Với tầm quan trọng của việc tổ chức làm đồ dùng dạy học, đồ chơi và nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc thông qua việc tổ chức các hoạt động để phục vụ chuyên môn nên bản thân tôi đã đề
Trang 1NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN THEO HƯỚNG GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kì diệu đầy cảm xúc Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt
mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân
cô dạy trẻ hát và múa đơn giản mà phải tổ chức hát, múa dưới nhiều hình thức và luôn đi cùng với đồ dùng, đồ chơi âm nhạc Bên cạnh đó, giáo dục âm
Trang 2nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt cả ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn như: Giáo dục âm nhạc được tích hợp trong làm quen văn học, làm quen chữ viết, hoạt động tạo hình, làm quen với toán, thể dục buổi sang.
Vì tất cả những lý do này, tôi luôn mong muốn mình phải làm thế nào để giúp trẻ học thật tốt bộ môn âm nhạc Bằng tất cả sự nỗ lực, cố gắng đó, tôi cảm thấy một phần nào ý nguyện của mình đã thực hiện được Một số giáo viên chưa biết lồng ghép Giáo dục âm nhạc trong một số hoạt động như thế nào phù hợp, không bị lạm dụng, không cho là tham lam trong nội dung tích hợp
Với tầm quan trọng của việc tổ chức làm đồ dùng dạy học, đồ chơi và nâng cao
chất lượng giáo dục âm nhạc thông qua việc tổ chức các hoạt động để phục
vụ chuyên môn nên bản thân tôi đã đề cập tới vấn đề: “Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong các hoạt động hằng ngày ở trường mầm non” với mục đích đem đến cho trẻ những giờ học âm nhạc thật hấp dẫn và phong phú Từ đó đưa ra những biên pháp tốt giúp trẻ mạnh dạn,
tự tin hơn trong giao tiếp.Tôi mong rằng, những kinh nghiệm của tôi sẽ đạt được kết quả cao trên trẻ và góp phần giúp giáo viên thực hiện tốt chuyên
Trang 3triển toàn diện nhất Và thông qua Âm nhạc trẻ sẽ linh họat, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát và rèn luyện cho trẻ, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, bền bỉ và dẻo dai qua các động tác.
Giáo dục Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện Âm nhạc: Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất,tình cảm của Âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm Đồng thời Âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi Bài hát êm dịu đưa trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng Ngoài ra Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho trẻ Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 4 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc này.Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ khác nhau Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ Tất cả những nội dung trên cần được tiến hành thường xuyên đối với trẻ.
2 Cơ sở thực tiễn:
Trường Mầm non Đa Tốn có cơ sở vật chất đáp ứng được yêu cầu hoạt động cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.Thực tế tổ chức các hoạt động cho trẻ 5 - 6 tuổi, tôi nhận thấy trẻ có ý thức học tập và đoàn kết học theo nhóm và tự tìm hiểu qua
Trang 4các góc trong và ngoài lớp tuy nhiên còn nhiều trẻ vẫn nhút nhát chưa mạnh dạn tự tin trong các hoạt động chung và trong giao tiếp với mọi người.
Hơn thế nữa giáo viên chưa nghiên cứu sâu, đổi mới về các phương pháp, nội dung giáo dục phù hợp với lứa tuổi và từng cá nhân, cô giáo chưa tạo môi trường phong phú về các hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ nên trẻ không hứng thú hoặc chưa cuốn hút được trẻ
Nhận thức được vấn đề trên và tầm quan trọng của việc đưa âm nhạc vào sâu rộng hơn đến với trẻ ở mọi lúc mọi nơi.Bản thân tôi là một giáo viên đang
dạy ở lớp 5 - 6 tuổi, tôi đã chọn đề tài.“Nâng cao chất lượng giáo dục âm
nhạc cho trẻ mâũ giáo 5- 6 tuổi trong các hoạt động hằng ngày ở
trường Mầm non”
* Khảo sát đầu năm:
- Được nhà trường phân công dạy lớp MGL A6 với 31 trẻ và 2 cô.
STT Nội dung khảo sát
Sau khi khảo sát trẻ, tôi thấy trẻ đa số có kỹ năng nghe nhạc tốt tuy nhiên đạt
ở mức độ tốt chưa cao, vẫn còn nhiều trẻ chưa biết diễn tả giai điệu của bài hát.… hay còn có trẻ hát sai nhạc.Về kỹ năng vận động theo nhạc đa số trẻ chưa qua lớp mẫu giáo bé và mẫugiáo nhỡ nên trẻ chưa được làm quen với cách vận động theo nhạc và cách sử dụngdụng cụ âm nhạc nên giáo viên phải
Trang 5sửa nhiều khi trẻ lên lớp 5- 6 tuổi tuy nhiên với đòi hỏi tính phức tạp và khó hơn khi trẻ lên lớp mẫu giáo lớn trẻ không những cần phải nghe nhạc và hát theo nhạc mà trẻ còn phải vận động theo nhạc dưới nhiều hình thức khác nhau nên một số trẻ còn chưa quen và nghe nhạc còn chưa đúng qua bảng khảo sát tôi thấy có những cháu giỏi về mặt này nhưng lại yếu về mặt khác,
từ đó, tôi có phương pháp dạy khác nhau với từng đối tượng trẻ.
3 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
a.Thuận lợi
- Được sự quan tâm giúp đỡ của Phòng giáo dục, sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu về hoạt động chuyên môn và trang thiết bị đồ dùng học liệu các loại đồ dùng hỗ trợ việc giảng dạy cho các giờ hoạt động của trẻ cụ thể: mỗi lớp được trang bị tivi, loa đài theo chủ đề của các lứa tuổi khác nhau, một số đồ dùng hỗ trợ việc giảng dạy khác như: Máy chiếu, máy tính 100% nhóm lớp thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới nên điều kiện cơ
sở vật chất tương đối đầy đủ.
- Bản thân thường xuyên được tham gia các lớp tập huấn,dự giờ các hoạt động.
- Phòng giáo dục của huyện và nhà trường mở các chuyên đề giáo dục âm nhạc để giáo viên có một số kinh nghiệm và đưa vào những cái mới trong giảng dạy cũng như việc tổ chức các hoạt động bên ngoài.
- Trẻ trong lớp cùng độ tuổi nên cũng thuận lợi cho việc dạy trẻ.
- Sự quan tâm của các bậc phụ huynh trong lớp về việc chuẩn bị những phương tiện và điều kiện về đồ dùng dạy ở lớp cũng như trong gia đình để trẻ được trực tiếp tiếp xúc và tham gia các hoạt động.
- Giáo viên nắm vững phương pháp, có trình độ trên chuẩn, sớm được tiếp cận
với các hoạt động giáo dục mầm non mới
Trang 6- Lớp có góc âm nhạc, phù hợp, sáng tạo Có đủ diện tích cho trẻ hoạt động.
- Phụ huynh rất nhiệt tình ủng hộ khi giáo viên tuyên truyền vận động, sưu tập
đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các chủ đề
b Khó khăn:
*Đối với giáo viên:
- Chưa có phòng chức năng phục vụ hoạt động âm nhạc
- Chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ diễn ra thường xuyên, liên tục, để bám sát
vào các hoạt động trên thì giáo viên có ít thời gian làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo.
- Chưa thực sự đầu tư về nghệ thuật và kĩ năng ca hát, chưa gây được hứng thú cho trẻ
- Giáo viên cần phải linh hoạt, sáng tạo trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục, tổ chức các hình thức giúp trẻ tích cực hoạt động.
*Đối với trẻ:
- Lớp 5- 6 tuổi do tôi phụ trách có đa số cháu là con em nông nghiệp,ít có điều
kiện để quan tâm và cho con em tiếp xúc với âm nhạc nhiều.
- Một số trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn hát và biểu diễn trước đám đông nên
việc giúp trẻ tự tin và mạnh dạn hơn cần có biện pháp và có thời gian
- Một số phụ huynh còn chưa hiểu được tầm quan trọng của giáo dục âm nhạc
trong đời sống của trẻ Bố mẹ còn chưa quan tâm nhiều đến việc học của con
và cho trẻ mầm non nên sự phối kết hợp trong vấn đề giáo dục còn hạn chế.
4 BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
Qua tìm hiểu nghiên cứu về sự phát triển tâm sinh lý, nhận thức của trẻ trong
độ tuổi mầm non và trẻ 5 tuổi và đi sâu tìm hiểu , khả năng cảm thụ âm nhạc
Trang 7của trẻ 5 tuổi tại trường mầm non Đa Tốn, tôi đã thực hiện các phương pháp đàm thoại, trao đổi trực tiếp, phương pháp trực quan thính giác Phương pháp thực hành nghệ thuật, nghiên cứu tại lớp qua đọc tài liệu và học hỏi kinh nghiệm từ tổ chuyên môn, bạn bè đồng nghiệp tôi đã rút ra được một số
biện pháp “Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi trong các hoạt động hằng ngày ở trường Mầm non”
4.1.Biện pháp 1: Giáo dục âm nhạc ở mọi lúc, mọi nơi:
1. Hoạt động đón trẻ:
Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ tới trường , tới lớp,
âm nhạc sẽ góp phần tác động đến trẻ, trẻ sẽ thích đến lớp và khi đến lớp với tâm trạng thoải mái phấn khởi Biết rằng biện pháp này rất bình thường với tất cả giáo viên ở hầu hết các trường.Nhưng một số giáo viên chưa biết chọn những ca khúc nào cho phù hợp.Nên tôi chọn những bài hát có giai điệu vui tươi, sôi động để cuốn hút trẻ như bài: “Vui đến trường ” của nhạc sĩ Hồ Bắc Hòa với khung cảnh thiên nhiên, niềm phấn khởi khi được đến trường của trẻ qua bài hát: “ Con chim hót trên cành cây”, bài hát: “ Hành khúc tới trường” Ngoài ra , để nhắc nhở trẻ nề nếp trước khi vào lớp phải lễ phép chào cô giáo và chào bố mẹ thông qua bài hát” Lời chào buổi sáng” của Nguyễn Thị Nhung Bên cạnh đó , trẻ còn được làm quen với nhiều bài hát cũng như củng
cố thêm các bài hát trong chương trình học.
b Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc, trẻ hát những bài hát có nội dung theo đề tài hoặc giáo dục cho trẻ thông qua đề tài.
VD: Giờ hoạt động ngoài trời “ Quan sát thời tiết ”
Sau khi quan sát xong tôi cho trẻ hát” Cho tôi đi làm mưa” hoặc chơi trò chơi “ Giải cứu những chú rùa” Qua bài hát trẻ sẽ được củng cố lại bài hát cũ và làm quen với bài hát mới Giáo dục trẻ nguồn nước mưa rất quý và
Trang 8có nhiều lợi ích cho cuộc sống con người Nước mưa dùng để ăn, tắm Không chỉ có con người mà các loại động vật , cây cối cũng rất cần có nước để sinh trưởng và phát triển Hình thành cho trẻ tình yêu thiên nhiên cuộc sống.
c.Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động góc:
- Cho trẻ chơi các góc mà mình yêu thích và theo chủ đề mình đang học
Ví dụ: Trẻ chơi góc nghệ thuật giáo viên cho trẻ đóng vai là cô giáo các trẻ khác
làm học sinh và hát những bài hát trong chủ đề cô chú ý hướng dẫn trẻ hát đúng lời và hát gõ theo nhịp sử dụng dụng cụ âm nhạc như: Xắc xô, thanh gõ,
Giáo viên cho trẻ chơi và nghe những bài hát 1 cách nhẹ nhàng trong khi chơi và kết thúc giờ chơi góc giáo viên sẽ cho kết thúc ở một góc trọng tâm và hát những bài hát theo chủ đề Cần cho trẻ làm quen âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi và hoạt động ở góc Trong một giờ hoạt động chung trẻ không thể hát thuộc và vận động thành thạo bài hát Tôi thấy giờ hoạt động góc trẻ chơi rất hồn nhiên, mạnh dạn thích múa hát lại những bài đã học.(Hình ảnh 1: Góc
âm nhạc)
d.Hoạt động chiều
Cho trẻ tham gia một số hoạt động chiều như: Hát một số bài hát mới, đọc thơ, đồng dao, giải câu đố, chơi một số trò chơi có âm nhạc kết hợp Giúp trẻ hứng thú và thoải mái sau 1 ngày học tập.
4.2.Biện pháp 2: Giáo dục âm nhạc thông qua các hoat động học khác:
Trang 9Có thể nói hoạt động âm nhạc góp phần rất quan trọng trong việc tích hợp với các hoạt động khác trong trường mầm non Nhờ giáo dục âm nhạc
mà trẻ tham gia vào các hoạt động khác phát huy tính tích cực rất mạnh ở trẻ Nếu không có hoạt động âm nhạc lồng ghép vào các hoạt động khác giờ hoạt động đó sẽ cảm thấy khô khan, trầm lắng Vì vậy người giáo viên mầm non phải biết cách tổ chức áp dụng, phối hợp giáo dục âm nhạc vào các hoạt động khác hợp ý, đúng chỗ giúp giờ hoạt động đó đạt hiệu quả cao
1. Làm quen chữ cái:
Trong giờ LQCC yêu cầu cháu nhận mặt chữ bằng nhiều biện pháp khác nhau thì song song với việc nhận biết chữ cái, âm nhạc nghe trong giờ học cũng góp phần giúp trẻ nhận biết thêm như : Ôn nhóm chữ cái u,ư,e,ê qua bài hát “ Khuôn mặt cười,Cái mũi, hãy xoay nào” Mặc dù phần nội dung này không đi sâu vào cấu trúc giờ dạy nhưng khi trẻ thuộc bài hát thì trẻ nhớ được chữ và phân biệt được sự giống và khác nhau giữa các chữ cái đó.
VD: Phần trò chơi:Thi xem đội nào nhanh:
Ở trò chơi nàycác đội sẽ thi đưa với nhau xem đội nào lấy được lô tô có chứa chữ cái theo yêu cầu mà cô đưa ra Thời gian được tính là 1 bản nhạc.Đội nào lấy được nhiều lô tô hơn là đội chiến thắng.Thông qua trò chơi trẻ cũng lắng nghe giai điệu của bài hát giúp trẻ nhớ được giai điệu và lời
b Làm quen văn học :
Trong giờ LQVH giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu chuyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung để truyền đạt tới trẻ những vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ người Việt Nam nối tiếp nhau.
Thông qua việc dạy bài thơ “Đi học” của Minh Chính, sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Đi học” do Bùi Đình Thảo phổ nhạc.
Trang 10Và chính giai điệu đẹp, vui tươi của bài hát giúp cho ý thơ trong bài thơ được nâng cao, tiết học thêm sinh động, phong phú và trẻ rất chú ý.
Có nhiều bài thơ có cùng chủ đề với bài hát, tuy là lời thơ không hoàn toàn trùng với lời bài hát nhưng mang ý nghĩa mở rộng nhận thức cho trẻ trong tiết học đó Đồng thời thể hiện tình cảm của trẻ thông qua tiết học
VD:
Đây là một kinh nghiệm làm cho các tiết thơ, truyện sinh động, hấp dẫn đồng thời giúp trẻ cảm thụ nội dung của bài thơ, câu chuyện đó qua bài hát
đó chứ không phải là một nội dung lồng ghép để chuyển tiếp cho hay.
Ngoài ra một số bài đồng dao, thơ, truyện trong chương trình cũng được nhiều nhạc sĩ sáng tác thành nhạc và cũng từng được xoay chuyển hát như:
“Gánh gánh gồng gồng” “Chi chi chành chành” ”Rềnh rềnh ràng ràng” Giúp trẻ tiếp thu nhanh, mau thuộc và gây hứng thú trong quá trình học của cháu.
Trang 11cảm xúc với các đối tượng như bài “Giới thiệu một số loại rau” yêu cầu là trẻ phân biệt được một số loại rau, so sánh, nhận xét sự giống và khác nhau biết lợi ích của từng loại rauyêu quí, bảo vệ Sau đó ta cho trẻ nghe bài “Em ra vườn rau” hoặc có thể cho cháu nghe bài “Bắp cải xanh” của Phạm Hổ.
- Trong tiết học: “Tìm hiểu nghề giáo viên” yêu cầu trẻ nắm được công việc
và một số đồ dùng của nghề giáo viên…kết hợp cho trẻ nghe bài “ Cô và mẹ” của Phạm Tuyên.
- Khi dạy đề tài “Tìm hiểu một số phương tiện giao thông” nghe bài “Em đi chơi thuyền, đi đường en nhớ, bé học luật giao thông” Nhằm giúp trẻ hiểu và phân biệt các loại hình giao thông và giúp trẻ có ý thức khi tham gia giao thông.
- Và còn nhiều chủ đề khác cũng vậy, ở đây chúng ta không nên dừng lại ở phần nghe để chuyển tiếp mà nghe hát để nắm thêm nội dung thông qua đề tài dạy
d.Tạohình:
Giáo dục âm nhạc trong giờ tạo hình ngoài việc trẻ thực hành, cô mở máy cho trẻ nghe nhiều bài hát có nội dung tương đối phù hợp với đề tài đó, thì ở đây ngoài nộidung trên bản thân đã tổ chức nhiều tiết hội giảng ở trường với nội dung là cho trẻ nghe bài hát có nội dung phù hợp với đề tài và dạy vào phần hướng dẫn, đàm thoại trước khi trẻ thực hành Sau đó từ nội dung bài hát giáo viên kết hợp đàm thoại :
VD:Vẽ Đèn trung thu: hát bài “Chiếc đèn ông sao”.
+ Bài hát chúng mình vừa hát có tên là gì ?
+ Trong bài hát đó nhắc đến cái gì?
+ Đồ dùng đó chúng ta thường thấy trong dịp nào?
Vào phần thực hành tôi cho trẻ nghe nhạc không lời bài hát: Rước đèn tháng 8, rước đèn trung thu
VD: Gấp con bướm: Hát bài: ba con bướm:
