(SKKN mới NHẤT) SKKN nghiên cứu một số bài tập nhằm phát huy quả đập cầu cuối sân cho đội tuyển cầu lông trường THPT quang hà

Tác dụng của kỹ thuật này cho phép vận động viên phát huy toàn diện sự phối hợp của các bộ phận cơ thể, tham gia vào quá trình thực hiện kỹ thuật đập cầu, đồng thời còn cho phép vận động

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Để phong trào thể dục thể thao quần chúng nói chung và phong trào tập luyện thi đấu cầu lông nói riêng đạt thành tích cao thì một trong những đòi hỏi quan trọng đối với thể thao Việt Nam nói chung và môn cầu lông nói riêng là phải có một đội ngũ cán bộ giáo viên, huấn luyện viên thể thao có trình độ cao

về công tác quản lý cũng nhưchuyên môn

Trong giai đoạn hiện nay bất cứ một môn thể thao nào cũng được kỹ thuật tấn công lên hàng đầu so với các kỹ thuật khác Với một kỹ thuật sắc bén, mạnh mẽ, có hiệu quả thì ta luôn có thể giành hiệu quả cao trong huấn luyện

và các môn thể thao nói chung và môn cầu lông nói riêng được đặt lên vị trí hàngđầu

Cầu lông có rất nhiều kỹ thuật tấn công, nhưng đập cầu là một kỹ thuật tấn công cơ bản, được sử dụng nhiều trong tập luyện và thi đấu Nó quyết định đến việc dứt điểm một đợt tấn công bằng cách ăn điểm trực tiếp Tuy nhiên để

sử dụng có hiệu quả kỹ thuật này đòi hỏi người tập phải có quá trình tập luyện lâu dài, sáng tạo và công phu

Qua quá trình giảng dạy môn cầu lông tại trường THPT Quang Hà tôi thấy môn cầu lông là một môn thể thao có thành tích cao tại các giải hội khoẻ phù đổng, mang nhiều giải cao về cho trường và cho tỉnh nhà Xong qua công tác giảng dạy của trường THPT Quang Hà tôi nhận thấy rằng khi đập cầu từ bước di chuyển tạo đà, bật nhảy còn nhiều hạn chế như: Không xoay lật được vai, bật nhảy sai chân, đập cầu xong không trở về tư thế đánh cầu cơ bản dẫn đến việc di chuyển đánh những quả cầu tiếp theo còn nhiều hạn chế, saisót

Để nâng cao khả năng đập cầu tấn công trong thi đấu cầu lông cho học sinh trường THPT Quang Hà thì việc nghiên cứu xây dựng một số bài tập là cần thiết phù hợp với điều kiện hiện nay của đội tuyển

Nhằm nâng cao thành tích học tập và thi đấu của đội tuyển cầu lông nhà

trường THPT Quang Hà tôi đã chọn nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu một số bài tập nhằm phát huy quả đập cầu cuối sân cho đội tuyển Cầu lông trường THPT Quang Hà”.

2 Tên sáng kiến:

Nghiên cứu một số bài tập nhằm phát huy quả đập cầu cuối sân cho đội tuyển cầu lông trường THPT Quang Hà

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Nguyễn Minh Phương

- Địa chỉ:Trường THPT Quang Hà - Bình Xuyên - Vĩnh Phúc

- Số điện thoại: 097 1234 089

- Email: Nguyenminhphuong.gvquangha@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

Nguyễn Minh Phương

Trường THPT Quang Hà - Bình Xuyên Vĩnh Phúc

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

Áp dụng cho đội tuyển Cầu lông trường THPT Quang Hà và đội tuyển Cầu lông của sở giáo dục và đào tạo Vĩnh Phúc

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:

Sáng kiến được áp dụng vào tháng 7 năm 2018

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

7.1 Về nội dung của sáng kiến

Các yếu tố cơ bản trong đánhcầu:

Trong cầu lông hệ thống kỹ thuật cơ bản rất đa dạng bao gồm các nhóm

kỹ thuật chính: di chuyển, phòng thủ, phát cầu, tấn công Đặc biệt là nhóm kỹ thuật tấn công Trong đó quan trọng nhất là kỹ thuật đập cầu Điều này được chứng minh trong các cuộc thi lớn Tác dụng của kỹ thuật này cho phép vận động viên phát huy toàn diện sự phối hợp của các bộ phận cơ thể, tham gia vào quá trình thực hiện kỹ thuật đập cầu, đồng thời còn cho phép vận động viên kết hợp với 3 yếu tố đặt cơ sở lý luận cho việc xây dựng và lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả đập cầu

Yếu tố sức mạnh: Có thể khẳng định yếu tố sức mạnh là yếu tố cơ bản

quan trọng Việc sử dụng sức mạnh tốt có thể ăn điểm trực tiếp hoặc tạo cơ hội ăn điểm cho những quả tiếp theo Đập cầu đượcbiểu hiện trong phối hợp di chuyển tạo nguồn lực nhưbật nhảy, thực hiện kỹ thuật, song thực hiện một

đường cầu với sức mạnh cónghĩa là thực hiện đườngcầu có hiệuquả.Một yêu cầu quan trọng trong khi sử dụng sức mạnh trong các động tác kỹ thuật cầu lông là cần được phát huy với tốc độ tối đa để tình huống bất ngờ, bị động trong quá trình thi đấu Đồng thời phải duy trì được sức mạnh đó trong suốt thời gian dài của quá trình thi đấu phải không chỉ tập trung trong từng trận đấu

mà trong suốt thời gian diễn biến của một giải

Sức mạnh tốc độ: Là một tố chất cần thiết mà không thể thiếu được khi

sử dụng kỹ thuật đập cầu Vì sức mạnh tốc độ là khả năng thực hiện động tác với tốc độ nhanh và sự co cơ tối đa Để nâng cao hiệu quả của kỹ thuật đập cầu trong đánh đơn thì sức mạnh tốc độ là vô cùng quan trọng và không thể không phát triển tố chất này được.Muốn có tốc độ ngoài việc học tập kỹ thuật thì người tập luyện phải trải qua quátrình tập luyện lâu dài Khi sử dụng kỹ thuật cần phải phối hợp được toàn thân cùng với động tác lăng và gấp cổ tay nhanh Tuy nhiên để hoàn thiện sức mạnh tốc độ không những tập luyện với cầu mà phải tập thêm động tác bổ trợ bên ngoài

Yếu tố điểm rơi: Là điểm cầu rơi trên toàn bộ sân, sử dụng yếu tố

điểm rơi tốtcũng có thể thắng trực tiếp hoặc tạo cơ hội thắng điểm Sử dụng yếu tố điểm rơi vào thi đấu cũng có ý nghĩa đòi hỏi ngườitập mức độ hoàn thiện kỹ thuật ở mức tự động hoá Chỉ có nhưvậy mới thực hiện được các đường cầu biến hoá, như các đường cầu dài, ngắn, thẳng chéo… trên toàn sân Đặc biệt là 2 góc cuối sân và hai góc gần lưới, các đường cầu nhanh, mạnh dọc biên Như vậy để xây dựng các bài tập nâng cao kỹ thuật đập cầu cần phải xây dựng phát triển yếu tố sức mạnh và hoàn thiện kỹ thuật để thực hiện tốt kỹ thuật kết hợp với yếu tố điểm rơi

Đập cầu: Là một kỹ thuật khó khi vận động viên thực hiện đập cầu có

hiệu quả cần phải có những tố chất kỹ thuật, sức mạnh, sức nhanh, độ cảm giác cầu Sức mạnh được biểu hiện qua sự chịu đựng của học sinh trong thi đấu, cho nên việc giảng dạy, huấn luyện sức mạnh là quan trọng hàng đầu, không có sức mạnh thì không thể thực hiện được các kỹ thuật khác đặc biệt là kỹ thuật đậpcầu

Yếu tố kỹ thuật: Là nhân tố quan trọng nhất vì nếu vận động viên không

có kỹ thuật thì không thể nào thực hiện được đập cầu có hiệu quả Vì vậy trong suốt quá trình giảng dạy ,huấn luyện học sinh cần quan tâm huấn luyện kỹ thuật đập cầu

Sức mạnh phản ứng vận động: Đó là sự đáp ứng lại các tín hiệu xuất

hiện đột ngột bằng những hành vi vận động nhất định Như vậy trong tập luyện

và thi đấu cầu lông, sức mạnh phản ứng vận động phức tạp có ý nghĩa trong thực

tế phán đoán cầu đến và đưa ra các động tác quyết định trong thời gian ngắnnhất

- Để giảng dạy, huấn luyện sức nhanh động tác, quan điểm của lý luận và phương pháp thể dục thể thao, sử dụng chủ yếu những phương pháp lặp đi lặp lại với tốc độ giới hạn và trong thời gian ngắnnhất

- Quan điểm chuyên môn: Trong cầu lông người ta huấn luyện sức nhanh phản ứng vận động bằng các bài tập phản ứng lại tín hiệu tiếng, âm thanh,… theo các thủ thuật chuyên môn

- Để giảng dạy, huấn luyện sức nhanh động tác cần giảng dạy hỗ trợ phát triển sức mạnh và giảng dạy toàn diện kỹ thuật động tác ở mức tự động hoá

7.2 Về khả năng áp dụng của sáng kiến

Hiện nay cầu lông đỉnh cao đã thực hiện chiến thuật lấy tấn công làm phương tiện chính để giành thắng lợi Việc sử dụng kỹ thuật đập cầu cuối

sân trong thi đấu của đội tuyển nam cầu lông trường THPT Quang Hà nói

riêng và vận động viên Việt Nam nói chung chứng minh tác dụng của kỹ

thuật này, chúng tôi tiến hành quan sát và thu thập số liệu của các trận thi

đấu cầu lông trong tỉnh Vĩnh Phúc, giải toàn quốc, giải cầu lông trẻ toàn

quốc và giải cầu lông thếgiới

Đối tượng

khác

Số

Số

Số

Số lượn g

%

VĐV Giải trẻ toàn

Ghi chú: Số lượng đập cầu tính trong trận đấu

Thông qua bảng số liệu trên chúng tôi rút ra kết luận sau:

Trong tổng số lần đập cầu trung bình mỗi trận đấu của vận động viên (kể cả hai đối tượng) đều sử dụng kỹ thuật đập cầu với tỷ lệ cao nhất, giải Giải HKPĐ là 39,49% ,vận động viên giải trẻ toàn quốclà 48,20%.Các vận động viên càng có trình độ cao thì số lần sử dụng kỹ thuật đập cầu càng chiếm

tỷ lệ cao trong mỗi trậnđấu.Từ đó ta thấy đập cầu là một kỹ thuật tấn công quan trọng nhất trong hệ thống kỹ thuật tấn công của cầu lông Sử dụng kỹ thuật này có thể ăn điểm trực tiếp hoặc tạo cơ hội để ăn điểm những quả sau Đối với học sinh yêu cầu phải có sức mạnh nghĩa là tốc độ bay của quả đập phải lớn, có độ cắm tốt và độ chính xáccao.Từ tầm quan trọng của kỹ thuật đập cầu trong tập luyện và thi đấu trước hết chúng tôi phân tích kỹ thuật đậpcầu

Tư thế chuẩn bị: Vận động viên đứng trong tư thế chân trước, chân sau,

trọng tâm cao dồn vào chân trước, lưng hơi cong, mắt theo dõi cầu, tay phải cầm vợt ở phía trước mặt, đầu vợt cao ngang trán Góc giữa cẳng tay và cánh tay khoảng 900

Yếu lĩnh động tác:Khi thấy đối phương đánh cầu sang cao trên đầu thì

thân trên nhanh chóng xoay phải, trọng tâm chuyển chân từ trước ra sau Tay phải cầm vợt đưa từ trước lên cao, ra sau, đầu vượt chúc xuống Lúc này vai trái hơi cao hướng về hướng đánh cầu, vai phải hạ thấp ở phía sau Tưthế lúc này toàn thân ưỡn hình cánh cung Sau đó nhanh chóng đạp mũi chân phải, duỗi thẳng khớp gối, xoay hông, lật vai Tay phải đưa vợt từ dưới lên trên ra trước Khi tiếp xúc cầu là lúc cơ thể vươn lên cao nhất Điểm tiếp xúc cầu và vợt chếch trước trán một tầm tay với cộng một vợt Trong quá trình thực hiện động tác, trọng tâm lại chuyển từ chân sau ra chân trước đồng thời gập nhanh thân người để phối hợp lực đập cầu Chú ý sử dụng động tác gập cổ tay khi tiếp xúc cầu để cầu đi cắmhơn

Sau khi tiếp xúc cầu, vợt theo đà đưa từ trên xuống dưới, sang trái, thân người có xu hướng bao về trước thì nhanh chóng bước chân phải lên 1 bước nhỏ để giữ thăng bằng Sau đó lại trở về tư thế chuẩn bị đánh quả cầusau

Từ việc phân tích trên chúng tôi nhận thấy rằng kỹ thuật đập cầu đóng vai trò quan trọng nhất trong hệ thống kỹ thuật tấn công của cầu lông

=> Từ phân tích cơ sở lý luận trên chúng tôi rút ra kết luận như sau:

Muốn phát triển kỹ thuật đập cầu cần phải phát triển các bài tập, phát triển sức mạnh cho các nhóm cơ đùi, lưng, vai và cơ tay Phải tập luyện kỹ

thuật ở mức tự động hoá để vận dụng được các yếu tố chiến thuật.Phát triển khả năng phán đoán linh hoạt để rút ngắn thời gian chuẩn bị đập cầu cần phải xây dựng các bài tập phát triển phối hợp kỹ thuật để tăng tốc độ kỹ thuật đập cầu Căn cứ vào cơ sở lý luận trình bày ở trên chúng tôi xây dựng một số bài tập với mục đích nâng cao hiệu qủa kỹ thuật đập cầu cuối sân cho đội tuyển cầu lông trường THPT Quang Hà nhưsau:

+ Bài tập 1: Chạy 800m -1500m

Mục đích: Nhằm phát triển sức bền trong tập luyện và thi đấu.

Yêu cầu: Tuỳ vào mục đích luyện tập thể lực cho từng buổi tập để sử dụng các

cự ly khác nhau, tránh lặp lại một cự ly nào đó trong nhiều buổi tập liên tục

+ Bài tập 2: Bật cóc 30m

Mục đích: Phát triển sức mạnh nhóm cơ đùi, sức bật của cơ chân, phát triển thể

lực chung

Yêu cầu: Số lần lặp lại từ 2-3 lần thời gian nghỉ giữa mỗi tổ là 1-2 phút.

+ Bài tập 3: Bài tập phối hợp 3 bước bật nhảy đậpcầu:

Mục đích: Đây là bài tập phối hợp được sử dụng nhiều với mục đích phát triển

khả năng phối hợp và tốc độ động tác Thời gian thực hiện bài tập là 30’’

Yêu cầu: Khi thực hiện kỹ thuật động tác phải đúng vừa thực hiện được sức

mạnh và tốc độ động tác, tốc độ thực hiện tối đa Thực hiện lặp lại 2 - 3 tổ Nghỉ giữa các lần 2 phút, nghỉ ngơi tích cực để duy trì hưngphấn

+ Bài tập 4: Bật bục 30cm tốc độ tốiđa

Mục đích: Phát triển sức bền tốc độ các nhóm tam đầu cẳng chân và nhóm

cơ đùi

Yêu cầu: Bật nhanh, đầu gối phải vuông góc Thời gian thực hiện 45’’ thực

hiện lặp lại 2 -3 tổ Nghỉ giữa các lần 2’

+ Bài tập 5: Di chuyển đánh cầu trên lưới và hai góc cuối sân bật nhảy đậpcầu.

Mục đích: Phối hợp phát triển sức mạnh kỹ thật đập cầu thời gian 1’.

Yêu cầu: Thực hiện đảm bảo tính nhịp điệu của kỹ thuật và phán đoán tình

huống bất ngờ Thực hiện 2 - 3 tổ nghỉ giữa tổ 2’, nghỉ ngơi tích cực tránh thụ động hoàn toàn

Phục vụ

Thực hiện

Phục vụ

Thực hiện

+ Bài tập 6: Đập cầu chéo sân

Mục đích: Phát triển tốc độ và tính ổn định của kỹ thuật đi cắm chéo sân sang

ô quy định Khi thực hiện phải bật nhảy đập cầu Người thực hiện đập 10 quả với tốc độ tối đa (Hình 1)

Hình 1 + Bài tập 7: Đập cầu dọc biên

Mục đích: Phát triển tốc độ động tác đập cầu

Yêu cầu: Khi thực hiện đập cầu phải biết kết hợp với động tác bật nhảy, đường

cầu đi phải chuẩn, có lực mạnh Người thực hiện phải đập liên túc, tăng cường sức mạnh, nhanh về đường biên dọc của sân (Hình 2)

Thực hiện

Phục vụ vụvụ

Thực hiện

Phục vụ

Hình 2 + Bài tập 8: Đập cầu liên tục vào ô quy định có người phục vụ Tính số lần Mục đích: Phát triển sức bền tốc độ

Yêu cầu: Thực hiện kỹ thuật nhanh, mạnh, chuẩnxác Người phục vụ phát

cầu liên tục nhanh, người thực hiện sử dụng kỹ thuật đập cầu, thực hiện trong2phút (Hình 3)

Hình 3 + Bài tập 9: Đập cầu kết hợp chặn cầu rơi trên lưới (2 người)

Mục đích: Phát triển năng lực phối hợp vận động, phát triển thể lực.

Yêu cầu: Người thực hiện chặn cầu, cần phải đi sát lưới, đập cầu có lực, cầu đi

cắm (Hình 4)

Hình 4

PV Thực hiện

Bài tập 10: Một người đánh nhanh trên lưới, một cuối sân bật cầu cao trên lưới 20cm.

Mục đích: phát triển khả năng phản ứng vận động, hình thành cảm giác về sử

dụng lực tiếp xúc cầu

Yêu cầu: Người thực hiện dùng lực cổ tay là chính để đập cầu phải trái, người

thực hiện với nhịp độ nhanh dần và với lực mạnh dần (Hình 5)

Hình 5

* Một số lưu ý khi thực hiện động tác đập cầu:

+ Xác định vị trí cầu ở trên đầu :

Khi đối phương thực hiện 1 cú phông cầu cuối sân

- Di chuyển một cách nhanh chóng về cuối sân sao cho cơ thể ở sau hướng cầu đến

- Đứng vững và duy trì sự cân bằng cơ thể tốt Cơ thể bạn phải song song với hướng cầu đến Cả hai bàn chân của bạn cũng cần hướng về phía trước

- Thả lỏng các cơ, người mới chơi thường gồng mình khi đập hoặc nhảy đập

- Căng cơ bắp và gồng mình sẽ hạn chế độ linh hoạt và sẽ không thể thực hiện một động tác đập tốt

+ Nâng cao tay cầm vợt và tay không cầm vợt

Đưa tay cầm vợt của bạn ra sau đồng thời nâng cao tay không vợt để cân bằng trọng lượng của tay cầm vợt như ảnh sau:

+ Nhảy trên không

- Sử dụng chân thuận với tay cầm vợt để đẩy cơ thể lên không trung

- Thả lỏng cơ thể, không gồng mình

- Hít thở sâu Mở rộng ngực nhất có thể

- Mở rộng tay không vợt

- Nhẹ nhàng uốn cong chân ra sau Nhớ là động tác này phải 'tự nhiên' Khi cơ thể bạn có cân đối đầy đủ trên không (bằng cách kéo dài ra tay không vợt của bạn) và miễn là cơ bắp của cơ thể được thoải mái, tự nhiên bạn sẽ nhấc chân cao hơn và cho nhiều lực hơn hãy xem ảnh

+ Đánh vào cầu tại điểm cao nhất có thể

- Để tay Không cầm vợt ra sau bên cạnh cơ thể

- Vung vợt mạnh như đồng thời hơi ưỡn người ra sau, hóp bụng lại có thể tăng tốc độ vung vợt

- Trước khi đánh vào cầu tay cầm vợt thả lỏng, khi vung vợt đánh thì nắm chặt lại Bạn hãy sử dụng Kỹ thuật đập cầu vặn xoáy bắp tay để tăng độ uy lực của cú đập xem hình

+ Tiếp đất, và duy trì cân bằng cơ thể

- Sau khi bạn đánh vào cầu xong đưa chân cùng với tay cầm vợt ra trước (thuật tay phải thì đưa chân phải và ngược lại) giúp tiếp xuống đất an toàn

3 Để minh chứng rõ hơn các bài tập đã lựa chọn ở trên chúng tôi tiến hành phương pháp đánh giá:

Trước khi bước vào thực nghiệm, chúng tôi đã tiến hành chọn địa điểm, thiết bịdụng cụ cần thiết cho quá trình thực nghiệm Để xác định đối tượng thực nghiệm một cách khách quan, chính xác, đảm bảo tính đồng nhất trong việc phân chia nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng về trình độ và năng lực, chúng tôi đã tiến hành kiểm tra cả hai nhóm bằng testsau:

Test 1: Di chuyển lên xuống 13 lần, tính thời gian

Mục đích: Đánh giá thời gian và kỹ thuật đánh cầu

Yêu cầu: Thực nghiệm đúng yêu cầu bài tập

Test 2: Test tại chỗ bật nhảy đập vật chuẩn trong thời gian 1 ’ tính số lần Mục đích: Kiểm tra đánh giá hiệu quả thực hiện động tác tay với kỹ

thuật tấn công

Yêu cầu: Thực hiện đúng kỹ thuật đập cầu.

Test 3: Đập cầu dọc biên (6,70m x 0,7 m, mỗi vận động viên thực hiện 10 quả)

Mục đích: Người thực hiện phát cầu sang cho người phục vụ bằng

đường cầu ngắn, điểm rơi sát đường kẻ 1m98, người phục vụ sử dụng kỹ thuật