POWER POINT BÀI NHỮNG TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ

BLHS năm 2015 Chương IV: Những trường hợp loại trừ TNHS Điều 20: Sự kiện bất ngờ Điều21: Tình trạng không có NLTNHS Điều 22: Phòng vệ chính đáng Điều 23: Tình thế cấp thiết Điều 24: Gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội Điều 25: Rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ Điều 26: Thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên

Trang 3

Tài liệu học tập:

CÁC TÌNH TIẾT LOẠI TRỪ TÍNH CHẤT PHẠM TỘI CỦA HÀNH VI

- Hướng dẫn học tập môn LHS phần chung – ĐH Luật TP.HCM

- Giáo trình phần chung Luật hình sự Việt Nam - Trường ĐHL TP HCM

- Bộ luật Hình sự nước CHXHCNVN năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017

Trang 6

BLHS năm 2015 Chương IV: Những trường hợp loại trừ

- Điều 26: Thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên

CÁC TÌNH TIẾT LOẠI TRỪ TÍNH CHẤT PHẠM TỘI CỦA

HÀNH VI

CÁC TÌNH TIẾT LOẠI TRỪ TÍNH CHẤT PHẠM TỘI CỦA

HÀNH VI

Trang 7

Tình tiết loại trừ tính nguy hiểm cho xã hội của hành

vi

1

Tình tiết loại trừ tính có lỗi

2 NỘI

DUNG

Trang 8

Phòng vệ chính đáng (Điều 22 BLHS) Phòng vệ chính đáng (Điều 22 BLHS) 1

Gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội

(Điều 24 BLHS) 3

Rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa

học, kĩ thuật và công nghệ (Điều 25 BLHS)

4

5 Thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên

(Điều 26 BLHS)

Tình thế cấp thiết (Điều 23 BLHS) Tình thế cấp thiết (Điều 23 BLHS)

Trang 10

Phòng vệ chính đáng (Điều 22 BLHS) Phòng vệ chính đáng (Điều 22 BLHS) 1

Gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội

(Điều 24 BLHS) 3

4

5 Thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên

(Điều 25 BLHS)

Tình thế cấp thiết (Điều 23 BLHS) Tình thế cấp thiết (Điều 23 BLHS)

Trang 13

1.PHÒNG VỆ CHÍNH ĐÁNG

Trang 14

Bị hiểu nhầm là bắt cóc trẻ con, cha

bị đâm chết

Trang 15

Từ người bị hại NGƯỜI PHẠM TỘI

Trang 16

Sự thờ ở, vô cảm khi thấy người khác bị xâm hại

Trang 17

a.Khái niệm phòng vệ chính đáng

“Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ

quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức, mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.”

“Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ

quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức, mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.”

Trang 18

NGƯỜI ĐANG CÓ HÀNH VI

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm

- Quyền hoặc lợi ích chính đáng của

Trang 19

5 Phòng vệ chính đáng là quyền của mỗi công dân, không

phải là nghĩa vụ pháp lý của công dân.

Lợi ích cần bảo vệ trong phòng vệ chính đáng Lợi ích cần bảo vệ trong phòng vệ chính đáng

2

Phòng vệ chính đáng không có nghĩa là tự xử lý Phòng vệ chính đáng không có nghĩa là tự xử lý6

Trang 20

b Điều kiện của phòng vệ chính đáng

20

Nghị quyết TANDTC 1986

02/HĐTP-Điều 22 BLHS năm 2015

Điều 22 BLHS năm 2015

b.22

b.1

Trang 21

TÌNH HUỐNG PHÁP LUẬT

VÍ DỤ 1:

Trang 23

Có sự tấn công nguy hiểm đáng kể và trái pháp

luật -

Sự tấn công xâm hại quyền, lợi ích chính đáng của người bị tấn công, của người khác hoặc lợi ích của nhà nước, cơ quan, tổ chức

Trang 24

luật -

Trang 25

SỰ TẤN CÔNG NGUY HIỂM ĐÁNG KỂ

kể và trái pháp luật

Có sự tấn công nguy hiểm đáng

kể và trái pháp luật

Xâm phạm

Người mắc bệnh tâm thần

Người chưa đủ tuổi chịu TNHS

HÀNH VI CỦA CON NGƯỜI

Trang 26

luật -

Sự tấn công xâm hại quyền, lợi ích chính đáng của người bị tấn công, của người khác hoặc lợi ích của nhà nước, cơ quan, tổ chức

Trang 27

luật -

Sự tấn công xâm hại quyền, lợi ích chính đáng của người bị tấn công, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức

Trang 28

Đang gây thiệt hại hoặc đe

doạ gây thiệt hại

Quan hệ xã hội được pháp

Trang 29

Đang diễn ra

Kết thúc

Trang 30

Đang diễn ra

Kết thúc

Chưa xảy ra

Xảy ra ngay tức khắc

Trang 31

Đã kết thúc

Kết thúc

PHÒNG VỆ CHÍNH ĐÁNG

Khôn g phải

Kh ôn

g

ph ải

Trang 32

Khắc phục được thiệt hại

Đã kết thúc

Trang 33

Bắt giữ

cướp giật tài sản Các đối tượng cướp, cướp giật tài sản

Trang 34

Đang diễn ra Đã kết thúc

Kết thúc

PHÒNG VỆ CHÍNH ĐÁNG

Xảy ra ngay tức khắc Thời điểm

Trách nhiệm hình sự

Trách nhiệm

hình sự

Trang 35

Hành vi phòng vệ phải nhằm vào chính người có

hành vi tấn công -

Sự phòng vệ phải trong giới hạn cần thiết -

Trang 36

Trang 37

không được phép gây thiệt hại cho Người thứ 3

Hành vi phòng vệ phải

PVCĐ

b.2 Các điều kiện về nội dung và phạm vi quyền phòng vệ

Trang 38

Hành vi phòng vệ

-Chỉ được gây thiệt hại

Tính mạng, sức khỏe

Tính mạng, sức khỏe Tài sản

Danh dự, nhân phẩm

b.2 Các điều kiện về nội dung và phạm vi của quyền phòng vệ

Trang 39

Sự phòng vệ phải trong giới hạn cần thiết -

Trang 40

Điều kiện

Dùng những biện pháp, mức

độ chống trả cần

thiết

Dùng những biện pháp, mức

Hành

vi tấn công

Trang 41

Cần thiết

Tính chất của QHXH bị đe dọa xâm hại

Sức mạnh, sức mãnh liệt của hành vi tấn công

Sức mạnh và khả năng phòng vệ

Trang 43

Hành vi xâm hại của Tấn là

Hành vi của chị Quế được xác định

là cần thiết

4

Trang 44

“Vượt quá giới hạn của PVCĐ là hành vi chống trả

rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính

chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi

xâm hại

Người có hành vi vượt quá giới hạn của PVCĐ phải

chịu TNHS theo quy định của Bộ luật này”

Trang 45

Đánh giá sai tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi tấn công

Dùng những biện pháp, mức độ phòng vệ

Vượt quá giới hạn của phòng

vệ chính đáng (K2.Điều 22 BLHS)

Vượt quá giới hạn của phòng

vệ chính đáng (K2.Điều 22 BLHS)

Người

có hành vi tấn công

Người

có hành vi tấn công

Trang 49

VÍ DỤ 2:

Trang 50

Điền có hành vi chống trả, cầm dao đâm chết anh

Bảo

PHÒNG VỆ TƯỞNG TƯỢNG

Tưởng anh Bảo là người bắt c

óc trẻ em

Trang 51

2.TÌNH THẾ CẤP THIẾT

Trang 52

a.Khái niệm tình thế cấp thiết

“TTCT là tình thế của người vì muốn tránh gây thiệt hại cho quyền, lợi ích hợp pháp của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức

mà không còn cách nào khác là phải gây 1 thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa

Hành vi gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết không phải là tội phạm”

“TTCT là tình thế của người vì muốn tránh gây thiệt hại cho quyền, lợi ích hợp pháp của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức

mà không còn cách nào khác là phải gây 1 thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa

Hành vi gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết không phải là tội phạm”

Trang 53

Lợi ích khác được pháp luật bảo vệ

Tình thế cấp thiết không phải là tội phạm

- Quyền, lợi ích hợp pháp của mình,

Gây thiệt hại nhỏ hơn

Tránh gây thiệt hại

lớn hơn

Khái niệm tình thế cấp thiết (K1Đ23 BLHS)

Trang 54

Là tình tiết loại trừ tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi

1

Hành động trong tình thế cấp thiết là quyền

của mỗi công dân

2

Mục đích của TTCT là nhằm ngăn ngừa và khắc phục sự nguy hiểm đang thực tế đe dọa đến các lợi ích nói trên.

3

5 Hành động trong TTCT phải thỏa mãn những điều

kiện theo quy định của BLHS

Ý nghĩa của TTCT: hy sinh 1 lợi ích nhỏ hơn để bảo vệ 1

lợi ích lớn hơn

Ý nghĩa của TTCT: hy sinh 1 lợi ích nhỏ hơn để bảo vệ 1

lợi ích lớn hơn 4

Trang 55

b Điều kiện của tình thế cấp thiết

Đ Đ

b.22

b.1

Trang 56

Có sự nguy hiểm đáng kể do các nguồn nguy

hiểm khác nhau-

Trang 57

Sự nguy hiểm gây thiệt hại cho quyền, lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức

Trang 58

Sự nguy hiểm gây thiệt hại cho quyền, lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức

Trang 59

Các quyền, lợi ích được PL bảo

Bắt đầu xảy ra trên thực tế

và chưa kết thúc

Bắt đầu xảy ra trên thực tế

và chưa kết thúc

b.1 Điều kiện về tính chất của sự nguy hiểm

Trang 60

Sự nguy hiểm đã diễn

ra trên thực tế

Sự nguy hiểm đã dừng lại trên thực tế

TÌNH THẾ CẤP

THIẾT

Đang diễn ra

Kết thúc

Trang 62

Khoảng 16h ngày29/3/2020, trên tỉnh lộ 359C thuộc địa bàn xã Hòa Bình, Huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng, anh Đỗ Văn Tiến, trú tại huyện Thuỷ Nguyên, TP Hải Phòng đang điều khiển xe tải chở đá thì bất ngờ chiếc xe máy của 2 nữ sinh đi trước anh va chạm vào 1 chiếc xe khác Cả 2 cô gái ngã lăn ra đường cách đầu xe anh chỉ khoảng 3 m Trước tình thế đó, anh Tiến quyết định đánh lái sang bên trái, xe lao vào làn đường ngược chiều và va quệt vào 2 xe ô tô đang đỗ bên đường làm 2 xe hư hỏng nặng lên tới

245 triệu đồng, xe tải bị lật nghiêng khiến anh bị thương. 62

Ví dụ: Sự nguy hiểm đang diễn ra

Trang 64

ra trên thực tế Sự nguy hiểm đã dừng Sự nguy hiểm đã dừng lại trên thực tế lại trên thực tế

Trang 65

Trong lúc A đang bơm xăng từ xe bồn vào cây

xăng của ông B tại xã X, C là khách đợi mua

xăng đã đứng hút thuốc cạnh đó A đã cảnh báo

nguy hiểm và yêu cầu C dập tắt thuốc lá ngay

lập tức Tuy nhiên, thay vì dùng chân dập tắt

điếu thuốc lá đang hút, C lại dùng tay búng

điếu thuốc ra đường.

Do gió to làm cho điếu thuốc đang cháy dở bay

lệch hướng và rơi trúng vòi xăng đang bơm vào

cây xăng Ngay lập tức, xe bồn bốc cháy ngùn

ngụt Nhận thấy nguy cơ phát nổ cao, khả năng

gây thiệt hại lớn vì lúc đó rất đông người và xe

đang chờ bơm xăng Do đó A đã nhanh chóng

điều khiển xe bồn lao qua đường và phi thẳng

sang 1 khu vườn cây cảnh nhà ông D. Sau đó xe

bồn phát nổ gây thiệt hại lớn lên tới 300 triệu

đồng cho vườn cây cảnh nhà ông D, A may mắn

đã nhảy xuống xe kịp thời nên thoát chết.

Ví dụ: Sự nguy hiểm đe dọa xảy ra ngay tức khắc

Trang 66

Hanh vi gây thiệt thại là biện pháp cuối cùng và

duy nhất -

Trang 67

Điều kiện

KQ và khả năng chủ quan

Lựa chọn những giải pháp được coi là biện pháp cuối cùng, duy

nhất

Lựa chọn những giải pháp được coi là biện pháp cuối cùng, duy

Sự nguy hiểm

Trang 68

Việc gây thiệt thại là biện pháp cuối cùng và duy

nhất -

Trang 69

Hy sinh 1 lợi ích nhỏ hơn để bảo vệ 1 lợi ích

lớn hơn

Hy sinh 1 lợi ích nhỏ hơn để bảo vệ 1 lợi ích

lớn hơn

Trang 70

“Trong trường hợp thiệt hại gây ra rõ ràng vượt

quá yêu cầu của tình thế cấp thiết thì người gây ra

thiệt hại phải chịu TNHS”

Trang 71

Điều kiện

Sử dụng những biện pháp

Vượt quá yêu cầu của tình

thế cấp thiết (K2.Điều 23 BLHS)

Thiệt hại cần ngăn ngừa

Trang 73

Ngày 4/9/2018 khi đang đi xe

máy trên cầu Thăng Long A có

phát hiện 1 người phụ nữ đứng

trên thành cầu có dấu hiệu tự

tử A vội vàng xuống xe và chạy

ra kéo tay người phụ nữ xuống

Tuy nhiên hành động của A quá

mạnh đã làm chị kia ngã đập gáy

xuống mặt đường khiến người

phụ nữ bị thương nghiêm trọng

và trên đường đi đến bệnh viện

thì người phụ nữ này tử vong.

Vượt quá yêu cầu của TTCT

Trang 75

Gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội (Điều 24 BLHS)

“Hành vi của người để bắt giữ người thực hiện hành

vi phạm tội mà không còn cách nào khác là buộc phải

sử dụng vũ lực cần thiết gây thiệt hại cho người bị

bắt giữ thì không phải là tội phạm”

“Hành vi của người để bắt giữ người thực hiện hành

vi phạm tội mà không còn cách nào khác là buộc phải

sử dụng vũ lực cần thiết gây thiệt hại cho người bị

bắt giữ thì không phải là tội phạm”

Trang 76

Có người thực hiện tội phạm

Có người thực hiện tội phạm 1

Có quyền được bắt giữ người thực hiện tội phạm (theo quy định của PL)

2

Việc sử dụng vũ lực là cách duy nhất để có thể bắt giữ người thực hiện tội phạm

3

4 Việc sử dụng vũ lực phải trong mức độ cần thiết

Trang 77

Cần thiết

Tính chất QHXH của hành vi PT

Mức độ thiệt hại

do hành vi PT gây ra

Mức độ thiệt hại

do hành vi PT gây ra

Mức độ chống đối của người thực hiện HVTP

Điều kiện, khả năng bắt giữ người PT

Trang 78

Vượt quá mức cần thiết của gây thiệt hại trong

khi bắt giữ người (K2.Điều 24 BLHS)

Vượt quá mức cần thiết của gây thiệt hại trong

khi bắt giữ người (K2.Điều 24 BLHS)

“Trường hợp gây thiệt hại do sử dụng vũ lực rõ

ràng vượt quá mức cần thiết, thì người gây ra

thiệt hại phải chịu TNHS”

Trang 79

Điều Kiện KQ và

CQ

Sử dụng vũ lực vượt quá giới hạn cần thiết

Người thực hiện tội phạm

Trang 80

4.RỦI RO TRONG NGHIÊN CỨU, THỬ NGHIỆM, ÁP DỤNG

TIẾN BỘ KHOA HỌC, KĨ THUẬT VÀ CÔNG NGHỆ

Trang 81

Rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kĩ

thuật và công nghệ (Điều 25 BLHS)

“Hành vi gây thiệt hại trong khi thực hiện việc nghiên

cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kĩ thuật

và công nghệ mới mặc dù đã tuân thủ đúng các quy

trình, quy phạm, áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng

ngừa thì không phải là tội phạm”

“Hành vi gây thiệt hại trong khi thực hiện việc nghiên

cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kĩ thuật

và công nghệ mới mặc dù đã tuân thủ đúng các quy

trình, quy phạm, áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng

ngừa thì không phải là tội phạm”

Trang 82

Các hoạt động này phải có tính mới Mục đích của 3 hoạt động này là hướng tới lợi ích cho XH

2

Các quy trình, quy phạm có liên quan đến hoạt động đã được tuân thủ đúng

3

4 Các biện pháp phòng ngừa trong điều kiện chung

cho phép được áp dụng đầy đủ

Trang 83

“Người nào không áp dụng đúng quy trình, quy phạm,

không áp dụng đầy đủ biện pháp phòng ngừa mà gây

thiệt hại thì vẫn phải chịu trách nhiệm”

“Người nào không áp dụng đúng quy trình, quy phạm,

không áp dụng đầy đủ biện pháp phòng ngừa mà gây

thiệt hại thì vẫn phải chịu trách nhiệm”

Định dạng
Số trang	92
Dung lượng	13,03 MB

POWER POINT BÀI NHỮNG TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ

Hànhvi phạm tội chiến tranh (Điều 423 BLHS)