Nhưng thiết nghĩ trong bốn kỷ năng đó tôi thấy kỷ nghe là kỷ năng khó nhất trong những kỷ năng còn lại, vì nó đòi hỏi người học ngoại ngữ phải kiên trì và có quá trình luyện nghe lâu dài
Trang 1MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN KỶ NĂNG NGHE MÔN
TIẾNG ANH CHO HỌC SINH THCS
A PHẦN MỞ ĐẦU
I BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI
Trong xu thế hội nhập của toàn thế giới Tiếng Anh là phương tiện hữu hiệu nhất, là công cụ giao tiếp quan trọng, tạo điều kiện để kết nối con người với con ngườ, kết nối các quốc gia lại gần nhau hơn Vì thế mà Tiếng Anh không chỉ là một ngôn ngữ được nhiều quốc gia chọn làm ngôn ngữ chính trong giao tiếp, trong giảng dạy mà còn là ngôn ngữ được rất nhiều tầng lớp nhân dân theo học và sử dụng rộng rải Nhận thức được tầm quan trọng đó mà phòng giáo dục đào tạo, đã tạo điều kiện tổ chức nhiều hoạt động, nhiều cuộc thi của thầy và trò nhằm khuấy động phong trào học ngoại ngữ và đã có những chuyển biến rõ rệt Song hành là bộ giáo dục cũng đã thường xuyên thay đổi sánh giáo khoa và phương pháp dạy học, phương pháp giáo dục, là cuộc cách mạng trong nghành giáo dục ở giai đoạn hiện nay nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
Là giáo viên giảng dạy môn Tiếng Anh tôi luôn mong muốn học sinh của mình hiểu bài ngay trên lớp một cách nhanh nhất và chủ động nhất Đặc biệt các
em có thể vận dụng kiến thức vào trong giao tiếp thực tiễn Nhưng muốn giao tiếp tốt học sinh cần biết bốn kỷ năng cơ bản đó là: Nghe –Nói – Đọc – Viết Nhưng thiết nghĩ trong bốn kỷ năng đó tôi thấy kỷ nghe là kỷ năng khó nhất trong những kỷ năng còn lại, vì nó đòi hỏi người học ngoại ngữ phải kiên trì và
có quá trình luyện nghe lâu dài với nhiều nội dung và hình thức khác nhau, cùng với sự linh hoạt, sáng tạo của giáo viên không những trang bị kiến thức cho các
em mà còn trang bị kỷ năng sống tốt
II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sau một thời gian trực tiếp giảng dạy, bản thân tôi thấy hầu hất các em không mấy hứng thú học nghe hay những tiết có xen lẫn phần nghe vào Vì các
em chưa có phương pháp và thói quen lắng nghe hay nói chính xác hơn là các
em không nghe được gì Chính vì điều này mà bản thân tôi là một giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh, luôn không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình, cố gắng tìm tòi những cái hay, cái mới trong quá trình giảng dạy, để truyền đạt kiến thức cho học sinh hiệu quả nhất Bên cạnh đó giúp các em phát triển bốn kỷ năng cơ bản: Nghe- Nói – Đọc – Viết
Người học tiếng Anh là phải nói được, nghe được, đọc được và viết được, nhưng các em thường gặp khó khăn nhất định khi học các kỷ năng này Trong
đó kỷ năng nghe là kỷ năng mà các em gặp khó khăn nhiều nhất và củng là kỷ năng quan trọng nhất trong tất cả các kỷ năng Vì mục đích cuối cùng của việc học tiếng Anh là giao tiếp được, nhưng chúng ta không thể giao tiếp được nếu chúng ta không nghe được Tuy nhiên học sinh THCS hiện nay còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc rèn luyện kỷ năng nghe, các em thường mắc các lỗi sai cơ bản: Lỗi thứ nhất là học sinh nghe mà không biết mình đang nghe gì, vì vốn từ vựng còn quá ít nên cho dù các em có nghe 100 lần cũng không hiểu
Trang 2được Lỗi thứ hai là nghe một nội dung quá ít một lần, chẳng hạn hôm nay em luyện nghe được một câu hay một từ mới, nhưng rất nhiều ngày sau em không nghe thêm một lần nào nữa thì em sẽ quên ngay Lỗi sai thứ ba là học sinh phát
âm sai nên sẻ nghe sai Ví dụ: Khi các em biết cái tủ lạnh phát âm là “ cái tủ lạnh” thế nhưng các em đọc là “ cái hủ lạnh “ …Bên cạnh những lỗi học sinh thường mắc phải, còn có một số tiết dạy nghe nhàm chán, học sinh chủ động tránh các yêu cầu của giáo viên, số đông hoàn toàn thiếu thân thiện với bộ môn này Tại sao lại như vậy ? Có phải chăng học sinh chưa kiểm soát được điều sẽ nghe, lời nói trong băng quá nhanh, bài nghe có nhiều từ mới, phần đọc trọng
âm hay các từ nối khó
Học sinh không thường xuyên nghe sẽ không nhận ra được những điều đó Vậy làm thế nào để giúp các em mở rộng phạm vi nghe, để tiết học nghe bớt căng thẳng mà trở nên thú vị hơn Đó là điều mà nhiều giáo viên cần quan tâm
Từ những nhận định đó mà bản thân tôi thấy rằng nghe là một kỷ năng khó
và vô cùng quan trọng đối với học sinh, nó đòi hỏi phải có sự tìm tòi, sáng tạo,
có xây dựng, kết hợp mền dẻo của giáo viên trong từng kỷ năng Nhưng dù khó khăn đến đâu chúng ta không chịu khuất phục mà luôn nổ lực tìm tòi để tìm ra giải phát phù hợp nhất Vì thế mà tôi chọn đề tài “Một số phương pháp giúp học sinh phát triển kỷ năng nghe môn tiếng Anh THCS”
III ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Học sinh lớp 8,9 và các tiết dạy nghe 8, 9
IV MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trước những khó khăn khi mà học sinh chưa có phương pháp và thói quen
sử dụng ngôn ngữ trong thực hành nghe hiện nay Vậy làm thế nào để các em có phương pháp và thói quen đó ? Muốn làm được thì trước hết giáo viên phải nghiên cứu, chắt lọc và kết hợp hài hoà giữa các phương pháp và các thủ thuật, tuỳ vào đối tượng học sinh để có cách thức tổ chức một tiết dạy nghe tốt, gây hứng thú, kích thích học tập, để có tiết dạy nghe thành công Cũng qua đề tài này, tôi muốn học sinh tự rèn luyện, luyện tập để có kỷ năng, kỷ xảo nghe tiếng Anh, đưa lại cho các em một hình ảnh mới về bộ môn này Hơn nữa còn cung cấp cho các em kiến thức văn hoá sinh động, có chọn lọc, tạo tình cảm và động
cơ học tập nói chung và luyện nghe nói riêng Và cũng qua đây tôi muốn trao đổi, chia sẽ với đồng nghiệp về kỷ năng dạy nghe một cách tích cực, linh hoạt
và phù hợp nhất để khắc phục những khó khăn trong việc dạy nghe hiện nay, để tìm ra giải pháp tích cực, nâng cao chất lượng giáo dục, tạo niềm tin cho các em khi học môn tiếng Anh
V ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Khi dạy một tiết nghe, giáo viên không nên theo một khuôn mẫu mà phải biết chọn lọc, sáng tạo các phương pháp, kỷ thuật phù hợp tuỳ thuộc vào đối tượng học sinh, để trang bị cho các em những kiến thức cơ bản và giúp các em từng bước tạo thói quen trong kỷ năng học nghe Bên cạnh đó giáo viên củng phải biết lồng ghép các kỷ năng khác đặc biệt là kỷ năng nói Vì kỷ năng này hổ trợ tích cực trong phát triển kỷ năng nghe Giáo viên cần song hành hai kỷ năng
Trang 3một cách linh hoạt, phù hợp để cho học sinh biết được mục đích cuối cùng của việc học tiếng Anh là giao tiếp được Tạo môi trường ngoại ngữ trong các tiết dạy cũng như ngoài giờ, tránh gây áp lực, căng thẳng cho học sinh, giáo viên cần lồng nghép cả trò chơi hay một số hoạt động tạo nên sự sôi nỗi, thoải mái, phát huy tính tự học, khả năng hợp tác, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đem lại niền vui cho các em
B PHẦN NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Xu thế dạy tiếng Anh hiện nay là nhằm hình thành và phát triển ở học sinh những kiến thức, kỷ năng cơ bản về tiếng Anh Nếu học sinh mới có kiến thức ngữ pháp chưa trắc các em đã giao tiếp tốt Vì thế mà đòi hỏi người học phải biết được bốn kỷ năng cơ bản đó là: Nghe – Nói – Đọc – Viết để giao tiếp Vì giao tiếp là một quá trình xác lập và vận hành các mối quan hệ người với người,
là cầu nối gắn kết các mối quan hệ đó, mà muốn có mối quan hệ đó thì người học phải có kỷ năng nghe Để nắm được kỷ năng này người học thường gặp những khó khăn nhất định vì thế mà đòi hỏi phải có tính kiên trì, chịu khó luyện nghe thường xuyên
Việc học và dạy nghe môn tiếng Anh không còn mới mẻ đối với cả giáo viên và học sinh, nên không chỉ đòi hỏi người học phải chăm chỉ mà người dạy cũng không ngừng trang bị cho bản thân những kiến thức cơ bản, một hệ thống
kỷ năng kỷ xảo để giúp học sinh phát triển toàn diện Để có tiết dạy nghe thành công, đòi hỏi người dạy phải kết hợp và chọn lọc những phương pháp, kỷ thuật phù hợp tuỳ vào đối tượng học sinh, vào nội dung bài học Giáo viên đóng vai trò chủ đạo, điều khiển học sinh Bên cạnh đó yếu tố không thể thiếu đó là tạo
sự gần gủi và thân thiện đối với học sinh, lời nói rõ ràng, truyền cảm lôi cuốn, hấp dẫn học sinh thì tiết dạy mới thành công
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
1 Ưu điểm
Trường chúng tôi có đội ngũ giáo viên dày dặn kinh nghiệm trong giảng dạy cũng như trong giáo dục học sinh Mặc dù có những điều kiện khách quan
và chủ quan ảnh hưởng trực tiếp trong quá trình giảng dạy nhưng chúng tôi đã biết khắc phục khó khăn trước mắt, từng bước nâng cao chất lượng giờ dạy nghe môn tiếng Anh nhằm đáp ứng mục đích chương trình sách giáo khoa Vì vậy mà giáo viên trường chúng tôi nói chung và giáo viên dạy môn Anh văn nói riêng
đã khá linh hoạt trong việc phối hợp các phương pháp, kỷ thuật cũng như vận hành các thiết bị hiện đại như máy chiếu, băng đĩa…Chính quyền địa phương ngoài nhà trường và các đoàn thể luôn hổ trợ, quan tâm đến giáo viên
Trường có cơ sở vật chất khá khang trang, thêm vào đó năm nào trường củng phát động phong trào thi đua học tốt, dạy tốt, làm đồ dùng dạy học theo phân môn Chính điều này đã tạo cho giáo viên không ngừng tìm tòi, sáng tạo
và phát huy thế mạnh của mình mà môn tiếng Anh là một ví dụ
2 Khó khăn
Trang 4Trường đóng trên đại bàn nông thôn nên hoàn cảnh của học sinh còn gặp rất nhiều khó khăn, không có điều kiện tốt để học tập, thời gian dành cho việc học tập còn chưa nhiều Cơ hội để nghe hay tiếp cận với các thông tin đại chúng còn hạn chế, nên khi học nghe các em còn e dè, sợ sai, đồ dùng phục vụ cho dạy học còn ít Hơn nữa một số bộ phận phụ huynh còn phó mặc con em cho nhà trường, chưa thực sự quan tâm đến việc tập của con mình Chính điều này ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập của các em
III CÁC BIỆN PHÁP
Qua thực tế giảng dạy tôi thấy hầu hết học sinh thường mắc lỗi trong khi nghe Các em không hứng thú với tiết dạy nghe, hay nói cách khác học sinh không có kỷ năng hay thói quen lắng nghe Vì thế mà tôi đã khảo sát học sinh bằng cách cho học sinh nghe điền thông tin còn thiếu vào chổ trống và kết quả thu được như sau:
Lớp Tổng
số học
sinh
số học sinh đạt điểm giỏi
Số học sinh đạt điểm khá
Số học sinh đạt điểm trung bình
Số học sinh đạt điểm yếu
Số học sinh đạt điểm kém
Đây là kết quả trước khi tôi áp dụng đề tài này Tôi thiết nghĩ với kết quả như thế thì mỗi giáo viên dạy môn tiếng Anh cần quan tâm nhiều hơn nữa về kỷ năng nghe của học sinh Để cải thiện tình trạng này tôi xin đưa ra một số phương pháp giúp học sinh nghe tốt và tiến trình một tiết dạy nghe, nhằm khắc phục một phần nào khó khăn, để học sinh có thể nghe tốt hơn
1 Định nghĩa về nghe hiểu
Nghe hiểu là hiểu những gì mà người nói đã nói, người nghe phải phân biệt được các âm, hiểu được từ vựng và cấu trúc ngữ pháp, nắm được trọng âm và ý định của người nói, để nhớ lại và hiểu được nó trong ngữ cảnh của phát ngôn
Vì thế tôi thiết nghĩ rằng nghe là một kỷ năng rất phức tạp Nó không chỉ tiếp nhận âm thanh mà nó còn đòi hỏi sự phân tích và xác định thông điệp của lời nói
2 Những khó khăn trong khi nghe
Trong khi học nghe hay nghe người khác nói tiếng Anh học sinh thường gặp những khó nhăn sau:
- Không nhận ra các âm mà người Anh nói
Trang 5- Có thói quen phải nghe hiểu tất cả các từ trong câu mới hiểu được nội dung bài
- Không hiểu được khi người Anh nói nhanh một cách tự nhiên
- Cần phải nghe nhiều lần mới hiểu được
- Khó có thể nắm bắt ý chính của bài nghe
- Không tập trung trong khi nghe
3 Một số nguyên nhân dẫn đến các khó khăn trong khi nghe
3.1 Không nhận ra các âm tiếng Anh
Hầu hết học sinh không phân biệt được các từ đồng âm, đặc biệt là các từ
có cách phát âm gần giống nhau, nên dễ bị nhầm lẫn hay giữa dạng khẳng định
và phủ định, phát âm theo chuổi lời nói, sự nối âm … Học sinh sẽ không nhận ra thông tin chính cần nghe
3.2 Thói quen phải nghe tất cả các từ trong câu và không hiểu khi người Anh nói nhanh một cách tự nhiên.
Vì vốn từ vựng, ngữ pháp của các em đang còn thiếu hụt nhiều, chưa có kỷ năng nghe lướt, nghe trọng âm, nghe đoán, để nắm bắt thông tin chính của bài nghe
3.3 Nguyên nhân không nắm được ý chính.
Học sinh không phân biệt được đâu là thông tin quan trọng cần nghe, không suy luận được nội dung chính, những từ ngữ quan trọng của bài nghe Do vậy người học không nắm được ý chính khi nghe
3.4 Nguyên nhân dẫn tới không tập trung khi nghe
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới học sinh không tập trung khi nghe Có thể là do tiết học nhàm chán, không gây hứng thú cho học sinh, học sinh không thích học giờ nghe hay sức khoẻ các em không đảm bảo…
4 Những biện pháp khắc phục khó khăn để giúp học sinh nghe tốt 4.1 Học cách pháp âm để nhận ra các âm tiếng Anh
Học sinh không thể nghe tốt nếu không biết cách phát âm từ vựng, nắm được cách phát âm và trọng âm đó là chìa khoá nghe tốt nhất, nếu học sinh nghe băng hay nói chuyện với người nước ngoài Vì khi người nước ngoài nghe từ có nhiều âm tiết họ chỉ nghe trọng âm của từ Ví dụ: từ fifteen, thì họ chỉ nghe trọng âm “teen” không nghe cả hai Giáo viên phải hướng dẫn cho học sinh phân biệt được từ đồng âm, từ có phát âm gần giống nhau, thường các từ có cách phát âm gần giống nhau thì chúng có trọng âm rơi vào các âm tiết khác nhau: Ví dụ: thirteen/ thirty và độ ngắn dài của các âm khác nhau: Ví dụ: fit/ feet, ship/sheep…
/i/ and /i:/ ( hit ≠ heat )
/ a: / and / ^/ ( far ≠ cup )
/ e / and / / ( man ≠ men )
Trang 6/ u / and / u: / ( pull ≠ pool )
………
Bên cạnh đó giáo viên còn phải hướng dẫn học sinh dựa vào nghĩa của câu
Ví dụ các từ đồng âm được phát âm giống nhau gây lẫn lộn như some/sum, I/eye, son/ sun… Bởi chất giọng của học sinh nên các em lĩnh hội giọng nói tiếng Anh chứa những âm không thật giống cách phát âm của người bản xứ Điều này là một trở ngại lớn cho học sinh khi nghe người bản xứ nói
4.2 Nâng cao vốn từ vựng
Nhắc nhở học sinh chuyên cần học từ vựng để có vốn từ vựng phong phú, thông qua học theo nhóm, theo chủ đề, có thể là bằng hình ảnh…Dùng sổ tay nhỏ để nghi lại các từ hay cụm từ khó đã học và ôn lại thường xuyên Nếu học sinh giàu vốn từ vựng thì sẽ tạo điều kiện cho việc nghe và giao tiếp tiếng Anh thuận lợi hơn rất nhiều
4.3 Thường xuyên huy động vốn từ của học sinh theo chủ đề để tránh tình trạng từ vựng “chết”
Nếu những từ mà các em đã học lâu không được nhắc lại sẽ bị lãng quên và trở thành từ mới Vì thế giáo viên hãy cố gắng gợi lại kiến thức về từ, cấu trúc
để hạn chế việc này, có thể sử dụng những thủ thuật phù hợp để huy động vốn
từ trong khi dạy
4.4 Sự phản xạ
Biết nghĩa từ vựng và phát âm là hai yếu tố quan trọng nhất trong cách học nghe tiến Anh, chỉ cần thành thạo hai yếu tố này là người học có thể nghe và hiểu người nói cực kỳ chuẩn xác rồi chứ Câu trả lời là chưa đâu, mà cò thiếu sự phản xạ nữa thì khi đó mới nghe tốt Vậy Phản xạ là khi chúng ta nghe tiếng Anh quá trình bắt đầu khi nghe phát âm tiếng Anh và đoán nghĩa phải diễn ra thật nhanh chóng, thậm chí hai quá trình này tốc độ gần tương đương nhau, thì khi giao tiếp với người bản xứ ta mới có thể ghe hiểu được họ nói gì Vì thế mà giáo viên cần hướng dẫn các em hãy bắt đầu nghe tiếng Anh bằng phương pháp
“ không nghe rõ” Hãy bật chế độ luyện nghe, tập trung nghe bằng phương pháp xem phim không phụ đề, hãy bắt đầu bằng một câu nói trong phim mà không thể nghe họ nói gì, lúc này hãy bật pause lại, phụ đề song ngữ bên tay sẽ hiện lên, và ghi chép lại vào cuốn sổ tay để luyện nghe, nói tiếng Anh và học nghĩa của từ Lâu dần nó sẽ giúp các em có phản xạ nhanh trong khi nghe tiếng Anh
4.5 Nghe nắm ý chính
Đây là nghe có mục đích nghe để tìm hiểu, nghe những từ quan trọng để đoán thông tin của chủ đề cần nghe Những từ này thông thường là những từ mang trọng âm, để nhấn mạnh hoặc được nhắc lại nhiều lần trong bài nghe, tăng cường tập trung ghi nhớ lại thông tin vừa nghe Khi nghe học sinh không thể viết kịp mà có thể hướng dẫn cho học sinh sử dụng cách viết tắt: Ví dụ “=” có nghĩa là tương đương ( equal ), “Fe” là ion (sắt) Học sinh phải biết phân biệt thông tin cần nghe và thông tin khác, vì thường trước khi nghe bao giờ giáo viên cũng cho học sinh chuẩn bị 1-2 phút để đọc câu hỏi yêu cầu của bài nghe, nếu
Trang 7tận dụng được điều này học sinh có thể suy đoán thông tin cần nắm bắt về chủ
đề của bài nghe Nhờ đó mà học sinh có thể chuẩn bị trước được những vốn từ, cấu trúc ngữ pháp có liên quan, dẫn tới người nghe sẽ phân biệt được những thông tin cần nghe và thông tin còn lại
4.6 Đoán nghĩa từ mới
Không phải ai cũng nghe được 100% nội dung bài nghe nên học sinh phải đoán nghĩa bằng cách dựa vào nội dung bài hội thoại, trọng âm và nhớ lại âm thanh đó, nên hết sức tập trung khi nghe Bằng cách đoán nghĩa, tạo cho học sinh hứng thú đoán chủ đề, đoán người tham gia hội thoại…
4.7 Chọn nguồn học và nghe tiếng Anh thường xuyên
Cần hướng dẫn học sinh chọn tài liệu phù hợp với khả năng nghe hiện tại của mình, phải nghe thường xuyên, mỗi ngày có thể luyện nghe từ 30- 45 phút, tốt nhất là nghe vào buổi sáng Đầu tiên là nghe những đoạn hội thoại đơn giản, cần chú ý đến cách phát âm cũng như cách lên giọng, xuống giọng Sau đó nâng cấp độ lên dần
4.8 Cần chú trọng dạy trọng âm từ, trọng âm câu và ngữ điệu câu
Trong khi nghe người khác nói, ngữ điệu, trọng âm rất quan trọng trong biểu đạt cảm xúc, ý đồ của người nói Cùng một câu nhưng với ngữ điệu lên, hoặc trọng âm đặt vào từ khác sẽ hàm ý khác với câu có ngữ điệu xuống hoặc trọng âm tập trung vào từ khác Vì vậy giáo viên cần hướng dẫn học sinh quy tắc trọng âm của từ, cần lưu ý các em các dạng âm mạng, âm yếu, ngữ điệu lên, xuống để khi giao tiếp các em sử dụng ngữ điệu trong giọng nói một cách chính xác và hiệu quả
- Thông thường ngữ điệu xuống hay gặp trong các câu trần thuật, câu phủ định, thúc mệnh lệnh và các câu wh-questions
- Ngữ điệu lên thường gặp trong các câu hỏi dạng Yes/No questios Kết hợp ngữ điệu lên - xuống (rising – falling tune) luôn thấy trong các câu có sự lựa chọn (or) và câu liệt kê (and)
Ví dụ 1: Would you like coffe or tea?
Ví dụ 2: I ‘d like some sugar apples and milk
Ngoài ra trọng âm trong câu cũng rất quan trọng
Ví dụ: I could hardly believe my eyes
Function words content words
( từ có chức năng ) ( từ có chứa nội dung )
Từ ví dụ trên ta có thể thấy các từ có chức năng bao gồm: đại từ, trợ động
từ, mạo từ , giới từ, dại từ quan hệ…
Trang 8Từ có chứa nội dung bao gồm: Danh từ, động từ chính, tính từ, trạng từ….Thông thường các từ có chứa nội dung luôn chứa trọng âm
4.9 Nghe để suy ra những thông tin không được chỉ ra trực tiếp trong khi nghe
Giáo viên phải hướng dẫn cho học sinh cách nghe suy đoán ví dụ khi nghe
“Yesterday, after getting up and having breakfast, Mai went to the zoo” Học sinh phải hiểu được “ Mai went to the zoo in the monring”
4.10 Kết hợp nghe nhạc
Nên nghe những bản nhạc tiếng Anh có giai điệu nhanh để tăng khả năng nghe và hát theo để làm tăng độ linh hoạt cơ miệng
4.11 Nghe theo chủ đề
Nghe theo chủ đề để nắm những nội dung chính, giúp phát triển vốn từ vựng của từng chủ đề
4.12 Tạo môi trường nói tiếng Anh trong lớp
Ngay từ buổi đầu học tiếng Anh giáo viên phải tạo cho học sinh một tiết học ngoại ngữ thông qua cách chào hỏi, tự giới thiệu bản thân Thường xuyên sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy, đặc biệt khi đưa ra yêu cầu, nhận xét hay khen ngợi học sinh Tất nhiên việc sử dụng tiếng Việt không thể tránh khỏi song cần
cố gắng nói tiếng Anh càng nhiều càng tốt Yêu cầu học sinh sử dụng ngôn ngữ trong lớp như ví dụ như những câu mà học sinh có thể hỏi giáo viên:
- May I go out ?/ May I come in
- I am sorry, I don’t understand
- How do you spell that/this word?
- It this correct?
- What do we have to do?
- Pardon?
- What is past of “ play”
- How do you pronounce this word?
- Thanks/ thank you/ thak you so much
…
Hay những câu giáo viên có thể hỏi học sinh:
- Listen to me, please
- Answer my question
- Listen and repeat
- Make the question
- Come in/go out, please
- Work in pair/ in group/ individually
Trang 9- Copy into your notebook
- Well done/ good/ very good
……
Những câu đơn giản sẽ tạo cho các em thói quen và mạnh dạn khi nói tiếng Anh với bạn bè và thầy cô
4.13 Luyện nề nếp tập trung khi nghe
Giáo viên có thể cho học sinh nghe từng câu, từng đoạn sau đó yêu cầu học sinh lặp lại, tập cho học sinh có ý thức lắng nghe bạn Bên cạnh đó giáo viên thường xuyên đặt ra những câu hỏi yêu cầu các em phải sử dụng những thông tin mà bạn mình đã nói
4.14 Luyện nề nếp tập trung khi nghe
Giáo viên có thể cho học sinh nghe từng câu, từng đoạn sau đó yêu cầu học sinh lặp lại, tập cho học sinh có ý thức lắng nghe bạn Bên cạnh đó giáo viên thường xuyên đặt ra những câu hỏi yêu cầu các em phải sử dụng những thông tin mà bạn mình đã nói
4.15 Tạo không khí thân thiện
Một tiết dạy không thể thành công nếu giáo viên làm việc căng thẳng nhất
là trong tiết nghe Do đó giáo viên phải khơi được hứng thú muốn học, muốn nghe bằng những hành động hay các trò chơi phù hợp với từng nội dung bài dạy Một số trò chơi giáo viên có thể ứng dụng vào như:
“ Nghe hát đoán tên bài”
Giáo viên cho học sinh nghe một số bài hát và yêu cầu học sinh đoán xem tên bài hát là gì như khi chúng ta dạy bài Unit 8 Anh 9 tiết 51 Listen “Auld Lang Syne” giáo viên có thể áp dụng trò chơi này
“Truyền thông tin”
Giáo viên có thể gọi 5 đến 7 em lên bảng sau đó giáo viên viết một câu bất
kỳ vào đó và đưa cho học sinh số 1 nhìn và nhớ sau đó nói thầm với học sinh số
2 rồi số 2 lại nói với số người số 3 cứ như thế đến học sinh cuối cùng thì được nói to lên để học sinh số 1 kiểm tra đúng hay không?
“Tìm bạn giao tiếp”
Giáo viên chuẩn bị một số câu hỏi và câu trả lời sau đó đánh số cho câu hỏi
và các chữ cái a,b,c…cho câu trả lời ví dụ câu hỏi 1 tương ứng với câu trả lời
….Nếu cặp nào tìm nhanh nhất đội đó sẽ chiến thắng
“Ném bóng”
Giáo viên dùng một quả bóng nhỏ ném bất kỳ trong lớp, nếu trúng học sinh nào thì học sinh đó phải đặt câu bất kỳ, sau đó học sinh đó ném tiếp cho học sinh khác, nếu trúng tiếp tục đặt câu cứ như vậy
“ Survey”
Trang 10“Khảo sát” là biện pháp mang tính tích cực trong giao tiếp đối với học sinh Nếu học sinh tự đặt ra câu hỏi thì rất bổ ích theo chủ đề bài học Giáo viên yêu cầu học sinh đưa ra càng nhiều từ vựng về chủ đề bài học càng tốt, học sinh tiết hành khảo sát bạn mình bằng cách đưa ra câu hỏi có liên quan
“Role – play”
Hoạt động đóng vai là hoạt động mang tính giao tiếp có thực tiễn cao Giáo viên đưa ra tình huống bất kỳ, yêu cầu học sinh đặt các câu hỏi mang tính giao tiếp khác nhau
Tuỳ vào từng tiết dạy giáo viên có thể linh hoạt đua ra các trò chơi phù hợp nhưng không được quá lạm dụng, phải có sự kiểm soát, tránh sự ồn ào ảnh hưởng các lớp bên cạnh
Khi dạy nghe giáo viên cần tuân thủ một số nguyên tắc sau:
- Đừng căng thẳng, gò ép các em phải nghe cho đúng
- Không hỏi học sinh trong khi đang nghe
- Hãy thường xuyên động viên học sinh bằng cách khen ngợi ngắn ngọn (Good, excellent! )
- Tạo không khí thoải mái thư giãn, gần gũi trong giờ học
5 Quá trình của một tiết dạy nghe
5.1 Đối với giáo viên
Giáo viên phải nghiên cứu kỹ tiết dạy qua SGK, SGV để định ra hướng đi của tiết dạy đúng với trọng tâm bài, từ đó phân bố thời gian phù hợp cho tiết dạy Nhưng không quên bám sát chuẩn kiến thức kỷ năng:
- Giáo viên lựa chọn phương pháp và các kỷ thuật dạy nghe một cách linh hoạt phù hợp theo từng đối tượng học sinh
- Dạy một tiết nghe giáo viên phải biết lồng ghép các kỷ năng: Nghe- Nói-Đọc – Viết phù hợp đặc biệt là kỷ năng nói vì kỷ năng nghe chịu ảnh hưởng nhiều của kỷ năng nghe Nên giáo viên thường xuyên giúp các em luyện nói nhiều để nhớ từ, đó chính là phát triển kỷ năng nghe Khi nghe nếu gặp câu dài
và khó thì chỉ yêu cầu học sinh nghe hiểu và cảm nhận chứ không nghe toàn bộ
- Khẩu lệnh rõ ràng, dất khoát, đủ lớn để học sinh nghe
- Phải có sự liên kết, hay chuyển tiếp giữa các phần
- Trước khi thực hiện một tiết nghe cần chuẩn bị máy nghe tốt, cần phòng khi mất điện
- Đảm bảo an toàn khi thao tác
- Kế hoạch một giáo án phải hợp lý, khoa học và rõ ràng
- Giáo viên cần trao đổi, thảo luận với đồng nghiệp để tiết dạy thành công hơn
5.2 Đối với học sinh