Các sắc lệnh , Nghị định, Chỉ thị cuat Nhà nước về vấn nạn này đã được quán triệt và tổ chức thực hiện đã góp phần đấu tranh chống tham nhũng, làm trong sạch bộ máy Nhà nước, nâng cao nă
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHÚ YÊN TRUNG TÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
-
-BÀI THAM DỰ
CUỘC THI TÌM HIỂU PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG
Họ tên người dự thi: Nguyễn Khánh Hy
Ngày, tháng, năm sinh: 11/02/1990
Số căn cước công dân (hoặc số CMT): 221270078
Địa chỉ: 01 Nguyễn Văn Huyên, Phường 7, TP Tuy Hòa, Tỉnh Phú Yên.
Đơn vị công tác: Trung tâm Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Phú Yên.
Điện thoại: 0979547138
Phú Yên, Tháng 9/2021
Trang 2BÀI DỰ THI TÌM HIỂU PHÁP LUẬT PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG
Họ tên người dự thi: Nguyễn Khánh Hy
Ngày, tháng, năm sinh: 11/02/1990
Số căn cước công dân (hoặc số CMT): 221270078
Địa chỉ: 01 Nguyễn Văn Huyên, Phường 7, TP Tuy Hòa,
Tỉnh Phú Yên.
Đơn vị công tác: Trung tâm Khoa học và Công nghệ,
Trường Đại học Phú Yên.
Điện thoại: 0979547138
A PHẦN THI TRẮC NGHIỆM
(Ghi phương án trả lời của từng câu hỏi vào ô đáp án tương ứng)
Trang 3Câu 4 D Câu 13 B Câu 22 A
Câu 9
B PHẦN TỰ LUẬN Anh (chị) hãy trình bày và phân tích các giai đoạn phát triển của pháp luật về phòng, chống tham nhũng ở nước ta từ năm
1945 đến nay?
Tham nhũng là một hiện tượng xã hội, tồn tại ở mọi quốc gia, không phân biệt chế độ chính trị - xã hội, hiện diện trong tất cả các lĩnh vực khác nhau của đời sống
xã hội, không phân biệt trình độ phát triển Ở nước ta, trong công cuộc đổimới, phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế, việc phòng, chống tham nhũng (PCTN) có ý nghĩa chính trị, xã hội, pháp lý rất quan trọng Công tác này góp phần khôi phục kỷ cương trong Đảng, tăng cường sức mạnh và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Nhà nước Từ đó, lòng tin của quần chúng nhân dân củng cố, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, công chức, các quan hệ xã hội phát triển lành mạnh hơn và công bằng xã hội được thực hiện hiệu quả hơn Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng có bài phát biểu tiên quyết mạnh mẽ cho chiến dịch đốt lò “không vùng cấm”; hay bài T.S Lưu Hoàng Vân, Phó Viện trưởng Viện Thanh tra và Phòng chống tham nhũng nói về “Đổi mới sự lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới”…; tất cả nhằm khơi dậy lòng tự trọng, đề cao tinh thần yêu
Trang 4nước, ý chí của những người đảng viên, người cán bộ trong sáng có tâm có tầm biết chăm lo cho đời sống nhân dân, cho dân tộc ngày càng phồn vinh
Với tinh thần trên, ngày 20/11/2018, kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2019 Để luật sớm đi vào cuộc sống, ngày 11/7/2019, Thủ tướng Chính phủ đã
có Quyết định số 861/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về PCTN giai đoạn 2019-2021” Để triển khai có hiệu quả và thực chất thì chúng ta có nhiều hình thức làm khác nhau, một trong những hình thức để người dân, cán bộ, công chức, viên chức biết tới nhiều nhất là tham gia, theo dõi các cuộc thi tìm hiểu về pháp luật hiện hành, và cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật về phòng, chống tham nhũng” là một trong số đó Việc tìm hiểu và phân tích kiến thức về các giai đoạn phát triển của pháp luật về PCTN ở nước ta từ năm 1945 đến nay giúp công dân chúng ta không chỉ nắm rõ được sự hình thành của Luật PCTN ở nước ta mà còn cho chúng ta thấy sự vận động không ngừng nghỉ, luôn song hành của Pháp luật Việt Nam phù hợp với điều kiện phát triển của kinh tế và xã hội nước nhà Từ đó, chúng
ta có thể đưa ra những nhận định đúng đắn về tình hình tham nhũng trong thời gian gần đây, cũng như có đề xuất giải pháp nào để ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng ở nước
ta trong thời gian tới
Ở Việt Nam, ngay từ những ngày đầu hình thành Nhà nước kiểu mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cảnh báo về tệ nạn tham nhũng, lấy của công dùng vào việc tư, quên cả thanh liêm, đạo đức và coi trộm cắp tiền bạc của nhân dân, gây tổn hại kinh
tế cho Chính phủ cũng là mật thám, phản quốc Lịch sử nước ta cho thấy, đấu tranh
Trang 5chống tệ nạn tham nhũng luôn gắn liền với quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Việt Nam
Giai đoạn kháng chiến kiến quốc đến năm 1986, Nhà nước ta đã ban hành các văn bản pháp luật chống tham ô, quan liêu, lãng phí Các sắc lệnh , Nghị định, Chỉ thị cuat Nhà nước về vấn nạn này đã được quán triệt và tổ chức thực hiện đã góp phần đấu tranh chống tham nhũng, làm trong sạch bộ máy Nhà nước, nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý trong suốt thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo
vệ và xây dựng chủ nghĩa xã hội
Pháp lệnh chống tham nhũng được Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành năm 1998 và được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2000 là cơ sở pháp lý quan trọng bước đầu cho công tác đấu tranh chống tham nhũng Nội dung của Pháp lệnh tập trung chủ yếu vào việc “chống” tham nhũng trên cơ sở các quy định về trừng trị,
xử lý tội phạm và tài sản tham nhũng Với sự ra đời của Pháp lệnh chống tham nhũng năm 1998 và các văn bản pháp luật khác, như: Bộ luật hình sự; Pháp lệnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; Pháp lệnh cán bộ, công chức…,cuộc đấu tranh PCTN ở nước ta bước đầu đạt được một số kết quả nhất định Tuy nhiên, việc thực hiện các quy định của Pháp lệnh chống tham nhũng trong giai đoạn này đã bộc lộ nhiều khiếm khuyết, bất cập, chưa đáp ứng được các yêu cầu của quá trình hội nhập
và phát triển
Khắc phục những hạn chế của Pháp lệnh chống tham nhũng năm 1998, xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn, Luật Phòng, chống tham nhũng được Quốc hội khoá XI tại
Kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29-11-2005 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01-6-2006 được coi là một liệu pháp mới cho cuộc đấu tranh PCTN Luật Phòng, chống tham nhũng gồm có 8 chương, 92 điều, đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29/11/2005 và được Chủ tịch Trần Đức Lương ký công bố ngày 09/12/2005 Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/6/2006 Pháp lệnh chống tham nhũng ngày 26/02/1998 và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh chống tham nhũng ngày 28/4/2000 hết hiệu lực kể từ ngày luật này có hiệu lực Với 48 điều trên tổng số 92 điều là các quy định
về “phòng ngừa tham nhũng”, có thể nói tư tưởng phòng ngừa được thể hiện rất rõ nét trong Luật PCTN năm 2005 Từ khi ban hành Luật PCTN năm 2015, Quốc hội
đã tiến hành sửa đổi, bổ sung 2 lần, cụ thể: Lần thứ nhất là vào ngày 04/08/2007, Quốc hội khóa XI đã thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCTN, Luật có có hiệu lực thi hành kể từ ngày 17/08/2007; Lần thứ 2 là vào ngày
Trang 623/11/2012, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCTN, Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/02/2013
Ngày 20/11/2018, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIV đã thông qua Luật phòng, chống tham nhũng (PCTN) thay thế Luật PCTN số 55/2005/QH11 (được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 01/2007/QH12 và Luật số 27/2012/QH13) Luật PCTN năm 2018 gồm 10 Chương, 96 Điều sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01-7-2019 với một số nội dung
cơ bản sau: Luật này quy định về phòng ngừa, phát hiện tham nhũng; xử lý tham
nhũng và hành vi khác vi phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng Công tác thực hiện phòng chống tham nhũng, lãng phí, của các cấp, các ngành, các cơ quan,
Trang 7tổ chức, đơn vị; góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm cho các cán bộ, công chức, viên chức và mỗi người dân về công tác lãng phí, phòng, chống tham nhũng Như vậy so với Luật hiện hành, Luật PCTN năm 2018 đã thay cụm từ “xử lý người có hành vi tham nhũng” bằng cụm từ “xử lý tham nhũng” nhằm mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật bao gồm cả việc xử lý người có hành vi tham nhũng, xử lý cơ quan,
tổ chức, cá nhân có hành vi khác vi phạm pháp luật về PCTN Chương VII của Luật
đã quy định việc áp dụng Luật PCTN đối với doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước Quy định này thể hiện tinh thần từng bước mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật đối với khu vực ngoài nhà nước Về các hành vi tham nhũng: Luật đã quy định riêng về các hành vi tham nhũng trong khu vực nhà nước và các hành vi tham nhũng khu vực ngoài nhà nước Tại Nghị định số 59/2019/NĐ-CP, đã quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng
Bên cạnh đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều nghị định, quyết định, chỉ thị để cụ thể hóa Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X), Luật PCTN, Chiến lược quốc gia PCTN đến năm 2020 và Kế hoạch thực thi Công ước của Liên Hợp quốc về Chống tham nhũng… trong đó có các quy định về minh bạch tài sản, thu nhập; chuyển đổi vị trí công tác đối với cán bộ, công chức, viên chức; tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công như: trụ sở, trang thiết bị và phương tiện làm việc; tặng quà, nhận quà và nộp lại quà tặng; xử lý trách nhiệm người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra tham nhũng; vai trò, trách nhiệm của xã hội trong PCTN; trả lương qua tài khoản đối với các đối tượng hưởng lương từ ngân sách; đưa nội dung PCTN vào chương trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng v.v… Với quyết tâm, nỗ lực của các tổ chức Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và cả hệ thống chính trị, công tác PCTN, lãng phí đã có những chuyển biến tích cực cả về nhận thức, hành động và đạt được những kết quả bước đầu, nhất là trong phòng ngừa, công khai, minh bạch hóa, cải cách thủ tục hành chính, quản lý tài sản công
Tháng 02/2013, Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN được thành lập Từ đó đến nay, nhất là trong nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng, công tác PCTN được lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện ráo riết, quyết liệt, kiên trì, đồng bộ, toàn diện, bài bản, đi vào chiều sâu với quyết tâm chính trị rất cao, đạt được nhiều kết quả chính trị quan trọng Tham nhũng từng bước được kiềm chế, ngăn chặn, có chiều hướng thuyên giảm, góp phần quan trọng làm trong sạch bộ máy Đảng, Nhà nước, giữ vững ổn định chính trị, phát triển KT-XH, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, nâng cao vị thế, uy tín của nước ta trên trường quốc tế Kết quả đạt được trong công tác PCTN thời gian qua đã khẳng định những mục tiêu, quan điểm, chủ
Trang 8trương, giải pháp của Đảng, Nhà nước về PCTN là hoàn toàn đúng đắn và phù hợp với yêu cầu thực tiễn Theo kết quả điều tra dư luận xã hội do Ban Tuyên giáo Trung ương tiến hành mới đây, tuyệt đại đa số ý kiến người dân (93%) bày tỏ tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng trong đấu tranh PCTN
Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành hơn 200 văn bản về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và PCTN Đảng đoàn Quốc hội, Ban cán sự đảng Chính phủ đã lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng, đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện pháp luật, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng về quản lý kinh tế - xã hội và PCTN; từng bước hạn chế nguyên nhân phát sinh tiêu cực, tham nhũng, “lợi ích nhóm” Quốc hội đã sửa đổi,
bổ sung, ban hành mới 259 luật, pháp lệnh, nghị quyết, nhất là Luật PCTN, Bộ luật
Trang 9tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự, Luật Giám định tư pháp, Luật Tố cáo, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Luật Tiếp cận thông tin Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 1.172 nghị định, 966 nghị quyết, 488 quyết định; các bộ, ngành, địa phương đã ban hành gần 88 ngàn văn bản để triển khai thực hiện chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về PCTN
Công tác cán bộ, cải cách hành chính, công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị và các giải pháp phòng ngừa tham nhũng được tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện và đạt kết quả tích cực Công tác cán bộ có nhiều đổi mới, dân chủ, chặt chẽ, công khai, minh bạch Tình trạng chạy chức, chạy quyền, cục bộ, địa phương, “lợi ích nhóm” đã giảm hẳn Chính phủ
và các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý; tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình,
xử lý trách nhiệm người đứng đầu, cải cách tiền lương vừa tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, vừa có tác dụng ngăn ngừa tiêu cực, tham nhũng
Công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tham nhũng có nhiều đổi mới, vai trò tích cực của các cơ quan truyền thông, báo chí trong PCTN ngày càng được khẳng định và phát huy Các cơ quan thông tấn, báo chí đã tích cực đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng trong đấu tranh PCTN, đấu tranh phản bác luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, tạo sự đồng thuận trong xã hội,
cổ vũ, động viên, khích lệ nhân dân tích cực tham gia đấu tranh PCTN
Vai trò, trách nhiệm của các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp và nhân dân trong PCTN ngày càng phát huy hiệu quả thiết thực Chú trọng kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động và sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị chức năng PCTN
Ban Nội chính Trung ương - Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo và ban nội chính các tỉnh ủy, thành ủy được tái lập; tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ được củng cố, kiện toàn, đã có nhiều nỗ lực, cố gắng, hiệu quả tham mưu về công tác PCTN ngày càng cao Các cơ quan kiểm tra của Đảng, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án vào cuộc ngày càng quyết liệt, hiệu quả, phát huy vai trò nòng cốt trong phát hiện, xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng Quan hệ phối
Trang 10hợp giữa các cơ quan, đơn vị chức năng PCTN ngày càng chặt chẽ, kịp thời, hiệu quả
Hợp tác quốc tế về phòng, chống tham nhũng được tăng cường, đạt kết quả tích cực cực; hoạt động PCTN từng bước được mở rộng ra khu vực ngoài nhà nước Đến nay, Việt Nam đã ký kết và tham gia 20 hiệp định tương trợ tư pháp; Bộ luật Hình sự năm 2015 đã bổ sung 04 tội danh về tham nhũng đối với khu vực ngoài nhà nước; Luật PCTN năm 2018 dành một chương riêng về hoạt động PCTN khu vực ngoài nhà nước
Nhìn lại quá trình từ khi thành lập Ban Chỉ đạo năm 2013 đến nay, nhất là trong nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng, công tác PCTN được lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện ráo riết, quyết liệt, kiên trì, đồng bộ, toàn diện, bài bản, đi vào chiều sâu, với quyết tâm chính trị rất cao, đạt nhiều kết quả rất quan trọng Tham nhũng từng bước được kiềm chế, ngăn chặn, góp phần quan trọng làm trong sạch bộ máy Đảng, Nhà nước, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin
Trang 11của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, nâng cao vị thế, uy tín của nước ta trên trường quốc tế Kết quả đạt được trong công tác PCTN thời gian qua đã khẳng định những mục tiêu, quan điểm, chủ trương, giải pháp của Đảng và Nhà nước về PCTN, nhất
là việc thành lập Ban Chỉ đạo trực thuộc Bộ Chính trị do đồng chí Tổng Bí thư làm Trưởng Ban là hoàn toàn đúng đắn và phù hợp với yêu cầu thực tiễn
Để phòng, chống tham nhũng có hiệu quả thiết thực, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát có vai trò rất quan trọng Nhận thức rõ vai trò quan trọng này, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn khẳng định kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng, một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng, lãnh đạo mà không kiểm tra, giám sát coi như không lãnh đạo Kiểm tra, giám sát vừa là chức năng lãnh đạo, vừa là phương thức lãnh đạo của Đảng
Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng có chỉ đạo cương quyết kịp thời: “Đảng viên ở bất cứ cương vị công tác nào
viphạm đều phải xử lý nghiêm, làm nghiêm từ trên xuống dưới; nơi nào tự kiểm tra không phát hiện, hoặc phát hiện nhưng xử lý vi phạm nương nhẹ thì cấp ủy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương đó phải chịu trách nhiệm và có hình thức xử
lý đúng mức, không “rút kinh nghiệm” chung chung Giao cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương có thể chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng xuống đến cả đảng bộ cấp huyện và cơ sở khi cần thiết, tránh tình trạng bao che sai phạm trong nội bộ của các địa phương, cơ quan, đơn vị…”
Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân ta vượt qua bao gian nan, thử thách, đưa cách mạng nước ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, viết tiếp những trang sử vẻ vang, hào hùng của dân tộc Kể từ khi lãnh đạo toàn dân tộc đấu tranh chống thực dân, phong kiến, chống đế quốc thắng lợi cho đến khi hòa bình lập lại, cả nước tiến lên xây dựng CNXH, Đảng ta luôn quan tâm lãnh đạo phát triển kinh tế
- xã hội, chăm lo xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tăng cường công tác thanh, kiểm tra gắn với đấu tranh chống quan liêu, tiêu cực, tham nhũng, lãng phí trong Đảng, bộ máy nhà nước và toàn xã hội
Chống tham nhũng là quốc sách hàng đầu cần phát huy mạnh mẽ hơn trong thời kỳ mới Đảng luôn xác định, đấu tranh phòng, chống tham nhũng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, phát huy sức mạnh tổng