PHẦN MỞ ĐẦU
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀ
Hiện nay, dạy học theo định hướng phát triển năng lực là quan điểm nổi bật trong dự thảo “Đề án đổi mới chương trình và SGK giáo dục phổ thông sau 2015”, trong đó môn Ngữ văn được xem là môn học công cụ Quá trình dạy học Ngữ văn nhằm giúp học sinh phát triển các năng lực cần thiết cho sự phát triển xã hội, thông qua việc rèn luyện kỹ năng nghe, đọc, nói và viết Môn Ngữ văn góp phần hình thành và nâng cao năng lực tiếp nhận văn bản, bao gồm kỹ năng nghe và đọc, cũng như năng lực tạo lập văn bản, thể hiện qua kỹ năng nói và viết Năng lực tạo lập văn bản, hay còn gọi là Tập làm văn, phản ánh khả năng vận dụng kiến thức về các kiểu văn bản, tiếng Việt và văn học cùng các kỹ năng thực hành trong việc trình bày miệng hoặc viết.
Dạy học làm văn không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp mà còn nâng cao khả năng tạo lập văn bản Do đó, giáo viên cần chú trọng rèn luyện cho học sinh các kỹ năng quan trọng như phân tích đề, tìm ý, lập dàn ý và đặc biệt là kỹ năng viết đoạn văn để đảm bảo sự toàn diện trong quá trình học tập.
Vì đoạn văn là đơn vị cấu thành nên văn bản
Đoạn văn là một đơn vị ngôn ngữ quan trọng trong bài văn, ảnh hưởng lớn đến chất lượng tổng thể Việc thiếu hoặc viết đoạn không tốt có thể làm giảm giá trị của toàn bài Do đó, giáo viên Ngữ văn cần chú trọng rèn kỹ năng viết đoạn cho học sinh, nhằm nâng cao khả năng sử dụng ngôn ngữ trong học tập và giao tiếp hàng ngày.
Trong chương trình Ngữ văn THCS, phần Tập làm văn bao gồm 6 kiểu bài: tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh và hành chính công vụ Học sinh bắt đầu học nghị luận từ lớp 7 đến lớp 9 và tiếp tục ở THPT Để viết một đoạn văn nghị luận, việc trình bày luận điểm là rất quan trọng Nếu học sinh xác định đúng và đủ các luận điểm, sắp xếp hợp lý và biết cách trình bày, việc viết sẽ trở nên dễ dàng hơn Tuy nhiên, rèn luyện kỹ năng này thường gặp khó khăn, khiến học sinh ngại ngùng Do đó, giáo viên cần hướng dẫn học sinh từ những bước đầu tiên đến khi thành thạo kỹ năng làm bài.
Việc dạy học văn nghị luận ở bậc THCS hiện nay chưa chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn cho học sinh Điều này dẫn đến tình trạng nhiều bài văn thiếu kết cấu rõ ràng, không logic, và không thể hiện được quan điểm, tư tưởng cũng như thái độ của người viết đối với vấn đề cần thảo luận.
Trong quá trình kiểm tra Ngữ văn, học sinh gặp nhiều hạn chế trong việc viết bài nghị luận, với các bài làm thường sơ sài, chung chung và lạc đề Điều này cho thấy sự cần thiết phải rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn cho học sinh để cải thiện chất lượng bài viết.
Là giáo viên dạy văn ở cấp THCS, tôi luôn nỗ lực phát huy tính tích cực và tự giác của học sinh thông qua việc đổi mới phương pháp giảng dạy Một trong những vấn đề quan trọng mà tôi muốn trao đổi với đồng nghiệp là "Rèn kỹ năng viết đoạn văn nghị luận cho học sinh ở bậc THCS", nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ văn trong nhà trường.
Để học sinh viết văn nghị luận mạch lạc và logic, nhiều giáo viên Ngữ văn đang tìm kiếm giải pháp hiệu quả Xuất phát từ nhu cầu này, tôi đã chọn nghiên cứu đề tài “Rèn kỹ năng viết đoạn văn nghị luận cho học sinh ở bậc THCS”, với hy vọng góp phần nâng cao chất lượng dạy học văn nói chung và văn nghị luận nói riêng.
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Dựa trên lý thuyết và thực tiễn giảng dạy bài nghị luận, việc rèn luyện kỹ năng xây dựng đoạn văn trình bày luận điểm cho học sinh là rất quan trọng Kỹ năng này không chỉ giúp học sinh phát triển tư duy phản biện mà còn nâng cao khả năng diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và mạch lạc Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiệu quả sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh trong việc hình thành và trình bày các luận điểm một cách thuyết phục.
Nâng cao chất lượng dạy học làm văn là một yếu tố quan trọng, đặc biệt trong việc rèn luyện kỹ năng xây dựng đoạn văn trình bày luận điểm cho học sinh.
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Rèn kĩ năng xây dựng đoạn văn trình bày luận điểm ở học sinh THCS.
ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT NGHIÊN CỨU
- Phần lớn là học sinh khối lớp 7, 8 - bậc THCS.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU
- Phạm vi nghiên cứu ở trường THCS tôi đang giảng dạy Kết hợp điều tra các đối tượng học sinh ở một số trường trong quận.
Khái niệm về đoạn văn
Đoạn văn là một khái niệm cho đến nay đã và đang tồn tại nhiều cách hiểu khác nhau Những cách hiểu này tập trung vào hai hướng chính:
+ Hướng thứ nhất xem đoạn văn là sự phân đoạn hoàn toàn mang tính chất hình thức.
+ Hướng thứ hai quan niệm đoạn văn là sự phân đoạn nội dung, phân đoạn ý.
Để hiểu đoạn văn một cách chính xác, cần kết hợp hai quan niệm: phân đoạn về nội dung và phân đoạn về hình thức Trong môi trường giáo dục, mục tiêu là giúp học sinh biết cách chia bài văn thành các ý rõ ràng và minh bạch Do đó, đoạn văn được nghiên cứu thường là một đoạn xuống dòng với ít nhất hai câu, diễn đạt một ý tưởng tương đối hoàn chỉnh.
Như vậy, cần hiểu khái niệm về đoạn văn như sau:
Đoạn văn là một phần của văn bản, bắt đầu từ ký tự viết hoa ở đầu dòng cho đến dấu chấm kết thúc dòng Nói cách khác, đoạn văn được xác định là khoảng không gian nằm giữa hai dấu chấm xuống dòng.
+ Nội dung: Đoạn văn diễn đạt một nội dung hoặc một ý trọn vẹn của một vấn đề
+ Từ ngữ và câu trong đoạn văn:
* Đoạn văn thường có từ ngữ chủ đề và câu chủ đề
Từ ngữ chủ đề là những từ được sử dụng làm tiêu đề hoặc được lặp lại nhiều lần trong văn bản, bao gồm danh từ, đại từ và từ đồng nghĩa, nhằm duy trì sự liên kết và rõ ràng cho đối tượng được biểu đạt.
Câu chủ đề mang nội dung khái quát, lời lẽ ngắn gọn, thường đủ hai thành phần chính và đứng ở đầu hoặc cuối đoạn văn.
Các câu trong đoạn văn có nhiệm vụ triển khai và làm sáng tỏ chủ đề của đoạn văn.
+ Cách trình bày nội dung trong đoạn văn:Thông thường theo các cách diễn dịch, quy nạp, song hành, tổng - phân - hợp, móc xích.
Khái niệm đoạn văn nghị luận
* Thế nào là văn bản nghị luận ?
- Theo từ điển Tiếng Việt, nghị luận là bàn và đánh giá cho rõ về một vấn đề nào đó
Văn nghị luận là loại văn bản thể hiện tư tưởng và quan niệm cá nhân về một vấn đề cụ thể, nhằm thuyết phục người nghe đồng tình với quan điểm của mình.
Văn bản nghị luận là loại văn bản nhằm truyền đạt một tư tưởng hoặc quan điểm cụ thể đến người đọc hoặc người nghe Để đạt được điều này, bài viết cần có luận điểm rõ ràng cùng với lý lẽ và dẫn chứng thuyết phục.
* Thế nào là luận điểm trong văn nghị luận?
Luận điểm là tư tưởng và quan điểm của tác giả trong bài nghị luận Nếu một bài văn nghị luận không có luận điểm rõ ràng, nó sẽ không thể truyền tải vấn đề một cách mạch lạc, dẫn đến việc thiếu sức thuyết phục đối với người đọc.
- Trong bài văn nghị luận, mỗi luận điểm là một phần của vấn đề, một ý được trình bày trong đoạn văn theo một trình tự nhất định.
Mỗi đoạn văn cần có một luận điểm rõ ràng, thường được thể hiện qua câu chủ đề ở đầu hoặc cuối đoạn Tuy nhiên, có những đoạn văn không chứa câu chủ đề, và trong trường hợp này, luận điểm được xác định dựa vào nội dung tổng thể của đoạn văn.
- Mỗi luận điểm cần có các luận cứ căn cứ lí thuyết hoặc thực tiễn thì luận điểm mới rõ ràng, có sức thuyết phục.
- Đoạn văn nghị luận là một phần của văn bản nghị luận
- Yêu cầu của đoạn văn nghị luận:
+ Đoạn văn phải đúng yêu cầu về mặt hình thức và cách thức diễn đạt nội dung đã chọn như quy nạp, diễn dịch, tổng - phân - hợp, móc xích.
Đoạn văn cần phải thể hiện rõ ràng và chính xác nội dung của luận điểm trong câu chủ đề Đối với đoạn văn diễn dịch, câu chủ đề thường được đặt ở vị trí đầu tiên, trong khi đó, ở đoạn văn quy nạp, câu chủ đề thường nằm ở cuối cùng.
+ Đoạn văn cần có đủ các luận cứ cần thiết, tổ chức lập luận theo một trật tự hợp lí để làm nổi bật luận điểm.
+ Đoạn văn cần có sự diễn đạt trong sáng, hấp dẫn để sự trình bày luận điểm có sức thuyết phục.
+ Đoạn văn phải có sự thống nhất chặt chẽ về mặt nôi dung.
+ Đoạn văn phải đảm bảo có tính liên kết, quan hệ chặt chẽ với các đoạn văn khác trong văn bản
- Cấu trúc thường gặp của đoạn văn nghị luận:
Trong văn nghị luận, các đoạn văn thường sử dụng những cách lập luận phổ biến như diễn dịch, quy nạp và tổng phân hợp Ngoài ra, còn có các phương pháp lập luận như suy luận nhân quả, suy luận tương đồng, suy luận tương phản, đòn bẩy và nêu giả thiết, giúp tăng cường tính thuyết phục và logic của văn bản.
Đoạn diễn dịch là phương pháp trình bày ý tưởng từ khái quát đến cụ thể, với câu chủ đề khái quát được đặt ở đầu đoạn Các câu tiếp theo sẽ phát triển chi tiết nội dung của chủ đề thông qua các thao tác giải thích, chứng minh, phân tích và bình luận Ngoài ra, đoạn văn có thể bao gồm những nhận xét, đánh giá và cảm nhận của người viết nhằm làm rõ hơn ý tưởng chính.
Đoạn quy nạp là phương pháp trình bày ý tưởng bắt đầu từ các chi tiết cụ thể để dẫn đến một kết luận khái quát Trong cấu trúc này, câu chủ đề thường được đặt ở cuối đoạn Các câu trước đó sử dụng các thao tác như minh họa, lập luận, cảm nhận và cuối cùng là đưa ra nhận xét, đánh giá tổng quát về vấn đề được thảo luận.
Đoạn tổng - phân - hợp là cấu trúc văn bản kết hợp giữa diễn dịch và quy nạp, bắt đầu bằng câu mở đoạn nêu ý khái quát bậc một Các câu tiếp theo phát triển ý khái quát thông qua các thao tác như giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận và nhận xét Cuối đoạn, câu kết thường là ý khái quát bậc hai, mang tính nâng cao và mở rộng, giúp khẳng định thêm giá trị của vấn đề Khi viết đoạn văn này, cần chú ý khái quát và nâng cao để tránh sự trùng lặp giữa hai câu chốt.
Đoạn lập luận tương đồng là phương pháp trình bày văn bản thông qua việc so sánh các ý tưởng tương tự, chẳng hạn như so sánh với một tác giả, một đoạn thơ hoặc một đoạn văn có nội dung tương đồng Cách tiếp cận này giúp làm nổi bật những điểm chung và tạo ra sự liên kết giữa các nội dung, từ đó làm cho lập luận trở nên thuyết phục hơn.
Đoạn so sánh tương phản là loại đoạn văn thể hiện sự đối lập trong nội dung và ý tưởng, bao gồm những hình ảnh thơ văn, phong cách của tác giả và thực tế cuộc sống Sự tương phản này không chỉ làm nổi bật những điểm khác biệt mà còn tạo ra chiều sâu cho tác phẩm, giúp người đọc cảm nhận rõ hơn về những khía cạnh đa dạng của cuộc sống và nghệ thuật.
Lập luận theo suy luận nhân quả có hai phương pháp chính: một là trình bày nguyên nhân trước và sau đó chỉ ra kết quả, hai là bắt đầu bằng kết quả và tiếp theo là lý do dẫn đến kết quả đó.
Đoạn lập luận đòn bẩy là phương pháp trình bày mở đầu một đoạn văn bằng cách nêu ra một nhận định hoặc dẫn dắt câu chuyện, cùng với các đoạn thơ văn có nội dung tương đồng hoặc trái ngược với chủ đề chính Cách tiếp cận này tạo thành điểm tựa vững chắc, giúp làm nền tảng cho việc phân tích sâu sắc ý tưởng được đề xuất.
Các câu trong đoạn văn cũng như các đoạn trong bài phải có sự liên kết chặt chẽ với nhau về nội dung cũng như hình thức:
+ Các đoạn văn phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu phải phục vụ chủ đề chung của đoạn văn (Liên kết chủ đề).
+ Các đoạn văn và các câu phải được sắp xếp theo trình tự hợp lí (Liên kết lôgic).
* Các câu, các đoạn văn phải được liên kết với nhau bằng một số biện pháp chính như:
+ Phép lặp: Lặp lại ở đầu câu đứng sau từ ngữ đã có ở câu trước.
+ Phép thế: Sử dụng ở câu đứng sau từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.
Phép nối là kỹ thuật được sử dụng trong câu để liên kết với các từ ngữ biểu thị mối quan hệ với câu trước Bên cạnh đó, phép đồng nghĩa, trái nghĩa và liên tưởng cũng đóng vai trò quan trọng, giúp tạo ra sự liên kết giữa các câu bằng cách sử dụng các từ ngữ có ý nghĩa tương tự, trái ngược hoặc thuộc cùng một trường liên tưởng với từ ngữ đã được đề cập trước đó.
Tất cả kiến thức lý thuyết đã được trình bày sẽ là nền tảng cho sáng kiến kinh nghiệm này Đồng thời, tôi cũng đã tiến hành khảo sát thực trạng kỹ năng viết đoạn văn của học sinh lớp 7 và 8 tại bậc THCS nhằm đưa ra những giải pháp hợp lý và hiệu quả.
Đặc điểm tình hình
Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, đạt chuẩn Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiệt tình và tận tụy với nghề Họ nhận thức rõ tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng viết đoạn văn và bài tập làm văn cho học sinh lớp 7, 8, đồng thời hiểu được những khó khăn mà học sinh gặp phải Nhiều giáo viên đã tích cực đổi mới phương pháp dạy học, bước đầu đạt được những kết quả tích cực trong việc cải thiện kỹ năng viết cho học sinh THCS.
Mặc dù đội ngũ giáo viên có nhiều ưu điểm, nhưng vẫn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục Nhiều giáo viên vẫn áp dụng phương pháp giảng dạy truyền thống, dẫn đến việc học sinh tiếp cận kiến thức một cách thụ động Điều này khiến cho học sinh gặp khó khăn trong việc xác định và trình bày vấn đề nghị luận một cách rõ ràng.
- Kỹ năng dùng từ, đặt câu chưa đúng Chưa nắm chắc kiến thức về đoạn văn, cách diễn đạt lủng củng, tối nghĩa.
- Nhận thức của một số em học sinh chậm, không xác định đúng mức về bộ môn Các em rất lười viết Tập làm văn.
- Một số học sinh đến lớp không chú ý nghe giảng, phần chuẩn bị bài ở nhà còn đối phó, nhiều em không làm bài tập.
Thực trạng học sinh ở bậc trung học cơ sở viết đoạn văn nghị luận
Theo khảo sát, nhiều học sinh lớp 8 gặp khó khăn trong việc viết đoạn văn, đặc biệt là trong cách dựng đoạn Thời gian học ngắn nhưng kiến thức lại phong phú khiến học sinh không thể tìm hiểu sâu về các đoạn văn mẫu Họ thường chỉ nắm bắt lý thuyết một cách sơ sài, dẫn đến việc xác định đề bài, chủ đề và bố cục đoạn văn còn bối rối Việc rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn cần được thực hiện qua các tiết học phân tích đề, dàn ý và liên kết đoạn từ cơ bản đến nâng cao Nhiều học sinh chưa hiểu rõ đề bài, dẫn đến viết thừa hoặc thiếu thông tin, và quá trình lập luận còn thiếu chặt chẽ và logic Họ cũng chưa biết vận dụng nhiều phương pháp liên kết trong một đoạn hoặc giữa các đoạn, làm cho văn bản trở nên đơn điệu Hơn nữa, việc sử dụng ngôn ngữ chưa phù hợp với kiểu văn bản và phong cách văn bản cũng là một vấn đề cần khắc phục.
Viết đoạn văn theo cách diễn dịch nên rõ vai trò của sách đối với đời sống con người.
Khảo sát thực tế tại trường cho thấy hơn 50% học sinh thiếu kỹ năng viết đoạn văn nghị luận Chỉ có 22,6% học sinh có khả năng dựng đoạn và xử lý yêu cầu đề bài, trong khi tỷ lệ học sinh đạt điểm giỏi chỉ là 15,2% Đây là những con số đáng lo ngại cần được chú ý trong việc giảng dạy phân môn làm văn ở bậc trung học cơ sở hiện nay.
KẾT QUẢ KHẢO SÁT TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Giỏi Khá Trung bình yếu, kém
Kết quả khảo sát cho thấy nhiều học sinh vẫn thiếu kỹ năng viết đoạn văn, trong khi số học sinh thành thạo kỹ năng này còn rất ít Hầu hết các bài làm của các em cho thấy việc nắm bắt khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, và câu chủ đề chưa đạt yêu cầu, cũng như cách trình bày đoạn văn không đúng chuẩn.
Nhiều học sinh chưa biết cách trình bày đoạn văn một cách liên kết và mạch lạc, dẫn đến việc bài viết trở nên lủng củng và sơ sài Các lập luận thường thiếu sự chặt chẽ, với các ý tưởng lộn xộn và không theo trình tự hợp lý Ngoài ra, việc không viết hoa chữ cái đầu dòng và sắp xếp các dòng không đồng nhất cũng làm giảm tính thẩm mỹ và hiệu quả của đoạn văn.
Kĩ năng làm văn, đặc biệt là viết đoạn của học sinh hiện còn hạn chế, đòi hỏi giáo viên cần có những giải pháp hợp lý để nâng cao chất lượng dạy và học Do đó, việc rèn luyện kỹ năng viết đoạn nghị luận cho học sinh bậc THCS là rất cần thiết.
Một số định hướng khi hướng dẫn học sinh viết đoạn văn nghị luận
3.1.1 Một số định hướng chung
Khi viết bài văn nghị luận, việc xác định luận điểm chỉ là bước đầu; điều quan trọng tiếp theo là trình bày các luận điểm đó một cách rõ ràng Nếu không biết cách trình bày, mục đích của bài nghị luận sẽ không đạt được, dù đã có đủ quan điểm và ý kiến cần thiết Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh lĩnh hội kiến thức và kỹ năng viết đoạn văn trình bày luận điểm Họ cần tổ chức dạy học phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, hoàn cảnh và trình độ của học sinh để nâng cao hiệu quả học tập.
Giáo viên cần xác định rõ kết quả học tập mà học sinh cần đạt được như một mục tiêu chính, đồng thời sử dụng nó làm tiêu chí để tự kiểm tra và đánh giá Tùy thuộc vào từng đối tượng học sinh, giáo viên nên áp dụng các phương pháp và hình thức dạy học khác nhau, chẳng hạn như tổ chức thảo luận nhóm hoặc nêu vấn đề, để nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Giáo viên không nên ép buộc học sinh phải suy nghĩ và diễn đạt giống mình Khi học sinh có ý kiến sai, giáo viên cần kịp thời uốn nắn nhưng vẫn phải giữ cho các em cảm thấy hứng thú và tự tin trong quá trình học tập.
Để viết tốt đoạn văn nghị luận, học sinh cần hiểu rõ bản chất, đặc điểm và phương pháp xây dựng đoạn văn này.
3.1.2 Một số định hướng cụ thể
Số lượng các tiết rèn kĩ năng viết đoạn văn nghị luận trong chương trình Ngữ văn THCS không nhiều:
+ Lớp 7: Tiết 94: Luyện tập viết đoạn văn chứng minh
+ Lớp 8: Tiết 100: Viết đoạn văn trình bày luận điểm
Để nâng cao kỹ năng viết đoạn văn nghị luận cho học sinh, cần áp dụng nhiều hình thức rèn luyện, bao gồm các giờ học lý thuyết, giờ luyện tập, ôn tập, cũng như các tiết kiểm tra và trả bài.
* Định hướng cách viết đoạn nghị luận Để viết đoạn văn thành công, cần chú ý tuân thủ các bước:
Bước 1: Xác định yêu cầu của đề
Dựa vào yêu cầu của đề bài, trước tiên cần xác định nội dung chính mà đoạn văn cần trình bày, điều này sẽ được thể hiện qua câu chủ đề Câu chủ đề không chỉ nêu rõ nội dung mà còn định hướng cho việc viết các câu tiếp theo Ngoài ra, cần chú ý đến cách trình bày nội dung, cũng như các yêu cầu về hình thức và ngữ pháp để đảm bảo đoạn văn đạt tiêu chuẩn.
Bước 2: Xác định câu chủ đề cho đoạn văn
Câu chủ đề đóng vai trò quan trọng trong việc nêu rõ ý chính của đoạn văn Khi viết đoạn, cần chú ý đọc kỹ đề bài để xác định yêu cầu và từ đó tìm ra câu chủ đề phù hợp.
Trong quá trình viết, có nhiều loại đề khác nhau liên quan đến câu chủ đề Một số đề không cung cấp câu chủ đề sẵn có, trong khi một số khác lại cho sẵn câu chủ đề Ngoài ra, cũng có những đề yêu cầu sửa một câu có lỗi thành câu đúng và sử dụng câu đó làm câu chủ đề Thêm vào đó, một số đề còn có phần dẫn ý, từ đó giúp người viết xác định được câu chủ đề một cách dễ dàng hơn.
Bước 3: Tìm ý cho đoạn ( Triển khai ý):
Sau khi xác định câu chủ đề của đoạn văn, cần áp dụng kiến thức liên quan để phát triển thành các ý cụ thể và chi tiết Bỏ qua bước này có thể khiến đoạn văn trở nên lủng củng và thiếu sự liên kết.
Bước 4: Viết các ý thành đoạn văn:
Dựa trên các ý đã tìm hiểu, chúng ta cần viết một đoạn văn mạch lạc Để xác định vị trí câu chủ đề, cần căn cứ vào yêu cầu về kiểu diễn đạt và cách lập luận trong đoạn văn Đồng thời, việc đảm bảo các quy tắc ngữ pháp cũng rất quan trọng để đoạn văn trở nên hoàn chỉnh và dễ hiểu.
Một số hình thức rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn nghị luận
3.2.1 Rèn kỹ năng trong giờ dạy lý thuyết
Rèn luyện kỹ năng trong giờ lý thuyết có thể thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Hình thành kiến thức.
Giáo viên cần chọn ngữ liệu phù hợp từ sách giáo khoa hoặc tài liệu ngoài để hướng dẫn học sinh phân tích đoạn văn nghị luận Đây là phần quan trọng trong bài dạy lý thuyết, nơi giáo viên tổ chức thảo luận và giúp học sinh khái quát khái niệm đoạn văn Sau khi củng cố kiến thức cơ bản, giáo viên cũng cần hình thành cho học sinh các kỹ năng và kiến thức cần thiết Tuy nhiên, cần tránh biến giờ dạy thành giờ dạy tác phẩm văn học để không làm mất mục tiêu dạy học, mặc dù vẫn cần chú ý đến yếu tố tích hợp.
Bước 2 trong quá trình giảng dạy là hướng dẫn luyện tập, đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố kiến thức cho học sinh Giáo viên cần phân bổ thời gian hợp lý để hướng dẫn học sinh thực hiện bài tập, giúp khắc sâu kiến thức cơ bản Ngoài ra, việc giao bài tập viết đoạn văn sẽ hỗ trợ học sinh rèn luyện kỹ năng viết một cách hiệu quả.
Như vậy, từ giờ học lý thuyết có thể thông qua hệ thống bài tập để bước đầu thực hành kỹ năng viết đoạn văn cho học sinh.
3.2.2 Rèn kỹ năng trong giờ luyện tập
Rèn kỹ năng trong giờ luyện tập có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Ôn lại lý thuyết về đoạn văn.
GV yêu cầu HS tái hiện lại kiến thức cơ bản về đoạn văn nói chung, đoạn văn nghị luận nói riêng để làm cơ sở cho thực hành
Bước 2: Tổ chức thực hành.
Tại bước này, giáo viên cần lựa chọn bài tập viết đoạn văn nghị luận phù hợp với yêu cầu của từng khối lớp, có thể là bài tập từ sách giáo khoa hoặc các bài tập khác do giáo viên tự thiết kế.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định yêu cầu cần đạt về nội dung và hình thức của đoạn văn nghị luận.
Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thực hiện công việc cá nhân hoặc hoạt động nhóm Khi tiến hành hoạt động nhóm, giáo viên nên chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm có thể làm cùng một bài tập hoặc mỗi nhóm thực hiện một bài tập khác nhau Vai trò của giáo viên là hướng dẫn và chỉ đạo các nhóm Sau khi thảo luận và hoàn thành đoạn văn, các nhóm sẽ trình bày kết quả của mình.
Bước 3: Giáo viên tổng hợp ý kiến, nhận xét, đánh giá, phát hiện và sửa lỗi.
3.2.3 Rèn kỹ năng trong giờ trả bài
Trong chương trình giảng dạy môn Văn ở THCS, giờ trả bài Tập làm văn được tổ chức sau mỗi bài viết nhằm củng cố kiến thức và kỹ năng viết cho học sinh Mục tiêu chính là giúp học sinh nhận diện ưu điểm và hạn chế trong bài viết của mình, từ đó có hướng khắc phục và hoàn thiện hơn cho những bài viết sau Đặc biệt, sau mỗi bài kiểm tra về văn nghị luận, giáo viên cần chú trọng đến việc phát triển kỹ năng viết đoạn văn của học sinh.
Rèn kỹ năng trong giờ trả bài có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Giáo viên nêu đoạn văn có chứa lỗi sai.
Bước 2: Học sinh cần phát hiện và phân tích các lỗi về hình thức và nội dung Bước 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh chọn phương pháp sửa lỗi phù hợp và yêu cầu viết lại đoạn văn theo đúng tiêu chí.
Bước 4: Giáo viên cho học sinh đọc lại và chữa bài.
Một số kĩ năng cần rèn để viết đoạn văn nghị luận
Làm thế nào để nêu rõ luận điểm?
Để nêu rõ luận điểm trong văn nghị luận, việc viết câu chủ đề rõ ràng và chính xác là rất quan trọng Câu chủ đề không chỉ thông báo luận điểm mà còn cần phải ngắn gọn và dễ hiểu Trong thực tế, câu chủ đề thường nhắc lại một phần của câu hỏi và cần được diễn đạt một cách gần gũi, phù hợp với hình thức của đề bài.
Trong đoạn văn trình bày luận điểm, câu chủ đề thường được đặt ở vị trí đầu tiên trong đoạn văn diễn dịch và ở cuối cùng trong đoạn văn quy nạp Đôi khi, câu chủ đề cũng có thể nằm ở giữa đoạn hoặc không xuất hiện rõ ràng, mà được hiểu ngầm từ toàn bộ nội dung của đoạn văn.
3 3.2 Trình bày luận cứ để làm sáng tỏ luận điểm
Làm thế nào để làm sáng tỏ luận điểm?
Một luận điểm chỉ thực sự rõ ràng và đáng tin cậy khi được hỗ trợ bởi những lý lẽ và chứng cứ xác thực, được gọi là luận cứ Trong một đoạn văn nghị luận, luận điểm là hạt nhân, còn luận cứ là chất liệu nuôi dưỡng luận điểm đó Điều này có nghĩa là luận cứ không chỉ cần phù hợp với lẽ phải và sự thật mà còn phải liên quan chặt chẽ đến luận điểm, đủ mạnh mẽ để làm cho luận điểm trở nên hoàn toàn sáng tỏ.
Trong một bài văn, việc sắp xếp các luận điểm và luận cứ theo trình tự hợp lý là rất quan trọng để tạo nên lập luận chặt chẽ Lập luận được coi là thuyết phục khi các luận điểm liên kết khăng khít với nhau, với lý lẽ trước dẫn đến lý lẽ sau, tạo ra một trật tự chắc chắn không thể bác bỏ Để tăng sức lôi cuốn, người viết cần biết cách tổ chức các luận điểm và luận cứ, giúp toàn bộ bài văn trở thành một dòng chảy liên tục, duy trì và nâng cao các quan điểm, ý kiến của mình.
3.3.3 Phối hợp giữa nêu luận điểm và trình bày luận cứ
Trong cuộc sống và văn học, nghị luận là một vấn đề phong phú với nhiều phương pháp trình bày Học sinh lớp 7 và 8 nên tập trung vào hai dạng đoạn văn nghị luận cơ bản và dễ thực hiện là diễn dịch và quy nạp Đối với học sinh lớp 9, cần chú trọng vào đoạn tổng - phân - hợp để phát triển kỹ năng viết nghị luận hiệu quả.
3.3.4 Kĩ năng chuyển đoạn, liên kết đoạn
Kỹ năng chuyển đoạn là một thách thức phổ biến mà nhiều học sinh gặp phải khi viết văn, đặc biệt trong các văn bản nghị luận Trong những văn bản này, các đoạn văn và luận điểm thường liên tiếp nối nhau, vì vậy việc tạo sự gắn bó giữa chúng là rất quan trọng.
Học sinh cần nhận thức rằng chuyển đoạn là công việc quan trọng để liên kết các đoạn văn với nhau Để thực hiện điều này một cách tự nhiên, người viết cần hiểu rõ mối liên hệ và sự khác biệt giữa đoạn văn hiện tại và đoạn văn trước đó Khi nắm vững điều này, họ sẽ có thể chuyển đoạn một cách linh hoạt, hợp lý và tự nhiên, tạo nên sự gắn kết cho toàn bộ bài viết Hơn nữa, nếu việc chuyển đoạn được thực hiện tốt, nó còn giúp đoạn văn từ đầu gây ấn tượng mạnh mẽ và thu hút sự chú ý của người đọc hơn.
3 3.5 Đảm bảo hình thức của một đoạn văn
Đoạn văn thường bao gồm nhiều câu, bắt đầu bằng chữ cái viết hoa và lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm Học sinh thường mắc lỗi không lùi đầu dòng hoặc sử dụng gạch đầu dòng khi viết Do đó, giáo viên cần chú ý hướng dẫn học sinh từ những thao tác đơn giản như viết hoa chữ cái đầu tiên và lùi đầu dòng.
Như vậy, khi viết đoạn văn trình bày luận điểm, cần chú ý:
(1) Thể hiện rõ ràng, chính xác nội dung của luận điểm trong câu chủ đề.
(2) Tìm đủ các luận cứ cần thiết, tổ chức lập luận theo một trật tự hợp lí để làm nổi bật luận điểm.
(3) Diễn đạt trong sáng, hấp dẫn để làm cho sự trình bày luận điểm có sức thuyết phục cao.
Một số dạng bài tập vận dụng
3.4.1 Bài tập rèn kĩ năng xác định luận điểm trong đoạn văn nghị luận (Thường sử dụng trong giờ học lí thuyết về cách làm văn nghị luận)
Bước đầu tiên, giáo viên cung cấp ngữ liệu cho đoạn văn nghị luận có chứa câu chủ đề rõ ràng Tiếp theo, tổ chức học sinh phân tích cấu trúc và hình thức của đoạn văn để hiểu rõ hơn về cách thức trình bày ý tưởng.
GV định hướng cho học sinh phân tích kết cấu trong đoạn văn theo một số câu hỏi:
+ Đoạn văn trình bày luận điểm nào?
+ Câu nào nói lên ý chung của toàn đoạn?
+ Vị trí của câu đó trong đoạn văn? Mối quan hệ giữa câu đó với các câu còn lại? Chỉ ra mô hình cấu trúc trong đoạn văn?
Giáo viên tham khảo bài tập sau: Đọc các đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới: Đoạn 1:
Tiếng Việt là một ngôn ngữ đẹp và phong phú, nổi bật với âm hưởng hài hòa và thanh điệu tinh tế Ngôn ngữ này không chỉ thể hiện sự uyển chuyển trong cách đặt câu mà còn có khả năng diễn đạt sâu sắc tình cảm và tư tưởng của người Việt Qua các thời kỳ lịch sử, tiếng Việt đã đáp ứng đầy đủ nhu cầu của đời sống văn hóa, khẳng định vị trí quan trọng trong nền văn hóa dân tộc.
(Đặng Thai Mai - Tiếng Việt, một biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc) Đoạn 2:
Nước Đại Việt của ông là một nền văn hiến lâu đời, với lãnh thổ riêng biệt và cõi bờ sông núi được phân chia rõ rệt Phong tục Bắc Nam cũng khác nhau, thể hiện sự đa dạng văn hóa Nền chính trị của nước ông độc lập, từng đứng ngang hàng với các triều đại lớn như Hán, Đường, Tống, và Nguyên Đặc biệt, nước ông là nơi hội tụ những trí tuệ và tài năng xuất sắc, với những hào kiệt luôn hiện diện trong lịch sử.
Vũ Khiêu là một trí thức tiêu biểu của Việt Nam, thể hiện rõ qua các giai đoạn lịch sử khác nhau Luận điểm chính của từng đoạn văn thường được nêu rõ trong câu chủ đề, thể hiện tư tưởng và quan điểm của ông về sự phát triển của đất nước Nội dung trong các đoạn văn được trình bày một cách mạch lạc, kết hợp giữa việc phân tích bối cảnh lịch sử và những đóng góp của Vũ Khiêu, từ đó làm nổi bật vai trò của ông trong việc định hình tư tưởng và văn hóa Việt Nam.
Tiếng Việt là một ngôn ngữ đẹp và hấp dẫn, mang trong mình nhiều đặc sắc độc đáo Những đặc điểm này không chỉ thể hiện qua âm điệu, ngữ pháp mà còn qua sự phong phú của từ vựng Sự đa dạng này giúp tiếng Việt trở thành một phương tiện giao tiếp hiệu quả và thú vị.
Trong đoạn văn song hành này, Nguyễn Trãi thể hiện quan niệm sâu sắc về đất nước qua bốn câu ngang hàng Mỗi câu đều trình bày một ý nghĩa riêng biệt, góp phần làm rõ nhận thức của ông về quê hương Chủ đề ngầm của đoạn văn chính là sự hiểu biết toàn diện và sâu sắc của Nguyễn Trãi về đất nước, thể hiện qua tác phẩm Bình Ngô đại cáo Qua đó, ông khẳng định tình yêu và trách nhiệm đối với đất nước.
3.4.2 Bài tập rèn kĩ năng viết câu chủ đề trong đoạn văn nghị luận (Thường sử dụng trong giờ luyện tập làm văn nghị luận)
Giáo viên có thể tham khảo một trong hai cách sau:
Giáo viên có thể cung cấp một đoạn văn nghị luận mẫu, trong đó học sinh sẽ xác định luận điểm dựa trên nội dung đoạn văn Sau khi xác định được luận điểm, học sinh cần trình bày luận điểm đó thành một câu chủ đề Tùy thuộc vào yêu cầu về hình thức, câu chủ đề có thể được đặt ở nhiều vị trí khác nhau trong đoạn văn.
Giáo viên có thể yêu cầu học sinh viết đoạn văn nghị luận dựa trên một câu chủ đề đã cho, khuyến khích các em trình bày nội dung theo nhiều cách khác nhau, chẳng hạn như phương pháp diễn dịch hoặc quy nạp.
Giáo viên tham khảo bài tập sau:
"Thì giờ" là một khái niệm vô hình nhưng lại được so sánh với "vàng, bạc" - những vật chất quý giá trong đời sống con người Câu tục ngữ này nhấn mạnh tầm quan trọng của thời gian, cho thấy rằng thời gian quý giá như vàng bạc Vàng, bạc không chỉ có giá trị vật chất mà còn là biểu tượng của sự tích lũy và bảo vệ cho tương lai Để có được vàng, con người phải làm việc chăm chỉ và tiết kiệm, điều này càng khẳng định rằng thời gian cũng cần được trân trọng và sử dụng một cách hiệu quả Thực tế, thời gian còn quý hơn vàng bạc vì nó không thể lấy lại, và mỗi khoảnh khắc đã qua là không thể phục hồi.
- Hãy viết câu chủ đề của đoạn văn:
+ Câu chủ đề đứng ở đầu đoạn + Câu chủ đề đứng ở cuối đoạn
- Nêu trình tự sắp xếp các luận cứ trong đoạn văn trên.
- Luận điểm của đoạn văn trên: Thời gian quý hơn vàng, bạc.
- Học sinh viết câu chủ đề: "Thời gian quý hơn vàng, bạc" ở hai vị trí khác nhau trong đoạn văn
+ Nếu câu chủ đề đứng ở đầu đoạn văn thì đó là đoạn văn diễn dịch.
Đoạn văn quy nạp thường có câu chủ đề ở vị trí cuối cùng, đóng vai trò như một kết luận cho nội dung đã trình bày Để làm nổi bật ý nghĩa tổng quát, có thể sử dụng các từ ngữ như "vì vậy," "tóm lại," hay "cho nên" nhằm thâu tóm vấn đề một cách rõ ràng và mạch lạc.
- Trình tự sắp xếp các luận cứ trong đoạn văn trên:
+ Khái niệm về thời gian.
+ Vàng, bạc tại sao lại quý?
+ Tác dụng của nghệ thuật so sánh "Thời gian là vàng"
+ Nâng cao hơn: Thời gian còn quý hơn vàng, bạc.
3.4.3 Bài tập rèn kĩ năng xây dựng hệ thống luận cứ để làm sáng tỏ luận điểm (Thường sử dụng trong giờ luyện tập làm văn nghị luận, giờ trả bài)
- Bước 1: Giáo viên nêu vấn đề nghị luận (đề bài)
- Bước 2: Yêu cầu học sinh xác định luận điểm
- Bước 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh xây dựng hệ thống luận cứ để làm sáng tỏ luận điểm.
+ Liệt kê các luận cứ
+ Chọn lọc, sắp xếp luận cứ theo một trình tự hợp lí
Để chứng minh cho luận điểm "Thiên tài từ cần mẫn", có nhiều dẫn chứng nổi bật Go-rơ-ki khẳng định rằng "Thiên tài là lao động", nhấn mạnh rằng thiên phú cần được nuôi dưỡng qua công sức Họa sĩ Lê-ô-na đơ Vanh-xi, dù phải vẽ những quả trứng hàng ngày, đã rèn luyện bản thân để trở thành bậc thầy Vương Miện, từ một cậu bé nghèo khó, đã tự học và kiên trì vẽ tranh trong khi chăn bò, cuối cùng trở thành họa sĩ tài danh Frank-lin nhấn mạnh tầm quan trọng của thời gian trong việc tạo dựng cuộc sống, trong khi Trai-côp-xki cho rằng không lao động gian khổ thì không thể đạt được thành công Cuối cùng, Phạm Ngũ Lão, từ một người đan sọt, đã trở thành danh tướng nhờ sự kiên trì và lòng yêu nước Những câu chuyện này cho thấy rằng sự kiên trì và lao động là yếu tố quyết định để đạt được thành công.
- Theo em, luận cứ nào không có tác dụng phục vụ cho luận điểm? Vì sao?
- Sắp xếp lại các luận cứ đúng và viết thành đoạn văn hoàn chỉnh.
Thiên tài không chỉ đến từ bẩm sinh mà còn được hình thành qua sự cần mẫn trong lao động Điều này cho thấy rằng, lao động chăm chỉ là yếu tố quyết định giúp phát huy và phát triển tài năng Do đó, những luận cứ không liên quan đến sự cần mẫn sẽ không hỗ trợ cho luận điểm này.
- Sắp xếp lại các luận cứ theo trình tự: a e, b, c.
- Trên cơ sở đã xác định được luận cứ cần thiết và hợp lí, HS viết đoạn văn trình bày luận điểm.
3.4.4 Bài tập rèn kĩ năng viết đoạn văn nghị luận
(Thường sử dụng trong giờ luyện tập làm văn nghị luận, giờ kiểm tra, trả bài)
Giáo viên cho vấn đề nghị luận (đề bài)
- Bước 1: Yêu cầu học sinh xác định luận điểm
- Bước 2: Yêu cầu học sinh viết câu chủ đề (câu nêu luận điểm)
- Bước 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh xây dựng hệ thống luận cứ để làm sáng tỏ luận điểm
+ Liệt kê các luận cứ
+ Chọn lọc, sắp xếp luận cứ theo một trình tự hợp lí
- Bước 4: Học sinh lựa chọn cách trình bày luận điểm hoặc theo yêu cầu của giáo viên
- Bước 5: Học sinh thực hành viết đoạn văn trên cơ sở đã thực hiện các bước 1, 2, 3, 4.
- Khi viết đoạn văn, tùy thuộc vào vấn đề cần nghị luận mà người viết có thể lựa chọn những kiểu kết cấu phù hợp.
- Đoạn văn phải đảm bảo các yêu cầu chung về nội dung và hình thức.
Giáo viên tham khảo bài tập sau :
Cho câu chủ đề: "Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta".
Em hãy viết một đoạn văn (từ 8đến 10 câu) theo cách diễn dịch hoặc quy nạp để triển khai câu chủ đề trên.
- Trong đoạn văn diễn dịch, câu chủ đề đứng ở đầu đoạn, các câu tiếp theo triển khai vấn đề, làm sáng tỏ cho luận điểm.
* Đoạn văn tham khảo viết theo cách diễn dịch:
Lịch sử Việt Nam ghi dấu nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại, thể hiện tinh thần yêu nước mạnh mẽ của nhân dân Với tài nguyên thiên nhiên phong phú, đất nước luôn bị kẻ thù nhòm ngó xâm lược, nhưng người dân không bao giờ cam chịu nô lệ Từ những năm 40, Hai Bà Trưng đã khởi nghĩa đánh đuổi Thái thú Tô Định, tiếp theo là các cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng, Mai Thúc Loan chống lại sự đô hộ của phong kiến Trung Quốc Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền đã khẳng định quyền tự chủ dân tộc, mở ra kỷ nguyên mới Tinh thần yêu nước tiếp tục được thể hiện qua các chiến thắng lớn như ba lần đánh đuổi giặc Mông - Nguyên của nhà Trần, đại chiến mùa xuân 1789 đánh tan quân xâm lược nhà Thanh của Nguyễn Huệ, và đặc biệt là chiến thắng Điện Biên Phủ và đại thắng mùa xuân 1975, ghi dấu ấn trong lịch sử dân tộc.
Trong đoạn văn quy nạp, câu chủ đề thường được đặt ở cuối cùng, đóng vai trò như một kết luận rút ra từ các câu cụ thể trình bày vấn đề trước đó.
* Đoạn văn tham khảo viết theo cách quy nạp:
KẾT LUẬN
1 Mục tiêu học tập theo quan điểm dạy học hiện đại luôn coi trọng việc hình thành kỹ năng sống cho học sinh Nội dung học tập các bộ môn văn hoá trong nhà trường phổ thông hiện nay với yêu cầu phải gắn liền với thực tiễn đời sống, phải góp phần làm cho người học ngày càng sống tốt đẹp hơn, hiểu biết thực tế cuộc sống xã hội ngày càng sâu sắc hơn, thực hiện các công việc ngày càng dễ dàng hơn và đạt hiệu quả cao hơn Bởi vậy, việc nâng cao nhận thức và rèn luyện kỹ năng là một yêu cầu quan trọng đối với hoạt động dạy học phân môn Làm văn Mặt khác, trong phân môn Làm văn, văn bản nghị luận là văn bản trọng tâm và chiếm nhiều dung lượng kiến thức so với các kiểu văn bản khác Hơn nữa, kiểu bài văn nghị luận học sinh được tiếp cận từ THCS và lại được tiếp tục củng cố và nâng cao cho đến các lớp ở THPT Chính vì thế, việc rèn luyện cho học sinh kỹ năng viết đoạn văn nói chung và văn nghị luận nói riêng là một yêu cầu cần thiết trong quá trình tiếp nhận phân môn Làm văn để từ đó vận dụng trong học tập và thực tiễn đời sống.
2 Từ thực tế dạy học làm văn nghị luận cho thấy, xây dựng và trình bày luận điểm là công việc mà phần lớn học sinh thường cảm thấy khó làm Vì vậy, việc hướng dẫn HS luyện tập viết đoạn văn trình bày luận điểm đòi hỏi ở giáo viên rất nhiều công phu và lòng kiên nhẫn Việc luyện tập phải tiến hành theo từng bước, chắc chắn, tỉ mỉ, không sơ sài, không vội vã Giờ luyện tập nên được tổ chức sao cho học sinh không thụ động trông chờ vào thầy cô giáo, mà phải chủ động suy nghĩ và mạnh dạn phát biểu những suy nghĩ của mình Giáo viên cần hướng dẫn học sinh cụ thể các bước thực hiện, nhẫn nại sửa lỗi và chú ý khuyến khích những cố gắng, những thành công của các em, cho dù chỉ là những thành công nhỏ bé
Một số bài học tôi rút ra được sau khi thực hiện đề tài là:
- Giáo viên cần cho học sinh nắm vững kiến thức về đoạn văn: Khái niệm, cách trình bày nội dung trong đoạn văn.
Giáo viên cần tiến hành khảo sát thực tế để nắm bắt trình độ học sinh, từ đó lựa chọn các dạng bài tập phù hợp cho từng đối tượng như học sinh khá, giỏi, trung bình hay yếu Việc này giúp củng cố và nâng cao kiến thức về đoạn văn, đồng thời rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn cho học sinh một cách hiệu quả.
Để học sinh có thể viết đoạn văn mạch lạc, việc nắm vững kiến thức về các tác phẩm văn học qua các giờ học phân môn Văn là vô cùng quan trọng Kiến thức này không chỉ giúp các em hiểu sâu sắc về nội dung tác phẩm mà còn cung cấp cơ sở thực hành cần thiết cho việc viết lách.
KHUYẾN NGHỊ
Trong quá trình đánh giá, giáo viên cần chú ý đến năng lực thực hành của từng học sinh, đòi hỏi sự nhạy bén và kiên nhẫn trong việc nhận xét Việc giáo viên luyện tập cho học sinh là rất quan trọng, đồng thời cần có trách nhiệm cao trong đánh giá kết quả mà không nên vội vàng Phương pháp đánh giá cần linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng học sinh và vùng miền Mục tiêu cuối cùng là giúp học sinh viết được các đoạn văn sáng tạo, phát huy đầy đủ các kỹ năng đã học.
Số lượng tiết học viết đoạn văn hiện tại còn quá ít, do đó cần tăng cường thêm cả số lượng và thời gian học Việc phân bố thời gian hợp lý sẽ giúp học sinh không cảm thấy căng thẳng, từ đó khơi dậy niềm đam mê học tập của các em.
Trong sự phát triển của đất nước và văn học, giáo viên và học sinh đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và tri thức Việc dạy chữ và dạy người, đặc biệt trong trường THCS, là cần thiết để giúp học sinh phân biệt đúng sai và phát triển niềm đam mê với môn văn Giáo viên cần chú trọng nghiên cứu phương pháp giảng dạy, đặc biệt là trong việc thực hành kỹ năng viết đoạn văn để khuyến khích sự ham học của các em.
Chúng ta cần chú trọng hơn vào việc phát huy những tài năng tiềm ẩn trong mỗi học sinh, nhằm giúp các em hoàn thiện nhân cách và phát triển tri thức nhân loại, góp phần làm giàu cho quê hương đất nước.
Dưới đây là những giải pháp hiệu quả nhằm cải thiện kỹ năng viết đoạn nghị luận cho học sinh trong chương trình Ngữ văn THCS, được đúc kết từ kinh nghiệm giảng dạy của tôi.
Qua quá trình giảng dạy và trao đổi với đồng nghiệp, tôi đã tích lũy nhiều kinh nghiệm quý báu Khi áp dụng những kinh nghiệm này vào bài dạy, chất lượng viết bài của học sinh đã được cải thiện rõ rệt, giảm thiểu số bài chưa đạt yêu cầu và tăng cường số lượng bài viết tốt.
Tôi đã rút ra những giải pháp từ thực tế và qua trao đổi với đồng nghiệp, nhưng vẫn còn hạn chế Vì vậy, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ BGH, Hội đồng Khoa học nhà trường, Hội đồng Khoa học Phòng giáo dục và Hội đồng Khoa học Sở giáo dục thành phố Hà Nội Sự hỗ trợ này sẽ giúp tôi nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Ngữ văn tại bậc THCS.
Tôi xin cam đoan đây là sáng kinh nghiệm của mình viết, không sao chép nội dung của người khác.
