(SKKN mới NHẤT) SKKN một số kỹ năng luyện đếm cho trẻ 5 6 tuổi

Đối với môn học này người giáo viên cần phải đầu tư thời gian, công sức một cách công phu, khoa học để chuẩn bị đồ dùng cho tiết mới mong tiết học đạt được hiệu quả cao và khả năng tiếp

Một số kỹ năng luyện đếm cho trẻ 5-6 tuổi

- Lĩnh vực áp dụng:Phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 5 -6 tuổi tại

trường mầm non Hoa Lan.

+ Đã áp dụng vào trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi A.

- Mô tả bản chất của sáng kiến:

+ Nội dung của sáng kiến: “

Dạy, rèn một số kỹ năng luyện đếm cho trẻ 5-6 tuổi   để   trẻ   học   tốt   môn   toán”   Cung   cấp   cho   trẻ   những   kiến   thức   về cách nắm bắt, hình thành những kỹ năng học tập đối với môn làm quen với  biểu tượng toán sơ đẳng. Đối với môn học này người giáo viên cần phải đầu

tư thời gian, công sức một cách công phu, khoa học để chuẩn bị đồ dùng cho tiết mới mong tiết học đạt được hiệu quả cao và khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ sẽ đạt được ở mức độ cao nhất trong quá trình tham gia các hoạt động của trẻ. Xuất phát từ nhận thức của trẻ  từ trực quan sinh động, đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trưu tượng quay trở về thực tiễn. Thông qua môn học giúp trẻ nhận thức tốt hơn về thế giới xung quanh. Từ đó hình thành hệ thống hoá kiến thức một cách chính xác, khoa học. Nhật thức về toán học có liên quan mật thiết với quá trình phát triển toàn diện của trẻ, thông qua toán học sớm hình thành ở trẻ khả năng tìm tòi, quan sát, khám phá, so sánh, phân tích, tổng hợp các sự vật hiện tượng khách quan. Trên cơ sở đó bổ sung thêm vốn ngôn ngữ và góp phần tích cực vào việc phát triển trí tuệ và thể chất cho trẻ.

         Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thì chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức toán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng… Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm giúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải

được diễn ra thông qua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi, để góp phần toàn diện đối với trẻ thơ. Là người giáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và nhiệt tình chăm sóc giáo dục trẻ, tôi còn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có những sáng tạo riêng cho bộ môn toán.

Tôi thấy việc đổi mới “Giáo dục làm quen với toán” cũng đã có định hướng

đổi mới hình thức thực hiện trên cơ sở khoa học, đảm bảo tính đặc thù của hoạt động toán sơ đẳng. Với yêu cầu nâng cao kỹ thuật thực hành giúp trẻ cảm nhận toán một cách thoải mái, đồng thời tạo cho trẻ có kỹ năng kiến thức phong phú về toán.

Việc dạy cho trẻ nắm chắc các kiến thức trong hoạt động làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng, không những giúp cho trẻ học bộ môn toán sau này dễ dàng hơn mà còn giúp cho trẻ tiếp thu kiến thức của các môn học khác một cách nhanh nhẹn và chính xác hơn.

Dạy trẻ nhận biết phân biệt về biểu tượng toán là dạy trẻ cách làm quen và hình thành cho trẻ các biểu tượng toán về tập hợp, số lượng, phép đếm Trong dó yêu cầu cảu nội dung này là trẻ phải đếm được thứ tự trong phạm

vi đếm 10 và đếm theo khả năng . Nhận biết quan hệ số lượng trong phạm vi

10, nhận biết các chữ số từ 0 – 10, biết thực biện một số những phép biến đổi đơn giản như thêm bớt, tạo nhóm, chia nhóm đồ vật có số lượng trong phạm

vi 10 ra 2 phần. Đây là một trong những nội dung chính nằm trong các nội dung khác của việc dạy học cho trẻ làm quen với biểu tượng toán. Vì số lượng bài chiếm nhiều thời gian so với nội dung về các hình, các khối, định hướng không gian, phép đo, mà để dạy trẻ được những nội dung này và nắm bắt kiến thức được một cách có hệ thống và chính xác, đòi hỏi người giáo viên phải thực sự đổi mới trong phương pháp dạy trẻ theo hướng tích cực hoạt động lấy trẻ làm trung tâm. Trẻ tự mình khám phá nhận xét phán đoán về những vấn đề có liên quan đến môn học. Chính vì vậy để nâng cao chất lượng

nghiệm và viết đề tài “Một số kỹ năng luyện đếm cho trẻ 5 – 6 tuổi”.

+ Về khả năng áp dụng của sáng kiến:

Giải pháp 1: Rèn kỹ năng đếm từ trái sang phải:

a Mục đích:

Rèn kỹ năng đếm chuẩn nhất trong việc dạy trẻ đếm, việc dạy trẻ bắt đầu làm quen với phép đếm bao giờ cũng dạy trẻ đếm từ trái sang phải theo quy tắc thuận, giúp trẻ có những hiểu biết ban đầu về phép đếm trong thực tế.

b Nội dung và phương pháp

Để tiến hành dạy trẻ kỹ năng đếm từ trái sang phải giáo viên cần lựa chọn đồ dùng học tập phù hợp với chủ đề và rèn trẻ kỹ năng xếp thành một hàng ngang từ trái sang phải. Lúc đầu giáo viên là người hướng dẫn trẻ và xếp cùng trẻ sau khi trẻ đã có kỹ năng xếp thì giáo viên hỏi lại trẻ cách xếp  như thế nào và yêu cầu trẻ thao tác. Việc dạy trẻ đếm cũng vậy khi đối tượng đã được xếp thành một hàng ngang  thì giáo viên yêu cầu trẻ đếm, lúc này cô giáo là người đếm mẫu cho trẻ quan sát, cô chỉ vào từng đối tượng từ trái sang phải và khi chỉ vào đối tượng cô đếm cho trẻ quan sát và lắng nghe Đếm song cô nói kết quả đếm của mình. Tiếp theo cô cho trẻ đếm và dùng tay chỉ vào từng đối tượng khi đếm. Khi cả lớp đã thực hiện song cô gọi cá nhân trẻ đứng lên đếm và sửa sai cho trẻ.

VD: Đếm những hình tam giác:

Tổng số có 8 hình tam giác và đếm theo chiều mũi tên.

Với kỹ năng đếm này giáo viên có thể áp dụng vào trong những giờ học toán

về số lượng như tiết lập số, thêm bớt, phân chia hay có thể sử dụng vào các hoạt động và những môn học khác( Giáo viên có thể lựa chọn để rèn kỹ năng đến cho trẻ phù hợp và phát huy tính tích cực của trẻ).

Nhận xét: Việc sử dụng kỹ năng đếm này đã giúp trẻ có những hiểu biết ban

đầu về số đếm và phép đếm trong toán học và trong cuộc sống hàng ngày, nó giúp trẻ hiểu hơn về tập hợp số lượng và dặc biệt giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ thêm yêu thích toán học và thích khám phá khi được giao nhiệm vụ.

Giải pháp 2 Kỹ năng đếm từ phải sang trái:

a Mục đích:

Đây cũng là kỹ năng đếm mà giáo viên thường xuyên áp dụng vào bài dạy trẻ lập số , nó ngược với kỹ năng đếm từ trái sang phải, tuy nhiên việc lựa chọn

kỹ năng này cũng rất quan trọng trong việc dạy trẻ đếm.

Rèn kỹ năng đếm ngược lại cho trẻ từ phải sang trái.

b Nội dung và phương pháp:

Kỹ năng đếm từ phải sang trái thường được giáo viên áp dụng khi thực hiện trong bài học. Có nghĩa là khi trẻ đã lập số xếp từ trái sang phải và đếm từ trái sang phải lúc đó kỹ năng đếm thuận đã được hình thành và khi kết thúc bài học cô giáo yêu cầu trẻ cất đối tượng đi, yêu cầu trẻ cất từ phải sang trái, cất từng đối tượng và đếm chúng giống như là đếm từ trái sang phải.

Với kỹ năng đêm này giáo viên  cũng có thể áp dụng vào thực tế hàng ngày của trẻ , hay có thể lồng ghép vào các môn học khác , việc lựa chọn kỹ  năng đếm như vậy cũng không thể thiếu được trong những tiết học toán về lập số, thêm bớt nhằm cung cấp cho trẻ những   kỹ năng đếm khác nhau giúp trẻ hiểu hơn về kỹ năng đếm trong thực tế hàng ngày.

VD: Đếm những hình tam giác.

8 7 6 5 4 3 2 1

Tổng số có 8 hình tam giác và đếm theo chiều mũi tên.

 Kỹ năng đếm này giáo viên có thể áp dụng vào các tiết học toán và các môn học khác, khi sử dụng kỹ năng này trẻ rất hứng thú bởi trẻ không chỉ biết đếm từ trái sang phải mà còn biết một quy tắc nữa là cũng cùng đối tượng đó kết quả đó ta cũng có thể đếm từ phải sang trái giúp trẻ hứng thú trong bài học và cung cấp cho trẻ kỹ năng đếm để trẻ áp dụng vào thực tế khi đếm các đối tượng cụ thể.

Giải pháp 3 Kỹ năng đếm từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên.

a Mục đích:

Rèn kỹ năng đếm khi trẻ xếp đối tượng theo một hàng dọc, việc lựa chọn kỹ năng đếm này cũng là một kỹ năng đếm cơ bản trong việc cung cấp cho trẻ kỹ năng đếm trong toán học.

b Nội dung và phương pháp:

Để tiến hành dạy trẻ kỹ năng đếm từ trên xuống dưới và từ dưới lên trên giáo viên cần lựa chọn đồ dùng học tập phù hợp với chủ đề và rèn trẻ kỹ năng xếp thành một hàng dọc. Lúc đầu giáo viên là người hướng dẫn trẻ và xếp mẫu cho trẻ quan sát, sau đó yêu cầu trẻ xếp và cô thực hiện cùng trẻ. Sau khi trẻ

đã có kỹ năng xếp thì giáo viên hỏi lại trẻ cách xếp  như thế nào và yêu cầu trẻ thao tác. Việc dạy trẻ đếm cũng vậy khi đối tượng đã được xếp thành một hàng dọc giáo viên yêu cầu trẻ đếm số lượng có trong nhóm, lúc này cô giáo

là người đếm mẫu cho trẻ quan sát, cô chỉ vào từng đối tượng từ trên xuống dưới và khi đếm chỉ vào đối tượng cô đếm cho trẻ quan sát và lắng nghe. Đếm song cô nói kết quả đếm của mình. Tiếp theo cô cho trẻ đếm và dùng tay chỉ vào từng đối tượng khi đếm (Chú ý lúc này cô đếm cùng với trẻ). Khi cả lớp

đã thực hiện song cô gọi cá nhân trẻ đếm và sửa sai cho trẻ. Việc dạy trẻ đếm

từ dưới lên trên cũng tương tự như vậy nhưng khác nhau ở chỗ là trẻ chỉ vào đối tượng đứng ở cuối là xếp ở vị trí thứ nhất.

Với kỹ năng đếm như vậy giáo viên có thể áp dụng vào tiết học toán và  các môn học khác, trong các hoạt động hàng ngày của trẻ. Như vậy trẻ sẽ được cung cấp những kỹ năng đếm cơ bản về phép đếm, từ đó trẻ sẽ có những hiểu biết hơn những kiến thức mới và kỹ năng mới khi đếm các đối tượng.

VD: Đếm những hình tam giác:

  Đếm    1      3       Đếm

  từ      từ

  trên      2      2       dưới

  xuống       lên 

  dưới    3      1      trên

Việc lựa chọn kỹ năng này cũng giúp trẻ có thêm những kiến thức cơ bản về

phép đếm trong thực tế từ đó trẻ có thể vận dụng nó trong cuộc sống hàng ngày, trong những hoạt động khác nhau, nhằm phát huy tính tích cực, chủ động lĩnh hội những kiến thức mới và biết vận dụng những kỹ năng đã học của trẻ trong hoạt động hàng ngày.

Giải pháp 4 Kỹ năng đếm không theo một trật tự nhất định:

a Mục đích:

      Rèn kỹ năng này để trẻ có thể vận dụng rất nhiều trong cuộc sống hàng ngày của mình vì trong thực tế có rất nhiều những đối tượng không xếp theo một quy tắc chung như một hàng ngang hay một hàng dọc, mà chúng xếp lộn xộn ( như quả ở trên cây, hoa ở trên cành, người đi đứng, ). Vì vậy đây là kỹ năng đếm trẻ có thể vận dụng tốt trong thực tế hàng ngày.

      b Nội dung và phương pháp:

      Khi thực hiện kỹ năng đếm không theo một trật tự nhất định yêu cầu trẻ

đã có những kỹ năng đếm cơ bản như tôi đã nêu ở trên và để nâng cao kỹ năng cho trẻ và cung cấp cho trẻ những kiến thức mới về phép đếm yêu cầu giáo viên phải dạy trẻ kỹ năng đếm này giúp trẻ vận dụng vào cuộc sống hàng ngày một cách tốt nhất và có hiệu quả cao.

 Đầu tiên khi dạy trẻ bắt đầu làm quen với phép đếm này cô giáo cần chuẩn bị cho trẻ những đồ dùng cần thiết như bút, phấn, giấy đã in sẵn những hình ảnh Ban đầu cô đếm mẫu cho trẻ quan sát, cô đếm đến đâu và cầm bút ghi

số thứ tự đến đó cho đến hết đối tượng. Sau đó cô cho trẻ đếm và quan sát trẻ ghi số cho đúng theo cách đếm của mình sau đó cho trẻ kiểm tra lại xem mình

đã đếm đúng chưa. Kỹ năng đếm này cần rèn luyện liên tục để hình thành cho

trẻ trí nhớ và tư duy logic, khi trẻ đã có kỹ năng thuần thục thì không cần sử dụng bút đánh số thứ tự mà trẻ vẫn đếm được kết quả của đối tượng.

 Với kỹ năng đếm như vậy trẻ có thể vận dụng ở mọi hoạt động, trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống hàng ngày một cách nhanh chóng và chính xác, không cần sự chợ giúp của giáo viên và người lớn.

VD:  Đếm những vòng tròn.      3

       1       2       4

      5

       7

       6      8

      9

Tổng số có 9 vòng tròn Đây là kỹ năng mà trẻ có thể vận dụng vào các tiết học, các hoạt động và trong thực tế hàng ngày một cách hiệu quả nhất bởi trong cuộc sống có rất ít những đối tượng được xếp theo thứ tự nhất định chỉ khi trẻ vào các cửa hàng, siêu thị  còn trong hàng ngày các đối tượng đó nằm lộn xộn và khi trẻ được cung cấp kỹ năng đếm này trẻ có thể vận dụng nó một cách linh hoạt và có hiệu quả hơn. Từ đó kích thích sự chú ý của trẻ, khơi gợi trẻ nhu cầu khám phá thế giới xung quanh mình một cách hứng thú và sáng tạo. Giải pháp 5 Kỹ năng đếm và phân loại vận dụng, đồ dùng, đồ chơi

a Mục đích:

Dạy trẻ kỹ năng này cùng một lúc trẻ có thể làm hai việc đó là trẻ vừa đếm số lượng và vừa nhận biết, phân loại được đồ dùng, đồ chơi theo công dụng, chất liệu, cách sử dụng, màu sắc Việc dạy trẻ kỹ năng này sẽ giúp trẻ phát triển hơn về tư duy tổng hợp và phân loại, so sánh những đồ dùng, đồ chơi, những vật dụng trong thực tế.

b Nội dung và phương pháp:

Giáo viên có thể trộn lần các đồ dùng lại với nhau trong một cái hộp. Sau đó

cô gợi ý để trẻ phân loại và đếm số lượng ở mỗi loại. Làm tương tự với những

đồ vật khác như: nhóm thú ( phân thành con to – con bé, nhóm gấu bông – nhóm vịt). Dạy trẻ phân loại quần áo: Có bao nhiêu áo phông, bao nhiêu áo sơ

mi. Hướng dẫn trẻ chia làm hai nhóm chính. Như vậy trẻ đã có những kiên thức vừa phân loại và vừa đếm.

Việc sử dụng kỹ năng này giúp trẻ vận dụng vào công việc hàng ngày và phát

huy được tư duy của trẻ, trẻ sẽ sáng tạo hơn trong họa tập, vui chơi thúc đẩy khả năng toán học của trẻ 5 -6 tuổi từ đó trẻ sẽ tự tin hơn khi bước vào

trường tiểu học trong tương lai.

Giải pháp 6 Kỹ năng đếm bằng thính giác:

      a Mục đích:

Rèn kỹ năng yêu cầu sự chú ý tập chung cao của trẻ bởi đối tượng mà trẻ đếm không nhìn thấy mà chỉ sử dụng đôi tai để lằng nghe, ghi nhớ và nói kết quả đếm.

b Nội dung và phương pháp:

Dạy trẻ kỹ năng này lúc đầu giáo viên cho trẻ nghe những âm thanh chậm như vỗ tay và cho trẻ đếm xem vỗ mấy tiếng. Sau đó cô vỗ và vừa đếm cho trẻ quan sát xem trẻ có đoán đúng không. Cứ như vậy giáo viên có thể nâng dần

có kỹ năng đếm bằng tai và ghi nhớ rồi đưa ra kết quả đúng.

Việc dạy trẻ kỹ năng đếm này không chỉ phát triển tai nghe của trẻ mà còn phát triển khả năng ghi nhớ có chủ đích giúp trẻ vận dụng vào cuộc sống hàng ngày của mình một cách phong phú, sáng tạo và linh hoạt. 

Giải pháp 7 Kỹ năng sử dụng đồ dùng, đồ chơi:

Việc gây hửng thú ngay từ đầu tiết học bằng đồ dùng trực quan không những tạo được sự chú ý cho trẻ ngay từ đầu mà còn tạo cho trẻ một tâm lý thoái mái để trẻ dễ dàng tiếp thu nội dung trọng tâm của tiết học.

 Xuất phát từ đặc điểm nhận thức của trẻ 5 -6 tuổi là tư duy trực quan hình tượng. Trong quá trình dạy trẻ tôi thường kết hợp giữa vật thật, tranh ảnh với mô hình với nhau.

Đồ dùng trực quan phải đủ, đẹp, hấp dẫn, phù hợp với từng tiết học, đúng chủ điểm, trẻ phải có đồ dùng trực quan như cô để thao tác và sử dụng cùng một lúc với cô nhịp nhàng.

Thao tác cô đưa ra trực quan phải rõ ràng, lời nói  chính xác để trẻ không lúng túng khi làm theo cô.

Cô hướng dẫn trẻ sử dụng đồ dùng trực quan trong quá trình học tập phải  khoa học, đúng lúc. Các đồ dùng trực quan chuẩn bị cho trẻ theo mức độ phức tạp dần. Khi trẻ sử dụng thành thạo tôi động viên khuyến khích trẻ. Nếu trẻ còn lúng túng chưa thành thạo trẻ sẽ được hướng dẫn tỉ mỉ và sẽ được sửa luôn nếu sai sót.

Đối với đồ dùng trực quan có điểm khác biệt tôi sử dụng câu đố để đưa đồ dùng trực quan ra. Để liên kết các nội dung trong một tiết học được liên hoàn

và chuyển sang nội dung mới một cách linh hoạt, đưa đồ dùng trực quan ra

một cách hợp lý không có động tác thừa hay các câu hỏi lặp đi lặp lại nhàm chán, tôi thường sử dụng các câu truyện  sáng tạo.

VD: Có một bạn thỏ rất ngoan, hôm nay trên đường đi học bạn thỏ gặp cô và bạn thỏ đã nói thầm vào tai cô đấy! Chúng mình có muốn biết bạn thỏ nói gì không nào? ( Trẻ hào hứng nghe và rất muốn được biết điều mà Thỏ nói với

cô giáo) Bạn thỏ nhờ cô hỏi các bạn lớp mình có biết hôm nay là sinh nhật bạn nào không? Là ngày sinh nhật của bạn Nhím đấy và bạn Thỏ đã đem tặng lớp mình một giỏ quà đấy chúng mình có muốn biết quà gì không?  Với biểu tượng toán bằng câu hỏi nhẹ nhàng, hợp lý điều đó đã phát huy được tính tích cực của trẻ, khi tham gia các hoạt động.

Với việc lựa chọn và sử dụng đồ dùng trực quan hợp lý, hấp dẫn trẻ tôi đã tạo

ra các tình huống liên tục trong suốt quá trình trẻ tham gia các hoạt động “ Làm quen với biểu tượng toán” giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách chính xác, sâu sắc và bền vững.

* Bảng so sánh kết quả như sau:

Trước khi thực hiện đề tài này tôi đã xây dựng những tiết học cho giáo viên thực hiện trên lớp và bản thân đã trực tiếp dạy trên trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp 5 tuổi A, tôi thấy trẻ đã có kỹ năng đếm và đếm rất tốt từ 1 đến 30, 40, 50 có những trẻ còn đếm được đến 100. Tuy nhiên đó chỉ là đếm vẹt và kỹ năng đếm theo các cách khác nhau về một đối tượng của trẻ còn hạn chế.

Trong quá trình nghiên cứu và tìm tòi, triển khai áp dụng các kỹ năng dạy trẻ đếm tôi đã thu được kết quả khả quan trước và sau khi nghiên cứu như sau:

* Kết quả của trẻ.

+ Thái Độ: Trẻ hứng thú hoạt động chung các lớp.

       Trẻ hăng hái giơ tay phát biểu ý kiến.