế của Diễn đàn Kinh tế Việt Nam (ViEF) trước khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong phiên toàn thể dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 3.2019 tại Hà Nội
Trang 10SW sẽ kiểm tra mẫu từ các cơ sở nuôi tôm và hồ sơ từ các nhà chế biến (ảnh
minh họa) Ảnh: T.X
Cũng theo ông Tùng, khi tất cả người dân, nhà sản xuất, ngân hàng, các doanh
nghiệp hỗ trợ… cùng ngồi với nhau với tinh thần bình đẳng, hài hòa lợi ích, nâng
cao giá trị thương phẩm tôm thì chuỗi giá trị sẽ giải quyết được vấn đề đặt ra với
con tôm hiện nay
Chuỗi liên kết này gồm các doanh nghiệp trong ngành như nhà sản xuất, công ty
giống, thu mua, chế biến và thị trường Cơ chế chuỗi là các bên cung cấp nguồn
lực trực tiếp cho hộ nông dân và ngân hàng trả tiền Ở đó, ngân hàng giống như
đối tác vừa quản lý - hỗ trợ tài chính, vừa giám sát thực hiện và đưa ra hình phạt
chặt chẽ Đây là mô hình chia sẻ rủi ro và lợi nhuận trong nuôi tôm
Cũng tại hội thảo vừa qua, các chuyên gia đều cho rằng nếu không tối ưu hóa
diện tích nuôi tôm, đầu tư, ứng dụng công nghệ nhiều hơn, với diện tích hiện tại mà vẫn đạt được 10 tỷ USD mà
"90% các nhà bán lẻ lớn nhất của Mỹ sẽ chỉ mua thủy, hải sản
từ các nhà cung cấp đảm bảo bền vững môi trường Ở châu
Âu, tỷ lệ này là 75% Họ (những nhà bán lẻ) có lịch trình cụ thể, chuẩn bị từ 2-3 năm tới nhu cầu cho các sản phẩm mang tính bền vững rất cao và nhu cầu này tăng theo từng năm”
Ông Josh Madeira
Trang 11Đề xuất mô hình chuỗi thí điểm
Ông Josh Madeira - phụ trách chính sách bảo tồn biển của SW chia sẻ: “Mỹ đánh giá tôm Việt Nam ở mức Red, tức
là tránh mua, không nên mua các sản phẩm này Chúng tôi cho rằng, nếu đánh giá ở tầm quốc gia như vậy thì chưa chính xác, ở đâu đó tại các địa phương vẫn có các nhà cung cấp tốt hơn và chúng tôi muốn làm việc với các địa phương để tìm ra những mô hình làm tốt, có những đánh giá tốt hơn”
Hệ thống đánh giá của SW khác với các chứng nhận, tiêu chuẩn khác Với các chứng nhận, đa phần các doanh nghiệp nuôi tôm, nhà sản xuất mời một số đơn vị vào đánh giá cho đơn vị ấy, trong khi SW đánh giá từ người tiêu dùng của Mỹ theo các tiêu chí như sản phẩm đó có bảo vệ môi trường hay không, định hướng cho người tiêu dùng dùng sản phẩm bền vững với môi trường, chứ không phải chỉ là những nhà xuất khẩu
Cách tiếp cận của SW là phục vụ thị trường Mỹ nên phải biết được các hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ có được chấp nhận hay không… từ đó đưa ra các tiêu chí như về luật pháp, thức ăn, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường…
để áp dụng cho các nhà nuôi tôm
Sau đó, SW sẽ kiểm tra mẫu từ các cơ sở nuôi tôm và hồ sơ từ các nhà chế biến Nếu đảm bảo tiêu chuẩn, tôm sẽ được khuyến cáo màu xanh để khách hàng Mỹ lựa chọn
Đại diện Ban IV cũng cho biết, từ các tiêu chuẩn của SW, Ban IV và các địa phương: Sóc Trăng, Trà Vinh, Cà Mau
sẽ thí điểm lựa chọn các nhà nuôi tôm, cung ứng thức ăn, cơ sở hạ tầng, ngân hàng… tạo thành một chuỗi khép kín theo quy trình chuẩn
Bước đầu sẽ thực hiện thí điểm từ 10-50 ao nuôi tôm/địa phương để đảm bảo chất lượng tôm thương phẩm của Việt Nam có thể đạt được thẻ vàng, thẻ xanh vào thị trường Mỹ SW cũng sẽ đưa doanh nghiệp thu mua của Mỹ sang Việt Nam để chọn lọc các nhà cung cấp đảm bảo, nhằm
thu mua tôm Việt Nam (Dân Việt 27/2, Phương Vy) đầu trang
Nắng hạn đe dọa nghêu nuôi ở Bến Tre
Nắng hạn đang diễn ra khiến độ mặn tại các địa phương ở tỉnh Bến Tre tăng cao, làm người nuôi nghêu
lo lắng và tìm cách ứng phó để bảo vệ vật nuôi
Một số người nuôi nghêu ở huyện Ba Tri cho biết, để hạn chế mức thấp nhất lượng nghêu bị thiệt hại
do nắng nóng và độ mặn, các HTX ở địa phương đã chỉ đạo xã viên chủ động tập trung khai thác, san chiết số lượng nghêu, nhằm trải mỏng mật độ nuôi
Trang 12Các HTX đang khẩn trương thu hoạch nghêu
Anh Huỳnh Trung Phong, người nuôi nghêu ở huyện Ba Tri lo lắng: “Thời tiết đang diễn biến cực đoan, phức tạp khiến chúng tôi thêm lo lắng Nếu không gặp bất lợi, với diện tích nuôi khoảng
2.000m2 của gia đình tôi, khi thu hoạch sẽ cho lợi nhuận hơn 30 triệu đồng Chúng tôi mong chính quyền địa phương sớm đưa ra giải pháp kịp thời để hạn chế thiệt hại”
Trên địa bàn tỉnh Bến Tre có 9 HTX nuôi nghêu thương phẩm, với diện tích hơn 7.400ha Trong đó trên 3.750ha đang thả nuôi Cụ thể, có khoảng 340ha diện tích nghêu sinh sản và 3.410ha nghêu thương phẩm Thời điểm này, số lượng nghêu sinh sản và nghêu thương phẩm tương đối lớn, tập trung ở các HTX An Thủy, Tân Thủy, huyện Ba Tri; Rạng Đông, huyện Bình Đại và Thạnh Lợi, Bình Minh, huyện Thạnh Phú
Ông Phan Hoàng Vân, Giám đốc HTX Nuôi nghêu Rạng Đông, huyện Bình Đại thông tin: “HTX khuyến khích xã viên tiến hành san chiết nghêu nuôi mật độ mỏng, vừa phải để bảo vệ lượng nghêu nuôi Đồng thời, đơn vị đang tập trung công tác quản lý môi trường tại vùng nuôi nghêu và phối hợp với địa phương tiến hành khảo sát thường xuyên các bãi nuôi, nhằm kịp thời phát hiện sớm những tác hại của yếu tố môi trường, thời tiết… Từ đó, sẽ đưa ra những giải pháp kịp thời”
Ông Vân còn cho biết thêm, các xã viên đang bước vào khai thác nghêu thương phẩm, đối với nghêu
có trọng lượng từ 40 – 80 con/kg, sản lượng thu hoạch có khoảng 500 tấn “Nhằm hạn chế thiệt hại, chúng tôi đã chỉ đạo xã viên tiến hành thu hoạch để san thưa mật độ nuôi HTX sẽ tranh thủ thời gian trước tháng 3 và điều kiện thuận lợi của thủy triều để thu hoạch toàn bộ các lô nghêu đạt kích cỡ
thương phẩm, tuyệt đối không đợi giá”, ông Vân nhấn mạnh