Để đáp ứng được yêu cầu thực tế, mỗi giáo viên cần phải tìm cho mình một phương pháp dạy học tối ưu, phù hợp với từng đối tượng thực tế của từng học sinh để đạt kết quả cao đó mới là vấn
Trang 1SKKN Một số phương pháp rèn kỹ năng
đọc hiểu môn Tiếng Anh THCS
I Lời giới thiệu.
Ngày nay, khi Tiếng Anh đã khẳng định vai trò và tầm quan trọng trong trường học, thì việc nâng cao chất lượng dạy và học là vấn đề quan trọng hàng đầu. Chương trình thay sách được áp dụng hàng, loạt vấn đề về phương pháp dạy học Tiếng Anh lại nảy sinh. Câu hỏi đặt ra là:
Làm thế nào để học sinh có thể lĩnh hội được toàn bộ kiến thức và sử dụng nó một cách thành thạo?
Để đáp ứng được yêu cầu thực tế, mỗi giáo viên cần phải tìm cho mình một phương pháp dạy học tối ưu, phù hợp với từng đối tượng thực tế của từng học sinh để đạt kết quả cao đó mới là vấn đề, là mục đích mà mỗi giáo viên đang đứng lớp phải trăn trở, phải suy nghĩ. Vì vậy, cải tiến phương pháp
và nội dung dạy học luôn được ngành giáo dục quan tâm đúng mức. Ngành giáo dục luôn động viên khuyến khích những giáo viên có những cải tiến mới
về phương pháp dạy học, có những đề tài sáng kiến kinh nghiệm hay, thiết thực áp dụng thực tế ngay cho việc dạy hoặc là cải tiến về đồ dùng dạy học v.v.
Chúng ta đều biết rằng học Tiếng Anh đơn thuần chỉ là học một ngôn ngữ. Muốn sử dụng thành thạo ngôn ngữ đó thì người học phải rèn luyện bốn kỹ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết. Trong đó, kỹ năng đọc giữ vai trò quyết định xem người học có hiểu nội dung của bài hay không. Ngay từ năm lớp 6 học sinh đã được làm quen với bài học ngắn dễ hiểu. Khi chương trình được nâng cao, kỹ năng đọc càng được yêu cầu khắt khe hơn. Nếu giáo viên không có phương pháp
Trang 2giảng dạy tốt sẽ không truyền đạt hết nội dung của bài dạy. Hơn nữa những bài đọc ở chương trình lớp 8, 9 thường dài hơn và nhiều từ mới, nên rất khó cho học sinh khi học và giáo viên khi chuẩn bị bài trước khi dạy.
Trong chương trình sách giáo khoa cũ, kỹ năng đọc được rèn luyện đồng thời với kỹ năng nghe, nói và viết. Từ mới trong mỗi bài đọc thường ít hoặc là những chủ đề quen thuộc học sinh đã biết qua, giáo viên chỉ cần đặt câu hỏi
và yêu cầu học sinh trả lời ép buộc, gượng gạo và như vậy chất lượng học tập của các em sẽ không bao giờ cao.
Sau khi chương trình Tiếng Anh được biên soạn lại, kỹ năng đọc được rèn luyện riêng rẽ, đổi mới phương pháp trong dạy học càng cao, càng bắt buộc phải thực hiện theo. Nhiều đề tài mới lạ được đề cập đến, số lượng từ vựng cũng nhiều lên. Học sinh cảm thấy quá tải, phương pháp cũ không còn phù hợp. Chính vì vậy, trong việc này, giáo viên đóng vai trò chủ đạo dạy như thế nào để vừa đáp ứng được yêu cầu thực tế, vừa nâng cao chất lượng học tập của các em.
Nhận thấy kết quả, hiệu quả của việc dạy kỹ năng đọc Tiếng Anh ở trường THCS là rất cần thiết nên tôi đã mạnh dạn cải tiến nội dung phương pháp cho
đề tài của mình đó là: " Một số phương pháp rèn kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh THCS "
II Nội dung
1 Thực trạng.
- Đọc là một kỹ năng quan trọng, cần thiết trong việc dạy và học ngôn ngữ
ở trường THCS. Trong lớp học gắn học sinh đọc để lấy thông tin, để kiểm tra lại các dữ kiện để tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi hoặc làm sáng tỏ một
số vấn đề nào đó. Nếu không đọc được thì học sinh sẽ khó tiếp thu và ghi nhớ những dữ kiện thông tin lâu dài.
Trang 3- Trong cuộc sống hàng ngày học sinh lưu trữ những ghi nhớ quan trọng qua việc dạy chữ viết, từ việc học theo sách vở trong trường đến việc đọc những thông tin ngắn qua quảng cáo, tiếp thị hướng dẫn sử dụng thông tin máy móc. Dạy đọc có nghĩa là người dạy phải làm thế nào để đưa người học nhận ra ý nghĩa và nội dung của thông tin.
- Điều đáng mừng là người Việt Nam học Tiếng Anh thuận lợi hơn một số dân tộc khác như người Hoa, người Thái, người Ả Rập. Bởi lẽ, hệ thống chữ viết của Tiếng Việt và Tiếng Anh gần giống nhau, chỉ một số rất ít chữ cái khác nhau như W, J, Z. Tuỳ theo mục đích của bài học giáo viên có thể dạy đọc theo một vài cách khác nhau.
- Người đọc thay phiên nhau đọc to (thường áp dụng cho những lớp mới bắt đầu học hoặc cho những người nhỏ tuổi).
- Giáo viên đọc cho học sinh dò theo trong sách.
- Học sinh đọc thầm.
Ở các lớp vừa mới học Tiếng Anh, giáo viên cần cho học sinh làm quen với
sự kết hợp các chữ cái cho hệ thống chữ viết dựa vào thông tin cho sẵn để hiểu được ngữ nghĩa của từ, cụm từ, mệnh đề và câu Tiếng Anh.
- Việc dạy đọc thành thạo một câu hoặc một bài văn Tiếng Anh là một việc khó đối với nhiều giáo viên khi mà đối tượng học sinh của chúng ta không đồng đều vì từ Tiếng Anh không thể đánh vần như Tiếng Việt.
- Ngoài ra, giáo viên nên đưa ra những hoạt động đọc thường được tổ chức nhằm củng cố những hoạt động rèn luyện trước đó như các hoạt động nghe nói chẳng hạn.
- Việc dạy đọc ở trong lớp theo phương pháp cũ thường mang tính ép buộc
vì giáo viên hay ra bài tập để học sinh thực hiện, để việc dạy đọc có hiệu quả
và mang tính giao tiếp. Hơn nữa, giáo viên cần phải chuẩn bị tốt bài dạy và
áp dụng ngay vào việc thực hành, các bài học cần phải chuẩn xác về ngôn
Trang 4ngữ, phong phú và đa dạng về thể loại, có nội dung liên quan và làm phong phú thêm về kinh nghiệm sống của học sinh, gây hứng thú để việc đọc không
bị nhàm chán. Lời hướng dẫn thực hiện các bài tập đọc cần chú ý nhấn mạnh hướng dạy các kỹ thuật đọc và thảo luận mở rộng đề tài của bài đọc.
2 Các giải pháp tiến hành để giải quyết vấn đề.
Trong việc thực hành giảng dạy có thể chia làm các giai đoạn sau :
A Giai đoạn chuẩn bị <Pre/ Reading>
Trong giai đoạn này, giáo viên cần giới thiệu tổng quát về đề tài sắp đọc, dùng các sự kiện có liên quan đến kinh nghiệm sống của học sinh, đoán trước nội dung của bài đọc. Nếu bài đọc là một đoạn hội thoại, giáo viên có thể nói đến địa điểm diễn ra hội thoại, số người tham gia và nếu có thể về mối quan
hệ giữa những người thân. Nếu là một đoạn trích trong một truyện ngắn, giáo viên có thể cho một hoặc vài em học sinh điểm lại những sự kiện chính trước đó.
Trong một số sách giáo khoa thường có ít tranh ảnh kèm với bài đọc. Giáo viên nên sử dụng những tranh ảnh này để hướng sự chú ý của học sinh vào một nội dung bài đọc bằng cách giúp các em đoán trước những ý tưởng và ngôn ngữ sẽ được thể hiện trong bài.
+ Theo tôi, giáo viên chỉ cần nêu vài câu hỏi gợi mở. Trong giai đoạn này, các câu hỏi cần theo sát trình tự lí luận trong bài đọc. Các câu hỏi này thể hiện cấu trúc cơ bản của bài đọc và là phương tiện để giúp học sinh quan tâm đến chủ đề sắp được đọc, từ đó chuyển sang một bài văn một cách tự nhiên hơn.
+ Đôi khi, giáo viên có thể yêu cầu học sinh đọc lướt qua bài để có một số khái niệm, tổng quát về thông tin trong bài đọc. Bằng một số hoạt động như thế, giáo viên mới có thể gây hứng thú cho học sinh trong khi đọc và làm cho học sinh quan tâm về chủ đề sắp được học.
Trang 5tế của lớp học và trình độ học sinh. Giáo viên có thể thực hiện một hay hai hoạt động trong giai đoạn này.
Ví dụ : Tiếng Anh 8
Unit 9: A First - Aid Course - Read
+ Giáo viên: You are going to read a text about first aid. Look at the pictures (Hang the illustrative pictures on the board).
- Can you guess what happened to the objects in each picture?
- What do you call these cases in English?
- Can you give first aid instructions for each case? If not, ask your teacher
to explain it to you then have a class discussion about it.
Ví dụ : Tiếng Anh 8
Unit 10: Recycling - Read
- Giáo viên: You are going to read a text about recycling. Imagine that
there are millions of tons of rubbish eliminating our environment each day How can they damage to our lives if they aren't recycled?
- What kind of rubbish can we recycle?
- What kind of rubbish can we reuse or reduce?
* The following words may help you :
- Car tires, bottles, glass, drink cans, compost, refill, break up, melt. Use a dictionary or ask your teacher about new words.
+ Học sinh đánh dấu vào cột đúng sai, một số thông tin cho sẵn.
Read the statement and tick True or False True False
A - Nha Trang is the seaside resort.
B - Da Lat is recognised as a world Heritage Site by UNESS. …
Trang 6D - There are flights from Da Lat to Ha Noi veryday.
E - Ha Long Bay is known as the city of internal spring. … … (Tiếng Anh 8 - Unit : Traveling a round Viet Nam).
+ Hoặc một ví dụ khác nữa ở Tiếng Anh 8 -Unit 2 có một bài đọc nói về một
sự phát minh, giáo viên có thể vào đề như sau:
What do you know about Alexander-Graham Bell?
Students can answer many ways:
He is a scientist.
He is tall and thin.
He is sociable & generous.
He is from USA.
He was born in Scostland.
He invented the Telephone.
+ Teacher sums up students'questions and gives the answer.
He invented the Telephone.
+ And then teacher begins the text.
+ Học sinh đoán và điền một số từ ngữ thích hợp vào chỗ trống của một đoạn văn cho sẵn.
Ví dụ : Tiếng Anh 8
Unit 4: Our past
Little Pea 's father is….After his wife He married again. The step mother was very ….to Little Pea. She had to do chores all day. Her farther was very upset. He soon of a broken heart. In the fall, the village held its harvest The prince wanted to…his wife from the village. Little Pea didn't have new clothes.
A fairy appeared and magically changed Little Pea's rags into….As running to
Trang 7the festival She dropped her….The prince found her shoe and he wanted to her .
+ Học sinh thảo luận và cho ý kiến cá nhân về đề tài của bài đọc.
Ví dụ :
You are going to read a text about the way to learn language. Look at the pictures. How do people learn about language?
Which way is the best to learn?
+ Dự đoán nghĩa của một số từ hoặc tra nghĩa của một số từ điển.
B Giai đoạn đọc < While - Reading >:
- Trong quá trình này, hoạt động được tổ chức nhằm giúp cho học sinh rèn luyện kỹ năng đọc hiểu, bên cạnh đó một số kỹ năng học khác được kết hợp trong kỹ năng đọc hiểu.
Các kỹ năng thường dùng trong giai đoạn này là đọc tập trung và đọc mở rộng. Đọc tập trung có nghĩa là người đọc phải hiểu tất cả những gì đã đọc và
có thể trả lời các câu hỏi chi tiết về từ ngữ và ý tưởng được diễn đạt qua bài văn.
- Đọc mở rộng có nghĩa là học sinh hiểu một cách tổng quá về bài text mà không cần thiết phải hiểu từng từ hoặc từng ý việc đọc tập trung sẽ giúp cho học sinh đọc mở rộng tốt hơn. Đồng thời việc đọc mở rộng cũng sẽ giúp cho học sinh tự tin khi tiếp xúc với những tài liệu khó hơn.
- Đối với một bài đọc dài, giáo viên có thể áp dụng cách đọc mở rộng một vài đoạn và cho học sinh đọc ở một bài đọc khác. Nếu để học sinh đọc một bài văn quá dài các em sẽ mất hứng thú và cũng không đủ thời gian rèn luyện kỹ năng đọc nhanh.
- Bài đọc trong sách giáo khoa cũ thường được chuẩn bị kỹ, có chọn lọc và giới hạn về ngôn ngữ để học sinh áp dụng lối đọc tập trung. Nhưng trong các sách giáo khoa mới hình thức bài học phong phú, đa dạng và chuẩn xác. Với
Trang 8cách đọc mở rộng, học sinh sẽ cảm thấy dù trình độ ngôn ngữ của các em còn hạn chế, các em vẫn có thể hiểu một cách một cách khái quát những gì được thông tin qua ngôn ngữ được dùng trong cuộc sống.
- Ở các lớp lớn, nên hạn chế việc cho học sinh đọc lớn các bài văn vì việc đọc như thế rất khó đối với họ. Bài văn có thể có nhiều từ mà học sinh chưa biết cách phát âm, các bài hội thoại có thể đòi hỏi sự thấu hiểu các cấu trúc, ngữ điệu đặc biệt mà học sinh chưa biết. Việc đọc một bài văn không chuẩn bị trước sẽ làm cho học sinh đọc kém tự nhiên, ngập ngừng hoặc phát âm sai làm ảnh hưởng đến những học sinh khác trong khi đọc thành tiếng học sinh
sẽ tập trung nhiều vào phần phát âm hơn là phần ý nghĩa của văn bản. Do đó,
có thể học sinh đọc thành tiếng tốt nhưng lại hiểu ít hoặc không hiểu gì về điều đã đọc.
- Tôi nhận thấy, giáo viên nên đọc cả bài qua một lượt hoặc cho học sinh nghe băng sau đó giáo viên cho học sinh đọc thầm. Giáo viên sẽ giúp những
em gặp khó khăn trong khi đọc. Việc cho học sinh đọc lớn bài đọc cần có sự chuẩn bị trước về việc đọc không để mất thời gian và kém hiệu quả.
- Giáo viên cũng cần thay đổi cách đọc. Trong việc dạy đọc mở rộng,hình thức đọc thầm rất thích hợp và mang lại hiệu qủa cao. Giáo viên có thể giới hạn thời gian đọc và sau đó cho một số câu hỏi phù hợp mức độ đọc hiểu của học sinh.
- Phần lớn những bài đọc dài, tốt nhất giáo viên nên cho học sinh đọc thầm Tuy nhiên cũng cần phải nói rằng chuẩn bị bài dạy trước khi lên lớp là điều quan trọng nhất và có thể thay đổi theo một số cách như sau:
1- Đối với những lớp mới bắt đầu học, giáo viên đọc mẫu cả lớp đọc theo lặp lại từng câu.
Trang 92- Ở những lớp có trình độ thấp ngoài việc lặp lại theo giáo viên, học sinh có thể nghe băng, đọc qua một vài lần để làm quen với các giọng đọc của người bản ngữ.
3- Giáo viên đọc cả đoạn, sau đó giáo viên đọc lại cả đoạn đó.
4- Một học sinh đọc cả đoạn theo giáo viên.
Bên cạnh đó, lớp nên chia làm nhiều nhóm hai người hoặc nhiều người. Mỗi nhóm chuẩn bị một đoạn, sau đó một đại diện của một nhóm sẽ đọc một đoạn Trong trường hợp bài đọc là một đoạn hội thoại, nhóm sẽ phân vai và chuẩn
bị. Giáo viên thảo luận với những nhóm có khó khăn về phát âm (trọng âm, tiết tấu, ngữ điệu ). Sau đó một nhóm nào đấy sẽ được chọn để cả lớp theo dõi.
- Trong khi dạy đọc, giáo viên nên xen kẽ một số câu hỏi nhằm hướng dẫn học sinh đọc hiểu nội dung thông tin của bài đồng thời cũng có thể biết được chất lượng học tập của học sinh mình phụ trách. Từ đó, giáo viên cũng có thể giải thích thêm về các chi tiết còn chưa rõ. Vì vậy, nội dung các câu hỏi cần phải hướng đến sự chú ý của học sinh đến những ý tưởng chính trong bài và giúp học sinh hiểu nghĩa của bài đọc, không nên đặt các câu hỏi quá dài và quá khó để đánh đố học sinh mà nên nêu các câu hỏi ngắn gọn vì mục đích là
để giúp học sinh hiểu bài. Giáo viên cần khuyến khích và tổ chức sao cho cả lớp cùng tham gia hoạt động trả lời các câu hỏi. Sau đó hướng dẫn học sinh trả lời các câu đúng sai.
- Trong giai đoạn này, giáo viên có thể tổ chức lớp thành nhiều hoạt động theo nhóm từ 2 học sinh trở lên thảo luận câu trả lời bằng cách này tất cả mọi người trong lớp phải tham gia hoạt động trả lời. Bằng cách này, tất cả các em học sinh trong lớp phải tham gia hoạt động trả lời và hoạt động này
sẽ có cơ hội làm việc chung giúp đỡ lẫn nhau.
Trang 10được nhiều giáo viên áp dụng. Nhưng trong một lớp đông, giáo viên gặp
nhiều khó khăn trong việc kiểm soát học sinh xem liệu tất cả các em có hiểu
bài hay không.
- Hình thức viết câu trả lời sẽ giúp học sinh có nhiều thì giờ để suy nghĩ, để tổ
chức và kiểm tra, dùng từ có hiệu quả trong một lớp có đông học sinh hay
không nhưng hình thức này mất nhiều thời gian hơn. Giáo viên cần khuyến
khích học sinh viết những câu trả lời ngắn vì mục đích của bài tập này chỉ
nhằm kiểm tra mức độ hiểu bài đọc.
- Một trong số hoạt động này có thể là:
*Dạng một:
- Hỏi và trả lời.
Ví dụ : Tiếng Anh 8.
Unit 5: Study habits - Read
- Ask students to read the dialogue and then answer the following
questions.
1 Do learners learn words in the way?
2 Why do some learners write example sentences with new words?
3 What do som learners do in order to remember words better?
4 Why don’t some learners learn all the words they come across?
5 What is necessary in learning words?
6 How should you learn words?
Ví dụ : Tiếng Anh 8
Unit 6: The young pioneers club - Read
1. When did scouting begin in England?
2. What led to the Scouts Association crossing Atlantic in 1910?
