(SKKN mới NHẤT) SKKN nâng cao hiệu quả hoạt động phát triển năng lực tự giáo dục của học sinh trung học từ dạy học trải nghiệm

Tên sáng kiến:NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ GIÁO DỤC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC TỪ DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM.. sáng tạo” nhằm tăng cường thực hành, vận dụng giải quyết các vấn

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ GIẢI PHÁP

Mã số:

Tên sáng kiến:NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NĂNG

LỰC TỰ GIÁO DỤC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC

TỪ DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM.

1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Vật lý- Công nghệ - Hóa học- Hoạt động ngoài giờ lên lớp - Lịch sử - Địa lí.

(Trần Thanh Hiển, Nguyễn Minh Tuyến, Phan Văn Phúc, Ngô Thúy Nga,

Lê Quốc Tuấn, @THPT Đoàn Thị Điểm)

2 Điểm mới của giải pháp

Từ năm học 2015-2016, Ngành GDĐT chỉ đạo triển khai “dạy học tích hợp liên môn”, “dạy học gắn với sản xuất kinh doanh”, “dạy học với di sản”, “trải nghiệm

sáng tạo” nhằm tăng cường thực hành, vận dụng giải quyết các vấn đề thực tiễn cho học sinh trung học và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho các trường phổ thông.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ, trường tôi đã xây dựng Kế hoạch triển khai đến các tổ chuyên môn, phân công hợp lý để các giáo viên tích cực tổ chức các hoạt động học và giáo dục cho các khối lớp Mặc dù mỗi thầy cô giáo đều nỗ lực xây dựng chủ đế dạy học, thay đổi cách thức tổ chức dạy học nhưng học sinh chưa chuyển biến tích cực trong học tập cũng như rèn luyện phẩm chất đạo đức Các cuộc thi sáng tạo do Ngành GDĐT tổ chức chưa có học sinh tham gia nhưng vụ viêc học sinh đánh nhau để giải quyết mâu thuẫn cá nhân thì được báo chí truyền thông khai thác.

Từ thực trạng nêu trên, nhóm giáo viên chúng tôi đã phân tích, thảo luận và

đề xuất giải pháp “Nâng cao hiệu quả hoạt động phát triển năng lực tự giáo dục cho học sinh trung học từ dạy học trải nghiệm”

Điểm mới của sáng kiến:

Thiết kế chương trình hoạt động trải nghiệm theo năm học cho học sinh; xây dựng các chủ đề dạy học liên môn và giáo dục trải nghiệm theo nhóm môn học phù hợp nhằm giảm lặp lại kiến thức trùng lắp giữa các môn học; tăng cường giao nhiệm vụ học tập ngoài trường học theo cá nhân và nhóm học sinh, tăng cường hình thức đánh giá và tự đánh giá của học sinh trong các hoạt động thực hành, trải nghiệm nhằm nâng cao nhận thức, thái độ và thói quen tự học, tự giáo dục cho học sinh.

3 Mô tả bản chất của sángkiến:

3.1 Trình trạng giải pháp đã biết:

Theo chỉ đạo của Ngành GDĐT, hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằm phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh Tuy nhiên, các cuộc thi do Bộ GDĐT tổ chức và phối hợp tổ chức còn mang tính hình thức do các trường THPT chưa hiểu đúng hoặc chưa chỉ đạo thực hiện đúng Các trường thực hiện đúng theo chỉ đạo thì hiệu quả giáo dục chưa chắc đã cao do trải nghiệm sáng tạo mang tính phong trào, chưa giúp học sinh thích ứng với cuộc sống Mỗi môn học đều tổ chức hoạt động riêng lẻ, thiết kế mục tiêu giáo dục đơn môn làm tăng áp lực về thời gian và

khối lượng bài tập cho học sinh Các học sinh có học lực từ trung bình trở xuống không giải quyết hết nhiệm vụ học tập nặng về tính hàn lâm, thiếu động lực học tập, có tâm lý chểnh mảng và hành vi bộc phát trong cuộc sống.

Cũng như các trường THPT khác, trường tôi đã có nhiều nỗ lực trong đổi mới phương thức quản lý, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá để phát triển năng lực cho học sinh Song vẫn còn nhiều bất cập dẫn đến hiệu quả tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục chưa đạt được mục tiêu kỳ vọng của nhà trường, cụ thể như sau:

Nhà trường: Chưa có sự linh hoạt, chủ động thiết kế nội dung tổng thể kế

hoạch dạy học theo chủ đề liên môn, tăng cường tính thực tiễn và hoạt động trải nghiệm trong năm học cho tất cả khối lớp do năng lực giáo viên bộ môn không đồng đều, khó khăn trong công tác phân công tổ chức thực hiện theo nhóm môn học hay họat động giáo dục;

Tổ chuyên môn và giáo viên: chưa phối hợp đồng bộ trong đổi mới cách

thức tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá; chưa mạnh dạn tổ chức hoạt động học cho học sinh theo hướng phát triển năng lực; chưa hướng dẫn học sinh cách học, chưa quan tâm rèn luyện cho học sinh kỹ năng tự học, tự nhận xét đánh giá do bị chi phối bởi hình thức thi THPT quốc gia hiện hành;

Học sinh: phần lớn học lệch theo “môn chính”, “môn phụ” để xét tuyển đại

học trong kỳ thi THPT quốc gia; chủ yếu học thuộc theo vở ghi trên lớp, ít có cách học khác Chưa có kỹ năng tự học, thiếu kỹ năng mềm nên hạn chế phát triển năng lực tự giáo dục.

Từ những phân tích thực trạng của nhà trường, chúng tôi mạnh dạn đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phát triển năng lực tự giáo dục của học sinh, bởi lẽ cái gốc của trí tuệ là do con người tự nhận thức, tự lĩnh hội và tự khai sáng.

3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sángkiến:

a) Mục đích của giải pháp:

Thiết kế nội dung giáo dục định hướng phát triển năng lực tự học, tự giáo dục cho học sinh 3 khối lớp trong suốt năm học; tăng cường tính thực tiễn và hoạt động trải nghiệm.

b) Các bước thực hiện giải pháp sau khi xác định rõ nhóm nguyên nhân hạn chế:

b1 Rà soát lại chương trình và sách giáo khoa hiện hành để nắm vững các nộidung kiến thức trùng lắp theo đơn môn và liên môn; nêu dự thảo giải pháp sáng kiếntrong họp tổ chuyên môn đầu năm để có sự phản biện về chuyên môn, đăng ký nộidung sáng kiến và triển khai tổ chức thực hiện;

b2 Nhóm giáo viên tham gia sáng kiến xây dựng các chủ đề dạy học liên môn,hoạt động trải nghiệm, hoạt động nghiên cứu khoa học và sáng tạo, hoạt động khởinghiệp cho học sinh các lớp; trình duyệt với tổ chuyên môn và Lãnh đạo nhà trường

để làm căn cứ thực hiện nhiệm vụ năm học;

Thời gian Chủ đề dạy học –

Hoạt động giáo dục

Mục đích – Yêu cầu

Sản phẩm hoạt động học của học sinh

8, 9/2016 Nói chuyện chuyên

cảm hứng”, giới thiệu sách “Quốc gia khởi nghiệp”, các ý tưởng khởi nghiệp và Đồng khởi khởi nghiệp của tỉnh nhà.

Tổ chức thực hiện:

Nhóm phối hợp với Đoàn thanh niên và Hội thanh niên.

thái độ học tập và rèn luyện có mục tiêu cụ thể; biết lập thời gian biểu học tập theo tuần, tháng, học kỳ.

có mục tiêu học tập cụ thể; -Đăng ký ý tưởng khởi nghiệp, kèm theo mô hình hoặc sản phẩm cụ thể.

10/2016 Chủ đề dạy học tích

hợp: Sức khỏe 4U, Giới và bình đẳng giới.

Tổ chức thực hiện:

Nhóm phối hợp với Đoàn thanh niên, tổ Sinh, phòng y tế và Ban nữ công.

Cung cấp kiến thức để

HS hiểu biết rõ hơn các vấn đề sức khỏe bệnh tật, HS nhận ra các vấn đề liên quan đến bản thân, gia đình, cộng đồng Từ đó cóthay đổi tích cực giải quyết các vấn đề bệnh tật sức khỏe.

-Thuyết trình về chủ đề sức khỏe, Bình đẳng giới;

-Làm clip truyền thông về dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản.

11/2016 Chủ đề dạy học

liên môn: Khởinghiệp – Quẩygánh băng đồng rathế giới

-Giới thiệu tinh thần khởi nghiệp, văn hóa khởi nghiệp cho HS;

-Rèn kỹ năng thuyết trình, giao tiếp, ứng xử trong môn học và đời sống.

- Bài thuyết trình của mỗi lớp, chủ đề Sức khỏe 4U;

- Làm hoa giấy, thiệp chúc mừng Ngày nhà giáo Việt Nam

1, 2/2017 Tổ chức Cuộc thi

Ý tưởng khởinghiệp cấp trường

Phát triển năng lực

cá nhân HS: ý tưởngmới, mô hình cụ thể,lập bài toán kinh

-Bài viết thể hiện ý tưởng +

mô hình;

- Thuyết trình, tự đánh giá,

doanh; rèn kỹ năngthuyết trình và tạosản phẩm kinh doanh

cho điểm sản phẩm, tươngtác nhóm

3, 4/2017 Chủ đề dạy học:

Kỹ năng ôn tập và làm bài tốt trong kỳ thi THPT Quốc gia

Hướng dẫn kỹ năng

ôn tập và làm bài thitrắc nghiệm, đặc biệtcho các môn Toán,Lịch sử, Địa lý vàGiáo dục công dân

-Tự đánh gía kiến thức, kỹnăng theo yêu cầu bộ môn;

- Lập kế hoạch ôn tập, bổsung, hoàn thiện kiến thức

5/2017 Chủ đề dạy học:

Cách mạng công nghiệp 4.0

Giao lưu dự án

“Robot” đạt giải III cấp quốc gia của trường THPT Lê Hoài Đôn;

-Biết quy trình nghiên cứu khoa học, chuyển vấn đề nghiên cứu thành câu hỏi nghiên cứu

-Đăng ký ý tưởng tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học8/2017 Dạy học chủ đề Lịch sử - Địa lý –

Văn hóa địa phương:

Cồn Bửng – vùng biển quê em;

Tự hào dáng đứng quê hương: giới thiệu điểm đến Khâu Băng, chùa

An Linh.

- Khơi gợi lòng tự hào lòng yêu quê hương đất nước, nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo, bảo vệ Tổ quốc.

- Giáo dục hành vi:

bảo vệ môi trường, kỹ năng ứng phó (đuối nước, cấp cứu, tìm phương;

- Thúc đẩy ý tưởng khởi nghiệp (cung cấp dịch vụ tiềm năng du lịch, khai thác biển…)

- Kỹ năng ghi chép, tra cứu thông tin;

- Đăng ký tham gia hoạt động trải nghiệm và sản phẩm thu hoạch sau chuyến đi.

9/2017 Dạy học chủ đề:

Sắc màu – Giới vàbình đẳng giới

Nhóm + tổ Sinh,GDCD + Đoàntrường

-Nâng cao kiến thứcpháp luật và nhậnthức về giới;

-Nâng cao hiệu quảgíao dục ý thứcchuyển đổi hành vicủa HS trong việcthực hiện quy địnhcủa pháp luật về giới

và bình đẳng giới

- Rèn luyện kỹ năngnắm bắt thông tin,hợp tác nhóm

- Hò, vè, ký họa, biếm họa;

- Tiểu phẩm truyền thôngtương tác ngay sau nộidung thông tin; không dàndựng trước, mỗi lớp cử 01thành viên;

10/2017 Chủ đề dạy học:

Phân bón hóa học.

Nhóm + tổ Hóa Sinh

-Tăng cường vận dụng kiến thức liên môn trong đời sống;

-Biết cách viết đề cương nghiên cứu khoa học, giới thiệu và quảng bá sản phẩm.

- Làm clip, tiểu phẩm giới thiệu nội dung có liên quan

về phân bón hóa học;

- Giới thiệu tiềm năng kinh tế

và các vấn đề tiềm ẩn trong nuôi trồng ở địa phương -Tranh luận, phản biện khoa học các đề tài tham dự Cuộc thi KHKT cấp cơ sở.

11/2017

Cuộc thi sáng tạo với chủ đề " Vẽ cùng ước mơ"

Nhóm + tổ Sử, Địa, GDCD + Đoàn trường

Làm phóng sự - kí sự;

vẽ tranh trên nền áo dài nữ sinh (áo dài đã qua sử dụng); clip tập làm hướng dẫn viên du lịch Nhằm đánh giá hiệu quả, khả năng lĩnh hội của học sinh

- Sổ tay ghi chép, ảnh chụp, quay clip;

- Sản phẩm từ các đội qua phần tìm hiểu các vấn đề trên;

- Kỹ năng tự học, ý thức bảo

vệ di sản văn hóa, giới thiệu tiềm năng của quê hương đến với cộng đồng.

qua chuyến đi trải nghiệm - học tập thực tế.

1, 2/2018 Hoạt động trải

nghiệm:

Hội chợ ý tưởng, Phiên chợ Xanh Nhóm + Đoàn trường

Trải nghiệm thực tế về khởi nghiệp, ý tưởng ban đầu và sản phẩm kinh doanh

-Đăng ký sản phẩm tự làm,

có thuyết trình, báo giá; -Trang trí gian hàng, lập kế hoạch kinh doanh.

3, 4/2018 Hoạt động trải

nghiệm nghề nghiệp Nhóm + Đoàn trường

Tham quan cáctrường Đại học, tưvấn nghề nghiệp

Biết đánh giá điểm mạnhcủa bản thân, điều kiện giađình và nhu cầu việc làmcủa xã hội

4, 5/2018 Chủ đề dạy học:

Kỹ năng ôn tập và làm bài tốt trong kỳ thi THPT Quốc gia Nhóm + các tổ chuyên môn

-Kỹ năng hệ thống nội dung kiến thức, từ khóa và cụm từ khóa;

- Kỹ năng làm bài trắc nghiệm và trình bày đoạn văn theo yêu cầu.

- Lập sổ tay ghi chép thời gian biểu, mục tiêu cụ thể về nội dung kiến thức ôn tập;

- Biết cách trao đổi thông tin, tháo gỡ khó khăn với giáo viên tư vấn.

b.3 Tổ chức hoạt động hướng dẫn kỹ năng tự học, tự kiểm tra đánh giá cho họcsinh:

- Phối hợp với Đoàn thanh niên tổ chức hoạt động khảo sát nhu cầu học tậpcủa học sinh, qua đó tạo niềm tin, hứng thú học tập và mong muốn được hướng dẫn,

tổ chức tự học thông qua các họat động thực hành, trải nghiệm trong và ngoài trườnghọc

- Phân công giáo viên phụ trách tư vấn, hướng dẫn học sinh kỹ năng tự học,

tự kiểm tra đánh giá; tham vấn, giúp đỡ kịp thời các trường hợp học sinh gặp khó khăn trong cuộc sống và học tập Lập danh sách đăng ký tự nguyện tham gia các

hoạt động học, hoạt động trải nghiệm của học sinh các lớp.

b.4 Tổ chức hoạt động dạy học theo chủ đề liên môn, hoạt động giáo dục đãđược nhà trường phê duyệt:

- Chia sẻ kế hoạch tổ chức các chủ đề dạy học, các hoạt động trải nghiệm cóđịnh hướng suốt năm học đã được phê duyệt để phối hợp tốt giữa các tổ bộ môn

- Tổ chức các hoạt động giáo dục, tích hợp các nội dung định hướng phát triển năng lực tự học, tự giáo dục của học sinh theo kế hoạch đã được phê duyệt.

- Rút kinh nghiệm để điều chỉnh các hoạt động giáo dục sau mỗi đợt thực hành, trải nghiệm thực tế.

b.5 Tham gia các Cuộc thi do Ngành GD và địa phương tổ chức:

Tăng cường sự tiếp cận thực tiễn để học sinh có nhiều cơ hội giải quyết vấn

đề theo nhu cầu của xã hội; tổ chức các hoạt động thuyết trình, tranh luận, phản biện để học sinh phát hiện kiến thức đã nắm vững, kiến thức còn mơ hồ để chủ động khắc phục

Các khâu, các hoạt động nêu trên được lặp lại thường xuyên, với sự hướng dẫn của giáo viên nhằm định hướng giải quyết nhiệm vụ học tập, kỹ năng tự học,

tự giáo dục của học sinh được hình thành và ngày càng phát triển.

Để đảm bảo giải pháp đề xuất phù hợp với thực tiễn nhà trường, nhóm thựchiện hoạt động rút kinh nghiệm trong các kỳ sinh hoạt chuyên môn,phát huy nhữnghoạt động đạt hiệu quả cao, điều chỉnh các hoạt động chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra;kiến nghị, đề xuất nhà trường và cơ quan chức năng hỗ trợ kịp thời những khó khăntrong quá trình tổ chức thực hiện

4 Khả năng áp dụng của giải pháp:

Các giáo viên trung học, các tổ chuyên môn, các trường trung học có điều kiệntương tự trường THPT của chúng tôi

5. Hiệu quả của giải pháp:

Trong 02 năm học triển khai các giải pháp theo nội dung sáng kiến, chất lượnggiáo dục của nhà trường phát triển rõ rệt, học sinh chủ động tham gia các sân chơi trithức của huyện, tỉnh, quốc gia tổ chức Kết quả này đã chứng tỏ rằng giải pháp củasáng kiến đã giải quyết được vấn đề đặt ra trong thực tiễn của nhà trường, góp phầnphát triển năng lực tự học, tự giáo dục của học sinh trường THPT của chúng tôi côngtác.

T: 739K: 116TB: 33Y: 0Kém: 0

Chưa tham gia hoặc chưa cógiải trong các cuộc thi Dạyhọc liên môn, Khởi nghiệp,sáng tạo, thi KHKT…

Học sinh đánh nhau, vụ việclên các trang báo

Không có vụ việc đánh nhau, giải quyết mâu thuẫn.

01 học sinh đạt giải Nhất, 01 học sinh đạt giải 3, 03 học sinh đạt giải khuyến khích cuộc thi

Ý tưởng khởi nghiệp cấp huyện

Không có dự án tham dự cuộc thi KHKT

Có 07 dự án tham dự cuộc thi KHKT; 01 dự án đạt giải Nhì cấp tỉnh, 01 dự án đạt giải 4 Cuộc thi cấp quốc gia.

PHỤ LỤC Hoạt động tháng 8,9/2016

Nói chuyện chuyên đề “Người truyền cảm hứng”.

Giới thiệu sách “Quốc gia khởi nghiệp” trong “Ngày Hội sách”

Truyền thông về Đồng khởi khởi nghiệp của tỉnh nhà.

Hoạt động tháng 10/2016

Chủ đề dạy học tích hợp: Sức khỏe 4U (For you), Giới và bình đẳng giới.

Tham gia cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp cấp huyện.

Hoạt động tháng 3,4/2017

Chủ đề dạy học:Kỹ năng ôn tập và làm bài tốt trong kỳ thi THPT Quốc gia

(không có hình)

Hoạt động tháng 5/2016

Chủ đề dạy học: Cách mạng công nghiệp 4.0.Giao lưu dự án “Robot” đạt giải III cấp quốc

gia của trường THPT Lê Hoài Đôn.

Hoạt động tháng 8/2017

Dạy học chủ đề: Lịch sử - Địa lý – Văn hóa địa phương.

Tham quan, học tập tại khu di tích Đường mòn Hồ Chí Minh trên biển, xã Thạnh Phong

Tham quan, học tập tại khu di tích Đầu cầu tiếp nhận Vũ khí Bắc Nam, xã Thạnh Phong

Tham quan, học tập tại di tích lịch sử cách mạng Chùa An Linh, xã An Nhơn

Tham quan biển Thạnh Hải, tham gia hoạt động bảo vệ môi trường biển

Hoạt động tháng 9/2017

Dạy học chủ đề: Sắc màu – Giới và bình đẳng giới