Trong các hoạtđộng đó thì hoạt động dạy và học là trọng tâm mà người cán bộ quản lí trường tiểu họccần phải tập trung chỉ đạo, quan tâm; từ đó có kế hoạch và có những giải pháp, biệnpháp
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Trong hệ thống Giáo dục quốc dân thì giáo dục phổ thông là nền tảng, là động lựccho sự phát triển toàn diện con người Việt Nam; đồng thời giáo dục cũng là động lựcthúc đẩy xã hội phát triển
Chính vì vậy mà văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã
khẳng định: “Cùng với khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Coi trọng cả ba mặt: mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả”.
Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng khẳng định: “Giáo dục
và đào tạo phải có sự đổi mới và nâng cao chất lượng toàn diện về nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lí giáo dục”.
Nhiều văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc các lần tiếp theo của Đảng cũng tiếp
tục khẳng định và coi trọng việc nâng cao chất lượng giáo dục
Ngành Giáo dục và Đào tạo giữ một vai trò quan trọng, trong đó tiểu học là cấphọc nền tảng cho sự hình thành và phát triển toàn diện nhân cách con người, đặt nềntảng vững chắc cho giáo dục phổ thông Vì vậy, việc đảm bảo chất lượng học tập chohọc sinh tiểu học là yêu cầu cấp bách đối với nhà quản lý giáo dục
Thực tế những năm gần đây chất lượng giáo dục vẫn còn nhiều bất cập Nghị
quyết TW II khoá VIII của Đảng đã chỉ rõ: “Giáo dục - Đào tạo nước ta còn nhiều yếu kém, bất cập cả về quy mô, cơ cấu, chất lượng và hiệu quả, chưa đáp ứng những đòi hỏi lớn ngày càng cao về nhân lực của công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội , xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa”
Trong đó một trong những nguyên nhân đã được chỉ rõ là: “Công tác quản lí đào tạo còn những mặt yếu kém bất cập Cơ chế quản lí của ngành giáo dục đào tạo chưa hợp lí, thiếu những biện pháp hữu hiệu để kiểm tra đánh giá chất lượng đào tạo”.
Gần đây Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI(Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013) nhấn mạnh về đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóatrong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc
tế Nghị Quyết có đoạn viết: “Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũnhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộphận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí
vi phạm đạo đức nghề nghiệp”
Trong trang www.tieuhoc.injo có nhận định về chất lượng giáo dục tiểu học qua
7 năm thay sách: Trong bức tranh toàn cảnh kết quả học tập của học sinh lớp 5 trêntoàn quốc, khu vực Đồng bằng sông Hồng: 95,3 % đạt chuẩn và cận chuẩn môn Toán;
Trang 291,4% đạt chuẩn và cận chuẩn môn Tiếng Việt; khu vực “u ám” nhất là vùng Tây Bắc
khi chỉ có trên 60% đạt chuẩn và cận chuẩn môn Toán; 62,9 % đạt chuẩn và cận chuẩnmôn Tiếng Việt
Như vậy chất lượng giáo dục tiểu học của nước ta chưa cao, còn có sự phân hoágiữa nông thôn và thành thị, giữa đồng bằng và miền núi
Qua đó nói lên thực trạng chất lượng giáo dục của Tỉnh Quảng Ngãi nói chung,của huyện Bình Sơn nói riêng cũng cần quan tâm vì chất lượng còn thấp, ở huyện BìnhSơn trong những năm qua không còn trường hợp học sinh ngồi nhầm lớp
Thực tế tại Trường Tiểu học số 2 Bình Chánh, nơi tôi trực tiếp làm công tácquản lí, năm học 2013- 2014 vừa qua chất lượng môn Toán và môn Tiếng Việt có kếtquả như sau:
+ Môn Tiếng Việt:
Giỏi: 28.8% ; Khá: 31.7% ; Trung bình: 37.4 % ; Yếu : 2.1%
+ Môn Toán :
Giỏi : 29.8% ; Khá: 32.3% ; Trung bình: 36.3 % ; Yếu: 1.6%
Điều đó cho thấy chất lượng giáo dục của Trường Tiểu học số 2 Bình Chánhvẫn còn hạn chế so với yêu cầu Thế nên người cán bộ quản lí cần có những giải phápthiết thực để đưa chất lượng giáo dục của trường ngày càng được nâng lên
Bản thân tôi là Hiệu Trưởng, làm công tác quản lí ở Trường Tiểu học số 2 BìnhChánh, huyện Bình Sơn Với thực tiễn tại đơn vị, tôi nhận thấy chất lượng dạy và họchiện nay có những chuyển biến, song vẫn chưa đáp ứng theo yêu cầu giáo dục tronggiai đoạn mới Vì vậy, người cán bộ quản lí cần có cách nghĩ, cách làm nhằm góp phầnnâng cao chất lượng dạy học của trường nói riêng và của toàn ngành nói chung
Năm học 2014 – 2015 được xác định là “ Năm học tiếp tục đẩy mạnh đổi mớiquản lí và nâng cao chất lượng giáo dục” Tiếp tục triển khai các cuộc vận động “ Họctập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, “ Nói không với tiêu cực trong thi
cử và bệnh thành tích trong giáo dục”, “ Mỗi thầy giáo, cô giáo là tấm gương đạo đức,
tự học và sáng tạo” và tiếp tục thực hiện phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện,học sinh tích cực” trong các trường phổ thông
Đây cũng là năm đầu tiên, toàn ngành giáo dục áp dụng phương pháp đánh giáhọc sinh theo Thông tư 30 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Từ đây đặt ra cho người cán
bộ quản lí trong trường tiểu học một nhiệm vụ hết sức to lớn, từ đó đẩy mạnh các hoạtđộng của nhà trường nhằm giáo dục con người phát triển toàn diện Trong các hoạtđộng đó thì hoạt động dạy và học là trọng tâm mà người cán bộ quản lí trường tiểu họccần phải tập trung chỉ đạo, quan tâm; từ đó có kế hoạch và có những giải pháp, biệnpháp hữu hiệu, thường xuyên nâng cao chất lượng dạy học để đáp ứng với yêu cầumới
Xuất phát từ những lí do nêu trên đã thôi thúc tôi tìm hiểu, nghiên cứu và thực
Trang 3lượng giáo dục ở trường Tiểu học ” Sáng kiến kinh nghiệm thành công là cơ sở để
tôi áp dụng trong quá trình làm công tác quản lí ở địa phương mình, nhằm góp phầngiải quyết những khó khăn, bất cập, đem lại chất lượng và hiệu quả dạy học ngày càngcao Đồng thời cũng là một dịp để tôi trao đổi kinh nghiệm quản lí giáo dục trong côngtác chuyên môn với các đơn vị trường bạn
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU :
Thông qua việc nghiên cứu , đánh giá thực trạng nhằm xây dựng hệ thống cácgiải pháp và biện pháp chỉ đạo và quản lí để nâng cao chất lượng dạy và học ở trườngTiểu học số 2 Bình Chánh, huyện Bình Sơn
3 ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:
4 GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU:
Biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường Tiểu học hiệnnay đã có một số kết quả nhất định Nếu chúng ta lựa chọn các biện pháp đúng thì chấtlượng dạy học ở trường Tiểu học sẽ ngày càng nâng cao hơn
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Sáng kiến kinh nghiệm tập trung nghiên cứu giải quyết 3 nhiệm vụ sau:
- Nhiệm vụ 1 : Tìm hiểu cơ sở lí luận về quản lí hoạt động dạy học
- Nhiệm vụ 2 : Điều tra khảo sát thực trạng và nguyên nhân về quản lí chất lượngdạy học ở một trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Sơn
- Nhiệm vụ 3 : Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề xuất xây dựng biệnpháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở Trường Tiểu học số 2 BìnhChánh, huyện Bình Sơn
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài tôi đã sử dụng các phươngpháp sau:
6.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
Nghiên cứu các tài liệu văn bản có liên quan đến vấn đề nâng cao chất lượng dạyhọc để phục vụ cho đề tài
6.2 Phương pháp quan sát:
Trang 4Theo dõi kết quả dạy học của mỗi năm và thực tiễn dạy học của giáo viên ,họctập của học sinh , dự giờ trên lớp, kiểm tra hồ sơ giảng dạy, kiểm tra kết quả bài làmcủa học sinh và quan sát tổng thể các hoạt động hỗ trợ việc dạy và học
6.3 Phương pháp điều tra :
Dùng phiếu điều tra thăm dò , phỏng vấn giáo viên, học sinh nhằm tìm hiểu thựctrạng và nguyên nhân dẫn đến chất lượng dạy - học
6.4 Phưong pháp nghiên cứu sản phẩm của đối tượng:
Thông qua việc nghiên cứu giáo án , hồ sơ giảng dạy, đồ dùng dạy học, tiến hànhlên lớp của giáo viên, chất lượng học tập của học sinh để kiểm nghiệm sản phẩm đốitượng
6.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lí giáo dục tiên tiến :
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lí giáo dục tiên tiến là phương phápnghiên cứu , xem xét lại những thành quả của hoạt động thực tiễn trong quá khứ để rút
ra những kết luận bổ ích cho thực tiễn và khoa học
6.6 Phương pháp phân tích các nhân tố:
Tiến hành phân tích các nhân tố than gia vào quản lí để tìm ra biện pháp quản líphù hợp
6.7 Phương pháp thống kê, phân tích số liệu:
- Thống kê tình hình đội ngũ giáo viên,
- Thống kê hoạt động dạy học của thầy giáo, cô giáo,
- Thống kê hoạt động của trò
7 PHẠM VI NGHIÊN CỨU :
- Do điều kiện thời gian và khả năng nghiên cứu có hạn, nên sáng kiến kinh nghiệmchủ yếu nghiên cứu công tác xây dựng biện pháp nâng cao chất lượng dạy học ởtrường tiểu học
- Sáng kiến kinh nghiệm được nghiên cứu trong phạm vi hoạt động dạy học và côngtác quản lí hoạt động dạy học ở Trường Tiểu học số 2 Bình Chánh, huyện Bình Sơn Thời gian: Năm học 2012 – 2013 và năm học 2013 – 2014
II.PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1a Hoạt động Dạy học :
Hoạt động dạy - học gồm có :
Trang 5- Học : Là hoạt động mà trong đó chủ thể là học sinh , khách thể là bài học Là tựđiều khiển tối ưu quá trình chiếm lĩnh bài học :
- Dạy : Là hoạt động mà chủ thể hoạt động là giáo viên , khách thể là học sinh Là sựđiều khiển tối ưu quá trình học sinh chiếm lĩnh khái niệm khoa học, bằng cách đóphát triển và hình thành nhân cách cho học sinh
1.1b Mối liên hệ giữa dạy và học :
Dạy và học có những mục đích khác nhau, nếu học nhằm mục đích chiếm lĩnhkhái niệm khoa học thì dạy là điều khiển sự học tập Tuy nhiên dạy và học xen kẽnhau, các chức năng kép của chúng thường xuyên tương tác nhau, thâm nhập vàonhau sinh ra nhau Sự thống nhất giữa dạy và học biểu hiện ở sự tác động qua lại lẫnnhau giữa chủ thể và đối tượng, đó chính là hoạt động cộng đồng và hợp tác giữa dạy
và học.Dạy học là hoạt động cộng tác ( cộng đồng và hợp tác ), biểu hiện ở sự tác
động qua lại giữa chủ thể và khách thể Bản chất của hoạt động dạy học là sự thốngnhất biện
chứng giữa dạy và học Đó là sự tương tác theo kiểu cộng đồng, hợp tác giữa dạy vàhọc, tạo nên một hệ toàn vẹn của hoạt động dạy học, mang lại chất lượng dạy học Vìvậy, nếu không có sự cộng tác thì không mang lại chất lượng Dạy học trong nềnkinh tế tri thức và xã hội thông tin thì theo quan niệm của Giáo sư Lâm Quang
Thiệp: Học là quá trình tự biến đổi mình và làm phong phú mình bằng cách chọn
nhập và xử lý thông tin từ môi trường xung quanh
Dạy là việc giúp cho người học tự mình chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng , hình thành
và tăng cường tình cảm thái độ
Mối quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học theo sơ đồ sau:
HỌC SINH
Sơ đồ trên giúp ta hiểu rằng :
Người học: Là người đi học chứ không phải là người được dạy: Là người chủ động,tích cực chiếm lĩnh kiến thức
Người dạy: Là người giúp đỡ người khác học để làm nảy sinh tri thức ở người học.Môi trường: Là môi trường tự nhiên và xã hội xung quanh và bên trong người học Môi trường này là một tác nhân quan trọng ảnh hưởng đến dạy học
BÀI HỌC
ĐK MÔI TRƯỜNG GIÁO VIÊN
Trang 6SƠ ĐỒ BIỂU DIỄN CẤU TRÚC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Theo lý luận dạy học cộng tác của giáo sư Nguyễn Ngọc Quang: Bản chất củaquá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng giữa dạy và học, giữa truyền đạt và điềukhiển trong dạy, giữa lĩnh hội với tự điều khiển trong học, tạo nên một hệ toàn vẹn, sựtương tác theo kiểu cộng đồng hợp tác giữa dạy và học, là yếu tố duy trì và phát triểnthống nhất toàn vẹn của quá trình dạy học, có nghĩa là chất lượng dạy học
1.2 Các khái niệm cơ bản:
*Khái niệm về Quản lí:
Quản lí là quá trình kế, tổ, đạo, kiểm trên cơ sở thông tin ( kế: kế hoạch; tổ: tổ chức;đạo: chỉ ( lãnh ) đạo; kiểm: kiểm tra )
SƠ ĐỒ QUẢN LÝ
Quản lí : Là quá trình tác động có tổ chức,có hướng đích của chủ thể quản línhằm sử dụng có hiệu quả các tiềm năng, các cơ hội hệ thống để đạt mục tiêu đề ratrong điều kiện của môi trường
KẾ HOẠCH THÔNG TIN
CHỈ (LÃNH) ĐẠO
KHÁI NIỆM KHOA HỌC
HỌC LĨNH HỘI
TỰ ĐIỀU KHIỂN
DẠY TRUYỀN ĐẠT
ĐIỀU KHIỂN
HOẠT ĐỘNG CỘNG TÁC
Trang 7SƠ ĐỒ CẤU TRÚC QUÁ TRÌNH QUẢN LÝ
*Khái niệm về quản lí hoạt động dạy học:
Quản lí hoạt động dạy học là quản lí hoạt động dạy của thầy và quản lí hoạt độnghọc của trò cùng với những điều kiện cơ sở vật chất và những phương tiện, thiết bị,dụng cụ dạy học Quản lí hoạt động dạy học cũng là quản lí quá trình dạy học vềnhững mục đích, nhiệm vụ dạy học, được thực hiện đồng thời, thống nhất với nhautrong quá trình dạy của thầy và quá trình học của trò
Quản lí quá trình dạy học là một hệ thống cân bằng gồm nhiều thành tố tác độngqua lại lẫn nhau, chế ước lẫn nhau với đời sống xã hội và môi trường giáo dục theo những quy luật và nguyên tắc nhất định, nhằm thực hiện các nhiệm vụ dạy học để đạtchất lượng và hiệu quả dạy học
Quản lí hoạt động dạy học là cách làm cho các thành tố của quá trình dạy học :Giáo viên, học sinh, các điều kiện dạy học, nội dung dạy học ( chương trình, kế hoạch,giáo án, tài liệu tham khảo), phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học, mụctiêu dạy học vận động và kết hợp với nhau một cách chặt chẽ, để mang lại chất lượng
và hiệu quả dạy học
Mối quan hệ giữa các thành tố trên được biểu thị qua sơ đồ sau:
SƠ ĐỒ QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC
CHỦ THỂ QUẢN LÝ
ĐỐI TƯỢNG QUẢN LÝ
MỤC TIÊU QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
MỤC ĐÍCH
PP HTTC
NỘI DUNG
HỌC SINH
GIÁO VIÊN
ĐK
DẠY HỌC
Trang 8Chất lượng dạy học là kết quả thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ dạy học Hiệu quảdạy học là đáp ứng đúng và kịp thời các yêu cầu của xã hội, của giáo dục; đồng thờichi phí sử dụng thời gian, sức lực, tài chính là tối ưu.
Sơ đồ trên giúp ta hiểu được bản chất lôgic cấu trúc của quá trình dạy học, hiểuđược quản lí hoạt động dạy học và làm theo hệ thống các thành tố: mục đích,nội dung ,phương pháp, điều kiện dạy học… vận dụng và kết hợp chặt chẽ với nhau thông qua
hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò nhằm biến đầu vào ( trình độ ban đầu của học sinh) thành đầu ra ( sản phẩm dạy học) Sản phẩm dạy học ở đây là do xã hội,
ngành giáo dục “ đặt hàng” cho nên đòi hỏi mục đích, nhiệm vụ dạy học đặt ra phảiđáp ứng Sản phẩm ấy luôn tăng lên về số lượng và chất lượng theo yêu cầu ngày càngcao của sự phát triển kinh tế - xã hội, của công cuộc đổi mới và phát triển Giáo dục vàĐào tạo
*Khái niệm về quản lý chất lượng dạy học:
Quản lý chất lượng dạy học là tập hợp những hành động của chức năng quản lýchung, xác định chính sách quản lý, mục đích, trách nhiệm và thực hiện chúng thôngqua các biện pháp như: Lập kế hoạch chất lượng, điều khiển và kiểm tra chất lượng,đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng dạy học trong khuôn khổ hệ thống chấtlượng dạy học
Như vậy quan niệm về quản lí chất lượng dạy học được thể hiện ở các tiêu chí sau
- Quản lý chất lượng dạy học bao gồm hệ thống các phương pháp, biện pháp nhằm
đảm bảo chất lượng dạy học, thoả mãn yêu cầu của xã hội đề ra ( đáp ứng mục đích giáo dục, mục tiêu đào tạo).
- Quản lý chất lượng dạy học được tiến hành ở tất cả các giai đoạn của quá trìnhhình thành sản phẩm giáo dục
- Quản lý chất lượng dạy học là trách nhiệm của tất cả các cấp từ cán bộ quản líđến từng giáo viên trong nhà trường
- Quan niệm về quản lí chất lượng dạy học như trên khác với quan niệm như lâunay chúng ta vẫn thường nghỉ, đó là những hình thức cải tiến, đổi mới đơn giản, chắp
vá thiếu đồng bộ
1.3:Các đặc điểm cơ bản của đối tượng và khách thể nghiên cứu
a) Đặc điểm cơ bản của đối tượng nghiên cứu là các biện pháp quản lí của Hiệutrưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường tiểu học
Vì đối tượng nghiên cứu là các biện pháp quản lí nên nó có các đặc điểm: Nghiêncứu tài liệu; quan sát các hoạt động dạy - học của giáo viên và học sinh; điều tra chấtlượng học tập; nghiên cứu sản phẩm của đối tượng và kiểm nghiệm kết quả; tổng kếtkinh nghiệm quản lí giáo dục; phân tích các nhân tố dẫn đến kết quả và cuối cùng làthống kê, phân tích số liệu
Trang 9- Do điều kiện thời gian và khả năng nghiên cứu có hạn, nên các biện pháp quản lícủa tôi chủ yếu nghiên cứu công tác xây dựng biện pháp nâng cao chất lượng dạy học
ở trường tiểu học
b) Đặc điểm cơ bản của khách thể nghiên cứu là các điều kiện: Kinh tế-xã hội củađịa phương; cơ sở vật chất của đơn vị; năng lực đội ngũ giáo viên của trường; nănglực học tập của học sinh, sự quan tâm của các cấp và chính quyền địa phương; … Tất
cả tạo nên mối quan hệ chặt chẽ và thúc đẩy chất lượng giáo dục trong đơn vị
Chính vì thế, những điều trên là mắt xích quang trọng trong chuỗi sản phẩm giáodục mà bản thân tôi trình bày, nghiên cứu tại Trường Tiểu học số 2 Bình Chánh trongthời điểm hiện nay
Hầu hết học sinh là con em của những gia đình nông dân thuần tuý,cuộc sống
tuy khó khăn thu nhập thấp nhưng học sinh ngoan, chăm học, có ý thức kỷ luật tốt.Bên cạnh đó vẫn còn có học sinh lơ là trong học tập vì có một bộ phận phụ huynh domãi làm ăn xa chưa quan tâm đến việc học tập của con cái, còn khoán trắng cho nhàtrường
*Về cơ sở vật chất :
Trang 10Trường có khuôn viên riêng biệt, cổng trường, hàng rào bảo vệ, sân chơi bãi tậpphù hợp với điều kiện của địa phương.
Có đủ phòng học, đảm bảo đúng quy cách theo quy định, đảm bảo cho học sinhhọc 2 buổi/ngày đối với khối lớp 1,2&3 và trên 5 buổi /tuần
Có phòng làm việc cho Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, phòng hội đồng giáo dục,
y tế học đường và các phòng chức năng theo quy định
Trường có thư viện chuẩn 01, các tài liệu trong thư viện có đủ nhu cầu sử dụngcho giáo viên và học sinh
Có đủ thiết bị giáo dục, đồ dùng dạy học đáp ứng hoạt động giáo dục trong nhàtrường Ngoài ra hàng năm giáo viên tự làm thêm đồ dùng dạy học (mỗi năm học 1đồdùng dạy học/ giáo viên có chất lượng giá thành rẻ)
2 KẾT QUẢ ĐIỀU TRA KHẢO SÁT VẤN ĐỀ :
2.1 Tình hình đội ngũ :
- Tổng số cán bộ- giáo viên : 23 / 17 nữ
- Ban giám hiệu: 02/01 nữ,
- Tuổi đời cao nhất: 55 tuổi ; tuổi đời trẻ nhất : 25 tuổi;
- Tuổi đời trung bình : 41 tuổi,
- Trình độ chuyên môn, trình độ chuẩn, giáo viên giỏi các cấp đạt như sau:
Trường
tiểu học
TS CBGV
Trình độ Chuyên môn
Trình độ chuẩn
Trình độ trên chuẩn
GVDGiỏi cấp Huyện Ghi
chú
Đại học SP
Cao Đẳng SP
TH Sư Phạm
SL TL SL TL SL TL
Số 2 Bình
Chánh 23 6 16 01 01 4.3 22 95.7 21 91.3
- Có 03 tổ khối chuyên môn (tổ khối 1, tổ khối 2&3, tổ khối 4&5)
Đội ngũ cán bộ quản lý nhiệt tình có năng lực lãnh đạo tốt Qua bảng thống kê
ta thấy đội ngũ cán bộ giáo viên trường Tiểu học số 2 Bình Chánh tỉ lệ giáo viên trênchuẩn : đạt 95.7%, giáo viên dạy giỏi cấp Huyện đạt 91.3%, có 01giáo viên giỏi cấpTỉnh
2.2 Về hoạt động dạy học của thầy:
2.2.1 Về soạn bài chuẩn bị bài lên lớp:
Qua điều tra và phân tích các số liệu thu thập được trong quá trình kiểm traviệc soạn bài và chuẩn bị bài lên lớp của giáo viên trong năm học 2012 – 2013 và nămhọc 2013 – 2014 với kết quả như sau:
Trang 11Năm học Tổng số SL TỐTTL SL KHÁTL SLT.BÌNHTL SL YẾUTL
2.2.2 Kiểm tra giờ lên lớp tay nghề của giáo viên:
Thực hiện kế hoạch kiểm tra, dự giờ thăm lớp để nắm bắt tình hình dạy và học
là việc làm thường xuyên của lãnh đạo nhà trường Qua thực tế kết quả được thể hiệntrong hai năm học cụ thể như sau:
2.2.3 Việc thực hiện chương trình:
Để thực hiện chương trình được đảm bảo, hàng năm người cán bộ quản lí phảiluôn chỉ đạo chặt chẽ về công tác này Sau mỗi lần kiểm tra giáo án của giáo viên ,xem vở học sinh chúng tôi nhận thấy 100% giáo viên đều dạy đủ 9 môn bắt buộc theoquy định của bộ Giáo dục và Đào tạo, thực hiện đầy đủ chương trình học của học sinh
về lý thuyết cũng như luyện tập thực hành Bên cạnh đó cũng còn một số giáo viênchưa thực hiện tốt các bài tập thực hành của những môn Mĩ thuật, Kĩ thuật Trongchương trình từng môn học có tiết dành cho địa phương hiệu quả giảng dạy chưa cao,
do tài liệu phục vụ cho việc giảng dạy những tiết địa phương còn thiếu, nhiều khi giáoviên không tự tìm tòi, nghiên cứu để giảng dạy
2.2.4 Việc sử dụng đồ dùng dạy học:
Giáo viên có đủ thiết bị, đồ dùng dạy học được nhà trường cho mượn ngay từđầu năm học Mỗi giáo viên đều có tủ để hồ sơ, thiết bị dạy học dưới lớp nên việc sửdụng thuận tiện có hiệu quả
Hàng năm mỗi giáo viên tự làm 01 một đồ dùng dạy học có chất lượng để dự thicấp trường và chọn dự thi cấp huyện, tỉnh Những đồ dùng đó được bổ sung hoặc thaythế những đồ dùng có trong thiết bị đã hỏng không sử dụng được
Tồn tại: Dụng cụ thực hành còn thiếu Bảo quản các thiết bị dạy học đôi lúc chưatốt còn để hư hỏng Điều này cũng làm ảnh hưởng đến hiệu quả và chất lượng giờ lênlớp
2.3 Về hoạt động của trò :
Hoạt động của trò là kết quả điểm kiểm chứng hoạt động dạy học của thầy.Thông qua việc kiểm tra vở ghi chép, vở bài tập, sổ điểm, phiếu liên lạc, bài kiểm tra
Trang 12của học sinh…., trong đó việc đánh giá bằng điểm số của các kì kiểm tra định kì mônTiếng việt, Toán qua các lần kiểm tra thì thấy rằng chất lượng học tập của học sinh cókết quả như sau:
2.3.1 Chất lượng đầu năm hai môn Tiếng Việt, Toán :
* Môn Tiếng Việt:
Tổngsố
Qua thống kê khảo sát chất lượng đầu năm và cuối năm của năm học 2012 –2013; 2013 – 2014 tôi nhận thấy:
So sánh kết quả học tập theo từng năm thì chất lượng học tập của học sinh cuốinăm cao hơn đầu năm, năm sau cao hơn năm trước, số học sinh khá giỏi có tăng,Chứng tỏ rằng khi có sự quan tâm chỉ đạo, nhắc nhở thường xuyên kiểm tra theo dõihoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh thì chất lượng dạy học cũng đượcnâng cao Bên cạnh đó vẫn còn vài giáo viên thờ ơ với việc giảng dạy, chưa đem hếtkhả năng để nâng cao hiệu quả giảng dạy, chưa thật sự quan tâm đến học sinh Chính
vì vậy chất lượng của học sinh không cao tỉ lệ học sinh yếu, học sinh lưu ban vẫn còn
Trang 13* Kết quả học sinh giỏi , Toán trên mạng cấp huyện:
Năm học TSHS dự thi Kết quả đạt HSG cấp huyện Ghi chú
Số lượng Tỉ lệ
Qua bảng thống kê ta thấy số lượng học sinh thi đạt còn ở mức thấp so với tổng
số học sinh dự thi Như vậy hiệu quả thấp chứng tỏ chất lượng bồi dưỡng chưa đápứng yêu cầu về chuẩn kiến thức của chất lượng đối với học sinh giỏi
2.2/Nguyên nhân thực trạng :
Qua nghiên cứu, điều tra, khảo sát, thu thập số liệu, so sánh kết quả đạt được vềhoạt động dạy học qua 2 năm học ở trường Tiểu học số 2 Bình Chánh, tôi nhận thấy
có những nguyên nhân sau ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục
* Về công tác quản lí hoạt động dạy học:
- Những việc đã làm được:
+ Hằng năm Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch cụ thể : Năm học, học kì, tháng, tuần
và có bổ sung, điều chỉnh, sơ kết, tổng kết để từng bước đổi mới công tác quản lýtrường học
+ Thường xuyên kiểm tra hồ sơ, giáo án định kỳ: Mỗi học kỳ 2 lần, bên cạnh đócòn tăng cường kiểm tra đột xuất Vì vậy việc soạn bài, chuẩn bị bài lên lớp của giáoviên đảm bảo, tránh được sự hình thức, qua loa, đối phó
+ Hiệu trưởng chỉ đạo cho toàn bộ Hội đồng giáo viên dự giờ theo chỉ tiêu đề ratrong năm học Tổ trưởng chuyên môn có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ,dự giờ để rútkinh nghiệm giờ dạy tốt trong tổ
+ Tổ chức thao giảng, hội giảng các môn Tự nhiên xã hội, Hát nhạc, Tập làmvăn, Mĩ thuật… các tiết thao giảng, hội giảng được đánh giá tốt
+ Hàng năm Trường kiểm tra toàn diện 1/3 giáo viên Trong năm còn dự giờ giáoviên theo quyết định 14 để đánh giá chất lượng dạy học
+ Tham mưu với hội cha mẹ học sinh và chính quyền địa phương để từng bướccũng cố và khắc phục tình trạng xuống cấp của cơ sở trường lớp
* Về hoạt động giảng dạy của giáo viên:
Trang 14- Những việc đã làm được:
+ Hầu hết giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có nghiệp vụ tay nghề vững vàng,vận dụng tốt các phương pháp dạy học mới nhằm phát huy tính tích cực của học sinh + Giáo viên dự thi giáo viên dạy giỏi các cấp và thi sử dụng đồ dùng dạy học đạtkết quả cao qua các kì thi do ngành tổ chức
+ Giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm từ đó chất lượng ngày một đi lên
- Những tồn tại yếu kém:
+ Một vài giáo viên tuổi lớn, nên việc tiếp cận với ứng dụng công nghệ thông tinvào trong việc giảng dạy còn hạn chế, việc dạy của giáo viên thường bó hẹp trongphạm vi sách vở có sẵn mà ít chịu khó tìm tòi, nghiên cứu những thông tin mới để đápứng nhu cầu đổi mới đang đặt ra
* Về hoạt động học của học sinh:
- Những việc đã làm được:
+ Học sinh chăm ngoan, thực hiện tốt 5điều Bác Hồ dạy, thực hiện đầy đủ 5 nhiệm
vụ đạo đức của người học sinh
+ Đi học chuyên cần, học thuộc bài và làm bài đầy đủ trước khi đến lớp, trong giờhọc phát biểu xây dựng bài tích cực , có ý thức học tập nhằm chiếm lĩnh kiến thức + Nhiều học sinh tham dự các kỳ thi do ngành tổ chức như: thi học sinh giỏi, thi vởsạch chữ đẹp, điền kinh, kể chuyện theo sách, đá cầu, cờ vua, bóng đá mi ni các cấpđạt hiệu quả cao
* Về phía phụ huynh học sinh:
- Một số phụ huynh thiếu quan tâm đến việc học tập ở nhà của con em, còn phómặc mọi việc cho nhà trường
- Một số phụ huynh học sinh tuy rất quan tâm đến việc giúp đỡ con cái học tậpnhưng không nắm được phương pháp sư phạm, chương trình học
- Gia đình học sinh gặp khó khăn về kinh tế hoặc đời sống tình cảm khiến trẻkhông chú tâm vào việc học tập
* Về cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ dạy học:
Cơ sở vật chất còn hạn chế, phòng học chưa đủ dạy ngày ở tất cả các lớp nên chỉ
Trang 15như kèn, đàn…( vì không có giáo viên chuyên biệt), thiếu dụng cụ thực hành nên ảnh
hưởng đến chất lượng học tập của học sinh
Tóm lại: Thực trạng về chất lượng của Trường Tiểu học số 2 Bình Chánh còn
hạn chế so với yêu cầu đặt ra Tất cả những nguyên nhân trên đã ảnh hưởng khôngnhỏ đến chất lượng và hiệu quả giáo dục của trường Việc nâng cao chất lượng dạy vàhọc là việc làm cấp thiết của lãnh đạo nhà trường trong tình hình hiện nay.Để làmđược vấn đề đó người cán bộ quản lí cần có những giải pháp, biện pháp quản lí hữuhiệu không chỉ cho hoạt động dạy học mà còn cho tất cả các hoạt động trong nhàtrường
2.3 Giải pháp thực hiện :
* GIẢI PHÁP CHUNG:
Để quản lí nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường Tiểu học hiện nay
người cán bộ quản lí cần tiến hành các giải pháp với những nội dung sau:
- Xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên công nhân viên trong nhàtrường về mặt nhận thức để họ nhận thức đầy đủ, đúng đắn ý nghĩa, tầm quan trọngcủa chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng ở trường tiểu học nói riêng trong thời
kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước; làm cho họ nhận thức thực sự và có tráchnhiệm về chất lượng dạy học
- Từng bước hình thành hệ thống quản lí chất lượng dạy học trong nhà trường
Đây là yếu tố đảm bảo cơ bản cho chất lượng dạy học phát triển
- Chọn lọc vận dụng các tri thức khoa học quản lí chất lượng để xây dựng và tổ
chức thực hiện quy trình cơ chế quản lí chất lượng trong nhà trường.Có hai quy trìnhđảm bảo chất lượng cần được chú trọng là: Quy trình cải tiến nâng cao chất lượng vàquy trình đánh giá chất lượng
- Coi nhiệm vụ quản lí và phát triển đội ngũ là nhiệm vụ quan trọng trong công
tác quản lí Nó có tác dụng quyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường
- Kết hợp với các lực lượng giáo dục, huy động cộng đồng trong công tác xã hội
hoá giáo dục để có điều kiện thiết thực phục vụ cho việc xây dựng và phát triển nhàtrường, đặc biệt là công tác chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng dạy học ởtrường tiểu học số 2 Bình Chánh
* NHỮNG GIẢI PHÁP CỤ THỂ:
2.3.1 Thiết lập và thực hiện kế hoạch về công tác giảng dạy:
Kế hoạch đặt cơ sở cho toàn bộ hoạt động của nhà trường nhằm hoàn thành tốt
nhiệm vụ đặt ra trong năm học, hạn chế những thiếu sót, rủi ro có thể xảy ra trong quátrình thực thi nhiệm vụ, việc lập kế hoạch theo đúng các yêu cầu sau:
- Kế hoạch phải sát, đúng, cụ thể, khoa học và đó chính là những yếu tố cơ bản banđầu quyết định cho sự thành công
Trang 16- Việc lập kế hoạch năm học phải căn cứ vào các chỉ thị, biên chế, kế hoạch củangành cấp trên, từ kế hoạch chung của phòng Giáo dục và Đào tạo,qua việc phân tíchnhững điều kiện thực tế của trường mà người cán bộ quản lí xây dựng kế hoạch chosát đúng với tình hình đặc điểm của trường Kế hoạch cần nên rõ các biện pháp, chỉtiêu của từng mảng công việc cụ thể để tập thể sư phạm thực hiện.
- Khi xây dựng kế hoạch đầu năm học, Hiệu trưởng cần phải chú ý dựa trên cácnguyên tắc: bình đẳng, khoa học, thực tiễn, tập trung dân chủ, pháp lệnh và linh hoạt.Người cán bộ quản lí lấy ý kiến của chi bộ, các đoàn thể trong nhà trường để đi đếnthống nhất kế hoạch
- Thông qua kế hoạch cần có những chỉ tiêu cụ thể để phấn đấu trong năm học đốivới từng thành viên, từng bộ phận để có quyết tâm thực hiện
- Hiệu trưởng cũng cần có các hoạt động ngoại khoá trong kế hoạch của mình để cótác động tốt đến phong trào dạy học
- Kế họach phải được công khai trước hôị đồng sư phạm, đồng thời người cán bộquản lí yêu cầu các tổ chuyên môn phải có kế hoạch riêng của từng tổ, của từng cánhân Trong quá trình thực hiện phải có kiểm tra,đánh giá việc thực hiện kế hoạch của
cá nhân, các tổ chức trong nhà tường
2.3.2 Biện pháp xây dựng đội ngũ giáo viên:
Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục Vì vậy, để đáp ứngđược yêu cầu của người học và phù hợp với mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học,người cán bộ quản lí cần xây dựng tập thể nhà trường phải hợp lí về số lượng và cóchiều sâu về chất lượng
- Đối với việc phân công giáo viên:
Hiệu trưởng cần phải nắm vững trình độ chuyên môn, tay nghề của từng giáoviên để phân công phù hợp với năng lực, sở trường của từng người Khi bố trí giáoviên vào các tổ khối cần phải rải đều để tổ khối nào cũng có giáo viên dạy giỏi, khá,trung bình tạo điều kiện giúp đỡ nhau trong giảng dạy cũng như nâng cao tay nghề
Bố trí giáo viên có năng lực chuyên môn, nhiệt tình, năng nỗ trong các hoạt động làm
tổ khối trưởng chuyên môn và chịu trách nhiệm trước BGH về mọi hoạt động của tổkhối mình
- Đối với việc nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ:
Tất cả các giáo viên đều phải tham gia các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và tựbồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ theo quy định
Ngay từ đầu năm học Hiệu trưởng tổ chức cho giáo viên nghiên cứu nắm vữngmục tiêu cấp học, các công văn, chỉ thị có liên quan đến giáo dục đã ban hành, nhữngđổi mới về nội dung chương trình, đổi mới phương pháp dạy học Học tập quy chếchuyên môn
Tổ chức các chuyên đề về chuyên môn, chuyên đề về công tác chủ nhiệm lớp, giáo
Trang 17quan đến các hoạt động giáo dục để báo cáo cho tổ khối hoặc hội đồng sư phạm tíchluỹ kinh nghiệm và triển khai thực hiện các đề tài có hiệu quả.
Tạo điều kiện cho giáo viên đạt chuẩn học tiếp để giúp cho việc giảng dạy tốt hơn,đôn đốc giáo viên tham gia đầy đủ các đợt bồi dưỡng chuyên môn do ngành tổ chức
2.3.3 Chỉ đạo việc thực hiện chương trình:
Chương trình dạy học là pháp lệnh của nhà nước do Bộ Giáo dục và Đào tạo banhành Người quản lí phải nắm vững và làm cho toàn thể giáo viên cùng nắm vững.Với tư cách là người lãnh đạo và chịu trách nhiệm cao nhất về chuyên môn trong nhàtrường, người quản lí phải chỉ đạo hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trònhằm thực hiện tốt chương trình dạy học theo yêu cầu quy định
Muốn được như vậy, ngay từ đầu năm học Hiệu trưởng cần phổ biến những thayđổi (nếu có) về nội dung, phương pháp giảng dạy bộ môn của Bộ Giáo dục và Đào tạotới đội ngũ giáo viên
Hằng tháng, hết học kỳ và cuối năm học, Ban giám hiệu nhà trường cần kiểmđiểm, đánh giá tình hình thực hiện chương trình dạy học từng bộ môn, từng khối, từnglớp, thông qua sổ báo giảng, kế hoạch dạy học của từng giáo viên, kể cả giáo viên dạymôn cơ bản
Từ đó Hiệu trưởng nhận xét, đánh giá phát hiện những vấn đề cần uốn nắn.Nghiêm cấm việc cắt xén, dồn bài, bớt tiết của bất cứ môn học nào một cách tuỳ tiện Chỉ có thực hiện đúng đủ chương trình dạy học thì những cơ sở khoa học, tínhchất giáo dục toàn diện mới mang lại hiệu quả
Muốn thực hiện tốt việc này Hiệu trưởng cùng với Phó Hiệu trưởng, các tổ khốitrưởng chuyên môn phân công theo dõi nắm bắt tình hình thực hiện chương trình dạyhọc hàng tuần, hàng tháng, học kỳ Sử dụng các biểu bảng, lịch kiểm tra học tập, sổthăm lớp, dự giờ … để nắm tình hình có liên quan đến việc thực hiện chương trìnhdạy học Ban giám hiệu phải biết dùng thời khoá biểu để điều khiển và kiểm soát tiến
độ thực hiện chương trình dạy học của tất cả các môn, các lớp sao cho đồng đều, cânđối Nếu chương trình dạy học là “bản thiết kế” của công trình thì hoạt động dạy họccủa thầy là sự “thi công” mà Hiệu trưởng là “tổng công trình sư” phải điều khiển “thicông” đúng “thiết kế” Với biện pháp đó, việc thực hiện chương trình đã tạo điều kiệnthuận lợi cho việc giảng dạy các bộ môn
2.3.4 Chỉ đạo việc soạn bài:
Giáo án là công cụ làm việc của giáo viên trên lớp(cùng đồ dùng dạy học).Được coi là bản thiết kế xác định rõ mục tiêu ( về kiến thức, kĩ năng, thái độ).Đồng thời
vạch ra con đường dẫn dắt người học bao gồm phương pháp, hình thức tổ chức,đồdùng dạy học để người học chiếm lĩnh nội dung bài học với kết quả cao nhất
* Để quản lý tốt công việc này Hiệu trưởng cần tiến hành một số biện pháp sau:
- Hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài trên cơ sở phân phối chương trình
và những yêu cầu mới đề ra cho bài soạn