Tập chạy bền để phát triển sức bền với cự ly chạy thường 300m trở lên, học sinh phần lớn ngán ngại tập luyện chạy bền vì chạy bền nội dung tập luyện tương đối đơn điệu, đòi hỏi năng lực,
Trang 1Đề tài: PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH
TRONG DẠY HỌC MÔN CHẠY BỀN
1 Lý do chọn đề tài :
- Học sinh luyện tập TDTT nhằm nâng cao sức khỏe, phát triển năng khiếu vốn cĩ của bản thân, đây là một tiềm năng rất quan trọng và cần thiết đối với các nước đang phát triển Những quốc gia cĩ nền TDTT phát triển mạnh đã khẳng định: “Những vận động viên đạt thành tích cao qua các kỳ thi đấu TDTT trong khu vực và quốc tế, đều là những tài năng trẻ được phát hiện và bồi dưỡng từ những trường trung học” Chính vì thế trong những năm qua, chủ trương của Đảng và Nhà nước luơn quan tâm chú trọng đến “chương trình giáo dục thể chất trong Nhà trường, theo chiến lược đào tạo con người mới”
- Điền kinh là mơn thể thao “Nữ hồng” khơng chỉ phong phú, đa dạng hấp dẫn, phù hợp mọi lứa tuổi; giới tính, mà cịn là một nội dung thi đấu chủ yếu (bao gồm nhiều cự ly) trong các kỳ Hội thao, Hội khỏe
Trang 2- Môn chạy bền được giảng dạy xuyên suốt chương trình các khối lớp (từ lớp 6 đến lớp 9) của cấp THCS Tập chạy bền để phát triển sức bền với
cự ly chạy thường 300m trở lên, học sinh phần lớn ngán ngại tập luyện chạy bền vì chạy bền nội dung tập luyện tương đối đơn điệu, đòi hỏi năng lực, sức chịu đựng của người tập rất nhiều, vì phải hoạt động trên một đoạn đường dài, khả năng chống chịu mệt mỏi của cơ thể cao, quá trình tập luyện nhất thiết bản thân phải nỗ lực và cần có tính kiên nhẫn, bền bỉ, dẻo dai
- Nhằm khuyến khích học sinh trong Nhà trường tích cực, hăng hái tập luyện tại lớp trong giờ Thể dục chính khóa thường xuyên tập luyện ở nhà, đây là một công việc rất khó khăn đối với mọi giáo viên giảng dạy bộ môn Thể dục
- Trong quá trình công tác tại đơn vị trường THCS , cùng với công tác đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực hóa học sinh Bản thân đã vận dụng giảng dạy bộ môn chạy bền hằng năm đạt kết quả khả quan Xin nêu một vài kinh nghiệm tích lũy được, nhằm vận dụng vào công tác “phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”
ở các trường THCS trong huyện Nhằm đáp ứng nhu cầu công tác giáo dục thể chất toàn diện cho học sinh cấp THCS Tiếp tục giữ vững và phát huy
Trang 3tinh thần tự giác, tích cực tập luyện bộ môn chạy bền trong giờ TD chính
khóa cũng như tập luyện ngoại khóa Đó là lý do tôi chọn đề tài: “Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”.
2 Lý luận thực tiễn :
- Học sinh các trường THCS, ngoài việc học tập các môn văn hóa để phát triển trí tuệ, thì việc học bộ môn Thể dục, tập luyện TDTT thường xuyên ở nhà, nhằm nâng cao sức khỏe chống lại bệnh tật và phục vụ lao động sản xuất Đây là một nhu cầu không thể thiếu đối với bản thân của mỗi học sinh
- Thực hiện kế hoạch thường xuyên của ngành và kế hoạch cụ thể hằng năm của Nhà trường về giảng dạy bộ môn Thể dục chính khóa 2 tiết/tuần
- Nhiệm vụ dạy học chính trong môn chạy bền là rèn luyện kỹ thuật
và rèn luyện sức bền cho học sinh, đồng thời phát hiện học sinh năng khiếu
để bồi dưỡng
- Sân bãi tập luyện khá tốt nên học sinh thực hiện đảm bảo đủ cự ly quy định, phân phối thời gian giảng dạy chạy bền ở cuối tiết (khoảng 5-7 phút) đảm bảo lượng vận động cần thiết để phát triển sức bền
Trang 43 Biện pháp thực hiện:
- Để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền,
GV phải dùng nhiều hình thức và biện pháp tập luyện khác nhau, có như vậy nội dung tập luyện sẽ bớt đơn điệu và gây hứng thú học tập cho học sinh
- Hình thức trò chơi vận động là một trong những hình thức đầu tiên
có tác dụng kích thích tập luyện và phù hợp với tâm - sinh lý lứa tuổi học sinh cần được sử dụng nhiều (GV nên thay đổi trò chơi dưới nhiều hình thức, tránh trường hợp lặp lại trò chơi, dễ gây nhàm chán trong học sinh)
- Đối với trường không có đường chạy vì địa điểm chật hẹp nên sử dụng hình thức chạy tại chỗ, chạy trong khu vực quy định, chạy vòng số 8, chạy theo đường gấp khúc với thời gian chạy tăng dần sau từng buổi tập
- Các trường có đường chạy dài nên sử dụng hình thức chạy lặp lại nhiều lần, chạy tốc độ trung bình 1,2 vòng, chạy biến tốc, cũng giúp cho việc nâng cao sức bền rất tốt cho người tập Tuy nhiên cần phải đảm bảo nguyên tắc tăng dần cự ly chạy sau từng buổi tập, không nên cho chạy dài trong những buổi tập đầu
- Hình thức tập luyện chạy trên địa hình tự nhiên, đây là hình thức tập luyện chủ yếu, GV có thể chủ động biến đổi địa hình, đường chạy Tuy
Trang 5nhiên việc lựa chọn đường chạy nên tận dụng các địa hình có sẵn như chạy lên dốc, xuống dốc, hố nước hoặc làm các chướng ngại vật trên đường chạy để làm cho đường chạy phong phú nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh thông qua các loại hình tập luyện
- Tập chạy cự ly tương đương với cự ly kiểm tra theo từng nhóm sức khỏe, lứa tuổi dưới các hình thức thi đấu giữa các tổ, cá nhân
- Chương trình giảng dạy bộ môn thể dục mới do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, chạy bền lấy việc phát triển sức bền cho học sinh là nhiệm vụ hàng đầu Do vậy, việc rèn luyện chạy bền cho học sinh THCS cần được GV xác định để lựa chọn nội dung, biện pháp luyện tập phù hợp, lượng vận động hợp lý, giúp HS rèn luyện thường xuyên Có như vậy việc rèn luyện thể chất mới có hiệu quả và đảm bảo an toàn tuyệt đối trong tập luyện và kiểm tra
- Ngoài ra GV cần cung cấp các kiến thức chuyên môn trong những thời gian nghỉ giữa các lần tập Đó là: Kiến thức về các giai đoạn kỹ thuật chạy, phân phối sức
khi chạy, giải thích các hiện tượng đau sóc, hiện tượng cực điểm, hiện tượng choáng, thở dốc và cách khắc phục Nhắc nhở HS vận dụng tốt trong quá trình tập luyện trên lớp cũng như tự tập ở nhà Để tránh nhàm chán,
Trang 6các biện pháp tập luyện cần được thay đổi thường xuyên qua các buổi tập, mỗi khi đưa ra biện pháp mới, GV cần hướng dẫn cụ thể mục đích, yêu cầu đến cách tổ chức tập luyện cho HS ở trên lớp và bài tập bổ trợ thêm ở nhà
- Để nâng cao tính tích cực tự giác của HS trong tập luyện chạy bền người GV cần quan tâm: Tìm đường chạy đủ độ dài, nếu đường vòng không nên ngắn quá (dưới 100m) làm học sinh ức chế khi phải chạy nhiều vòng Đường chạy phải bằng phẳng để đảm bảo an toàn
- Phối hợp các hình thức tập luyện khác nhau: Trò chơi và các biện pháp phát triển thể lực Luyện tập trên địa hình tự nhiên và các phần chạy theo cự ly quy định Sự phong phú về hình thức và biện pháp tập luyện sẽ hạn chế bớt những ức chế khi thực hiện động tác
- Truyền thụ kiến thức xen kẽ giữa các lần tập sẽ giúp học sinh nhanh hồi phục và các tri thức cần thiết
- Ngay từ buổi tập đầu cần chú ý nhắc nhở học sinh trong suốt quá trình tập luyện phải mang giày vài (ba ta) nhầm hạn chế chấn thương TDTT
- Cần chú ý giáo dục tư tưởng, phẩm chất tâm lý cá nhân vì hạt nhân của giáo dục Cộng sản chủ nghĩa là giáo dục tư tưởng Việc giáo dục tư tưởng phải gắn liền với giáo dục phẩm chất đạo đức và các phẩm chất tâm
Trang 7lý tập luyện chuyên môn, rất cần thiết cho HS THCS, những phẩm chất này, giúp HS tham gia tập luyện một cách tập trung, có mục đích, tự giác, bền bỉ Chính vì thế, cấn giáo dục cho HS hiểu rằng: những người tập luyện tích cực, thường xuyên luôn là tấm gương sáng cho thanh thiếu niên tham gia tập luyện thể thao noi theo, và thông qua sự tập luyện xuất sắc của họ thì danh dự của họ được tôn vinh và được mọi người tôn trọng
- Hàng loạt các ảnh hưởng giáo dục sâu sắc gia đình, trường học, các
tổ chức thiếu niên, nhi đồng đã tác động đến người tập Như vậy việc phát triển các phẩm chất ý chí ngay từ buổi đầu tập luyện có một ý nghĩa to lớn,
vì thế cần thiết phải phát triển và củng cố
- Trong quá trình giảng dạy GV cần trang bị cho HS: tư thế thân người khi chạy, cách đặt chân chạm đất (nửa trước bàn chân) đánh tay cần phối hợp ăn nhịp với bước chạy của chân, hít thở khi chạy (thông thường
cứ 3 bước hít vào, 3 bước thở ra Lúc thở dốc thì 2 bước hít vào 2 bước thở
ra, hít vào bằng mũi, thở ra bằng mồm) Yêu cầu giữ vững kỹ thuật trong điều kiện tập luyện Bởi vậy việc phát triển sức bền và kỹ thuật luôn gắn
bó với nhau Trong mối quan hệ này, phải phát triển các khả năng phối hợp vận động cần thiết cho việc sử dụng kỹ thuật một cách hợp lý nhất
Trang 8- Phát huy tích tích cực trong tập luyện phải cần thiết coi trọng việc phát triển các khả năng trí tuệ của mỗi HS, xem đây là một bộ phận quan trọng của quá trình giảng dạy Mức độ yêu cầu về trí tuệ năng lực nhận thức ngày càng cao, do đó góp phần tích cực vào việc tự giác tích cực chủ động tập luyện Năng lực trí tuệ của HS,
không những ảnh hưởng đến quá trình tập luyện (đặc biệt với việc trang bị kiến thức kỹ thuật) mà còn thể hiện ở các năng lực tham gia trò chơi, ý thức cá nhân trong tập luyện, hạn chế chấn thương khi tham gia tập luyện của vận động viên
- Bên cạnh công tác chuẩn bị về mọi mặt, GV khi giảng dạy chạy bền cần nghiên cứu trình độ phát triển, đặc điểm giới tính, lứa tuổi
- Liên hệ chặt chẽ với gia đình các em học sinh, để nắm bắt tâm lý, tính tình, sở thích, trạng thái và ý thức của từng đối tượng
- Cần thay đối cảnh quan, sân tập, lòng ghép các trò chơi phát triển thể lực chung, chuyên môn, tạo không khí hứng thú qua từng buổi tập
- Tập luyện TDTT nhưng cần thiết phải coi trọng học tập các môn văn hóa
Trang 9- Đảm bảo nguồn năng lượng dự trữ đầy đủ, phân phối thời gian luyện tập và thời gian nghỉ hợp lý Chú ý học sinh nữ những ngày ''bệnh'' khơng bố trí tập luyện
4 K ết quả đạt được
- Do trường THCS Thị mới sát nhập nên tính về số lần tham gia hội thao còn rất ít Tuy trường THCS chỉ mới tham gia đợt chạy Việt Dã lần thứ nhất nhưng cũng đã giành được một số giải quan trong và cũng đã giành được giải
ở đợt chạy Việt Dã do tỉnh tổ chức
Dưới đây là một số thành tích đạt được ở giải chạy Việt Dã do phòng VHTT huyện tổ chức :
* Năm học 2005 – 2006 :
+ Cự ly 1500m ( nam ): hạng nhất vòng tỉnh + Cự ly 1500m ( nam ) : Giải nhất, Nhì, Ba ( lứa tuổi 13- 15 ): huyện
Trang 10+ Cự ly 1500m ( nữ ) : Giải Tư ( lứa tuổi
11-12 ): huyện
+ Cự ly 3000m ( nữ ) : Giải Tư : huyện + Cự ly 7000m Giải nhất, giải nhì, giải ba, giải năm
* Năm học 2006 – 2007 :
+ Hạng ba cự li 1500m nam – lứa tuổi 11 – 12 + Hạng năm cự li 1500m nữ – lứa tuổi 11 –
12
+ Hạng sáu cự li 1500m nữ – lứa tuổi 11 – 12 + Hạng ba đồng đội nữ lứa tuổi 11 – 12
5 Bài h ọc kinh nghiệm :
- Qua quá trình giảng dạy tại trường bản thân đã vận dụng tốt cơng
tác “Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học mơn chạy bền”.
Kết quả học sinh tham gia học tập bộ mơn chạy bền phần lớn đều ham thích, tích cực tập luyện ở lớp và thường xuyên tập luyện ở nhà Qua các
kỳ kiểm tra bộ mơn chạy bền tất cả các em học sinh đều đạt Tiêu chuẩn RLTT Ngồi ra các em cịn vận động người thân trong gia đình tham gia
Trang 11tập luyện chạy bền nhằm nâng cao sức khỏe phục vụ học tập, lao động sản xuất đồng thời phịng chống bệnh tật
- Qua nhiều năm công tác ở trường giảng dạy môn thể chất cho học sinh đã phát hiện bồi dưỡng học sinh có năng khiếu ở môn điền kinh, nổi bật ở môn chạy bền có chiều hướng phát triển khá rõ Cần có sự quan tâm của Ban Giám Hiệu nhà trường, đoàn thể hỗ trợ đầy đủ trang thiết bị trong giảng dạy ngày càng nhiều hơn, để hướng dẫn cho học sinh có tính sáng tạo trong học tập
- Bản thân luôn cố gắng làm đồ dùng dạy học đặc trưng cho từng môn học để học sinh có hướng phấn đấu ở bước đầu ngày càng hoàn chỉnh tốt hơn cho từng môn học
- Luôn trao đổi rút kinh nghiệm tiết dạy ở đồng nghiệp là chuyên môn để củng cố hoàn chỉnh kiến thức qua từng năm học
Trang 12- Ngoài ra bản thân còn phải thu thập tài liệu sách báo, tranh ảnh, nghe đài để cập nhật tư liệu để đưa vào việc giảng dạy ngày càng phù hợp với thực tiễn…
- Muốn vậy bản thân phải không ngừng phấn đấu từng bước trong giảng dạy để phát hiện, bồi dưỡng những tài năng cho trường cũng là nguồn năng lực kế thừa cho huyện nhà để phát huy cao hơn nửa để bắt kịp sự tiến bộ thể dục thể thao của Huyện và Tỉnh bạn hướng dẫn học sinh và vân động người thân trong gia đình luôn
tích cực tham gia phong trào rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại
Người viết