Tiểu luận bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng lý luận và thực tiễn tài liệu ebook giáo trình

rna gay thiet hai thi phai b6i thuo g" Trach nhiern b6i thuo g thiet hai lam phat sinh nghia vu b6i thuong va nr ng ia vu phai b6i thuo g thiet hai tao ra quan M n hia vu tuong img voi k

d ng" Su kien gay thiet hai do hanh vi trai phap luat la can cir lam phat sinhtrach nhiem b6i thuo g thiet hai n oai hop dong, Trong truong hQ'Pnay trachnhiem duoc hieu la n hia v , b n phan cua nguoi gay thiet hai phai b6ithuong eho n u i bi thiet hai Nha lim lu~t trong truong hop nay d§: dong

n hia trach nhiern b6i thuo g thiet hai n oai hop d6ng voi "n hia vu phatsinh do hanh vi trai phap luat''

f)i~u 604 BLDS d§:xac dinh su d6 g n hia nay bang quy dinh: "Nguoinao do co l6i e6 y hoac vo y xam pham den tinh rnang, sue khoe, danh du,nhan pham, uy tin tai san rna gay thiet hai thi phai b6i thuo g"

Trach nhiern b6i thuo g thiet hai lam phat sinh nghia vu b6i thuong va

nr ng ia vu phai b6i thuo g thiet hai tao ra quan M n hia vu tuong img voi

k ai niem nghia vu duoc quy dinh tai Di~u 281 BLDS: "Nghia vu dan su laviec rna thea quy dinh cua phap luat thi mot boac nhi~u chu th8 (goi la nguoi

co n hia vu) phai lam mot cong viec hoac kho g duoc lam mot cong viec viloi ich cua mot hoac n ieu chu th~ khac (g i la n uoi co quyen) TIT quy dinhnay co th~ neu k ai niem v~ nghia vu b6i thuo g thiet hai nhu sau N ghia vu

b i thuong thiet hai la mot loai quan h~ dan su trong do ngu i xam ph~m denHnh m~n , sue khoe, danh dl,f, nhan ph:lm, uy tin, tai san cae quy~n va lqi ieh

h p phap eua nguai khae rna gay ra thi~t h~i phai b6i thu6ng nhung thi~t h~i

do minh gay ra

2 Muc dich nghien CUll va pharn vi nghien CUll

2 1 M~c dich nghien cuu

Tap tru g n hien ctru ve trach nhiern boi thirong n oai hop do g trong

mot s6 tnrong hop cu the tir do dira ra cac kien ng i ve cac quy dinh cua phapluat d6i voi c c che dinh ve viec boi thirong thiet hai ngoai hop don , din

nhu cac bien p ap de giai quyet cac vu an dan s1;1li'en quan den van de nay

2 2 Pham vi nghien cuu

Tro g k u n k d cua mot bai tieu Iuan, tac gia kho g co tham vong

tinh bay het cac van de len quan den che dinh bdi thuong thiet hai ng ai hop

d ng rna chi xin tap trung lam sang to mot vai tnro g h p cu tM la boi thuong thiet hai do ngu n nguy hiem cao do gay ra (Dieu 6 3 BQ I uat dan

3 2 Phuong phap n hien cuu

Tro g q a trinh n hien cuu de tai tac gia sir dung cac p uong phap

ng ien ciru nhir phuong p ap dieu tra, khao sat; phuong p ap phan tfch,t6 g

hop; p irong p ap triru nrong h a, khai quat hoa, p uong phap so sanh d6ichieu, phuong phap quy nap dien dich

4 B6 cue cua ti~ll luan

Ngoai phan mo dau n i d ng, ket Juan va danh muc tai lieu tham khao

Phan n i dung cua bai teu luan diroc tac gia chia thanh 2 ch ang:

Chuang 1 Khai niern trach nhiem b i thuong thiet hai ngoai hop don

Chuang 2 Boi thuo g thiet hai n oai hop do g trong mot s6 tnro g h p

cu the

NQIDUNG Chuang 1KHAI NI lt M TR A cH NHIltM BOI THUONG THIltT

HA.I NGOAI HOP nONG

1 Khai niern

B6i thuong thiet hai ngoai hop dong con goi la trach nhiern dan su dogay thiet hai do hanh vi trai phap Iuat Nghia vu b i thuong thiet hai la motloai quan h~ dan su trong d6 n u i xam pham den tnh mang, sire kh e, danh

du, nhan pham, uy tin, Uti san, cac quyen va loi ich hop phap cua n u i khacrna gay ra thiet hai phai b6i thuong nhimg thiet hai do rninh gay ra

Trong quan he n hia VI,l nay, chu the tharn gia co th~ la cong dan phapnhan ho gia dlnh t6 hop tac Tro g mot s6 tnrong hop, cac CCI quan nha mroc,

C CI quan tien hanh t6 tung cling co th~ tr o' thanh ben co quy e n hoac ben co

n hia VI,l.

Nguoi bi thiet hai (n uoi co quyen) va n uoi gay ra thiet hai (n u i co

n hia VI,l ) la cac ben tharn gia vao cac quan he do Ben co quyen cling nhu ben

co n hia VI,l co tM co mot hoac nhieu ng oi tharn gia Nghia VI,l , hoac quyencua ho co th~ la lien doi, rieng re, hoac thea phan tu y dieu kien hoan canh va

d i tuong bi xam hai

Khach tM cua quan he nghia VI,l nay luon th~ hien 6' duoi dang "hanhdong" phai thuc hien hanh vi "b i thirong'' cho n iroi bi thiet hai C CI s6' phat

sinh nghia VI,l b i thuo g thiet hai la sir kien "gay thiet hai do hanh vi trai phapIuat" cho cac chu th~ khac Trach nhiern boi thtro g thiet hai th~ hien trong

n hia V 1,l boi thirong thiet hai diroc goi la trach nhiem boi thirong thiet hai thea

h p dong, d~ phan biet voi tach nhiern thea hop do g CCI s6' cua trach nhiern

b i thiro g thiet hai do phap luat quy dinh x at phat tit nhfrng nguyen dcchung cua Hien phap (Dieu 18, 22 Hien phap nam 1992) va cac n uyen t:icdiroc quy dinh trong BLDS (Dieu 5,6) BLDS dac biet dieu 10 BLDS quy dinh:

"Viec xac lap, th c hien quyen, nghia vu dan sir khong diroc xam pham denloi ich cua Nha mroc, loi ich cong co g, quyen, lei Ich hop p ap cua ng oikhac"

Trach nhiem boi thiro g thiet hai k o g chi n am bao dam viec d n bitt6n that dii gay ra rna con giao due moi n u i v~ y thirc tuan thu phap luat ,

bao ve tai san xii h i chu nghia, ton trong quyen va loi ich hop phap cua n iroi

k ac Hau qua cua viec ap dung trach nhiern nay luon mang den n frng bat loi

v~ tai san cua n iroi gay ra thiet hai de bit dap nhfrng thiet hai rna ho dii gay ra

cho cac chu the k ac, d,*c biet doi voi cac hanh vi pham tQi voi do g co vu loi

2 Dieu ki~n phat sinh trach nhiem hOithmmg thiet hai ngoai hQPdo g

Dieu kien phat sinh trach nhiern boi thuong thiet hai ngoai hop dong Ia

nhtrng yeu to, nhtrng c o sa de xac dinh trach nhiern boi thirong , n u c i phai

b i thuong, n iroi diroc b i thirong va mire do b i thuong, BLDS kho g q ydinh cu tM cac dieu kien lam phat sinh trach nhiern , rna diroc q y dinh tai

3 Nang Iuc va n uyen tac b i thuo g thiet hai

3.1 Nang luc chiu tracb nhiem h i thuong thiet ha i

Nguoi gay ra thiet hai co thS la bit cu chu thS nao: Ca nhan phap nhan,

co quan Nha nuoc nhung viec b6i thuo g thiet hai phai do n uoi co "kha

nan " b6i thuong va chinh ho phai tham gia vao quan h~ nghTa V\!, m~c dit

banh vi gay ra thi~t h:;ti co thS kh6 g do chinh hQ th\Ic hi~n BLDS quy djnh

v~ nang l\Ic chiu trach nhi~m b6i thuang thi~t h:;ti clla ca nMn (Di~u 6 6

BLDS) ma kh6 g quy djnh v~ nang l\Ic b6i thuang cua cac Chll thS khac Bai

v~y, cac Chll thS kMc duQ'c coi la co trach nhi~m b6i thuang thi~t h:;ti Xui

phat ill nang lire chu th~ cua d nhan khi tham gia vao quan M dan S\T,

BLDS quy dinh nang hrc chiu trach nhiern cua ca nhan phu thuoc vao mirede:)nang luc hanh vi , tinh tang tai san va kha nang b i thuo g cua ca nhan

3.2 N g y n t d e b 6i thuang thift h{li

Duoc quy dinh cu th~ tai DiSu 605 BLDS Nguyen t~c chung la thiet

hai phai b6i thuong tcan bo va kip thoi, B6i thuong toan be:)thiet hai do hanh

vi trai phap luat gay ra la nguyen t~c cong bang, hop l y phil h p voi muc dichciing nhu clnrc nang phuc h i cua ch @d i nh phap luat nay B6i thuong kip thai

cho nguoi bi thiet hai tao diSu kien cho ho khac phuc tinh trang tai san bi thiet

hai Viec quyet dinh b6i thuong kip thai co y nghia to 16'n d6i voi nan nhantrong viec ciru chua, han ch @thiet hai, b i cac chi phi cho viec ciru chua benh

nhan nhiSu khi vuot qua kha nang cua nan nhan

4 Xac djnb thi~t hlili

Thier hai 1a diSu kien d~u tien lam phat sinh nghia vu b6i thuong

N guyen t~c b i tlnro g toan be:)thiet hai chi co th~ thirc hien duoc d~y du va

chinh xac khi xac dinh toan be:)thiet hai la bao nhieu va tren co sa do xac dinrmrc b6i thuo g

Xac dinh thiet hai la mot viec kho khan va phirc tap, Nhirng thiet hai

p ai b6i thuong la thiet hai ve tai san, thiet hai ve sire khoe, thiet hai do tinh

mang bi xam hai

5 Tho; han dU'Q'cb6i thuong

Thai han duoc b i thuo g la khoang thai gran rna nguoi duoc b i

thuo g do tnh rnan , sire khoe bj xam hai Thai gian d oc b6i thuo g xac

dinh dua vao kha nang nguoi bi thiet hai tao duoc thu nhap hay k o g? Sau

khi dff 6n dinh sire khoe va n u i duoc dp duang con dn phai d p duan

hay khong? Can ciTvao kha nang; lao d¢ng cua h9 d~ xac dinh thai h~n dugc

huan

v an d~ 1,9luan phap luat len quan den trach nhiem b i thuong thiet

hai do n u6n nguy hiem cao dQ gfly ra diroc BQ Luat Dan Sir nam 2005 quy

dinh tai dieu 623 va huang dfin cu th~ tai phan III, Ng i quyet 0 /NQ-HDTP

n ay

8/7/2006 cua HQi d6ng tham p an toa an nhan dan tci cao (sau day goi ch n

la Nghi Quyet 0 /2006)

Thuc te cho thay muc dfch cua n a lam luat tach rieng cac quy dinh v~

b i thiro g thiet hai do ng 6n ng y hiem cao do gay ra thanh mot dieu luat Ia

n am khang dinh va rang b oc n hia vu, cling n u bao ve q yen va loi ich

hop phap cua c c chu th~ c6 loi ich lien quan den ng 6n ng y hiem c o dQ

trong quan he xa h i thuong ngay Tuy nhien trong thuc ten ap dl,lng hien

nay, v i tinh hinh tai nan giao th ng ngay mot tang, thiet hai do n u n n uy

hiem c o do gay ra nhieu, k i tien hanh to to g mot so van d~ virong mac da

nay sinh nhir: T he ' n o fa c h u s o hiiu ciin g phd b i t hu a g k hi k ong co l oi?

T he ' nao fa giao c hi em hiiu , su dun g n u n n u y h ii'm tr d i ph dp lu d t ? Mu c d e?

b i t h a g k i co l6i L a b ao n ie u k i k h n g co l oi?

Nhimg van M tr e n khi e n v i ec bao ve quy e n va loi Ich hop phap cua

dtrong s11nhieu khi k o g diroc dam bao dieu dang n i han la S11thieu

th ng nhat tro g viec ap dung p ap luat cua cac co quan tien hanh to tun , cu

th~ la toa an n an dan cac cap, da khien tfnh n hiern minh cua phap Iuat kh n

duoc dam bao, viec sua an, hu y an cua toa an cap tren voi t o an c p diroi

ch a c6 c n ClI r6 ran Trong pharn vi bai t~u luan nay, tac gia xin manh dan

ban v~

mot so van de vuong mac khi ap dung quy dinh: "Trach n iem boi thuong

thiet hai do ng 6n nguy hiern cao d¢ gay ra" trong thuc tien tien hanh to tung.1.1 Ve n uyen tac b i tlure g

Khac voi trach n iern boi thtrong thiet hai ng ai hop dong n6i chung,

n uyen tac dam bao yeu to 6i trong b i thirong thiet hai do n u n n uy hiemcao d¢ gay ra d1ldiroc loai trir co n hia chi dn xac dinh diroc chu th~ co n hia

vu boi thuong, c6 hau qua xay ra, c6 moi quan he nhan q a gitra hanh vi vahau qua la d1lxac lap diroc mot moi quan he b i thirong dan str do n u n ng y

hiern cao d¢ gay ra Dieu quan trong phai xac dinh I6i trong tnrong h p nay la

16i c6 m O L quan h ¢ n dn q d vai hdu q d x dy ra 16i xudt phdt tu hanh vi

g ay ra hdu qud Cu tM thea quy dinh tai khoan 3 Dieu 623 BLDS va diem C

muc

2 phan III Nghi quyet 03 nam 2006 thi ve nguyen tac chung chu s6 htru, ngiroi

diroc chu s6 hiru giao chiern hiru SITdung h p phap n u n ng y hiern cao d¢

phai boi thuong thiet hai do ng on ng y hiem cao do gay ra ca khi kho g c6

1 i, trir cac tnrong hop sau day:

n uy hiem cao d¢( xe rno to gay ra)

Tuy n ien neu A dang lai xe InO to, B cho san nhay vao chan ngantnroc dilu xe A de dinh gay danh A, sau do B bi A to g xe chet Truo g hop

nay B chi c6 1 i hoan toan doi voi hanh vi con doi voi hau qua B kho g c6 1 i,

do v~y A k o g bi lo<;titru trach n i~m b6i th ang thi~ h<;ti

8phap

luat co quy dinh khac ve trach nhiem bdi thirong thiet hai do nguon nguy hiern

c o do gay ra trong tnrong hop bat kha khang hoac tinh the c p thiet thi trachnhiem boi thuong thiet hai duoc thuc hien theo quy dinh cua van ban quypham phap luat do tren thuc te, thiet hai do nguon nguy hiem cao dQ gay ra

do su kien bftt ngo rit nhieu, vftn d€ d~t ra la tai sao n u i gay thiet hai do sukien bit ngo duoc mi~n trach nhiem hinh su (Dieu 11 BQ Luat hinh su) nhunglai kh6 g duoc mi~n tnr ng ia vu b6i thuo g dan su Nhirng Mu qua gay rasau su kien bit ngo do phia bi hai co 16i hoan tcan d6i voi hanh vi hoac donguoi thir ba co 1 i, nhung d~t trach nhiem dan su cho chu so hfru, nguoiduoc clnr so hiru giao chiem hiru SiT dung n u n nguy hiern cao dQ la kh6ngdam bao tinh c6ng bing xa hoi, thieu tinh thieu phuc cong d6ng va kh6ngthong nhftt giua cac quy pham phap luat d i voi cling nhimg truo g hopkhach quan, kh6ng buoc chu th~ phai tnroc tinh huong (sir kien bftt ngo, tinhthS d p thiet, sir kien bit kha khang) Do v~y khi b6 s un g s u a d i BLDS 2005nha lam luat cftn quan tam den vin d€ mi~n tnr nghia vu b6i thuong d6i voi

n uon nguy hiem cao dQ gay ra trong su kien bftt ngo D6ng thai, HQi thamtoa an nhan dan t6i cao cftn co huang dftn v€ mire dQ b i thirong thiet haitrong tnro g hop kh6 g co 1 i rna lai chiu trach nhiem b6i thuo g toan bQthi kh6 g co co so li giai, kho duoc co g dong chip nhan

1.2 Chu th~ chju trach nhiern b6i thuong

Tnroc het, phai khang dinh chi xac dinh d oc ai do co th~ va dam baodi€u kien trong truong hop do ho duoc xac l~p nr each duo g S\T to g t6 tungdan sir thi rnoi ban den nguoi iy co 1 i hay kh6 g co 1 i, (giong nhu to ghinh Sl,f, m~c dli co hanh vi vi ph~m phap lu~t hinh S\T, co Mu qua xay ra, co16i cua nguai gay thi~t h~i, co m6i quan M nhan qua giua hanh vi va h~u quanhung chu th~ chiu tach nhi~m hinh Sl,f kh6 g co tu cach la chu th~ co n hTaVl,l b i thuang trong cac d~ng tac gia phan tlch duai day thi duO'ng nhien h9

k 6 g co n hTa V\l b i thuan , k 6 g cftn xet them yeu t6 1 i Co cac 10~i

th6 chiu trach nhiern boi thuo g thiet hai do nguon nguy hiem cao d9 gay ra,

gom:

1.2 1 Chit Sf)' hiiu ngu8n nguy hi;m cao a{j( thou man 3 ai J u kifn)

1.2.1.1 Dang chiem hiru, sir dung nguon nguy hi6m cao d9: Chu sa

hiru dang chiSm hiru, su du g nguon nguy hiSrn lit dang thuc hien moi hanh vi

thea y chi cua minh d6 n~m gill', quan li nguon nguy hiem cao d9 nhung

k o g duoc trai phap Iuat, dao dire xii h i; khai thac c6ng dung, huang hoa

loi, loi nrc ill ng on ng y hiern cao d9 gay thiet hai thi chu sa htru phai b6ithuong, ca khi khong co 1 i gay ra tai

n a n ,

1.2.1.2 Giao n u n ng y hiem cao d9 cho nguoi khac chiem hfru sudung: T ru c e hSt phai nhan dinh thS nao lit giao cho nguoi khac c hi@r n hiru, su

dung V ~ If luan, quyen chiSm hfru tai san cua nguoi kho g phai lit chu sa hfru

tai san duoc quy dinh tai Dieu 18 , Di~u 185 (chiem hiru thea uy quyen),

Di~u 186 (chiem hiru do giao dich dan su), con quyen su dung tai san cua

n u i khong phai lit chu sa hfru duoc quy dinh tai di~u 192, Di~u 194 BLDS

Theo do, noi ham cac n i dung ten co nhi~u y@u t6 khac nhau quyen su dung

va quyen chiem htru trong tru ng hop nay co khac nhau din ban v~ quyen vanghia vu cua chu thS (chiem hfru lit nam gill', quan li tai san SLY dung lit khai

thac cong dung, huang hoa loi, loi nrc) M9t chu thS co quyen chiern hfru

nhung co thS han chS quyen str dung (theo pham vi uy quyen, giao dich), nhung cling co chu th~ chi c6 quyen su dung rna khong co quyen chiem htru

Do vay, tren thuc tien da c6 sir nhan thirc kh ng tho g nhat C6 quan diem cho

rang giao cho ngtroi khac chiern htru, su dung c6 n hia la mot trong hai

quyen, h ac la giao chiern htru hoac la giao S 11 dung Quan diem k ac cho

rang day la sai s6t cua n a lam Iuat, Ie ra dau p ~ y gifra tir chiern hOO va sir

dung phai d qc thay bang tu " v a " (chiem h u va S11 dl;lng) Theo tac giii, cAn

hi~u r5 rang, quy~n cua n u i d qc giao su dl;lng ,m~c du phiii tuan thi] ph~m

vi n¢i dung giao d~ch n i dung uy quy~n nhung to g nhi~u truang h p dien

bien ngang nhau kh6 phAn bi~t Do d6 ta c6 th~ xac dinh nghia Vl;l b i thuan

phai nhan thrrc r6 Hi khi chu th~ diroc giao quyen chiem hiru thi da phat sinh

n hia VI,l b i thuong tuong irng voi noi dung uy quyen hoac noi dung giao

dich, con chi dtroc giao quyen sir dung nhung khong co quyen chiern hfru thi

kho g phil sinh ng ia VI,l boi thirong d i voi ng oi sir dung (trir tnrong hopcac chu the co thoa thuan khac kho g trai phap luat, dao dtrc xa h i)

Vi du: A U chu sa hiru xe, giao xe cho B rmron d~ di co g tac (B co du

dieu kien lai xe) B gfty tai.nan thi B phai bdi thirong, boi trong tnrong hop nay

B co quyen chiern hiru (nam gitr, quan ly) va quy dinh su dung (viec cho muon

xe phai dam bao tinh hieu lire cua giao dich dan s1,1d'o BLDS quy dinh),

Chu s a hiru giao n iroi khac chiern htru, su dung n u n nguy hiern cao dQphai boi thuong ca khi chu s a hiru ng oi diroc giao chiern htru, sir dung khong

Vi du: A giao xe mota cho B di h9C (B chua du 18 tuci, chua co giay

phep Iai xe) Khi B gfty tai nan thi A phai b i thirong

Ba l a n u i duoc chu sa hiru do ng 6n ng y hiern cao dQ chua du yeu t6

xac dinh la n u i chiern hfru, su dung, Thuoc tnrong hop ngiroi duoc giao

1.2.1.3 Chu sa hfru co 16 trong viec trong coi, van chu en, quan ly,sirdung de n u n ng y hiem cao do bi chiern hiru, sir dung trai phap luat thiphai chiu b i thuong len doi voi ng oi chiern hiru S11 dung trai phap luat ckhi chu S O' htru, n uot diroc giao chiem hiru, sir dung kho g co loi trong

viec gay tai nan Tuy thea m6i 10~i ng on gay n uy hiern cao d¢ rna rmrc d¢,

p arn vi, bien phap trong coi, quan ly, van chuyen, S11 d ng khac nhau Dovay de nhan dinh the nao la co 1 i tro g viec trong coi, van ch yen, S11 du gphai can cu van cac quy dinh lien q an den viec trong coi, bao quan.vanchuyen, sir dung mot d6i tUQ11gn u n ng y hiem cao d¢ cu the (xe maythi bao quan, trong coi thea quy dinh luat giao thong duong bo; thuoc n6, viikhf thl tro g coi, bao quito thea quy dinh cua Nghi dinh 175 )

Vi du: A la chu xe oto, A dirng xe van sieu thi nhirng van de khoa xe,khong khoa cira, B trom xe A, me khoa, dieu khien xe chay thi bi duoi b~ va

xe B gay tai nan Trong tnro g hop nay A va B lien doi boi thirong cho bi hai,

1.2.2 Ngum duoc chu SO' him giao chiern hiru, sir dung n u n ng y

hiem cao dQ (thoa man 3 dieu kien)

Nhtr phan tich a phan ch ng, ngu i duoc giao chiern hiru, ngiroi dirocgiao chiern hfru sir dung nguon n uy hiern cao d¢ thea hai kenh, do la du cgiao thea p am vi uy quyen (Dieu 185 BLDS), giao thea giao dich dan su(Dieu 186 BLDS), khi nguon g y hiem cao do gay thiet hai thl phai co trach

nhiern boi thtrong ca khi ng oi direc chu SO' hiru giao hay nguci tlur baduuoc ng o! nay giao lai ng on ng y hi~m cao dQ kho g co loi trong viecgay tai nan, to g cac tnro g h p sau:

MQt la, n ir i chu sa hfru giao dang chiern hfru, S lT dung nguon n uy

hiern cao d¢ (trir rnrong hop co thea th an la chu s a htru boi thiro g tnroc,

n ir i dtroc giao boi th o g sau)

Vi du: A la chu sa htru xe oto, B thue xe de di du lich A th a thuan

voi B neu co thiet hai do tai nan 0 to thl A boi th ong toan bo tnroc, sau do B

hoan lai cho A Trong tnrong hQP nay, khi giai quyet B k ong phai bdithuong Neu khong co thoa thuan thi B phai boi th ong toan bo,

Hai la, giao ng on ng y hiern cao dQ cho n u i thir ba Day la tnrong

h p n iroi diroc chit sa hiru giao chiern hfru, su dung n irng da giao cho nguci

Vi du: B diroc A giao chiern hfru, su dung oro M di du Ich B va C cung

di t ren xe do me t qua n e n B giao cho C laiC C co du dieu kien lai xe) va g~y

tai nan Truong h p nay B la nguoi chiu trach nhiern boi thuo g Hoac ciin

nhu vay nhung B giao xe 0 to cua A cho C thue thea h p dong nhung khong

d oc

A dong y, khi C lai xeo to gay tai nan thi B phai b i thuong

Thir nhi Ia n u on nguy hiem cao do dung phap Iuat nhirng co thoa thuan

boi thuong tnroc hoac len doi boi thuong

Ba la nguoi thti ba duoc giao nguon n uy hiem co 1 i trong viec trongcoi, van chuyen, q an Ii, sir dung d~ n u n ng y hiem cao do bi chiern htru, sir

d ng trai phap Iuat Truong hop nay giong tnrong hop cua chu s6 httu

Vi du: B thue xe oto cua A di du lich nhung do chu quan, B d~ khoa,

khong kh a cira d~ C chiern doat xe bat h p phap bi d ci bat, C be chay g y

tai nan Truong h p nay ngiroi co nghia vu bdi thuong la B

Ng m thir ba diroc giao chiem hiru, sir dung, Day thuoc tnrong hQP

tiep theo, ngiroi thu 3 nhan n u n ng y hiem cao dQ tit ngiroi diroc chu s6 htru

giao 6 n i d ng nay, h ang xu ly cting cac p an phan tich 6 tren Trach

nhi~m b6i thuang phat sinh cii khi ng ai duqc chu sa h u giao hay n uai th

ba chiem hfru, su dl,lng k o g co 1 i trong vi~c g~y tai n:;tn trong cac

MQ t la ngiroi tlnr ba dang chiern hiru, sir du g n u n ng y hiern cao dQ(trir tnrong hop c6 thea th an phia n u i diroc chu so hiru giao b i thuongtnroc)

Hai la nguoi thir ba giao ng on ng y hiern cao dQ cho ngiroi khac(n iroi tlnr ur, tlnr n ), c6 hai tinh hu ng:

- Giao cho ngiroi thir nr, thir n nhung khong dam bao yeu to xac dinh

n iroi khac dang c6 quyen chiem h u sir dun rgiao sir dung n ung k o g c6

quyen c iern hfru hoac kho g diroc chu so hiru d ng y )

- Giao dung phap luat nhung c6 thoa thuan bdi thirong tnroc hoac len

d i boi thuong

Ba la ng oi thir ba c6 1 i trong viec tro g coi, an chuyen.quan ly, sirdung d~ nguon nguy hiem cao dQ bi chiem hiru.su dung trai phap luat

Vi du.A la chu so hfru xe 0 to B thue xe cua A va cho C thue lai diroc

A do g y echo D thue lai nhung khong diroc A dong y D gay tai nan thl Cphai boi thuong

1.3 V e trach nhiern lien doi bdi thuong lien dm

Dieu 616 BLDS quy dinh: Trong tnro g h p nhieu ng oi cung gay thiethai thl n frng n u i d6 p ai lien doi boi thuong cho n u i bi hai Doi voi thiethai do n u n ng y hiern cao do gay ra, chi p at sinh nghia V1,1 len doi b ithuong trong cac tnrong hop sau:

MQ t la, giira cac chu th~ da tho a thuan cling lien doi boi th ongf daphan tich va vi du a phan tren)

Hai la, mot chu th~ c6 1 i trong viec tro g coi, van chuyen, quan ly,sir

d ng M n u n nguy hiem cao dQ bi chiern htru.su dung trai phap Iuat thl phat

sinh n hia V1,1 b i tlnro g lien doi gifra n iroi chiern huu,sir dung bat h p phapvoi chu th~ dang chiern hiru, sir dung n u n ng y hiem cao dQ dung p ap Iuat

Ba la, n ir i k ac k o g chiem hiru.sir dung n ir g c6 1 i tro g vieclam cho ng on n uy hiern cao dQ gay tai nan thl p at sinh trach nhiem boi

thuong lien doi giira n uoi dang chiern hfru.sir dung n uon nguy hiem cao d¢

h p phap va n iroi cung co 1 i gay tai nan

Hien nay.voi tinh hlnh tai nan giao thong nhieu thiet hai do nguon nguyhiem gay ra da dang, thirc te ap dung quy dinh ve trach nhiern boi thirong thiethai do n u n ng y hiem cao d¢ gay ra 6 toa an cac cap cling nhir cac co quantien hanh to tung, con qua nhieu lung tung, thieu tho g nhat.tham chi saiduong lol huang dan.dieu lung tung nhieu nhat la viec xac dinh chu th~ boithiro g va rmrc d¢ b i thirong trong twan g hop kho g co I6i Hy vo g qua baitieu luan nay tac gift nhan duoc su trao d i xem xet va d ng gop nham thao gokip thai nhtrng virong mac tir cac co quan tham quyen, quan tro g la huangdfin tir hoi d ng tham phan toa an nhan dan toi cao, nham tao dieu kien chnhtrng n iroi tien hanh to tung n i chung nhan thirc va ap dung quy pharn phapluat mot each tho g nhat, bao ve quyen va loi Ich chlnh dang cua nhan dan

2 TRAcH NHI~M, THU TVC BOI THUONG THI~T HA.l

D61 v61 OAN SAl TRONG T6 TlJNGCh~ dQ trach nhiem cua nha mroc trong viec b i thuong thiet hai d6ivoi oan sai trong t6 tung la mot trong nhfrng cong cu d~ dam bao dan chu,cong bang xii h i , d~c biet d~ bao v~ cong dan trong quan h~ voi cac co quancong quyen Nhung ben canh d6 con d.n phai lam ro tach nhiem: gifta cac coquan t6 tung, giua co quan chu quan va ca nhan nguoi tien hanh t6 tung V~yphan dinh trach nhiern giira cac chu th~ n i tren nhir th~ nao? (1 c c mroc,trinh tu, thu tuc giai quyet b6i thuong thiet hai ra sao?

2.1.D~t vin d~

Tro g qua trinh heat dong t6 tung, do nhieu nguyen nhan ca chu quanl~n khach quan, v~n con nhirng oan sai Viec giai quyet oan sai se day dua,keo dai neu kho g phan dinh duoc trach nhiem ro rang giira cac co quan ti~nMnh t6 tvng cling nhu trach nhi~m cua CO" quan t6 tvng vai trach nhi~m canhan cong chuc thira Mnh cong VI) gay ra oan sai

Ie, chu g ta c~n phai n hien ciru va phai tim ra cau tra loi cho nhi~u vftn d~

nhu "ai phai b6i thuong thiet hai?", "trach nhiem b6i thuong duoc xac dinh

tren co sa phap ly nao?", va "viec b i thuo g duoc giai quyet th€ nao

2.2 Tnich nhi e m cua Nha nutrc

V ~ m~t ly luan chung ta phai lam r6 "Nha nuoc c6 phai la mot chu th€

trong m6i quan M b i thuo g thiet hai do co quan t6 tung gay ra hay

kho g?" Truce day, rftt nhi~u quoc gia thuc hien nguyen tftc "mien tnr quoc

gia" Nguyen tftc nay cho rang: Nha mroc duoc huang quyen mi6n tnr quoc

gia nen kho g thS bi coi la bi don trong nhirng vu kien yeu c~u b6i thuo g,

Khi nhan vien Nha nuoc xam pham quyen 1Q'ih p phap cua cong dan, t6 clnrc

thi d6 la hanh vi mang tinh ca nhan NM mroc kho g phai chiu trach nhiem

b i thuong Tren thuc tS, tuy nhan vi en thi hanh nhiem vu cua NM mroc

nhu g ngu i huang lei la Nha mroc va toan xil hQi clur kho g rieng gi ca

nhan d ; m~t khac, n€u ca nhan co g chirc thi hanh nhiem vu phai chiu tach

nhiem b6i thuong thi true ti€p anh huang d€o tinh tich cue va tinh chu d('>o

cua nhan vien Nha mroc khi thi hanh nhiern vu Vi vay, ca nhan nhan vien co

quan NM nuoc chiu trach nhiem b6i thuo g la kh ng phil hop voi nguyen tftc

cong ban Do d6, VaG cu i thS ky XIX va d~u thS ky XX, q aD di€m "mi60

trir qu6c gia tuy~t d6i" dang d~n tra nen l<;tch~u va it duQ'c ap d\lng; m('>ts6

qu6c gia dil bftt d~u dua ra ch€ dinh pMp lu~t rna thea d , Nha nuac la chu

thS trong quan h~ b i thuaog thi~t h<;tdi o co quao t6 n,mg gay ra

Thuy€t "mi6n tru qu6c gia" con p ai duQ'c xem xet tren binh di~n quan

h~ qu6c t€ trong vi~c xac dinh t ach nhi~m b6i thuang thi~t h<;tiClla

m('>tqu6c gia d i vai cong dan cua qu6c gia khac Theo quy dinh C lla pMp

1u~t qu6c tS, trach n i~m phap 1y qu6c tS cua Nha nuac bao g6m hai ySu t6cftu thanh la:

(a) hanh vi trai phap lu~t quoc t~ (viec thuc hien kh6ng dung hoac kh6ng thuc

hien cac n hia vu quoc t~) thuoc tra h nhiem cua Nha mroc; va (b) NM mroc

co nghia vu b6i thuong nhirng thiet hai do hanh vi trai phap luat quoc t~ gay

ra Vi thiet hai do co th6 la vat chit hoac phi v~t chit nen trach nhiern b6ithirong ciing co th6 la trach nhiem b6i thuong v~t chit va trach nhiem b6ithuong phi v~t chit Ngoai trach nhiern b6i thuong v~t chit, ben gay thiet hai

con co the bi tra diia hoac chiu su tnrng phat do ben bi thiet hai ap dung, Nhuvay, neu co quan ill phap hoac c6ng clurc thuoc cac co quan nr phap khi

thi hanh c6ng vu co nhimg hanh vi vi pham nghia vu quoc t~ cua NM nuocthi NM mroc phai chiu trach nhiem phap ly v@ bo a t dong cua cac co quan

va c6ng clnrc ill phap do va phai thuc hien nghia vu b6i thuong thiet hai dcac hanh vi cua ho gay ra Tren thuc t~, mot trong nhtrng dang ph6 bi~n nhit

cua trach nhiem phap ly cua NM nuoc trong phap luat quoc t~ hien daichinh la trach nhiem phat sinh do Nha mroc vi pham nghia vu d6i xu cong

bang voi cong dan nuoc ngoai tren Ianh th6 cua minh

Hi~n phap 1992 khang dinh "Nguoi bi b~t, bi giam gitr, bi truy t6, xet

xu trai phap lu~t co quyen duoc b i thuo g thiet hai v @v~t chit va phuc h idanh du" (Di@u 72) Nhu vay, Hi~n phap da xac dinh can CiT d6 duoc b6ithtro g la tinh trai phap luat cua cac quyet dinh cua cac co quan ti~n hanh t6tung hinh sir va pham vi b6i thuong g6m thiet hai v @ v ~ t chit va phi v~t chit

V 6i quy dinh rit chung nay, hoan toan chua r5 nguyen t~c phai phan dinh ra

sao trach nhi~m giua cO'quan va ca nhan ti~n hanh t6 tl,lng, giua cac cO'q an

ti n Mnh t6 tl,lng cung lam oan cho nguai dan

2.3 Phan djnh traeh nhi~m gifra cae co' quan ti~n himh t6 t\)ng

Vi~c philn dinh trach nhi~m giua cac cO' quan tiSn Mnh t6 tl,lng se g~p

phai rt nh i@u kh o khan nSu nhu k 6 g co cO'sO'phap ly cl,lIam can CiT d6 xacdinh, nhit la khi vl,l an phuc t~p doi hOi ho~t dQng nghi~p vt;I cua cac cO'quan

phAi co sv ph6i hQ'p

quyet hinh S \T do tea an dua ra trai voi nguyen t~c xet xu nghiem minh (dung

nguoi, dung toi, dung phap luat)

Hoa Ky va Australia d~u la nhirng mroc thea truyen thong luat an l~ va

d~u co cac tea an heat dong tren nguyen t~c tranh tung, Day cling la hai quoc

gia co q an di~m mi~n tnr hoan toan t ach nhiem cua toa an d6i voi viec

tuyen cac ban an oan, sai Ly do cua viec mi~n tnr nay co nhtrng CO" sa khoa

h9C va thuc t6 Thir nhat la, quy trinh dao tao lu~t va each thirc lua ch n, bnhiem tham phan r~t chat che cling voi nhirng tieu chuan r~t cao nen tham

p an thuong la nguoi co trinh dQ chuyen mon cao, n hiep Vl, 1 virng vang, Thir

hai la , thu tuc t6 tung (d6i tung) dff han chS nhirng rui ro va sai lm rna th§.m

p an co th~ mac phai trong xet xu Thu tuc t6 tung (d6i tung) duoc coi la

nro g d6i hoan hao, dua tren mot gia dinh thuc tS la m6i ben tham gia t6 tung(cong t6 vien, bi cao, cac ben trong vu kien dan S\T ) d~u phai co nghia vu

chimg minh I~p lu~n cua minh la dung d~n va phu hop voi cac tinh ti6t cua vu

an

BQ lu~t Dan S l,T Vi~t Nam (Di~u 624) phan dinh, v~ nguyen t~c, trachnhiem cua co quan va ca nhan co tharn quyen t6n hanh t6 tung tro g viec b6i

thuong thiet hai nhu sau: (a) d6i voi nguoi bi thiet hai, co quan tien hanh t6

tung phai b i thuo g thi~t h~i do nguoi co thAm quy~n clla mlnh gay ra tro gkhi th\TChi~n cac nhi~m V\l di~u tra, truy t6, xet xlT, thi hanh an; va (b) sau

do, nguoi co th§.m quy~n dff gay thi~t h~i va co 16i trong khi thi Mnh nhi~mV\l, co trach nhi~m hoim tra thea lu~t dinh k oan ti~n ma CO" quan da b ithuong cho nguoi bi h~i B~ng nhu g quy dinh do, lu~t da xac dinh r5 h ncac ho~t

dong va cac co quan t6 tung thuoc pham vi diSu chinh cua che dinh nay, do la

co quan diSu ta, vien kiem sat, toa an va co quao thi hanh an

2.4 Phan djnh trach nhiem gifra co' q an chu quan va ca nhan

D€ phan dinh trach nhiem gitra co quan chu quan va ca nhan cong clnrc

tiSn hanh t6 tung gay ra oan sai phai co co sa phap ly cu th€ Phap luat mot s6mroc dua quy dinh diSu chinh vin d6 nay tren co sa ap dung mot s6 h9Cthuyet nhu "thuyet tra h nhiem dai dien" va "thuyet chuyen giao lao dong tarnthoi",

"Thuyet trach nhiem dai dien" cho rang: Nhan vien cong tac trong co

quan nha mroc co hanh vi vi pham phap luat trong khi thuc hien chirc nang,nhiem vu rna gay t6n hai thi phai chiu trach nhiem, Nha nuoc dll dai dien chi

tra ti6n b6i thuong t6n hai, sau do Nha mroc co quyen thu h6i lai khoan b6ihoan nr nhan vien co hanh vi gay t6n hai

Theo "thuyet chuyen giao lao dong tarn thoi", cling nhu trong quan h~

gifra n u i quan ly lao dong va nguoi lao do g, trong m6i quan h~ gifra Nha

mroc voi cong dan thi Nha mroc phai chin trach nhiem truce cong dan vSnhtmg hanh vi vi pharn ella n u i rna minh dll uy qu en hay dll thue d€ nguoi

do thuc hien mot cong viec nao do cho Nha nuoc Voi each l~p luan nhu vay,

mot khi ng oi cong clurc co vi pharn gay thiet hai cho cong dan, thi tnroc hSt

NM mroc phai co trach nhiem boi thuo g cho ng oi bi hai, con viec xu ly

cong chirc co vi pham va trach nhiem cua ng oi cong chuc do toi dau la viec

rieng cua co quan Nha nuoc (nguoi su dung lao dong) voi cong clnrc (nguoi

lao d ng lam co g an luang)

Cac mroc theo truyen th ng phap luat cua Anh truce day va tharn chi

hien tai (Hoa Ky) coi trach nhi~m ca ohan la trach nhi~m tuy~t d i N g la la,m(>t ngueri tong trong khi nang ki€m soat cua minh dff th\TChi~n m(>t Mnh

vi nao do thi se chiu trach nhi~m v€ tt ci nhung h~u qui thi~t h~i do Mnh vi

do gay ra Tuy nhieo, "thuySt tnich nhi~m tuy~t d6i" cua ca nhan cling co

n uyen t~c nay, co thS phan dinh duoc trach nhiem giua co quan chu quan voi

ca nhan cong chtrc tien hanh t6 tung va tranh cho ca nhan cong clurc khoi viec

phai chiu trach nhiern tuyet d6i v~ nhirng hanh vi cua minh d6i voi mot s6viec lam trong khi thi hanh cong vu,

Mot s6 quoc gia thanh l~p c h @ d<)b i thuo g, trong d , ca nha mroc va

nhan vien co quan nha mroc cling chiu trach nhiern b6i thuo g Y n hia tich

cue cua viec nay la no tang cu ng tinh trach nhiern, than tro g tro g viec thuc

hien clnrc nan , nhiem vu cua nhan vien co quan nha mroc, pho g tnr lamdung quyen va phat sinh hanh vi vi pham p ap luat, Thuc t @ch o thay, nhieu

quoc gia thuc hien c h @d<)Nha nuoc dung ra b6i thuong sau do thu lai khoan

b i hoan ill nhan vien nha nuoc da: gay nen t6n hai to g khi thuc thinhiern

vu, B~t luan la l6i vo y hay c6 y, moi t6n hai truce tien d~u do Nha nuoc b6i

thuong; Nha nuoc phai chiu tach nhiem b6i thuo g, sau do, can cir vao l6i

cua ca nhan rna dua ra mire b i hoan wo g irng Day chinh la quan diem dan

d oc ap dung 6 Trung Quoc Tuy nhien, phap Iuat cua Trung Quoc chua dua

ra nhimg quy dinh cu thS d6i voi trinh tv b i hoan ten b6i thuo g, ciing chua

co quy dinh r5 rang v~ v~n d~ tro giup kinh t @ c h o nhirng nguoi phai b6i hoan

phap lu~t

cua co quan hoac ca nhan thuoc cac CO' quan ten hanh t6 tung; trach nhiemcua co quan tien hanh t6 tung phai xem xet va giai quyet nhanh ch ng cackhieu nai, t6 cao do; (b) D6i voi tnro g h p lam oan thi co quan ten hanh t6tung phai b6i thuo g va khoi phuc danh du, quyen 19i cho ngu i bi hai; cnhan co hanh vi trai phap luat phai chiu trach nhiem phap 1y tuong xung voi

hanh vi (ky luat hoac truy ciru trach nhiem hinh su)

B6i thuong thiet hai trong t6 tung hinh s i r & m6i mroc deu co quy dinhrieng nhung nhin chung, cac mroc deu quy dinh thu tuc don gian, d~c biet va

thoi hieu ngan Co quan giai quyet b6i thucng thiet hai thong thuong la toaan

Tai Trung QU6c, thea guy dinh cua Luat Nha mroc b6i thuong thiet hai

thi viec giai quyet b6i thuong thiet hai se do HQi d6ng b i thuong cua Toa an

thuc hien, Luat nay phan biet hai tnrong hop: truong hop thir nhat: cac coquan gay thiet hai tu nguyen dung ra b i thirong cho nguoi bi hai; tnrong hoptlnr hai: nguoi bi thiet hai yeu du co quan tiSn hanh t6 tung phai b6i thuong

Khi co quan co nghia vu b i thuong thay ran , nhirng t6n hai thuc tS do chinh

co quan minh gay ra thuoc dien phai duoc b i thuong, thi dn chu dong b6i

thtrong cho nguoi bi hai NSu duong Sl,Ikhong dong y voi quyet dinh cua coquan co nghia vu b i thuong thi p ai yeu d.u khang an toi HQi dong b ithirong cua Toa an (HQi d6ng b i thuong g6m 3 dSn 7 thanh vien) hoac co

q an dp tren cua co quan co nghia vu b6i thuon

Tuy nhien, neu co quan co n hia vu b6i thuong khong chu dong thuc

hien ng ia vu b6i thuo g thi nguoi yeu du b i thuo g co quyen yeu du coquan do phai thl,Ic hi~n vi~c b i thuerng NSu vi~c glri don co kho khan, co th~yeu du trinh bay mi~ng; nhan vi en clla co quan co nghla Vl,lb6i thucmg phai

tSp nh~n va ghi chep VaGs6 nh~t ky cua co quan

Ngueri yeu du b6i thuerng vi bi b~t giam sai & giai do~n kh&i t6, xet xu,

quan cftp tren xem xet giai quyet va sau do co th~ kien len T AND Hoi d6ng

b i thuong trong thai han 3 thang phai ra quyet dinh co b i thiro g hay

khong, Quyet dinh cua Hoi d6 g b i thuo g do Chu tich Hoi d6ng b i thuo g

ky ten va d ng d§.u cua tea an

Tai Nhat Ban, Luat B6i thuong thiet hai trong vu an hinh su lai quydinh mot each cu th~ rin : Toa an co tham quyen thu ly va giai quyet d n yeud.u b6i thirong thiet hai la Toa an d[ tuyen ng oi do "vo toi" Con thea cac

quy dinh v~ trinh tv b i thuo g thiet hai ella phap lu~t Phap thi viec giai quyet

b6i thuong thiet hai cling duoc ti€n hanh theo mot trinh tu d~c biet va thuoc

tham quyen cua Ph ng hinh sir Toa pha an V oi nhirng quy dinh nay, phap

lu~ Phap va Nhat Ban d[ kho g trao tharn quyen xet xu b6i thuo g thiet hai

cho cac toa an cac co quan k ac d[ gay oan sai nham tranh su kho g con

bing va thi€u khach quan cua cac co quan nay to g viec xem xet yeu d.u va

b i thuo g thiet hai cho nguoi bj hai

Phap lu~t t6 tung hinh su cua Phap g~n viec b i thuo g thiet hai ch

cong dan do oan sai voi viec clnrng minh S\I vo t(>icua h Vi vay, viec b6i

thuo g thiet hai se la k6t qua cua trinh tv xem xet lai ban an Tuy nhien,

nguoi bi hai va gia dinh cling dn phai th~ hien yeu cau b6i thuo g bing d n

yeu du b i thuo g

Tai Hoa Ky, thu tuc xet b i thuong thi~t h~ cho nhfrng twang hQ'p bj

oan sai do cac CO" q an ti6n hanh t6 tl;lng gay ra hwng d6i Cl,l th~ Tw&c h6t,

toa an phai xac djnh xem nhan vien cong quy~n co thl,l'chi~n hanh vi trai phap

lu~t khong va hanh vi do co phai 1a nguyen nhiin tn,rc ti€p din d€n thi~t h~icua cong dan khon Cac ben lien quan duQ'c miSn tach nhi~m to g twang

hop tea an phat hien rin : (a) nhan vien c6 g quyen kh6ng thuc hien hanh vi

sai trai, mac du c6ng dan c6 th€ bi thiet hai; (b) nhan vien c6ng quyen c6 thirc

hien hanh vi sai trai nhung hanh vi do kh6 g gay thiet hai cho c6 g dan; (c)nhan vien c6ng quyen thuc hien hanh vi sai trai va hanh vi do gay ra thiet hai

cho cong dan nhung nhan vien d6 lai d oc mi @n trach nhiem thea mot s6 quy

dinh cu th6 khac, Ti~p theo, tea an phai xac dinh xem hanh vi sai trai cua

nhan vi en co duoc thuc hien trong khi thi hanh c6ng vu hay kh6 g d€ xac

dinh trach nhiern b6i thuong thiet hai cua co quan chu quan Toa an phai

quyet dinh vS rmrc d9 b6i thuong thiet hai M6i toa an duoc quyen tv quyet

dinh vS rmr c d9 b i thuong thiet hai din cir van cac tinh t~t cu th€ cua vu an

Ben n uyen dan c6 nghia vu chirng minh tong s6 cac thiet hai do hanh vi sai

tai gay ra

M9t ngoai l~ vS co quan xu ly b i thuong thiet hai la Thuy Di6n ThuyDi6n c6 mot co quan cua Chinh phu chuyen trach giai quyet b6i thuong chnhfrng nguoi bi oan sai trong t6 tung hinh Sl,TD 6 la Van pho g b6i

thuong thiet hai Van pho g c6 9 luat su va 4 can b9 quan Iy cling voi mot s6

c n b9 giup viec Hien nay, Van phong b i thuong thiet hai c6 nhtrng chirc

nang: (a) tu vin phap luat cho Chinh phu; (b) giam sat viec cac co quan nha

mroc han

ch~ quyen tv do bao chi; (c) dai dien cho NM mroc tro g cac vu ki~n dan Sl,Tc6 y~u t6 mroc ngoai; va (d) xem xet giai quyet viec b i thuong cho nguoi bi

bat, giam giu va bi tu oan

Trong phap luat bien hanh cua mroc ta, cling dll c6 nhlrng quy dinh cu

th6 diSu chinh vin dS nay DiSu 624 cua B9 luat Dan su k ang dinh trinh tu

hai buoc: co quan b6i thuang cho n uai dan va ca nhan b6i hoan l<:lich

ca quan L6i la can cir dS xac dioh trach nhi~m b6i hoan cua ca nhan c6

th~m quySn dll gay thi~t h<:lki hi thl,Tchi~o nhi~m V\l

Nghi dinh s6 4 -CP ngay 3/5/1997 vS vi~c giai quy~t b i thuang thi~t

23(b6i

thuo g thiet hai do cong chirc, vien chirc nha mroc gay ra) va Dieu 624 cua

B9 luat Dan S\I nhu dff neu a tren D~ cu th~ hoa mot s6 n9i dung cua Nghidinh s6 47-CP, Ban T6 chirc can b9 Chinh phu ban hanh Thong nr s6

54/1998-TT-TCCP ngay 4/6/1998 (TT s6 54) N9i dung chinh cua ND s6 47

va TT s6 54 la cu thS hoa trinh tu, thu tuc giai quyet hai buoc: b i thuong

thiet hai va hoan tra

Phan tch cac quy dinh cua Ng i dinh 47 vS trinh tu, thu tuc b i thiro g

thiet hai va hoan tra b6i th ong co th€ nhan thay nhirng diem mau thuftn,

khong r5 rang va chua h p ly (gitra quy trinh giai quyet thea thoa thuan voi

nguoi bi thiet hai va quy trinh do H9i d6ng giai quyet b6i thuong thiet haithuc hien; thu t w a g co quan co trach nhiern b i thuo g lai la n u i co tham

quyen quyet dinh rmrc b6i thirong ) M~t khac, cac quy dinh hien hanh hoan

toan chua giai quyet duoc cac v§.n dS d~c thu cua viec giai quyet b6i thuo g

thiet hai d6i voi truong hop oan sai trong heat dong t6 tung hinh S\T,d~c bi~t

la nhirng kho khan, vuong mac tro g viec xac dinh trach nhiem (d9C l~p va

lien doi) cua cac co quan tiSn hanh cac buoc, c c giai de n t6 tung v6n co

m6i lien h~ r§.t mat thiSt voi n au Cho dSn nay, vftn chua co van ban nao

huang dftn vS v§.n dS nay

VS kinh phi b6i thirong thiet hai oan sai do co quan t6n hanh t6 tunggay ra V€ phi b i thuo g thiet hai d6i voi oan sai do cac co quan t6 tung gay

ra a cac mroc cling co each tiep c~n khac nhau

Tai Trung Quoc, Nha mroc b i thuo g nr kinh phi cua co quan co

nghia vu b6i thuo g "Phi b i thirong duoc l§.y ill ngan sach tai chinh cac cip,

bien phap b6i thuong cu th8 do QU6c vu vien quy dinh" (DiSu 29 Luat Nha

nuac b i thuang) Phi nha nuac b i thuang do cO"quan co n hTa Vl,l b i

thucmg chi tra trong khoan tiSn dff duqc d\Ttoan cua cO"quan d

Tc;tiHoa Ky , to g dc;tida s6 cac twang h p, cO"quan pMi du g ra b6i

thuang la chinh quySn d~a phuO"ng ho~c chinh quy€n lien bang chiT kh n

la a ch6, chinh quyen dia phuong phai la co quan chiu tach nhiem t6i cao v~

rnoi hoat d ng cua cac co quan co g quyen a dia phirong; moi co quan diaphuong, trong do co cac co quan t6 tung, deu nhan ngan sach heat dong ill

chinh quyen dia plnro g; do vay neu citt ngan sach d€ b6i thuong thi se anh

huang toi hoat dQng binh thuong cua cac CO' quan tren

Tai bang New South Wales cua Australia, Chinh phil thanh l~p Quy b6ithiro g thiet hai diroc d~t d oi sir quan 1y cua BQ Tu phap (Cue tro giupnguoi bi hai) Cac nguon thu cua Quy bao g6m cac khoan thu ill tai san sung

cong tong cac vu an hinh su, thu ill an rna tuy, ngan sach nha mroc, ti~n phatthu ill viec xu ly hanh chinh, v.v? Ngoai viec chi b6i thuong cho nhirng nguoi

bi hai, k€ ca phan h6 tro cho ill vim phap luat, Quy nay can duoc chi cho cac

hoat dQng cua Uy ban ill vftn Cue to giup ngiroi bi hai va mot s6 hoat

d n

chuyen men lien quan khac

Nghi dinh s6 47- CP ngay 3 / 5 1199 7 cua Chinh phil la van ban huang

dlln thi hanh cac di~u 623 va 624 cua BQ luat Dan su ciing chi quy dinh chung

viec b i thuong thiet hai do cong chirc, vien chirc gay ra theo Ngay

3 / 3 / 19 98 , BQ Tai chinh dff co Th ng nr s6 3811998 / TT -BT C huang dlln viec

l~p du toan, sir dung va quyet toan ngan sach nha mroc cho b i thuo g thi~t

hai do cong chirc, vien clurc nha mroc, ng oi co thclm quyen cua co quan ti~n

hanh t6 tung gay ra CO' quan tai chinh rung dp l~p du toan cho phan bcithiro g thiet hai do co g clurc, vien chirc gay ra va t6ng h p van muc chi du

pho g cua ngan sach dp minh (Muc 1) CO'quan tai chinh cung cip thuc hienviec dp phil kinh phi cho viec b6i thuong thiet hai trong rung truo g hop cu

th6 can cir van k~t luan cila HQi d6ng xet giiii quy~t b i thuerng thi~t h~ va

cac h6 sO',chu g tll: kern theo D6 g theri, cO'quan tal chinh cung cftp rna

mQt tai khoan chuyen thu dS thu h6i c c k oan hoan trii b6i thuerng thi~t h~i do

c c ca nhan gay thi~t h~i nQP tn;rc t~p can Cll van k~t lu~n cila HQi d6 g xet

giai quy~t vi~c hoan trii b i thuerng thi~t h~i Cac quy dinh v~ l~p dv toan, sird\lng va quy~t toan ngan sach nM nu6c tlly co uu di€m la dO'n giiin t~p

trung mQt

d~u moi 6 co quan tai chinh dia phuong nhung tren thuc t~ lai khong phu hQ'Pvoi co ch~ quan If kinh phi theo nganh d9C hien nay cua cac co quan tien hanht6 tung,

Ch~ dinh nay co mot d~c tnrng chung la (a) trong quan M voi dan NM

mroc va ca nhan cong chirc cling phai chiu trach nhiem b6i thuong nhung t6

hai v€ v~t ch~ va tinh th~n cua nguoi bi oan sai do cong clnrc do gay ra khi

ti n hanh cac hoat dong t6 tung N guoi bi oan sai co the la cong dan nuoc do

hoac nguoi nuoc ngoai; va (b) tinh chiu trach nhiem cua NM mroc truoc dan

the bien tro g c c quy dinh cua phap luat lam din cu cho viec phan dinh tra hnhiem va dam bao cho viec b6i thuo g duoc giai quyet sao cho don gian,

nhanh va thuan tien cho nguoi dan

De co co so phap l y cho viec phan dinh trach nhiem b6i thuong thiet

hai d i voi nhirng vu oan sai do cac co quan t6 tung gay ra, Nha nuoc dn

sam ban hanh mot van ban co hieu hrc phap l y c o (luat hoac th~p nh~ la

phap lenh) de di€u chinh toan dien v~n d€ nay D6 g thai, c~n xay dung BQ

luat T6 tung dan su; sua d i, b6 sung BQ lu~ T6 tung hinh S \ Y, cac luat v€ t6

chuc Chinh phu, Toa an nhin dan va Vi~n kiem sat nhin dan de co the di€uchinh mQt cach d6ng bQ nhfrng v~n d€ lien quan trong cac van bim nay Vi d\l,nhu d€ xu~t duai day v€ giao cho toa an xem xet va quy~t dinh vi~c b6i

thuo g thiet hai dn duoc b6 sung vao cac quy dinh trong Luat t6 clnrc Toa an

nh an dan

Rieng v~ viec phan dinh tach nhiern b6i thirong thiet hai, dn nghienciru lam r5 hai v~n d~ (a) Thu OO~ a viec phan dinh trach nhiem giira cac co

quan ti~n hanh t6 tung: T rong pham vi tai lieu tham khao rna chung toi c6

duoc, nhieu mroc khong quy dinh cu th6 v~ v~n d~ nay C6 le, di~u d6 xu~t

p at nr quan di6m NM mroc - voi tir each I a d a i di e n cong qu ye n - ph a i c hju

tach nhiem b6i thuo g truce dan sau do la v~n d~ trach nhiem b6i hoan cua

chinh cac ca nhan co tham quyen tien hanh t6 tung da gay oan sai Viec phan

dinh tach nhiem a m6i giai doan t6 tung cling dn dua tren tham q yen luat

dinh cua rung co quan khi ra quyet dinh ap dung c c bien phap ngan chan,

bien phap t6 tung khong dli can cir dftn d~n oan sai a giai dean do; (b) Thir hai

la v~n d~ phan dinh tach nhiem giira co quan voi ca nhan ng oi ten hanh t6

tung gay oan sai: V~ co ban thi cac quy dinh hien Moo cua B9 lu~t Dan sir,

N ghi dinh s6 47, Th ng tu s6 54 la hop ly, co thS giu lai trong van ban luat

hoac phap lenh se duoc soan thao,

Trinh tv , thu tuc giai q yet b i thiro g thiet hai tuy la giai doan saucung nhung lai r~t quan to g, Cac nguyen t~c giai quyet b i thuong thiet hai

nhu: giai quyet phai nhanh ch n , kip thai, thuan ten va cong khai voi dan;khuyen khich su tv n uyen thuc hien trach nhiem b6i thuong cua cac co quan

va ca nhan tien hanh t6 tung; bao dam quyen tharn gia va tu quyet dinh cua ca

nhan n u i bi oan sai tro g qua trinh giai quy~t b i thuong thi~t h~i; quy~ncua n uoi bi oan sai duQ'c giai quy~t b6i thuong cu i cung b~ng m9t quy~t

dinh, ban an cua toa an, v.v dn phii duQ'c lu~t h6a Thu t\lC giai quy~t thea

phuO'ng thuc " M9t ClTa " cua nhi~u nuac Ia r~t dang tham k ao va c6 thS v~nd\lng a Vi~t Nam, vi n6 dam bao duQ'c cac nguyen t~c n6i tren, d~c bi~t la mo

hiOO H9i d6ng giai quy~t b i thuong cua Toa an Trung Qu6c Vi~c giao chtoa an nhan dan thl,l'chi~n trach n i~m diu m6i giai quy~t b6i thucmg thi~t h~i

them mot co quan moi trong diSu kien cai each hanh chinh hien nay; d<)i ngfi

tham phan nhin chung dil duoc duoc dao tao co ban va co nhieu kinh nghiem

trong viec xet xu cac V I , l viec vS b6i thuong thiet hai; thu tuc t6 tung nr phap

do luat dinh, viec xet xu cong khai cua toa an la nhfrng y u t6 quan trong dS

thu c hi e n d o c c ac nguyen tilc g iai q uy et b i thu o g thiet hai nhu dil dS c~p (]

tren Trong dieu kien hoi nhap quoc t6 hien nay, mot trong cac nguyen tilc ph6

bien rna cac quoc gia dSu phai tuan thu khi tham gia vao cac diSu iroc quoc t6,

do la: bao dam cho cong dan cac mroc thanh vien quyen diroc nhan su phan

x ' cac vu viec lien quan d€n quyen va 1 i ich hop phap cua minh bing mot trinh tv t6 tung nr phap,

Ben canh nhfrng ki€n nghi cu th6 tren, cling dn d:lu nr nghien ciru dS

co cac bien phap triet d6 va bSn vfrn , lam sao cho s6 luong nhfrng V\1 an oan

sai ngay cang giam xuong D6 lam duoc viec nay, dn phai co nhfrng bien

phap tac dong toan dien toi chat luong heat do g cua cac c o quan tien hanh t6

tun , nhu: nang cao nang luc chuyen mon, n hiep vu cua rung chirc danh tu

phap; tang cuo g trach nhiem phap ly d i voi tung tnrong hop cu th6 duoc

phan cong x i! ly; d i moi va thuc hien cac chinh sach hop l y v€ luong b n ,

dil ngo v~t chat; giln li€n trach nhiem v i khen thuo g, ky lu~t d6i v i d<)i

ngii can b o, cong chirc tu phap