Đối tượng nghiên cứu : a - Phạm vi nghiên cứu : Những biện pháp giúp học sinh lớp hai biết kể chuyện sáng tạo thơng qua kể chuyện theo tranh minh họa các em biết kể lại nộidung cớt
Trang 1PHẦN I ĐẶT vÊn ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài
Kể chuyện được coi là một bộ mơn nghệ thuật cĩ từ xa xưa Nhiều thế hệ đãtiếp nhận được trong tuổi thơ ấu của mình những ấn tượng khơng bao giờ phainhạt về những câu chuyện dân gian qua giọng kể của mẹ, của bà hoặc nhữngngười thân khác trong gia đình Phân mơn kể chuyện ở Tiểu học đem đến chocác em niềm vui, sự thích thú, thư giãn sau những giờ học căng thẳng Nhữngcâu chuyện đĩ khơi gợi ở các em lòng yêu cái đẹp trong thiên nhiên, cuộc sớngcủa con người Nâng cao tâm hờn trong sáng, hướng các em tới những mơ ướccao xa cùng với sự phát triển hài hồ, tồn diện của bản thân Những ánh mắtvui tươi, những tiếng cười sảng khối, khơng khí nhộn nhịp, thư giãn trong giờ
kể chuyện tạo ra sự gần gũi, cảm thơng, lòng tin cậy giữa thầy cơ và các em.Đặc biệt với những em còn rụt rè, nhút nhát do bản thân hoặc do hồn cảnhsớng Khi học tiết kể chuyện, các em sẽ cĩ cơ hội gần gũi, hồ đờng với các bạn,các em được sớng cùng những nhân vật trong truyện giúp các em tự tin, mạnhdạn hơn Đới với học sinh tiểu học, kể chuyện là mơn học rất hấp dẫn và thườngđược các em học sinh chờ đĩn và tiếp thu bằng một tâm trạng hào hứng, vuithích Nhưng qua thực tế giảng dạy hiện nay, phân mơn kể chuyện dường như bịxem như là mơn học phụ, vị trí của phân mơn này vẫn chưa được coi trọng đúngmức, một sớ giáo viên vẫn chưa dành cho mơn học này sự đầu tư xứng đáng.Tiết học kể chuyện diễn ra rất tẻ nhạt, buờn chán và đơn điệu Giáo viên giảngdạy rất sơ sài và còn dạy theo hứng thú riêng của mình Vì vậy tiết kể chuyệnchưa lơi cuớn học sinh, chưa tạo được hứng thú, lòng say mê học đới với phânmơn này Các em chưa được bộc lộ hết khả năng kể chuyện cũng như tính sángtạo của mình Nhận thức được tầm quan trọng của phân mơn kể chuyện và
những yêu cầu dạy học phân mơn này, giáo viên phải thấy được: Cần phải dạy
kể chuyện như thế nào để hấp dẫn, thu hút các em?” Để thực hiện được điềunày đòi hỏi ở người giáo viên phải cĩ sự đầu tư bài dạy, lòng say mê nghềnghiệp, yêu trẻ, hiểu và nắm bắt được tâm lý trẻ em, phải biết được chúng cần
gì và muớn gì ? Chính vì lẽ đĩ, bằng tình thương và trách nhiệm với học sinh,nhiều năm qua tơi đã quyết tâm tìm tòi, học hỏi với mong muớn được gĩp thêmmột vài giải pháp cụ thể để giúp học sinh lớp 2 kể chuyện tớt Đĩ chính là lý dotơi chọn đề tài: “Một vài biện pháp giúp học sinh lớp 2 biết kể chuyện sáng
tạo” rất mong được chia sẻ cùng với các bạn đờng nghiệp.
2 Mục đích nghiên cứu :
Trang 2- Nâng cao hiệu quả dạy học kể chuyện lớp 2, gĩp phần đổi mới phương
pháp dạy học phân mơn kể chuyện ở Tiểu học theo hướng phát huy tính tíchcực, chủ động và sáng tạo của học sinh
- Tạo hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em nhận thấy tầm quan trọngcủa phân mơn kể chuyện từ đĩ giáo dục động cơ học tập cho các em
- Hình thành kỹ năng nghe, nĩi, đọc, viết cho học sinh
- Hình thành kĩ năng kể chuyện cho các em, giúp các em diễn đạt tư tưởngtình cảm một cách rõ ràng, chính xác Đĩ cũng là cơ sở để các em học tớt cácmơn học khác và bời dưỡng những tình cảm đạo đức tớt đẹp
3 Đối tượng nghiên cứu :
a - Phạm vi nghiên cứu : Những biện pháp giúp học sinh lớp hai biết kể
chuyện sáng tạo thơng qua kể chuyện theo tranh minh họa các em biết kể lại nộidung cớt truyện bằng lời của mình kết hợp điệu bộ và giúp học sinh biết nhậpvai các nhân vật trong từng câu chuyện kể
b - Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp giúp học sinh lớp hai biết kể
chuyện sáng tạo
4 Thành phần tham gia nghiên cứu :
- Tác giả
- Học sinh lớp 2C
5 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài này, tơi đã sử dụng các phương pháp sau :
- Nghiên cứu tài liệu dạy học
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
* Kế hoạch nghiên cứu:
- Th¸ng 9, tháng 10 : Khảo sát điều tra nắm được thực trạng,
tìm hiểu nguyên nhân
- Th¸ng 11: X©y dùng cơ sở lí luận của đề tài
- Từ th¸ng 12 đến tháng 3 : Thực hiện các giải pháp.
- Th¸ng 4: Kiểm tra, tổng kết - Viết đề tài
- Tháng 5: Hoµn thiƯn, nép đề tài.
PHẦN II
Trang 3NHỮNG BIỆN pháp THỰC HIỆN
Chương I : CƠ SỞ Lí LUẬN
1 Vị trớ của phõn mụn kể chuyện trong trường Tiểu học :
Ở chương trỡnh Tiểu học cùng với cỏc phõn mụn như Tập đọc, Tập làm
văn phõn mụn kể chuyện cú mụ́i quan hệ gắn bú, quan hệ chặt chẽ với nhau Nú
cú sự gắn bú khụng chỉ ở sự phõn bụ́ giờ học mà còn ở nội dung dạy, thể hiện rừquan điểm tích hợp, tạo ra một phong cỏch mới trong dạy học phõn mụn kểchuyện Việc lấy văn bản ở bài Tập đọc làm ngữ liệu cho giờ kể chuyện, giúpgiỏo viờn tiết kiệm được khỏ nhiều thời gian, giúp học sinh tỡm hiểu truyện; ghinhớ cụ́t truyện Do đú, chương trỡnh đó dành được nhiều thời gian cho việc rèn
kỹ năng núi cho học sinh
Phõn mụn kể chuyện ở Tiểu học cú một vị trí quan trọng Nú gúp phõ̀nbụ̀i dưỡng tõm hụ̀n, đem lại niềm vui, trau dụ̀i vụ́n sụ́ng và vụ́n văn học, phỏttriển tư duy và ngụn ngữ cho học sinh Ngoài ra nú còn nhằm nõng cao năng lựctrí tuệ, đụ̀ng thời rèn luyện cho cỏc em khả năng diờ̃n đạt bằng ngụn ngữ Chính
vỡ vậy tiết kể chuyện đòi hỏi giỏo viờn vừa biết kể chuyện hấp dõ̃n, vừa biết dạycho học sinh tập núi - tập kể chuyện và phỏt triển ngụn ngữ, bước đõ̀u tập dùngngụn ngữ của bản thõn để diờ̃n tả (tập kể chuyện) Qua mỗi tiết kể chuyện, họcsinh được tiếp xúc với một văn bản truyện kể khỏ lý thú, cảm nhận được nộidung và thu hoạch được những bài học bổ ích nhưng điều quan trọng hơn làcỏc em học được cỏch dùng từ ngữ, cõu văn để diờ̃n đạt một ý, liờn kết cỏc ýtrong một đoạn, một bài Đõy chính là yờu cõ̀u rèn kỹ năng núi cho học sinh Kểchuyện sỏng tạo là hỡnh thức kể chuyện học sinh phải nắm vững cụ́t truyện, sau
đú kể lại cõu chuyện đú bằng lời văn của mỡnh với giọng kể một cỏch tự nhiờn,điệu bộ thích hợp, làm cho cõu chuyện trở nờn sụ́ng động hơn cú sức thuyếtphục người nghe Biết dựa vào cõu chuyện trong chừng mực vừa phải một sụ́cõu chữ của bản thõn, làm cho cõu chuyện thờm cụ thể Cú nhiều hỡnh thức kểchuyện: kể chuyện bằng lời kể của mỡnh, kể chuyện theo tranh, kể chuyện nhậpvai…
2 Đặc điểm tõm sinh lý của học sinh Tiểu học:
Tõm lý trẻ em đặc biệt là trẻ em ở lứa tuổi từ 1 đến 12 tuổi rất thích nghe
kể chuyện Chúng thường được nghe ụng bà, cha mẹ, thõ̀y cụ kể những cõuchuyện cổ tích cú cỏc nhõn vật thật gõ̀n gũi với lứa tuổi của chúng Đến lứatuổi học sinh tiểu học cũng vậy: Nhu cầu vui chơi giải trí vẫncao hơn nhu cầu học tập; nhu cõ̀u ham thích nghe - viết vẫncao hơn nhu cầu đọc - viết So với lớp 1 việc học kể chuyện, học sinhchỉ học kể từng đoạn của cõu chuyện đơn giản Nhưng lờn lớp 2 kể chuyện được
Trang 4đặt sau tiết tập đọc, học sinh dựa trờn hỡnh ảnh của tranh và trí nhớ của mỡnh kếthợp với lời kể của cụ giỏo để kể lại từng đoạn của cõu chuyện và kể toàn bộ cõuchuyện Chơng trình dạy phân môn kể chuyện cũng dựa trênmục tiêu của dạy Tiếng Việt Phân môn kể chuyện có nhiệm
vụ hình thành và rèn cho học sinh những kỹ năng cơ bản: nghe
và nói Học sinh đợc nghe trong hội thoại: Nghe kết hợp kể đợc
đoạn truyện, nói trong giao tiếp: Biết chào hỏi, cảm ơn Tấtcả những chuẩn mực của nhân cách con ngời về lòng trungthực, lẽ phải những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, cái
đẹp của thiên nhiên con ngời Việt Nam đều đợc xây dựng
và lu truyền qua các câu chuyện dành cho lứa tuổi học sinh,
đặc biệt là lứa tuổi Tiểu học Con đờng để học sinh tiếpnhận tốt nhất và gần nhất là con đờng học tập Bên cạnh mụctiêu: rèn kỹ năng nghe và nói cho học sinh, phân môn kểchuyện còn rèn cho các em tính mạnh dạn, tự tin, vui vẻ, hoànhã, năng động trong giao tiếp Hơn nữa các em đợc củng cố,
mở rộng, tích cực hoá vốn từ ngữ, phát triển t duy hình tợng
và t duy lôgic, bồi dỡng tình cảm tốt đẹp, trau dồi, kích thíchhứng thú đọc và kể chuyện còn đem laị niềm vui tuổi thơtrong hoạt động học tập
Vỡ vậy phõn mụn kể chuyện được dạy đúng với phương phỏp bộ mụnsẽ gúp phõ̀n đắc lực với việc rèn luyện cỏc kĩ năng nghe núi của học sinh Nhất
là khi hướng dõ̃n học sinh kể chuyện theo cỏch sỏng tạo lại rất phù hợp vớiphương phỏp giỏo dục hiện nay
Ch ươ ng II : THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ
Năm học 2013 – 2014 tụi được phõn cụng dạy lớp 2B và năm học
2014 – 2015 tụi được phõn cụng dạy lớp 2C Căn cứ vào tỡnh hỡnh đú, tụi thấycỏc lớp tụi chủ nhiệm cú một sụ́ thuận lợi và khú khăn như sau:
1 Thuận lợi :
Các cấp lãnh đạo, các tổ chức xã hội rất quan tâm đếnviệc dạy và học của học sinh; ban giám hiệu, tổ chuyên môncủa trờng, của phòng giáo dục giúp đỡ thờng xuyên và kịp thờitrong vấn đề chuyên môn Các đồng chí giáo viên trong khối 2
đợc dự giờ góp ý giờ dạy thờng xuyên, thao giảng thờng xuyên
và cùng các giáo viên khối khác tham gia cùng Trong quỏ trỡnh giảng
Trang 5dạy, tụi luụn tự nghiờn cứu cỏc tài liệu, sỏch bỏo, học tập đụ̀ng nghiệp, vận dụngphương phỏp dạy học sao cho đạt hiệu quả cao nhất Trường tụi là trường cú cơ
sở vật chất tương đụ́i đõ̀y đủ Cỏc phòng học cú đủ đèn, quạt ỏnh sỏng cho họcsinh Bàn ghế vừa tõ̀m vúc học sinh Đa sụ́ phụ huynh học sinh quan tõm nờnhọc sinh cú đõ̀y đủ sỏch vở dùng để học tập
2 Khú khăn:
Trờng tụi là một trờng xa trung tâm của huyện, đa số họcsinh là con em nông dân lao động thuần tuý nên ít có điềukiện giao lu, tiếp xúc với cuộc sống ồn ào tấp nập nơi thị thành
mà cuộc sống xung quanh các em chỉ là làng quê với ruộng
đồng và những con ngời lao động hiền lành cho nên tất cảmọi điều kiện nh: nhận thức của phụ huynh và học sinh đềuhạn chế Vì vậy nó có ảnh hởng không ít đến phong trào họctập của học sinh Do đó các em rất nhút nhát, rụt rè khi giao lu,tiếp xúc với mọi ngời không mạnh dạn, tự tin nh những học sinh
ở các vùng gần thị xã, thị trấn Lớp tôi chủ nhiệm có nhiều họcsinh nam, cỏc em hiếu động, một sụ́ học sinh chưa chăm học, học cònyếu mụn Tiếng việt nờn tự ti, chưa mạnh dạn tham gia vào cỏc hoạt động họctập Đồ dùng để phục vụ dạy và học phân môn kể chuyện cha
đầy đủ Việc chuẩn bị bài của học sinh chưa chu đỏo, tỡnh trạng học sinhkhụng nắm được yờu cõ̀u, nội dung cõu chuỵờn cõ̀n kể còn hạn chế Từ đú dõ̃nđến học sinh chưa phõn biệt được cỏc mức độ: kể được bằng lời trong văn bản,
kể bằng lời của mỡnh, kể bằng lời trong cõu chuyện Cỏc em diờ̃n đạt chưa lưuloỏt, chưa biết thay đổi giọng phù hợp với nội dung cõu chuyện, chưa biết sửdụng điệu bộ, cử chỉ hỗ trợ cho lời kể Vỡ vậy chưa phỏt huy được khả năng núicủa học sinh trong giờ học kể chuỵờn
3 Quá trình nghiờn cứu từ thực tế và khảo sát trong giờ học kể chuyện lớp 2 :
3.1: Kết quả khảo sỏt thực tế của học sinh trước khi thực nghiệm:
+ Kết quả khảo sát chất lượng phõn môn kể chuyện của
học sinh lớp 2B năm học 2013 - 2014, trước khi thực hiện
đề tài như sau:
Sĩ Số Học sinh kể tốt Học sinh biết kể Học sinh chưa biết
kể.
34 HS 6 em = 17,6% 14 em = 41,2% 14 em = 41,2%
Trang 6
+ Kết quả khảo sát chất lượng phõn môn kể chuyện của
học sinh lớp 2C năm học 2014 - 2015, trước khi thực hiện
đề tài như sau:
Sĩ Số Học sinh kể tốt Học sinh biết kể Học sinh chưa biết
kể.
35 HS 12 em = 34,3 % 13 em = 37,2 % 10 em = 28,5 %
Qua khảo sỏt từ phía học sinh thụng qua mụn kể chuyện tụi cú nhữngnhận xét sau :
- Đa sụ́ cỏc em đều rất nhỏt do ở lớp 1 cỏc em chưa quen với cỏch học mớinờn cỏc em còn rất bỡ ngỡ khi phải tham gia cho phõ̀n tự kể chuyện
- Nhiều em chưa hiểu được kể chuyện là phải hiểu nội dung cụ́t truyện mà
đa sụ́ cỏc em thuộc cõu chuyện như một bài học thuộc lòng Cỏc em chưa nhậpvai vào cõu chuyện, khi tham gia kể chuyện theo nhúm võ̃n còn một sụ́ emkhụng kể mà chỉ một vài em trong nhúm kể lại bằng cỏch đọc lại nội dung tranh.cỏc em chưa núi lờn được suy nghĩ của mỡnh về cõu chuyện đú Chưa dùng lờinúi của mỡnh để kể chuyện dù cỏc em hiểu cõu chuyện đú nhưng do bản tínhnhút nhỏt quỏ nờn em chưa núi lờn được suy nghĩ của mỡnh
- Khi tụi tiến hành cho cỏc em lờn kể chuyện hõ̀u hết cỏc em ít xung phong
mà giỏo viờn phải chỉ định Khi kể cỏc em chưa thể hiện được tõm trạng củamỡnh cho phù với nội dung cụ́t truyện Cỏc em chưa biết diờ̃n tả, cũng như điệu
bộ, giọng kể để phù hợp của từng nhõn vật trong cõu chuyện
- Việc phõn nhúm đúng vai theo nhõn vật trong cõu chuyện được cỏc emthích nhất Cỏc em rất thích xem cỏc bạn thể hiện lại nội dung cõu chuyện bằngcỏch đúng vai nhưng cỏc em lại khụng dỏm lờn đúng vai Đụ́i với những emtham gia đúng vai thỡ cỏc em chưa hoà mỡnh vào nhõn vật trong cõu chuyện,chưa thể hiện được từng lời núi cũng như điệu bộ của vai mà mỡnh đảm trỏch
3.2: Kết quả của thực trạng trong dạy học phõn mụn kể chuyện:
Trong quá trình giảng dạy ở trờng, tôi thờng xuyên dự giờthăm lớp Do khuôn khổ của đề tài có hạn tôi không trình bày
đợc diễn biến các tiết học Qua dự giờ cỏc đụ̀ng chí trong tổ, tôinhận xét nh sau:
Trang 7- Nhìn chung giáo viên đã thực hiện đầy đủ mục tiêu củabài học, kết hợp vừa rèn kỹ năng vừa cung cấp kiến thức Giờ dạythực hiện đầy đủ các bớc, xác định đầy đủ kiến thức trọngtâm để truyền đạt cho học sinh, phát huy đợc tính tích cựccủa học sinh Về phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học đã
có hiệu quả, học sinh nắm kiến thức của bài học Song bên cạnhcòn bộc lộ hạn chế là giỏo viờn phụ thuộc nhiều vào hớng dẫnthiếu sáng tạo, linh động
- Các hình thức tổ chức hoạt động học tập trong giờ họccòn đơn điệu, nghèo nàn Sở dĩ có tình trạng trên là do bảnthân mỗi đồng chí giáo viên cha thấy hết ý nghĩa tác dụng củaphõn mụn kể chuyện
Từ nhu cầu thực tế đặt ra tôi nhận thấy việc nghiờn cứu,tỡm tòi một vài biện phỏp giúp học sinh lớp hai kể chuyện sỏng tạo góp phần
đổi mới phơng pháp dạy học, nâng cao chất lợng dạy học phõnmôn kể chuyện nói chung và mụn Tiếng Việt nói riêng là rất cầnthiết
Chương III : CÁC giải pháp
A pHÂN TÍCH CÁC GIẢI PHÁP:
Qua nghiờn cứu đề tài và khảo sỏt từ học sinh tụi đó nghiờn cứu và vậndụng một sụ́ giải phỏp giúp cỏc em tham gia học tập tụ́t hơn trong tiết kể chuyệnbằng phương phỏp mới Sau đõy là một vài biện phỏp mà tụi đó nghiờn cứu và
ỏp dụng vào giảng dạy:
1 Sắp xếp chỗ ngồi hợp lý :
Trước hết tụi xin đề cập đến việc làm thế nào để dạy kể chuyện cho họcsinh đạt hiệu quả? Như chúng ta võ̃n biết : Trẻ em vụ́n thích nghe kể chuyện vàtự kể chuyện Chính vỡ thế để thu hút sự chú ý và tiếp thu một tiết kể chuyện thậtthoải mỏi và đúng với yờu cõ̀u đặt ra cho tiết kể chuyện thỡ tụi ỏp dụng phươngphỏp giảng dạy bằng cỏch bụ́ trí chỗ ngụ̀i khụng giụ́ng như cỏc tiết học khỏc.Tụi cho cỏc em ngụ̀i thành nửa hỡnh vòng tròn ngụ̀i học trong tư thế thoải mỏi
Để cú sự gõ̀n gũi tỡnh cảm trong khụng gian mới Cùng nhau giao lưu học hỏilõ̃n nhau, cùng chia sẻ những vui buụ̀n, lo lắng cho sụ́ phận cỏc nhõn vật quatừng diờ̃n biến của cõu chuyện hoặc bụ́ trí cỏc em ngụ̀i quay mặt với nhau, ngụ̀itheo hỡnh chữ U…
Nờn sắp xếp chỗ ngụ̀i cho học sinh sao cho cỏc đụ́i tượng học sinh xen kẽnhau: Học sinh khỏ - giỏi với học sinh trung bỡnh - yếu Học sinh nam với học
Trang 8sinh nữ Học sinh mạnh dạn tự tin với học sinh nhút nhỏt, tự ti Học sinh cú khảnăng diờ̃n đạt tụ́t, năng khiếu kể chuyện hay với học sinh cú khả năng diờ̃n đạtyếu, khụng cú khả năng kể chuyện
Phải thay đổi cách chia nhóm một cách linh hoạt để HSthoải mái, vui vẻ, có tinh thần thi đua trong học tập, phát huykhả năng của mình và giúp đỡ nhau trong học tập
Ví dụ:
+ Chia nhóm ngẫu nhiên: Tạo cảm hứng học tập vui vẻ, hoà
đồng với mọi ngời, HS có thể thay GV bảo ban, giúp đỡ bạn,giúp đỡ những em yếu hơn vơn lên và cố gắng hơn
+ Chia nhóm theo trình độ : Kích thích tính thi đua,hăng hái học tập vợt lên chính mình của mỗi HS
+ Chia nhóm theo giới tính: HS mạnh dạn hơn, thể hiệngiọng nhân vật tốt hơn, tập nhập vai tự nhiên hơn
+ Chia nhóm theo nguyện vọng: (HS tự chọn bạn cùngnhóm mình):
Tạo điều kiện để HS hiểu bạn mình hơn, HS phát triển t duyhơn: có thể chọn những bạn phù hợp với vai trò nhập vai theo nộidung câu chuyện HS biết sắp xếp và giao việc cho nhau,quyết đoán hơn trong mọi tình huống nhng lại tôn trọng bạnmình hơn
Sau ủaõy laứ moõ hỡnh: BOÁ TRÍ LễÙP HOẽC
Trang 9BAÛNG LễÙP BAÛNG LễÙP
THEO VOỉNG TROỉN
2 Sự chuẩn bị của giáo viờn :
Để tiết dạy phong phú và đạt đợc kết quả tốt thì việc
đầu tiên phải làm tốt là bước chuẩn bị Chuẩn bị cả nội dung
và hình thức phục vụ tiết dạy Việc chuẩn bị tốt sẽ làm chogiáo viên và học sinh chủ động hơn, mạnh dạn hơn, sắp xếpcác hoạt động một cách hợp lý có khoa học
Phải nắm được tõm lý đặc điểm từng học sinh để biết được tính tỡnh, đặcđiểm lứa tuổi học sinh tiểu học Nắm chắc nội dung yờu cõ̀u của bài và nội dung
Trang 10cụ́t truyện Phải cú tranh minh hoạ được phúng to cú nhiều màu sắc thu hút đượchọc sinh Giỏo viờn phải cảm nhận thật sõu sắc về từng cõu chuyện của bài.Nghiờn cứu thật kĩ cõu chuyện, nhất là những cõu chuyện cú tỡnh tiết phức tạptrước khi lờn lớp
Su tầm một số t liệu xung quanh nội dung câu chuyện
để mở rộng, liên hệ, dẫn dắt học sinh
Vớ dụ : Giới thiệu đền Hùng ở Phú Thọ thờ các Vua Hùng đểdạy bài “ Sơn Tinh - Thuỷ Tinh”
Vận dụng câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao nh “ Tấc
đất, tấc vàng” hay “Muốn no thì phải chăm làm” hoặc “ Ai ơichớ bỏ ruộng hoang bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu” đểdạy bài Kho báu
Liờn hệ đến bài hát “ Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ ChíMinh” để dạy bài “ Chiếc rễ đa tròn”
Tụn trọng ý kiến của học sinh, nhẹ nhàng tế nhị khụng nờn phờ phỏnkhi học sinh kể sai nờn khuyến khích, động viờn cỏc em kể dù chưa hay
Hóy giúp học sinh biết : QUAN SÁT TRANH, CẢM NGHĨ VỀ NHÂN VẬT TRONG TRANH – THỨ TỰ CÁC TRANH – NHÂN VẬT CHÍNH PHỤ – HOẠT ĐễNG CỦA NHÂN VẬT – CẢNH VẬT XUNG QUANH (MÀU SẮC ĐƯỜNG NÉT)
Giúp học sinh phải xỏc định được đoạn – nội dung chính của đoạn – ýtrong từng đoạn đú
Lứa tuổi này cỏc em rất nhỏt nếu giỏo viờn cú thỏi độ khụng tế nhị sẽ dõ̃nđến học sinh sẽ khụng dỏm kể và như thế tạo cho cỏc em cảm giỏc sợ hói khitham gia kể chuyện
Khi bắt đõ̀u vào tiết học để tạo khụng khí cho cỏc em, tụi thử cho một emlờn kể lại cõu chuyện vui nào đú mà em biết hoặc cho cả lớp chơi trò chơi Vàkết quả quỏ bất ngờ là được cỏc em hưởng ứng rất tích cực và nhiệt tỡnh thamgia Cỏc em cú những tràng cười thoải mỏi trước khi bước đõ̀u vào nội dungchính của bài Ngoài ra cỏc em còn tự sưu tõ̀m truyện vui để được kể trước lớp,cỏc em rất thích thú khi được đứng trước lớp kể cho cỏc bạn nghe Đụi lúcnhững cõu chuyện thật bỡnh thường mà chúng xem trờn ti -vi hoặc xem được ởđõu đú Bước đõ̀u tụi hỡnh thành ở học sinh tính mạnh dạn và biết dùng lời núicủa mỡnh kể lại những chuyện mà chúng biết, thời gian dành cho phõ̀n mở đõ̀u
ấy chiếm khoảng từ 2 đến 3 phút nhưng đó tạo khụng khí lớp học sụi nổi hẳnlờn
Trang 11Kết quả thu thập mà tôi thu thập được về hứng thú học tập của các em là35/35 em thích lên kể chuyện vui trước khi bắt đầu học.
3 Giúp học sinh quan sát tranh - kể chuyện theo nhóm.
Tranh minh hoạ cho câu chuyện được xem là trọng tâm của hoạt động kểtheo tranh Ở học kì I, một số câu chuyện có tranh vẽ minh hoạ nhằm gợi ý chocác em dễ nhớ cốt truyện và một số truyện có dàn ý cho sẵn Để hình thành ởhọc sinh kỹ năng quan sát và biết kể bằng ngôn ngữ của mình và yêu cầu cần đạtkhi hướng dẫn học sinh kể chuyện sáng tạo Để vào bài một tiết kể chuyện baogiờ tôi cũng nhắc thật kỹ mục đích – yêu cầu của bài cho học sinh nắm r trướckhi vào nội dung chính của bài sau đó vài em nhắc lại Nhằm tạo cho các emnhớ lại nội dung câu chuyện và để nắm được nội dung câu chuyện thì việcnghiên cứu hình ảnh minh họa cũng không kém phần quan trọng, trước khi kểtôi yêu cầu các em phải quan sát thật kĩ nội dung của từng tranh vẽ và nhớ lạinội bài tập đọc đã học Không yêu cầu các em phải nhớ thật chi tiết câu chuyện,chỉ cần nhớ cốt truyện là đủ Một số học sinh yếu thì tôi cho các em đọc thầm lạibài tập đọc vài lần để các em nhớ lại cốt truyện Sau đó cho các em nêu tóm tắtlại nội dung từng bức tranh Mỗi tranh là một nội dung của câu chuyện Kĩ năngcần đạt ở giai đoạn này là học sinh biết sắp xếp nội dung tranh vẽ phù hợp vớinội dung câu chuyện và quan trọng là nhớ lại câu chuyện để có thể diễn đạt lạibằng ngôn ngữ của mình
Để kiểm tra trí nhớ học sinh, sau khi học sinh quan sát tôi liền cho đặt câuhỏi : “Bức tranh vẽ cảnh gì ? ” Sau khi học sinh nắm đựơc nội dung tranh thìtôi tiến hành cho các em kể Yêu cầu của tôi đặt ra cho các em là phải nắm nộidung câu chuyện và kể lại bằng giọng kể và lời nói của mình Mặc dù các em kể
y như trong bài tập đọc là không sai nhưng tôi luôn khuyến khích các em kểbằng suy nghĩ, cảm nhận của mình về câu chuyện đó Điều quan trọng ở hoạtđộng này là tôi hướng cho các em được nói lên nội dung câu chuyện thông quatừng đoạn tranh chứ không phải là đọc lại nội dung cốt truyện Vì vậy chính giáoviên là người hướng dẫn các em làm được việc đó Ở các em chưa biết tự ý thứcđược điều này, muốn hình thành được kĩ năng đó tôi đã áp dụng biện pháp các
em nhìn tranh quan sát và hướng cho từng nhóm làm việc, nêu rõ yêu cầu củabài là em phải biết dùng lời của mình diễn đạt nội dung tranh vẽ, các em có thểtham khảo thêm ở bài tập nhưng tôi có một nhận xét chung là hầu hết các emđều đã nắm rõ Vì thông qua nội dung bài tập đọc đã được học 2 tiết thì việcnắm cốt truyện các em rất hiểu
* Ví dụ: Truyện “Có công mài sắt có ngày nên kim” (lớp 2 - tập 1)
Trang 12- Lời kể theo tranh 1 có sáng tạo: Ngày xưa có một cậu bé làm gì cũng
chóng chán Cứ cầm đến quyển sách đọc được vài ba dòng là cậu đã ngáp ngắnngáp dài rồi gục đầu ngủ lúc nào không biết Lúc tập viết, cậu cũng chỉ nắn nótđược mấy chữ đầu, rồi viết nguệch ngoạc cho xong chuyện
- Kể theo tranh 2:
Ví dụ : Hôm nay bà mài Ngày mai bà lại mài Mỗi ngày thỏi sắt nhỏ lại một
ít Chắc chắn có ngày nó sẽ thành cái kim
Để dạy được hình thức bài tập này đạt hiệu quả cao thì giáo viên khôngnên trao đổi tất cả các tranh cùng một lúc Kể đoạn nào giáo viên treo tranh đoạn
đó để thu hút sự tập trung của các em Nếu nhìn tranh kể lại toàn bộ câu chuyệnthì mới treo tất cả tranh cùng một lúc.(Phần củng cố)
Hơn nữa, giáo viên nên cho học sinh quan sát dưới lớp trước, sau đó gọicác em lên bảng kể và khuyến khích các em khi kể không cần nhìn chăm chúvào tranh mà chỉ dùng tranh như một phương tiện làm cho lời kể hay hơn, hấpdẫn hơn Nghĩa là học sinh quay xuống lớp kể chỗ nào cần đến tranh thì các emmới chỉ vào tranh
Tuy nhiên trong thời gian đầu tôi cũng gặp một số khó khăn như cha mẹcác em sợ con em mình không kể được nên cho học thuộc toàn bài tập đọc,nhưng qua một thời gian thì tình trạng đó không còn nữa, các em không cònthụôc truyện một cách máy móc như trước nữa Bước đầu như thế là rất đángkhích lệ đối với chúng tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài này
Ví dụ : Trong tiết kể chuyện bài : “CHIẾC BÚT MỰC”
Tôi cho từng nhóm quan sát từng nội dung tranh vẽ là gì ? Trong nhómsuy nghĩ khoảng thời gian là 2 -3 phút Sau đó từng nhóm lên nói nội dung củatừng tranh vẽ Qua quan sát và nhớ lại thì đã phần nào hình thành cho các em tựnói lên nội dung bức tranh bằng ngôn ngữ của mình
Câu trả lời của các em sau khi đã thảo luận xong như sau :
Tranh 1 : Có rất nhiều tình huống mà các em đặt ra – có em trả lời
là “Trong lớp 1C giờ tập viết Hôm ấy cô giáo cho bạn Lan lên bảng lấy mực về
để viết” nhưng có em lại trả lời – “Hôm ấy cô giáo cho bạn Lan viết bút mực vì
cô gọi bạn lên lấy bình mực”, có em lại nói theo cách khác : “Cô giáo cho bạnhọc sinh bình mực để viết vì bạn ấy không có bình mực” nhưng cũng có em lạinói y như trong bài tập đọc Nhìn chung tất cả các em đều nói đúng nội dung củatranh 1 nhưng có em trả lời riêng độc lập không theo nội dung của bài học và tôiluôn khuyến khích rằng em đã trả lời đúng rồi nhưng trả lời theo nội dung bài đãhọc Và không nên nói lại y như lời trong bài tập đọc mà phải nói lại bằng lờicủa mình như thế mới gọi là kể chuyện chứ Để học sinh có thể kể lưu loát thì
Trang 13tôi tập trung cho các em kể theo nhóm và mỗi học sinh trong nhóm đều được kể,các em sẽ kể từng đoạn trong câu chuyện, mỗi em kể một đoạn, như vậy hìnhthành cho học sinh tập kể rồi nói lại nội dung câu chuyện một cách lưu loát Nhưthế khi kể trước lớp các em sẽ mạnh dạn hơn và tiến hành kể chuyện kết hợpđiệu bộ sẽ dễ dàng hơn.
Tranh 2 : Bạn học sinh khóc và cô giáo lại hỏi vì sao em khóc
Tranh 3 : Bạn ngồi cùng bàn cho bạn ấy mược bút khi bạn ấykhông mang bút theo
Tranh 4 : Bạn đó quá tốt nên cô giáo cho bạn viết bút mực luôn và
cô khen rồi cho bạn đó mượn bút
Những câu trả lời của học sinh trong từng nội dung bức tranh tôi đều tôntrọng và để cho các em nói, hầu hết mỗi em đều có cách diễn đạt riêng của mìnhnhưng tất cả đều có những từ ngữ rất thực tế của các em dù cốt truyện là giốngnhau Tôi luôn khuyến khích các em diễn đạt theo suy nghĩ của mình không nênrập khuôn của bài tập đọc
Khi dạy bài “CON CHÓ CỦA NHÀ HÀNG XÓM”, tranh minh họa có tấtcả là 5 tranh Trước khi từng nhóm thảo luận thì tôi dùng một số câu hỏi lại nộidung tranh bức tranh nói gì giúp các em nhớ lại diễn biến câu chuyện một cáchcụ thể hơn sau đó từng nhóm sẽ tự kể lại trong nhóm Để đạt những yêu cầu tôiđặt ra cho các em là phải kể lại từng đoạn truyện bằng một giọng kể thật tựnhiên, dùng lời nói và nội dung cốt truyện để kể Các nhóm thi nhau kể mỗi emtrong nhóm đều tự kể lại và tất cả các em trong nhóm lần lượt kể, bạn nào chưa
kể được, các bạn trong nhóm giúp bạn mình kể Cố gắng diễn đạt đoạn truyệnbằng lời của mình và đó là yêu cầu tôi đặt ra cho các em khi hướng dẫn Nhưngcốt truyện không được thay đổi Và tôi nhận thấy các em tiến bộ rõ rệt
Kết quả là sau khi tôi yêu cầu học sinh kể lại thì các em kể về nội dungtừng đoạn truyện như sau:
Tranh 1 : Một cô bé rất thích chơi với chĩ con, nh không có chó nên cô bérất thích chơi với Cún con của bc hàng xóm Hàng ngày cô và chú chó nhỏ chạynhạy vui đùa với nhau rất thích thú
Tranh 2 : Cô bé đã bị ng và con chó đã đi gọi chú kia đến giúp cô bé.Tranh 3 : Bạn gái bị thương ở chân, có nhiều bạn b đến thăm bạn ấy.Tranh 4 : Chú chó cũng đến thăm bạn ấy Hai bạn vui chơi với nhau Tranh 5 : Bạn gái hết bị đau ở chân và bạn đó cùng chú chó lại tiếp tụcchơi với nhau, bác sĩ và mẹ bạn ấy rất vui mừng vì bạn ấy khỏi là nhờ Cún con
Để tiện việc nghiên cứu bài tôi thử áp dụng cho các em quan sát theotừng nhóm nhỏ nhằm giúp các yếu kém rụt rè cùng tham gia và kết quả các em
Trang 14cùng bạn trong nhóm bàn tán rất nhiều về nội dung trong tranh khi tôi cho các
em kể lại nội dung từng đoạn của câu chuyện theo nội dung tranh vẽ thì họcsinh đều kể lại một các rất tự nhiên thoải mái và điều làm tôi vui mừng là những
em rụt rè nhút nhát lúc đầu chưa dám đại diện nhóm lên kể nhưng rồi sau đó các
em đã tự tin đứng trước lớp kể lại nội dung của làm việc của nhóm Riêng đốivới một số em còn yếu lúc đầu chưa nhớ nội dung câu chuyện nhưng qua việccùng các bạn thảo luận thì học sinh có nhiều tiến bộ, lúc đầu các em còn xemsách nhưng qua vài tuần thì các em đã không phải xem nữa vì quá trình thảoluận học sinh nghe các bạn trong nhóm do đó phần nào nhớ được
Khi tôi dạy tiết kể chuyện bài Mẩu giấy vụn – một em học sinh đã lên kể
lại nội dung chuyện theo tranh 1 trong bài như sau:
Cô giáo đang giảng bài cho chúng em thì có một tờ giấy của bạn ngồi đầubàn quăng ra cửa lớp, cô giáo rất buồn nhìn tờ giấy nhưng cô vẫn cười và chỉ tờgiấy đang bay ở cửa lớp Các bạn ở dưới cũng nhìn theo tờ giấy và suy nghĩ xem
tờ giấy đó là của ai mà lại dám vất giấy trong lớp như vậy …
Dù không đúng như nội dung câu chuyện nhưng rõ ràng qua quan sáttranh các em nhận thấy như thế thì chúng ta không thể cho các em là sai được
Tư duy của các em nhìn sự việc là như thế
Vì vậy phải xác định rõ khi cho học sinh quan sát tranh và kể lại nội dungcâu chuyện thì bước đầu giúp các em biết quan sát và kể lại theo ý riêng củamình, và giáo viên phải biết cách hướng cho các em kể lại nội dung tranh theocâu chuyện đã học mà lúc đầu giáo viên đã nêu ở mục đích yêu cầu
Khi tôi thử cho các em lên kể lại câu chuyện có nhìn tranh thì hầu hết các
em chưa thể hiện được nét mặt cũng như cử chỉ điệu bộ về nội dung câu chuyện,các em còn rất e ngại không dám thể hiện, hầu hết các em kể lại như thuộc lòngkhông có cảm xúc theo nội dung Để giải quyết vấn đề này tôi thử nghiệm bằngcách bước đầu các em chưa quen nên cứ để các em kể và sau đó tôi hướng dẫncho các em thấy nếu cô kể câu chuyện đó bằng một giọng kể rất bình thườngbằng một giọng nói cứng ngắc thì các em có thấy thích thú không? Và tất cả các
em đều có nhận xét là không hay và nghe không thích Lúc bấy giờ tôi hướngdẫn các em kể câu chuyện thật tự nhiên và để thu hút được người nghe thì các
em cần có giọng kể phù hợp với diễn biến nội dung cốt truyện và thể hiện cả nétmặt vui buồn giận dữ của từng nhân vật trong câu chuyện Khi hướng dẫn việcnày các em tiếp thu rất nhanh vì các em đã được học cách đọc diễn cảm thôngqua bài tập đọc
Đối với những nhân vật khó thì tôi trực tiếp làm mẫu cho các em xem Vìvậy yêu cầu đối với giáo viên khi dạy kể chuyện thì việc đầu tiên tôi cần rèn
Trang 15luyện đó là nghệ thuật kể chuyện và cách diễn đạt câu chuyện vì có nắm thật kĩnhư thế giáo viên mới có thể truyền đạt tốt cho học sinh hiểu và thực hiện, giáoviên là người dẫn dắt cho các em nhập tâm vào câu chuyện là chính Điều cầnđạt ở đây là các em phải biết kể lại câu chuyện bằng giọng kể của mình và biếtthể hiện nội dung câu chuyện bằng hành động và điệu bộ, giọng kể phù hợp Và
đó cũng là bước đầu hình thành ở học sinh kể chuyện theo phương pháp sángtạo
Kết quả tôi thu nhận được ở học sinh là trong thời gian đầu các em chưabiết thể hiện điệu bộ nét mặt cử chỉ theo nội dung câu chuyện nhưng chỉ qua mộttuần là các em biết cách kể chuyện bằng lời nói của mình và thể hiện hành độngđiệu bộ khi kể Điều đáng ngạc nhiên là hầu hết các em rất thích kể câu chuyệntheo cách nói và cách hiểu của mình và rất thích kể kết hợp điệu bộ Vì thế, khitôi gọi học sinh lên kể thì các em giơ tay rất nhiều Các em còn lại nhìn bạn kểvới ánh mắt thích thú Tuy nhiên đối với những em còn quá yếu thì đôi lúc cònlúng túng nhưng tôi cũng nhẹ nhàng gợi ý cho các em bằng một số câu hỏi nhỏ Cũng trong thời gian này tôi rất quan tâm đến việc các em biết lắng nghebạn kể và bổ sung những lời kể thiếu hoặc chưa phù hợp Nhằm tạo cho học sinhbước đầu biết đánh giá và nhận xét bạn mình và tập cho học sinh có thói quenbiết khen bạn và học hỏi những cái hay của bạn phát hiện những cái chưa được
để bổ xung và nhất là hình thành cho các em biết kể tiếp theo lời kể của bạn Hầu hết khi các bạn trong lớp kể xong một đoạn hay toàn câu chuyện, các
em khác đều có ý kiến; khi thì khen bạn kể hay nhưng có lúc các em lại nói bạn
kể chưa đúng chỗ này chỗ khác, thời gian đầu các em còn rụt rè lắm chưa dámphát biểu nhưng qua vài tiết thử nghiệm với sự khuyến khích của tôi nên các emmạnh dạn hẳn lên Đôi lúc những lời nhận xét của các em chưa chính xác nhưngtất cả các ý kiến tôi đều ghi nhận và phân tích cho các em thấy ra được như thếnào là đúng và như thế nào là chưa đúng Đối với việc kể tiếp đoạn, tôi cho từngnhóm kể nối tiếp và sau đó cử đại diện mỗi nhóm một em kể tiếp nhau như thếtạo cho các em có tính đoàn kết và nhất là phải biết lắng nghe thì mới có thể làmtốt được Động viên những em làm tốt, khuyến khích các em làm chưa tốt đượctôi thường xuyên áp dụng trong tất cả các tiết kể chuyện
Tôi luôn áp dụng phương pháp trên trong tất cả các bài kể chuyện ngoài racòn vận dụng phương pháp thảo luận để các em cùng nhau tham gia tìm cách kểcâu chuyện Việc này các em đã quen ở lớp 1 nên chúng tôi áp dụng vào môn kểchuyện rất dễ dàng, hầu hết các em đều thảo luận rất nghiêm túc từng em cónhững ý kiến đóng góp cho nhóm Tôi thường cho đại diện nhóm lên trả lời Khi
kể chuyện bằng cách sắm vai tôi cũng cho nhóm tự phân vai nhân vật và cả
Trang 16nhóm cùng tham gia kể Qua đó hình thành ở các em tinh thần tập thể biết cáchhọc theo nhóm.
Qua nghiên cứu giảng dạy và áp dụng phương pháp giảng dạy kể chuyệntheo phương pháp sáng tạo, bước đầu còn nhiều bỡ ngỡ Học sinh chưa quen vàkhông mạnh dạn, nhất là các em rất hay ngại khi đứng trước đám đông và kểchuyện rất nhỏ không dám kể bằng ngôn ngữ của mình mà chỉ đọc câu chuyệntrong sách giáo khoa Nhưng thời gian sau khi áp dụng một số biện pháp kểchuyện bằng hình thức sáng tạo Các em có một bước chuyển biến khá rõ nét,các em diễn khá thành công và nhất là các em biết kể lại nội dung câu chuyệnbằng lời của mình, ngoài ra các em còn biết lắng nghe lời của bạn, nhận xét khibạn mình kể
4 Hình thành việc kể chuyện cá nhân:
Bằng giọng kể thật tự nhiên của mình bước đầu các em nắm được cách kểchuyện bằng lời của mình thông qua nội dung tranh vẽ và biết dùng lời củamình để kể lại Bước tiếp theo không thể thiếu ở mỗi tiết kể chuyện là khả năngthể hiện nội dung toàn câu chuyện bằng lời nói kết hợp với hành động cử chỉđiệu bộ của của mình Ở bước đầu các em đã nắm được nội dung câu chuyện, thìviệc các em kể lại toàn câu chuyện sẽ không có nhiều khó khăn lắm Để giúp các
em có khả năng tự tin đứng trước lớp kể chuyện, tôi đã thực hiện các bước sau :
Dẫn dắt học sinh đến với nội dung câu chuyện một cách nhẹ nhàngthoải mái
Đặt câu hỏi để gợi mở cho học sinh nhớ lại câu chuyện
Hướng dẫn học sinh nắm được tính cách, giọng nói điệu bộ của từngnhân vật trong câu chuyện cần kể (đặt câu hỏi để học sinh trả lời, bổ xung gópý cho các em)
Hướng dẫn để học sinh biết dùng lời nói của mình để kể và biết kết hợpđiệu bộ cử chỉ của nhân vật cho phù hợp với nội dung câu chuyện:
- Khi lên cao giọng hoặc hạ thấp giọng ở những lời kể khác nhau (câu
kể, câu hỏi, câu cảm, câu yêu cầu)
- Biết ngắt nghỉ trong lời kể (tạo sự chờ đợi, không khí yên tĩnh,…)
- Cường độ (to/ nhỏ) và tốc độ nhanh/ chậm) của lời kể
- Sắc thái tình cảm của giọng kể (vui, buồn, hờn, giận, chanh chua, độc
ác, cay nghiệt, hiền từ, tôn kính, trang trọng, châm biếm, âu yếm, dịu dàng, mệtmỏi, say sưa …)
Trang 17Tùy theo đặc điểm nội dung nghệ thuật của truyện, tùy theo tình cảm,tâm trạng, tính cách của nhân vật, người kể cần lựa chọn ngữ điệu kể phù hợp.Nếu giọng kể đều đều từ đầu đến cuối thì thật là buồn chán.
Không ngắt lời học sinh, phải tế nhị nhẹ nhàng, động viên khuyến khíchcác em
Giáo viên phải đánh giá đúng mức về kể chuyện sáng tạo là hình thành
ở học sinh giọng kể tự nhiên + điệu bộ thích hợp + câu chữ của bản thân Giáo
viên hãy giúp học sinh nắm được : NHÂN VẬT – TÌNH TIẾT CÂU CHUYỆN – CỐT TRUYỆN.
Tổ chức cho các em thi nhau kể và cho cả lớp nhận xét giọng kể củabạn Hình thức thi kể tôi thường áp dụng là cho các em kể theo tổ, nhóm.Trong quá trình các em kể tôi luôn động viên, khen thưởng các em để các em
có đủ tự tin trong câu chuyện của mình
Để đạt được những yêu cầu trên, tôi phải luôn cố gắng để các em phát huykhả năng của mình Thời gian đầu các em không biết kế hợp giọng kể cử chỉđiệu bộ Tôi nhẹ nhàng động viên các em Hướng dẫn từng bước để các em khỏi
bỡ ngỡ khi phải một mình đứng trước lớp kể Dù các em kể chưa hay nhưngtuyệt đối tôi không bao giờ chê trách các em Lời khen đúng lúc và thường làđộng lực giúp các em có tinh thần hơn
Với những em chưa kể được thì tôi dẫn dắt các em theo một hệ thống câuhỏi của câu chuyện Điều quan trọng ở đây là ngoài giọng kể, các em phải biếtcách kể nhằm thu hút người nghe vào câu chuỵên của mình Tuy nhiên ở lứatuổi này các em rất say mê môn kể chuyện nên khi đã quen và kể các em kể rấttốt, diễn đạt nội dung câu chuyện rất có hồn vì lứa tuổi này các em rất mêtruyện
Ví dụ : Trong truyện kể “NGƯỜI THẦY CŨ”, để các em nắm được từng
nhân vật trong truyện, tôi đặt một số câu hỏi gợi ý sau :
* Câu chuyện này có mấy nhân vật ?
* Các em cần thể hiện như thế nào đối với nhân vật chú bộ đội? Lời nói của chú bộ đội khi nói chuyện với thầy?
* Lời nói của thầy giáo như thế nào? và em phải thể hiện điệu bộ như thếnào khi thầy ngạc nhiên gặp học trò cũ Lời của thầy nói khi nhớ ra cậu học tròấy
* Điệu bộ của Dũng sau đó ?
Tóm lại tất cả câu hỏi tôi đặt ra để các em nắm vững tính cách lời nói củanhân vật Có như thế khi diễn đạt lại thì các em mới có thể hiện tốt và lời kể
Trang 18giọng nói phù hợp với nhân vật trong câu chuyện sẽ lôi cuốn được người nghevào câu chuyện của mình.
Cũng có những câu chuyện cần phải thể hiện nội tâm mà để thể hiệnđược các em phải hoà mình với câu chuyện
Ví dụ : Câu chuyện “SỰ TÍCH CÂY VÚ SỮA”
Đoạn cậu bé nhớ mẹ đói rét không có gì ăn và cậu quay về không tìm thấy
mẹ nữa và cậu oà khóc
Để thể hiện đựơc những đoạn khó như vậy, tôi hướng các em hoà mìnhvào nhân vật Các em ví mình như thế thì có sợ không? Cảm giác của em lúc đó
ra sao? Như vậy bạn trong câu chuyện này cũng như thế và các em cứ tưởngtượng mình như vậy thì sẽ thể hiện được nội dung câu chuyện
Thành công trong tiết kể chuyện hay không là quá trình hướng dẫn cho học
sinh trong giai đoạn này Thời gian đầu thì các em còn bỡ ngỡ nhưng chỉ saumột thời gian ngắn là các em làm rất tốt Điều này tôi thực nghiệm trong quátrình nghiên cứu đề tài Và kết quả là các em làm rất tốt Vì bản thân các em rấtthích nghe và kể chuyện nên việc giáo dục kể chuyện cho các em cũng rấtnhanh Qua đó bản tính nhút nhát ở một số em cũng không còn mà thay vào đó
là khả năng tự kể của các em rất cao Các em rất thích khi được hoà mình vàocâu chuyện để có điều kiện kể cho các bạn cùng lớp cùng nhóm cùng tổ và cùngbàn Và điều quan trọng là mỗi em ít nhất được một lần kể dù kể theo hình thứcnào Tổ chức thi kể theo nhóm là cách tốt nhất nhằm phát triển khả năng kểchuyện cho học sinh Điều đó sẽ giúp các em cố gắng hơn nữa để nâng cao lời
kể của mình Động viên khen thưởng các em để khích lệ tinh thần cho các em
Và qua việc sử dụng biện pháp trên tôi thấy các em có sự thay đổi rất lớn.Không còn rụt rè như trước nữa, giọng kể điệu bộ lời nói của các em ngày càngchuyển biến tốt hơn
5 Giúp học sinh đóng vai theo nội dung câu chuyện:
Trong quá trình giảng dạy một tiết kể chuyện, việc hướng dẫn các emđóng vai cho câu chuyện thì đó là yêu cầu cao nhất trong giờ kể chuyện.Mục đích của việc kể chuyện đóng vai là hình thành khả năng kể chuyện sángtạo cho mỗi học sinh Rèn luyện kĩ năng đối thoại, biết hoạt động tập thể, phảibiết phối hợp nhịp nhàng với nhau để hoà nhập vào từng vai mà em phụ trách.Khả năng diễn kịch của mỗi học sinh thông qua việc kể chuyện đóng vai Họcsinh biết dựng lại câu chuyện theo vai nhân vật, đóng vai nhân vật trong truyện.Biết diễn lại một số tình tiết và tính cách nhân vật thông qua vai diễn của mình.Quan trọng là mỗi giáo viên phải tự nắm thật vững nội dung câu chuyện và có