kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm (2)
Trang 1Lời nói đầuTrong xu thế đổi mới chung của cả nớc, từ nền kinh tế hàng hoá tập trungsang nền kinh tế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc ngày càng có thêm nhiềudoanh nghiệp ra đời và lớn mạnh không ngừng Để có thể hội nhập tồn tại vàphát triển trong sự cạnh tranh gay gắt của cơ chế thị trờng, đòi hỏi các doanhnghiệp phải có phơng thức quản lý mới phù hợp, xác định cho mình những h-ớng đi đúng đắn sao cho kết quả đầu ra là cao nhất với giá cả và chất lợng sảnphẩm có mức thu hút đợc ngời tiêu dùng.
Để làm đợc điều này các doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ các yếu tố chiphí của quá trình sản xuất nh vật t tiền vốn, giá thành, doanh thu, lợi nhuận …Ban lãnh đạo doanh nghiệp chỉ có thể có đợc những thông tin này một cáchchính xác, đầy đủ và kịp thời thông qua bọo máy kế toán trong đó kế toán tậphợp chi phí và tính giá thành sản phẩm là một trong những nhân tố có ảnh hởngquyết định tới tính hiệu quả của công tác quản lý kinh tế – tài chính trongdoanh nghiệp
Nhận thức đợc vai trò và tầm quan trọng của phân kế toán này nên em đãchọn đề tài “kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm” trongquá trình thực tập của Xí nghiệp lắp máy và xây dựng điện
Nội dung của chuyên đề này gồm 3 phần:
Phần I : Đặc điểm tình hình chung của Xí nghiệp lắp máy và xây dựng điện
Phần II : Thực trạng kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm của Xí nghiệp lắp máy và xây dựng điện.
Phần III : Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm.
Trong thời gian ngắn thực hiện chuyên đề, chắc chắn chuyên đề của emkhông tránh khỏi những thiếu sót, rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của xínghiệp và các thầy cô giáo đề chuyên đề của em hoàn thiện hơn
Hà Nội, ngày 5 tháng 8 năm 2003.
Học viên
Trang 2Lời cảm ơn
Chuyên đề tốt nghiệp là sự tổng hợp toàn bộ kiến thức sau khi học tập vàrèn luyện trong trờng đợc sự hớng dẫn tận tình của các thầy cô giáo, của đơn vịthực tập và của các bạn đồng học đặc biệt là thầy giáo Bùi Văn Đông, ng ời thầy
đã trực tiếp hớng dẫn giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy Bùi Văn Đông cũng nh toàn thểcác thầy cô giáo trờng trung học công nghiệp quốc phòng nói chung và các thầycô trong bộ môn kế toán nói riêng, và các cô, các chú, các bác trong Xí nghiệplắp máy và xây dựng điện nơi em thực tập
Học viên
Lê Tiến Dũng
Trang 3Phần I: Đặc điểm tình hình chung của Xí nghiệp lắp máy
và xây dựng điện.
I Quá trình hình thành và phát triển
Căn cứ vào nghị định số 47-HĐBT ngày 5-3-1987 của HĐBT quy địnhchức năng, nhiệm vụ, quyền hạn về tổ chức bộ máy của Bộ trởng năng lợng Xétnhu cầu về sản xuất gia công, sửa chữa các thiết bị, vật liệu phụ kiện điện, phục
vụ cho nhiệm vụ xây lắp lới điện của Công ty xây lắp điện 1
Ngày 14-11-1988 quyết định thành lập Xí nghiệp cơ khí điện thuộc Công
ty xây lắp điện 1
Nhiệm vụ và quyền hạn của xí nghiệp là:
- Sản xuất và gia công phụ kiện điện phục vụ thi công xây lắp các côngtrình đờng dây và trạm biến áp và các nhu cầu khác theo kế hoạch
-Tổ chức sửa chữa và hiệu chỉnh các thiết bị điện nh động cơ máy biến áp,thí nghiệm điện …
Sau một thời gian hoạt động và trởng thành, chứng tỏ khả năng và năng lựccủa mình Xí nghiệp cơ khí điện đã đổi tên thành Xí nghiệp lắp máy và xây dựng
điện đợc hạch toán kinh tế độc lập Trong thời gian qua xí nghiệp đã hoạt độngsản xuất kinh doanh rất tốt bằng chứng là đem lại rất nhiều công trình điện phục
vụ cho nhu cầu về đời sống sinh hoạt và phát triển kinh tế của nhân dân Cho tớinay xí nghiệp đã hoàn toàn lớn mạnh và đứng vững trên thị trờng bằng chứng là
xí nghiệp đã chiếm lĩnh hầu hết thị trờng ở phía bắc và khu vực miền trung,trong một lúc xí nghiệp có thể thi công rất nhiều hạng mục công trình ở rấtnhiều tỉnh khác nhau
Kế hoạch trong năm sau thì xí nghiệp sẽ tiến hành xây lắp các công trình
điện ở các tỉnh miền núi phía bác để phục vụ cho đời sống sinh hoạt và sản xuấtcủa bà con dân tộc thiểu số giúp nhà nớc thực hiện đợc chính sách ổn định nơi
c chú của bà con dân tộc thiểu số và tăng cờng phát triển kinh tế nâng cao trình
độ văn hoá và nhận thức của nhân dân
Trang 4II Đặc điểm tổ chức hoạt động kinh doanh và tổ chức quản
lý sản xuất kinh doanh.
1.Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh.
Xuất phát từ đặc trng cơ bản của doanh nghiệp xây lắp điện nên trong cùngmột thời gian công ty phải triển khai thực hiện nhiều hợp đồng khác nhau nhằmhoàn thành yêu cầu của các chủ đầu t theo hợp đồng xây dựng đă ký kết Vớinăng lực hiện có để có thể thực hiện nhiều hợp đồng khác nhau cùng một lúc xínghiệp đã tổ chức lực lợng lao động thành 2 đội xây lắp 1 đội thí nghiệm và 1xởng chế biến NVL phụ Điều này đã giúp công ty tăng cờng đợc tính chặt chẽ.Cơ động và gọn nhẹ về mặt trang bị tài sản cố định sản xuất, lợi dụng tối đa lựclợng lao động tại chỗ
Bên cạnh đó, đặc điểm của sản xuất xây dựng cũng nh đặc điểm của quátrình công nghệ có ảnh hởng rất lớn đến tổ chức sản xuất và quản lý trong công
ty, làm cho công việc này có nhiều điểm rối các ngành sản xuất khác Điều này
đợc thể hiện rõ nét qua cơ chế giao khoán của đơn vị Nội dung của nó là côngtrình hoặc hạng mục công trình của xí nghiệp nhận thầu thi công những khối l-ợng công việc và đặc thù riêng rẽ có tỷ lệ giao khoán riêng thể hiện thông quahoạt động giao khoán
Các đơn vị nhận khoán phải tổ chức thi công, chủ động cung ứng vật t,nhân liệu, đảm bảo đúng tiến độ thi công, chất lợng kỹ thuật, an toàn lao động
và phải tính đến chi phí cần thiết cho việc bảo hành công trình, đơn vị nhậnkhoán tổ chức công tác ghi chép và luân chuyển chứng từ nhằm phản ánh đầy đủchính xác, khách quan, kịp thời mọi hoạt động kinh tế phát sinh Cuối quý phảikiểm tra khối lợng sản phẩm dở dang
Nếu lỗ đơn vị nhận thi công phải tự bù đắp
+Đặc điểm về quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm chủ yếu
Sản phẩm chủ yếu của xí nghiệp đó là những công trình về định đờng dây
220 KV hay 110 KV…và trạm biến áp
Đây là những công trình có quy mô lớn, thời gian sản xuất dài, phức tạp vànhất là không thi công tại một nơi cố định mà dọc theo chiều dài tính bằng kmcủa các tuyến đờng dây Sản phẩm làm ra mang tính đơn chiếc, chi phí lớn.Xuất phát từ đặc điểm đó nên quy trình sản xuất những sản phẩm chủ yếu của xí
Trang 5nghiệp là liên tục, phức tạp, phải trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, mỗi côngtrình đều có dự toán riêng, tuy vậy hầu hết các công trình đều phải tuân theomột quy trình nh sau.
- Nhận thầu thông qua đấu thầu hoặc giao thầu trực tiếp
- Ký hợp đồng xây lắp với chủ đầu t đại diện bên A
- Tiến hành khảo sát địa chất
-Tổ chức bố trí lao động, máy móc, cung ứng vật t
- Quy trình đợc hoàn thành với sự giám sát của chủ đầu t công trình về tiến
độ và kỹ thuật
- Bàn giao và quyết toán công trình với chủ đầu t
2 Đặc điểm về tổ chức bộ máy xí nghiệp
Để sản xuất và kinh doanh có hiệu quả trong thị trờng cạnh tranh hiện nay
đòi hỏi xí nghiệp phải tổ chức đội ngũ lãnh đạo và công nhân viên hợp lý, phùhợp với trình độ từng nhiệm vụ đợc giao, để thực hiện điều này xí nghiệp lắpmáy và xây dựng điện đã tổ chức cơ cấu của xí nghiệp nh sau
Ban giám đốc, các phòng ban chức năng, và phân xởng
+ Giám đốc xí nghiệp đứng đầu chỉ đạo, điều hành trong mọi hoạt độngcủa xí nghiệp, là đại diện của xí nghiệp trớc pháp luật, đại diện cho toàn bộ côngnhân viên của xí nghiệp Đồng thời kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của
xí nghiệp Giúp việc cho Giám đốc là các phó giám đốc (có 2 phó giám đốc) tr ờng hợp Giám đốc đi vắng thì Phó giám đốc đợc uỷ quyền thay mặt Giám đốc
-điều hành mọi hoạt động của công ty Bên cạnh đó thì Bí th đảng uỷ, Chủ tịchcông đoàn, Đoàn thanh niên giúp cho ban giám đốc quản lý có hiệu quả
+ Các phòng ban chức năng
Các phòng ban chức năng có nhiệm vụ hớng dẫn, đôn đốc thực hiện thicông, đảm bảo chất lợng công trình, lập và kiểm tra các định mức kinh tế kỹthuật, chế độ quản lý của công trình, lập kế hoạch nghiên cứu thị trờng , tìm bạnhàng, cung cấp thông tin, số liệu, phân tích tình hình sản xuất kinh doanh giúpban giám đốc có biện pháp quản lý thích hợp Bên cạnh đó còn giải quyết mọi
Trang 6liêu quan đến nhân sự, chính sách lao động, tiền lơng cho cán bộ công nhân viên
xí nghiệp
- Phòng kỹ thuật thi công có nhiệm vụ giám sát chất lợng kỹ thuật an toànlao động và tiến độ thi công các công trình, nghiên cứu, tính toán các công trình
đấu thầu, khảo sát thiết kế tính khối lợng sửa chữa, nâng cấp các công trình đã
cũ, theo dõi số lợng, chất lợng toàn bộ thiết bị thu nhập thông tin và phổ biếncác quy định công nghệ mới Xem xét sáng kiến, cải tiến áp dụng tiến bộ khoahọc kỹ thuật, tổ chức hớng dẫn đào tạo chuyên viên nghiệp vụ cho ngời có trình
độ còn thấp
Trang 7+ Phòng tài chính kế toán
Đứng đầu là kế toán trởng kiêm trởng phòng có nhiệm vụ tổ chức bộ máy
kế toán của xí nghiệp đảm bảo bọ máy gọn nhẹ hoạt động có hiệu quả, kế toántrởng chịu trách nhiệm về toàn bộ công tác kế toán, tổ chức, kiểm tra giám sátviệc thực hiện chế độ ghi chép ban đầu, chếc độ báo cáo thống kê định kỳ, tổchức bảo quản hồ sơ tài liệu kế toán, thể lệ về quản lý kế toán tài chính nóichung và chế độ kế toán nói riêng Đồng thời theo dõi phần kế toán tổng hợp vàcác phần kế toán khác
Kế toán trởng chịu trách nhiệm báo cáo đầy đủ, phản ánh kịp thời cácthông tin tài chính cho giám đốc xí nghiệp từ đó rút ra kinh nghiệm, vận dụngsáng tạo cải tiến hình thức và phơng pháp kế toán sao cho hợp lý, chặt chẽ phùhợp với điều kiện của xí nghiệp Kế toán tổng hợp giúp kế toán trởng kiểm tra
đôn đốc công tác kế toán hàng ngày, lập sổ cái, làm báo cáo kế hoạch, phân tíchkinh doanh…
- Phòng tổ chức lao động có nhiệm vụ tăng cờng hay giảm bớt số côngnhân viên trong xí nghiệp sao cho phù hợp, xem xét và trình giám đốc giải quyếtthoả đáng các nhu cầu và quyền lợi cho ngời lao động, phòng tổ chức lao động
có quyền điều hành, luân chuyển công nhân viên trong xí nghiệp sao cho hợp lý
- Phòng kế hoạch phát triển kinh doanh
Phòng này có trách nhiệm báo cáo kế hoạch phát triển kinh doanh trongquý tới (năm tới)phải trình lên ban giám đốc phơng hớng phát triển kinh doanhcho quý sắp tới
+ Phòng vật t
Trang 8Đây là sơ đồ bộ máy sản xuất ở xí nghiệp.
III.Tình hình chung về công tác kế toán tại xí nghiệp Lắp máy và xây dựng Điện.
xí nghiệp Lắp máy và xây dựng Điện là đơn vị sản xuất kinh doanh ngànhxây lắp thực hiện việc phân cấp quản lý trên do vậy bộ máy kế toán của xínghiệp đợc tổ chức theo hình thức phân tán và áp dụng hình thức kế toán nhật
ký tuy ở xí nghiệp có phòng kế toán của xí nghiệp còn ở các đội xây lắp có kếtoán viên của Đội Phòng kế toán của xí nghiệp đã đợc trang bị máy vi tính,toàn bộ kế toán tổng hợp và một phần kế toán phân tích đã đợc thực hiện trênmáy, với phần mềm kế toán đã đợc nâng cấp lên nhiều lần, đội ngũ kế toán cótrình độ cao, công tác kế toán trên máy ngày càng hoàn thiện
Đối với kế toán ở các đội việc tổ chức hạch toán từ ghi chép ban đầu, lậpchức từ đến việc lập sổ sách theo các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh mộtcách khoa học, đúng pháp luật và theo hớng dẫn
Kế toán đội luôn cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác các số liệu kế toánthống kê theo yêu cầu của công trình lập và giữ đúng kỳ hạn các báo cáo kếtoán, báo cáo thống kê định kỳ theo đúng mẫu biểu về phòng kế toán xí nghiệp
Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của xí nghiệp Lắp máy và xây dựng Điện
và thi công
Phòng
tổ chức lao
động
Kế hoạch phát triển K.doanh
Phòng vật t
Đội
xây lắp
1
Đội xây lắp 2
Đội thí nghiệm
Phân x ởng sản xuất
NV L phụ
Kế toán tr ởng(tr ởng phòng)
Kế
toán
tổng
Kế toán tập hợp
Kế toán vật t
Kế toán thanh
Kế toán vốn
Kế toán T.P và tiêu thụ Thủ
Trang 9* Chức năng của từng bộ phận.
-Đứng đầu bộ máy kế toán hiện nay là kế toán trởng kiêm trởng phòng tàichính có nhiệm vụ tổ chức bộ máy kế toán của công ty đảm bảo bộ máy gọnnhẹ hoạt động có hiệu quả, kế toán trởng chịu trách nhiệm về toàn bộ công tác
kế toán theo quy định của xí nghiệp Kế toán trởng chịu trách nhiệm báo cáo
đầy đủ, phản ánh kịp thời các thông tin tài chính cho giám đốc, từ đó rút ra kinhnghiệm vận dụng sáng tạo, cải tiến hình thức phơng pháp kế toán sao cho hợp lýnhất, chặt chẽ nhất
- Kế toán tổng hợp giúp kế toán trởng kiểm tra đôn đốc công tác kế toánhàng ngày, lập sổ cái, làm báo cáo kế hoạch, phân tích kinh doanh…
- Kế toán tập hợp chi phí và tính tổng sản phẩm, phải tổng hợp đợc tất cảcác chất lợng dùng để sản xuất sản phẩm và cuối quý phải xác định chi phí bỏvào các công trình và tính giá thành các công trình hoàn thành
- Kế toán vật t, công cụ dụng cụ và tài sản cố định có nhiệm vụ hạch toánchi tiết tổng hợp theo dõi nhật-xuất-tồn, theo hai chỉ tiêu đó là số lợng và giá trị
đồng thời phải theo dõi vật t theo từng nhóm từng loại, và vật t cung cấp chotừng hạng mục công trình Bên cạnh đó phải theo dõi chi tiết sự biến động củatài sản cố định thông qua các chỉ tiêu, nguyên giá, giá trị hao mòn và giảtị cònlại
- Kế toán thanh toán có nhiệm vụ tổ chức hạch toán chi tiết tổn hợp tìnhhình thu chi tồn quỹ tiền mặt, thanh toán nội bộ và bên ngoài công ty Với tìnhhình vay vốn và quá trình thanh toán tiền vay, kế toán thanh toán với nhà nớc cónhiệm vụ xác định số thuế các khoản phải nộp và tình hình thanh toán các khoản
Trang 10phải nộp thực hiện nghiêm chỉnh chế độ quy định (nộp đúng, nộp đủ và kịpthời)…
- Kế toán vốn bằng tiền có nhiệm vụ theo dõi việc thanh toán quy ngânhàng số liệu có và tình hình biến ddộng của các khoản tiền gửi của công ty tạingân hàng, kế toán phải mở sổ theo dõi chi tiết theo từ ngân hàng và tình hình sửdụng từng loại tiền gửi để tiện cho việc kiểm tra đối chiếu
- Kế toán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm là tổ chức hạch toán chi tiết
và tổng hợp thành phẩm, tổng hợp tiêu thụ thành phẩm, giám đốc nên chấp hànhquy định xuất nhập tiêu thụ thành phẩm xác định kết quả tiêu thụ và doanh thu
Đồng thời theo dõi các khoản nợ của khách hàng, tình hình thanh toán củakhách hàng
- Thủ quỹ cùng với kế toán tiến hành trực tiếp thu chi tiêu theo hoá đơnchứng từ và chịu trách nhiệm quản lý hết tiền của xí nghiệp
Trang 11Phần II: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí và
tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp Lắp máy
để tồn tại và phát triển đợc, các nhà sản xuất luôn phải quan tâm đến các vấn đềnh: sản xuất cái gì, sản xuất nh thế nào và sản xuất cho ai… và khi sản phẩm đ-
ợc sản xuất ra để sản phẩm tiêu thụ đợc thì chất lợng sản phẩm phải tốt và giáthành thấp… và để đạt đợc lợi nhuận cao trong quá trình sản xuất kinh doanh thìmột trong các yếu tố quan trọng mà doanh nghiệp cần phải quan tâm và chi phísản xuất và giá thành sản phẩm Trong điều kiện giá bán không đổi, chất lợngkhông đổi thì giá thành càng hạ bao nhiều thì doanh nghiệp càng có lợi bấynhiêu Muốn vậy các doanh nghiệp cần phải chú trọng đến việc làm tốt công tác
kế toán tập hợp chi phí và tính tổng sản phẩm, tính đúng, tính đủ, hợp lý vàchính xác Các chi phí sản xuất phát sinh liên quan tới việc sản xuất sản phẩm từ
đó tính toán chính xác giá thành sản phẩm hỗ trợ cho công tác quản lý doanhnghiệp của các nhà sản xuất kinh doanh
1 Bản chất của chi phí sản xuất
- Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanhnghiệp phải tiêu dùng trong một quý để thực hiện quá trình sản xuất và tiêu thụsản phẩm, thực chất của chi phí sản xuất là sự chuyển dịch vốn, chuyển dịch giátrị các yếu tố sản xuất vào các đối tợng tính giá thành
Trang 12- Sự phát triển của xã hội loài ngời gắn liền với quá trình sản xuất đi từ
ph-ơng thức sản xuất giản đơn đến phph-ơng thức sản xuất hiện đại ngày nay Nhngnền sản xuất của bất kỳ phơng thức sản xuất nào cũng gắn liền với sự vận động
và tiêu hao các yếu tố cơ bản tạo nên quảtình sản xuất Nói cách khác quá trìnhsản xuất là quá trình kết hợp của các yếu tố t liệu lao động, đối tợng lao động vàsức lao động Đồng thời quá trình sản xuất hàng hoá ngời lao động phải bỏ chiphí thù lao lao động về t liệu lao động và đối tợng lao động Vì thế sự hình thànhnên các chi phí sản xuất tạo ra giá trị sản phẩm là tất yếu khách quan
- Chi phí sản xuất của doanh nghiệp phát sinh thờng xuyên trong suốt quátrình tồn tại và hoạt động của doanh nghiệp, nhng để phục vụ cho quản lý vàhạch toán kinh doanh, chi phí sản xuất phải đợc tính toán tập hợp theo từng thời
kỳ (hàng tháng, hàng quý hay hàng năm) sao cho phù hợp với kỳ báo cáo, chỉnhững chi phí sản xuất mà doanh nghiệp bỏ ra trong kỳ mới đợc tính vào chi phísản xuất trong kỳ
- Trong thực tế chúng ta cần phải phân biết sự giống và khác nhau giữa chiphí và chi tiêu
- Chi tiêu là sự giảm đi đơn thuần các loại vật t, tài sản , tiền vốn của doanhnghiệp bất kể nó đợc dùng vào mục đích gì Tổng chi tỉêu cho một chu kỳ sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp chính là các chi phí cho quá trình sản xuấtsản phẩm và chi phí cho quá trình tiêu thụ
- Chi phí và chi tiêu là hai khái niệm khác nhau nhng lại có quan hệ mậtthiết với nhau, chi tiêu là cơ sở hình thành chi phí, không chi tiêu thì không cóchi phí
- Chi phí và chi tiêu không chỉ khác nhau về lợng mà còn khác nhau về thờigian Có những khản chi tiêu kỳ này nhng lại đợc tính vào kỳ sau (chi mua hànghoá, vật t cha sử dụng) Có những khoản trích vào chi phí kỳ này nhng thực tếcha tiêu nh chi phí trích trớc
Nh vậy sở dĩ có sự khác nhau giữa cơ và chi tiêu là do đặc điểm tổ chứcvận dụng và phơng thức dịch chuyển của từng loại tài sản vào quá trình sản xuất
là yêu cầu kỹ thuật hạch toánchung
Trang 132 Phân loại chi phí sản xuất.
Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh là việc sắp xếp các chi phí sản xuấtkinh doanh theo từng loại, từng nhóm khác nhau theo đặc chng nhất định Xét
về mặt lý luận cũng nh trên thực tế, có nhiều cách phân loại khác nhau nh phânloại theo nội dung kinh tế, theo công dụng, theo vị trí, theo quan hệ giữa các chiphí với quá trình sản xuất Mỗi cách phân loại đều dáp ứng ít nhiều cho mục
đích quản lý hạch toán kiểm tra, kiểm soát chi phí phát sinh ở góc độ khác nhau.Vì vậy các cách phân loại đều tồn tại, bổ sung cho nhau giữ vai trò nhất định
a.Phân loại theo các yếu tố chi phí
Để phục vụ cho việc tập hợp, quản lý chi phí theo nội dụng kinh tế ban đầu
đồng nhất của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, đặc điểm phát sinh củachi phí, chi phí đợc phân theo yếu tố nhng thực chất chỉ có 3 yếu tố đó là: sứclao động, đối tợng lao động, và t liệu lao động
Tuy nhiên để có thể thông tin một cách cụ thể hơn nhằm phục vụ cho việcxây dựng và phân tích định mức vốn lu động, việc lập và kiểm tra có thể theoyêu cầu và trình độ quản lý ở mỗi giai đoạn kinh tế xã hội nhà nớc độ chi tiết cóthể khác nhau Theo quy trình hiện hành ở nớc ta toàn bộ chi phí chia làm 7 yếutố:
-Yếu tố nguyên vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vậtv liệu chính,nguyên vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… sử dụng và sản xuấtkinh doanh
-Yếu tố nhiên liệu; động học sử dụng vào sản xuất kinh doanh trong kỳ.-Yếu tố tiền lơng và các khoản phụ cấp theo lơng phản ánh tổng số tiền l-
ơng và phụ cấp mang tính chất phải trả cho toàn bộ công nhân viên chức theoquy định
-Yếu tố bảo hiểm XH, bảo hiểm y tế, KPCĐ phản ánh phần BHXH, BHYT,KPCĐ trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lơng phải trả cho công nhânviên chức
-Yếu tố khấu hao tài sản cố định phản ánh tổng số khấu hao tài sản cố địnhphải tích trong kỳ của toàn bộ tài sản cố định sử dụng cho sản xuất kinh doanh
Trang 14-Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ dùngvào sản xuất kinh doanh.
-Yếu tố chi phí khác bằng tiền phản ánh toàn bộ chi phí bằng tiền cha phản
ánh vào các yếu tố tiêu dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh
b Phân loại khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm.
Căn cứ vào ý nghĩa chi phí sản xuất trong giá thành sản phẩm, toàn bộ chiphí đợc phân theo khoản mục chi phí và mức độ phân bổ chi phí cho từng đối t-ợng cũng nh phân loaị theo yếu tố, số lợng, khoản mục chi phí trong giá thànhsản phẩm tuỳ thuộc vào trình độ nhận thức, trình độ quản lý và hạch toán, ở mỗigiai đoạn kinh tế, xã hội theo quy định hiện hành kinh tế xã hội nớc ta, giá thànhsản xuất bao gồm 3 khoản mục chi phí nh sau
- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: phản ánh toàn bộ chi phí về nguyên vậtliệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu tham gia trực tiếp vào sản xuất Chếtạo sản phẩm trong thực hiện lao vụ dịch vụ…
- Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lơng, phụ cấp lơng và cáckhoản làm thêm giời thực tế phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất
- Chi phí sản xuất chung: bao gồm những chi phí phát sinh trong phạm viphân xởng sản xuất
c Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với đối tợng chi phí.
Mục đích của cách phân loại này giúp cho việc xác định phơng phápkếtoán tập hợp và phân bổ chi phí cho các đối tợng một cách chính xác hợp lý.Theo các này chi phí sản xuất đợc chia làm 2 loại:
- Chi phí trực tiếp: Là những chi phí sản xuất quan hệ trực tiếp với việc thicông công việc nhất định, những chi phí này kế toán có thể căn cứ vào số liệuchứng từ kế toán để ghi trực tiếp cho từng đối tợng chi phí
- Chi phí gián tiếp: Là những chi phí sản xuất có liên quan đến việc cùngmột lúc thi công nhiều công trình khác nhau những chi phí này kế toán phải tiếnhành phân bổ cho các đối tợng có liên quan theo một tiêu thức thích hợp
Trang 153 Bản chất và nội dung giá thành sản phẩm
Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của các khoản hao phí về lao
động sống và lao động vật hoá có liên quan đến khối lợng công việc, sản phẩm,lao vụ đã hoàn thành trong kỳ
Quá trình sản xuất là quá trình thống nhất bao gồm hai mặt hao phí sảnxuất và kết quả sản xuất Tất cả những chi phí phát sinh trong kỳ, kỳ trớcchuyển sang và các chi phí trích trớc có liên quan đến khối lợng sản phẩm lao
vụ, dịch vụ đã hoàn thành trong kỳ sẽ tạo nên chỉ tiêu giá thành
= +
-Khi giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳ bằng nhau hoặc không cósản phẩm dở dang thì tổng giá thành sản phẩm = tổng chi phí phát sinh trong kỳ.Trong giá thành sản phẩm chỉ bao gồm những chi phí tham gia trực tiếphay gián tiếp vào quá trình sản xuất tiêu thụ sản phẩm Nhng chi phí phát sinhtrong kỳ dựa vào giá thành sản phẩm phải phản ánh đợc giá trị thuộc các t liệusản xuất tiêu dùng cho sản xuất sản phẩm, là các khoản chi tiêu khác có liênquan đến bù đắp giản đơn hao phí lao động sống Mọi cách tính toán chủ quankhông phản ánh đúng các yếu tố giá trị trong giá thành đều có thể dẫn đến việcphá vỡ quan hệ hàng hoá, tiền tệ, không xác định đợc hiệu quả kinh doanh vàkhông thực hiện đợc tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng
4.Phân loại giá thành
Để đáp ứng yêu cầu quản lý hạch toán và kế toán giá thành cũng nh yêucầu xây dựng giá cả hàng hoá, giá thành đợc xét dới nhiều phạm vi tính toánkhác nhau Nhng thực tế có 2 cách phân loại giá thành
* Phân loại giá thành theo thời gian và cơ sở số liệu tính giá thành
- Giá thành kế hoạch: Là giá thành sản phẩm đợc tính dựa trên cơ sở chiphí sản xuất kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ để sosánh, phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch hạ giá thành của doanhnghiệp
- Giá thành định mức: Là giá thành sản phẩm đợc tính trên cơ sở xác địnhmức chi phí hiện hành và chi phí cho đơn vị sản phẩm Loại giá thành này là
Trang 16công cụ quản lý định mức của doanh nghiệp, là thớc đo chính xác để xác địnhkết quả sử dụng tài sản, vật t, lao động sản xuất, giúp đánh giá đúng đắn các giảipháp kinh tế kỹ thuật đã thực hiện trong quá trình sản xuất, nhằm nâng cao hiệuquả kinh doanh.
- Giá thành thực tế: Là giá thành sản phẩm đợc tính trên số liệu chi phí sảnxuất thực tế dã phát sinh tập hợp trong kỳ Đây là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản
ánh kqu phấn đấu của doanh nghiệp trong việc tổ chức và sử dụng các giải phápkinh tế tổ chức kỹ thuật chỉ thực hiện việc sản xuất sản phẩm, là cơ sở để xác
định kqu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
* Phân loại giá thành theo phạm vi tính toán
- Giá thành sản xuất gồm các chi phí sản xuất: Chi phí nguyên vật liệu trựctiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung tính cho từng sản phẩmcông việc lao vụ đã hoàn thành Là căn cứ để tính toán xác định lãi trớc thuế lợitức của doanh nghiệp
5 Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.
Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai khái niệm riêng biệt cónhững mặt khác nhau
- Chi phí sản xuất luôn gắn với từng thời kỳ đã phát sinh chi phí, còn giáthành sản phẩm lại gắn với khối lợng sản phẩm, công việc, lao vụ đã sản xuấthoàn thành
- Chi phí sản xuất trong kỳ không chỉ liên quan đến những sản phẩm đãhoàn thành
- Chi phí sản xuất trong kỳ không chỉ liên quan đến những sản phẩm đãhoàn thành mà còn liên quan đến cả sản phẩm dở dang cuối kỳ và cả sản phẩmhỏng Giá thành sản phẩm thì không liên quan đến chi phí sản xuất sản phẩm dởdang cuối kỳ và sản phẩm hỏng nhng lại liên quan đến chi phí sản xuất sảnphẩm dở dang từ kỳ trớc chuyển sang
Tuy vậy cả hai khái niệm trên có mối quan hệ rất mật thiết vì nội dung cơbản của chúng đều là biểu hiện bừng tiền của những chi phí doanh nghiệp đã bỏ
ra cho hoạt động sản xuất Nó là căn cứ cơ sở, là tiền đề để tính giá thành sảnphẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành Sự tiết kiệm hay lãng phí của doanh
Trang 17nghiệp về chi phí sản xuất có ảnh hởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm thấphay cao Do đó giá thành sản phẩm gắn liền với chi phí sản xuất.
II Đối tợng và phơng pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở xí nghiệp.
1 Đối tợng, phơng pháp tập hợp chi phí sản xuất.
1.1 Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi giới hạn mà chi phí sản xuất cần đợc tập hợp theo những phạm vi giới hạn đó.
- Nơi phát sinh (địa điểm) tại phân xởng, tổ đội hay bộ phận sản xuất
- Nơi gánh chịu chi phí (đối tợng chi phí) sản phẩm, nhóm sản phẩm, đơn
đặt hàng hay trang mục công trình
Các yếu tố để xác định đúng tập hợp chi phí
- Đặc điểm tổ chức sản xuất hoá doanh nghiệp
- Quy trình công nghệ kỹ thuật sản xuất sản phẩm
- Địa điểm phát sinh chi phí, mục đích công dụng của chi phí
-Yêu cầu và trình độ quản lý của doanh nghiệp
-Đối với doanh nghiệp sản xuất đối tợng tập hợp chi phí sản xuất thờng làsản phẩm, nhóm sản phẩm tại các phân xởng bộ phận sản xuất
1.2.Phơng pháp tập hợp chi phí sản xuất.
- Phơng pháp tập hợp trực tiếp chi phí sản xuất
áp dụng với những chi phí trực tiếp liên quan đến một số đối tợng kế toántập hợp chi phí sản xuất Căn cứ vào chứng từ gốc về chi phí phát sinh để tậphợp trực tiếp cho từng đối tợng
- Phơng pháp phân nổ gián tiếp chi phí sản xuất
áp dụng với những chi phí liên quan đến nhiều đối tợng kế toán tập hợpchi phí sản xuất khác nhau, đợc tiến hành tập hợp phân bổ theo các bớc sau.Lựa chọn tiêu thức phân bố hợp lý và tính hệ số phân bổ chi phí, sự thay
đổi tiêu thức này tơng quan tỷ lệ thuận với các chi phí sản xuất cần phân bổ.Xác định hệ số phân bổ chi phí
Trang 18Trong đó:
H: Là hệ số phân bổ chi phí
C: Là tổng chi phí cần phân bổ
T: Là tổng đại lợng của tiêu thức phân bổ
Tính toán và xác định chi phí phân bổ cho từng đối tợng
Ci = H x TiTrong đó:
Ci: Là chi phí sản xuất phân bố cho đối tợng i
Những căn cứ để xác định đối tợng tính giá thành phù hợp
- Cơ cấu tổ chức sản xuất và đặc điểm quy trình công nghệ
- Đặc điểm của sản phẩm chu kỳ sản xuất sản phẩm
-Dạ vào yêu cầu hạch toán kế toán, hạch toán nội bộ doanh nghiệp, yêucầu xác định hiệu quả kinh tế của sản phẩm
- Khả năng và trình độ quản lý của doanh nghiệp nói chung và của cán bộhạch toán nói riêng
Nh vậy đối tợng tính giá thành có nội dung khác so với đối tợng tập hợp chiphí sản xuất nhng chúng lại có mối quan hệ mật thiết với nhau Số liệu chi phísản xuất tập hợp là cơ sở căn cứ để tính giá thành cho từng đối tợng tính giáthành
2.2.Kỳ tính giá thành sản phẩm.
Trang 19Là thời kỳ bộ phận kế toán giá thành cần tiến hành công việc tính giá thànhcho các đối tợng tính giá thành Xác định kỳ tính giá thành thích hợp giúp việctính giá thành khoa học hợp lý cung cấp số liệu kịp thời, đầy đủ thực hiện chứcnăng giám đốc tình hình thực hiện kế hoạch giá thành.
Để xác định kỳ tính giá thành thích hợp kế toán phải căn cứ vào:
Z: Là tổng giá thành từng đối tợng tính giá thành
Zđơnvị : Giá thành đơn vị từng đối tợng tính giá thành
C: Tổng chi phí đã tập hợp trong kỳ
S: Sản lợng thành phẩm
Dđk, Dck: Chi phí của sản phẩm dở dang đầu và cuối kỳ
Trờng hơp sản phẩm dở đầu kỳ và cuối kỳ bằng nhau hoặc không có sảnphẩm dở đầu kỳ và cuối kỳ thì chi phí sản xuất tập hợp đợc trong kỳ chính làtổng giá thành sản phẩm hoàn thành
Trang 202.3.2.Phơng pháp tính giá thành phân bớc,.
* Phơng pháp tính giá thành phân bớc có tính giá thành nửa thành phẩm
áp dụng thích hợp trong trờng hợp xác định đối tợng tính giá thành nửathành phẩm và thành phẩm, kế toán căn cứ vào chi phí sản xuất đã tập hợp theotừng giai đoạn sản xuất Lần lợt tính tổng giá thành đơn vị nửa thành phẩm củagiai đoạn sản xuất trớc chuyển sang một cách tuần tự để tính tiếp tổng giá thành
và giá thành đơn vị của nửa thành phẩm ở giai đoạn kế tiếp Cứ thế tiếp tục cho
đến khi tính đợc tổng giá thành và giá thành đơn vị của thành phẩm giai đoạncuối cùng
Giá thành NTP giai đoạn (n-1) chuyển sang
Chi phí sản xuất
khác ở giai đoạn
1
Chi phí sản xuất khác ở giai đoạn
2
Tổng Z và Zđk nửa thành phẩm ở giai đoạn 2
Tổng Z và Zđk
nửa thành phẩm ở
giai đoạn 1
Chi phí sản xuất khác ở giai đoạn
n
Tổng Z và Zđk của thành phẩm
Trang 21áp dụng cho trờng hợp xác định đối tợng tính giá thành chỉ là thành phẩmsản xuất hoàn thành ở giai đoạn công nghệ cuối cùng Kế toán căn cứ vào sốliệu chi phí sản xuất đã tập hợp đợc trong kỳ theo từng giai đoạn sản xuất.
Chi phí sản xuất của từng giai đoạn công nghệ sản xuất nằm trong giáthành thành phẩm đã đợc tính kết chuyển song song từng khoản để tổng hợp tínhgiá thành và giá thành đơn vị của thành phẩm Đây gọi là phơng pháp kếtchuyển song song
Trang 222.3.3.Phơng pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng
Khi đơn đặt hàng hay hàng loạt sản phẩm mới đa vào sản xuất Kế toán phải mởcho mỗi đơn đặt hàng hay loạt hàng đó một bảng tính giá thành, cuối tháng căn cứvào chi phí sản xuất đã tập hợp ở từng phân xởng theo đơn đặt hàng hoặc loạthàng trong sổ kế toán chi tiết chi phí sản xuất để ghi sang các bảng tính giá thànhliên quan Khi nhận đợc chứng từ xác nhận đơn đặt hàng hay loạt hàng đã đợc sảnxuất hoàn thành, kế toán ghi tiếp chi phí sản xuất trong tháng của đơn đặt hàng
đang còn sản xuất dở dang thì chi phí đã ghi trong các bảng tính tính giá thành
đều là chi phí của sản phẩm dở dang
2.3.4.Phơng pháp tính loại trừ chi phí
áp dụng trong trờng hợp đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là toàn
bộ quy trình công nghệ sản xuất, còn đối tợng tính giá thành chỉ là sản phẩmchính, sản phẩm hoàn thành, sản phẩm lao vụ phục vụ các bộ phận không phải làsản xuất phụ
Trang 23Si: Sản lợng thực tế của loại sản phẩm i
Hi: Hệ số quy đổi cho sản lợng sản phẩm i
2.3.7.Phơng pháp tính giá thành theo giá thành định mức
áp dụng đối với những doanh nghiệp có quy trình công nghệ sản xuất đã
định hình và sản phẩm đã đi vào sản xuất ổn định, các loại định mức kỹ thuật đãhợp lý, chế độ quản lý định mức đã kiện toàn đi vào nề nếp, trình độ kế toán vữngvàng
- Căn cứ vào định mức kinh tế kỹ thuật hiện hành và dự toán chi phí đợcduyệt để tính giá thành định mức của sản phẩm
- Tổ chức hạch toán riêng biệt số chi phí sản xuất thực tế phù hợp với địnhmức và số chi phí sản xuất chênh lệch thoát ly mức
Trang 24- Khi có thay đổi định mức cần tính toán lại kịp thời giá thành và chênhlệch chi phí sản xuất của sản phẩm dở dang (nếu có).
- Xác định giá thành thực tế của sản phẩm
ZTT = ZĐM ± ±
Trên đây là một số đặc điểm nổi bật của kế toán tập hợp chi phí sản xuất vàtính giá thành sản phẩm công việc, lao vụ hoàn thành trong kỳ của doanh nghiệpsản xuất Từ đó tính đợc kết quả hoạt động kinh doanh trên phạm vi toàn doanhnghiệp
B Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí
và tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp tại xí
nghiệp lắp máy và xây dựng điện.
I Phơng pháp ghi sổ kế toán và quy trình hạch toán thực
tế tại xí nghiệp lắp máy và xây dựng điện.
Phơng pháp ghi sổ là phơng pháp nhật ký chung, hàng ngày kế toán căn cứvào chứng từ gốc, kiểm tra tính hợp pháp của chứng từ và ghi vào sổ nhật kýchung, số và thẻ chi tiết theo trình tự thời gian, từ nhật ký chung tổng hợp số liệu
để ghi vào sổ cái Cuối tháng căn cứ vào số liệu ở sổ cái, lập bảng tổng hợp số liệu
và các báo cáo tài chính liên quan
Sơ đồ kế toán nhật ký chung
Chứng từ gốc
Sổ nhật ký chung
Trang 25(5).Cuối tháng số liệu của sổ cái ghi vào bảng cân đối phát sinh.
(6) Đối chiếu kiểm tra số liệu giữa sổ cái với bảng tổng hợp số liệu chứng từ.(7).Cuối tháng căn cứ vào bảng cân đối số phát sinh và bảng tổng hợp sốliệu chứng từ để lập báo cáo kế toán
II Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp xây lắp.
1.Đặc điểm xí nghiệp xây lắp.
Đặc điểm của xí nghiệp xây lắp có ảnh hởng đến việc tổ chức công tác kếtoán trong qúa trình đầu t xây lắp điện nhằm tạo ra cơ sở vật chất cho nền kinh tếquốc dân, phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất kinh doanh Xây dựng điệncũng nh bất kỳ một ngành sản xuất vật chất nào khác hoạt động của các đơn vịxây lắp thực chất cũng là quá trình biến đổi đối tợng lao động thành sản phẩm.Hay nói cách khác ngành xây dựng điện là một ngành sản xuất đặc biệt mang tính
đặc thù riêng của nó
Trang 26Do tổ chức quy trình công nghệ, quá trình thi công phải đúng quy trình sảnphẩm xây lắp điện đợc coi nh là những công trình xây dựng có quy mô lớn, kếtcấu phức tạp mang tính đơn chiếc và có giá trị lớn Quá trình sản xuất sản phẩmphải tuân theo kỹ thuật về thiết kế, dự toán định mức đã quy định Trong suốt quátrình thi công, các định mức về nguyên vật liệu phải đúng tiêu chuẩn thì mới đảmbảo về chất lợng công trình sản phẩm xây lắp thi công theo dự toán thiết kế.
Xuất phát từ đặc điểm của phơng pháp lập dự toán thiết kế trong xây dựngcơ bản dự toán đợc lập theo từng hạng mục chi phí để có thể so sánh kiểm tra, chiphí sản xuất đợc phân loại theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp,chi phí nhâncông trực tiếp và chi phí sản xuất chung Đặc thù cuủa ngành xây dựng là có hạchtoán chi phí máy thi công nhng để cho đơn giản ban lãnh đạo xí nghiệp đã quyết
định gộp chi phí máy thi công vào 3 chi phí nêu trên
Chi phí sản xuất của xí nghiệp xây lắp là toàn bộ chi phí về lao động sống
và lao động vật hoá phát sinh trong quá trình sản xuất, thi công và cấu thành trêngiá thành sản phẩm xây lắp Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí bỏ ra
để hoàn thành khối lợng sản phẩm xây lắp theo quy định
2.Phơng pháp hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
Để hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp, cácdoanh nghiệp xây lắp sử dụng phơng pháp kê khai thờng xuyên, đối tợng tính giáthành là trực tiếp cho từng công trinh
2.1.Các tài khoản sử dụng.
-Tài khoản 621: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Tài khoản này sử dụng để tập hợp chi phí nguyên vật liệu dùng cho sản xuấtphát sinh trong kỳ kết chuyển sang TK159 để tính giá thành sản phẩm
TK621 không có số d cuối kỳ
-Tài khoản 622: Chi phí nhân công trực tiếp
Tài khoản này dùng để tập hợp và kết chuyển chi phí tiền công (lơng) củanhân công trực tiếp sản xuất sản phẩm và các khỏan tính theo lơng cơ bản nhBHXH, BHYT, KPCĐ Kết chuyển vào TK154 để tính giá thành
TK622 không có số d cuối kỳ
Trang 27-Tài khoản 627: Chi phí sản xuất chung
Tài khoản này đợc mở chi tiết cho từng đối tợng, từng hoạt động, từng tổ
đội sản xuất sản phẩm phát sinh ở phạm vi phân xởng
TK627.3 Chi phí dụng cụ sản xuất
TK627.4 Chi phí khấu hao TSCĐ
TK627.7 Chi phí mua ngoài
TK627.8 Chi phí bằng tiền khác
2.2.Phơng pháp hạch toán cụ thể
2.2.1.Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
- Khi xuất nguyên vật liệu từ kho để sử dụng cho hoạt động xây lắp, kế toán ghi:
Trang 28Nợ TK152
Có TK621
- Trờng hợp xuất nguyên vật liệu nhng dùng không hết và kết chuyển sang
kỳ sau thì kế toán ghi:
Nợ TK152
Có TK621
Nhng đầu kỳ sau thì kế toán phải có bút toán sau:
Nợ TK621 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chi tiết theo đối tợng)
Có TK152 (Giá trị Nguyên vật liệu xuất dùng không hết kỳ trớc)
- Cuối kỳ kết chuyển chi phí nguyên vật liệu theo từng đối tợng để tính giá thành
Nợ TK154
Có TK621
Trang 29Sơ đồ hạch toán tổng hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Trong xây lắp cũng nh trong các ngành khác, vật liệu sử dụng để sản xuấtsản phẩm hạng mục công trình nào phải tính trực tiếp cho hạng mục công trình đótrên cơ sở các chứng từ gốc theo giá thực tế của vật liệu và số lợng vật liệu thực tế
đã sử dụng Thông qua kết quả hạch toán chi phí nguyên vật liệu tiêu hao thực tếtheo từng nơi phát sinh, cho từng đối tợng chịu chi phí, thờng xuyên kiểm tra đốichiếu với định mức và dự toán để phát hiện kịp thời mất mát, lãng phí, hao hụt vàkhả năng tiết kiệm nguyên vật liệu, xác định nguyên nhân để xử lý nhằm tiết kiệmnguyên vật liệu, hạ giá thành sản phẩm xây lắp
Kết quả tính toán trực tiếp hoặc phân bổ chi phí vật liệu và các đối tợnghạch toán đợc phản ánh trên bảng phân bố vật liệu, bảng kê tập hợp xuất, nhậpnguyên vật liệu theo từng công trình
2.2.2.Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp
Chi phí nhân công trực tiếp thi công công trình hạch toán vào tài khoản 622
là toàn bộ tiền công (lơng) cơ bản và các khoản phụ cấp lơng và tính theo lơng
Trang 30Tài khoản nhân công trực tiếp này có cả chi phí cho cả công nhân điềukhiển máy thi công.
- Phản ánh tiền lơng tiền công trả cho lao động thuộc danh sách xí nghiệpquản lý và hoạt động thời vụ thuê ngoài theo từng loại công việc cụ thể chi tiếttheo từng đối tợng sản xuất
Nợ TK622 (Chi tiết theo từng đối tợng)
Trang 312.2.3.Hạch toán chi phí sản xuất chung
Chi phí sản xuất chung là khoản chi phí phục vụ cho quá trình sản xuất sảnphẩm xây lắp tại các đơn vị, các bộ phận thi công trong xí nghiệp xây lắp Đây lànhững chi phí phát sinh trong từng bộ phận Ngoài chi phí nguyên vật liệu trựctiếp, chi phí nhân công trực tiếp và đợc hạch toán vào tài khoản 627 Chi phí sảnxuất chung gồm lơng nhân viên quản lý đội, lơng kế toán đội, khấu hao tài sản cố
định dùng cho hoạt động đợi và những chi phí khác liên quan đến hoạt động của
đội
Do chi phí sản xuất chung đợc hạch toán theo đội và có liên quan tới mộthoặc nhiều công trình nên cuối kỳ kế toán phải tiến hành phân bổ cho các đối t-ợng theo tiêu chuẩn phù hợp nh tiền lơng công nhân trực tiếp sản xuất…
Công thức phân bổ nh sau
= x
+ Nếu doanh nghiệp tổ chức theo từng tổ đội xây lắp
- Khi tính tiền lơng tiền công, các khoản phụ cấp lơng cho nhân viên kếtoán ghi:
Trang 32quản lý đội
Chi phí nguyên vật liệu
Chi phí công cụ dụng cụ
khấu hao tài sản cố định
Trích BHXH, BHYT, KPCĐ