(SKKN mới NHẤT) SKKN một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy học lịch sử dân tộc cho học sinh lớp 12 trung tâm GDTXDN tam đảo

Chính từ đó, tôi đã chọn chọn đề tài “Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy học lịch sử dân tộc cho học sinh lớp 12 Trung tâm GDTX&DN Tam Đảo” làm đề tài nghiên c

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Mục đích nghiên cứu 5

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 5

5 Phạm vi nghiên cứu 6

6 Phương pháp nghiên cứu 6

7 Cấu trúc của SKKN 6

NỘI DUNG 7

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 7

1.1 Cơ sở lý luận 7

1.1.1 Lý luận chung 7

1.1.2 Khái quát về chương trình lịch sử dân tộc (lịch sử Việt Nam) lớp 12- Ban cơ bản 7

1.2 Cơ sở thực tiễn 8

1.2.1.Thực tiễn dạy – học lịch sử ở trường phổ thông 8

1.2.2 Thực tiễn dạy học ở Trung tâm GDTX & DN Tam Đảo 10

Chương 2 KINH NGHIỆM SỬ DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRONG PHẦN LỊCH SỬ DÂN TỘC LỚP 12 Ở TRUNG TÂM GDTX&DN TAM ĐẢO ĐẠT HIỆU QUẢ 13

2.1 Giải pháp cũ 13

2.2 Giải pháp mới 15

2.2.1 Phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin 15

2.2.1.1 Ứng dụng công nghệ thông tin để tường thuật diễn biến một sự kiện lịch sử 16

2.2.1.2 Ứng dụng công nghệ thông tin để miêu tả một sự vật lịch sử 21

2.2.1.3 Ứng dụng công nghệ thông tin để tìm hiểu tài liệu tham khảo 22

2.2.1.4 Ứng dụng công nghệ thông tin để tìm hiểu hình ảnh lịch sử 25

2.2.2 Phương pháp thảo luận nhóm 25

2.2.3 Sử dụng yếu tố văn thơ trong dạy học lịch sử 27

2.2.3.1 Đưa vào bài giảng một đoạn thơ, đoạn văn ngắn nhằm minh họa những sự kiện đang học 27

2.2.3.2 Dùng một đoạn trích để cụ thể hoá sự kiện, nêu ra một kết luận khái quát giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn một thời kỳ, một sự kiện lịch sử 30

2.2.3.3 Sử dụng tài liệu văn học trong việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh 32

2.2.4 Sử dụng yếu tố âm nhạc trong dạy học lịch sử 33

2.3 Kết quả 34

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 35

1 Kết luận 35

2 Kiến nghị 35

TÀI LIỆU THAM KHẢO 36

DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

- HS: Học sinh

- GV: Giáo viên

- THPT: Trung học phổ thông

- GDTX: Giáo dục thường xuyên

- GDTX&DN: Giáo dục thường xuyên và dạy nghề

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tầm quan trọng của giáo dục nhân tài đối với sự hưng thịnh của đất nước

đã được dân tộc ta đặc biệt chú trọng từ thời phong kiến, nhất là dưới thời Lê

sơ (thế kỷ XV) Trên tấm bia Tiến sĩ đầu tiên dựng tại Văn Miếu Quốc TửGiám ghi lại dòng chữ: “… Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khíthịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu màthấp hèn Vì thế các bậc đế vương thánh minh không đời nào không coi việcgiáo dục nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí quốc gia làm côngviệc cần thiết…” (Tiến sĩ triều Lê, Thân Nhân Trung) Và để giáo dục mộtcon người trở thành “hiền tài” của quốc gia thì vai trò của bộ môn lịch sửcũng góp một phần đáng kể

Lịch sử là một trong những môn khoa học rất quan trọng, vì môn Lịch sửgiúp các em biết được quá trình phát triển của lịch sử loài người, nhất là biếtđược quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc ta qua bốn nghìn năm lịch sử

Đó là một quá trình lao động cần cù, sáng tạo và chiến đấu lâu dài, gian khổ, hisinh của các thế hệ người Việt Nam Qua việc học lịch sử, giúp các em hiểuđược giá trị của cuộc sống và bồi dưỡng cho các em lòng tự hào dân tộc, sự biết

ơn những người có công với nước, từ đó các em ý thức được trách nhiệm củamình đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tôi thấy học sinh coi trọng các môn

tự nhiên (Toán, Lí, Hóa) còn môn Lịch sử và các môn khoa học xã hội nóichung, hầu như chỉ học để đối phó Tình hình đó đã dẫn đến sự hiểu biết lịch sửcủa các em rất hạn chế, chất lượng bộ môn giảm sút so với nhiều năm trước.Vậy, làm thế nào để cải thiện chất lượng bộ môn? Tôi cho rằng, chỉ có cách duynhất là giáo viên phải luôn tạo được sự hứng thú cho học sinh trong mỗi giờLịch sử Trăn trở trước thực trạng đó đã nhiều năm, tôi đã học hỏi và rút ra một

học Lịch sử, làm cho môn học không trở nên nặng nề, khô khan, nhàm chán, từ

đó nâng cao dần chất lượng bộ môn Chính từ đó, tôi đã chọn chọn đề tài “Một

số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy học lịch sử dân tộc cho học sinh lớp 12 Trung tâm GDTX&DN Tam Đảo” làm đề tài nghiên cứu

của mình năm nay

2 Mục đích nghiên cứu

Nhằm góp một phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng dạy và học mônlịch sử trong trường phổ thông, đáp ứng yêu cầu của xã hội trong thời kì hộinhập, đổi mới dạy học lịch sử trở thành một yêu cầu cấp thiết góp phần thayđổi nhận thức của xã hội về vị trí cũng như tầm quan trọng của bộ môn lịch sửđối với việc giáo dục thế hệ trẻ Tuy nhiên, với việc lạm dụng những phươngtiện dạy học hiện đại một cách quá mức không những không tăng thêm hiệuquả cho bài học mà còn làm giảm sút chất lượng dạy học lịch sử Giáo viênnên kết hợp nhiều phương pháp dạy học trong một bài học sẽ làm thay đổiđược tâm lí, tạo sự bất ngờ, không làm cho học sinh bị nhàm chán

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Phải nêu được thực trạng học lịch sử của học sinh hiện nay là gì Sau đó sẽđưa ra giải pháp mới – sử dụng sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, làm việcnhóm, sử dụng tài liệu văn học, âm nhạc trong dạy và học lịch sử Qua từng bàigiảng, giáo viên sẽ đưa những mẩu chuyện, những đoạn văn thơ (đã chọn lọc)vào bài học để minh họa làm rõ, sinh động hơn nội dung truyền đạt cho học sinh

Cuối cùng ta thấy được hiệu quả khi sử dụng giải pháp mới bằng bảng sốliệu về kết quả học tập của học sinh học lịch sử có tăng lên

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

- Học sinh Trung tâm GDTX&DN Tam Đảo khối 12

- Không gian nghiên cứu: Trung tâm GDTX&DN Tam Đảo

5 Phạm vi nghiên cứu

- Soạn giảng bộ môn Lịch sử khối 12 theo chuẩn Kiến thức kỹ năng được điềuchỉnh giảm tải trong năm học 2011 – 2012

- Cụ thể là học sinh lớp 12A, 12B (năm học 2016 - 2017)

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp tổng hợp, phân tích: Tôi sử dụng phương pháp này theo hướngsưu tầm tìm đọc các tài liệu liên quan để phục vụ cho việc xây dựng cơ sở lí luậncủa đề tài

- Phương pháp thực nghiệm: Tôi tiến hành dạy lớp 12A có sử dụng tài liệu vănhọc trong quá trình giảng, lớp 12B sử dụng phương pháp dạy truyền thống, sau

đó cho làm bài kiểm tra 15 phút và bài một tiết

- Qua dữ liệu kết quả thu thập được trước và sau khi sử dụng các phương phápgây hứng thú cho học sinh để minh họa làm sinh động bài học giữa 2 lớp 12A

và 12B, để thấy được hiệu quả của việc sử dụng các phương pháp gây hứng thúcho học sinh trong dạy học lịch sử

7 Cấu trúc của SKKN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, đề tài gồm có 2 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn

Chương 2 Kinh nghiệm sử dụng một số phương pháp dạy học trong phần lịch

sử sử dân tộc lớp 12 ở Trung tâm GDTX&DN Tam Đảo

NỘI DUNG Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Lý luận chung

Môn lịch sử ở trường phổ thông nhằm giúp học sinh có được những kiếnthức cơ bản, cần thiết về lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới, góp phần hìnhthành ở học sinh thế giới quan khoa học, giáo dục lòng yêu quê hương, đấtnước, truyền thống dân tộc, cách mạng, bồi dưỡng các năng lực tư duy, hànhđộng và thái độ ứng xử đúng đắn trong cuộc sống xã hội Vì vậy phương phápdạy học môn Lịch sử rất phong phú, đa dạng, bao gồm các phương pháp hiệnđại (thảo luận nhóm, đóng vai ) và các phương pháp truyền thống (trực quan,

kể chuyện ) Để việc dạy học có hiệu quả, người giáo viên phải biết lựa chọncác phương pháp phù hợp với bài học, với đối tượng học sinh nhằm tạo chohọc sinh hứng thú học tập

Theo luật giáo dục Việt Nam, "Phương pháp giáo dục phổ thông phải pháthuy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặcđiểm từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tư duy, rèn luyện kĩ năngvận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tư tưởng tình cảm đem lại niềmvui, hứng thú học tập cho học sinh"

1.1.2 Khái quát về chương trình lịch sử dân tộc (lịch sử Việt Nam) lớp 12- Ban cơ bản

Chương trình lịch sử Việt Nam lớp 12 THPT hiện hành kéo dài từ năm

1919 – 2000 diễn ra theo một quá trình liên tục những sự kiện lớn: ĐảngCộng sản Việt Nam ra đời (3/2/1930), cách mạng tháng Tám thành công với

sự thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2/9/1945), 9 năm khángchiến chống Pháp với thắng lợi trận Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu” năm

1954, kháng chiến chống Mỹ với Đại thắng mùa Xuân năm 1975 và công

cuộc đổi mới đất nước từ năm 1986 đến nay Mỗi sự kiện là mốc đánh dấumột thời kỳ phát triển của lịch sử dân tộc.

Tiến trình lịch sử cách mạng đầy vẻ vang đó cũng luôn gắn liền với mộtthời kỳ phát triển mạnh mẽ của nền văn học cách mạng Những chiến côngLịch sử hào hùng của dân tộc chính là mảnh đất màu mỡ ươm mầm những tácphẩm bất hủ Văn học gắn liền với Lịch sử, mỗi nhà văn, nhà thơ là một chiến

sĩ hăng hái trên mặt trận văn hoá Nền văn học cách mạng đã tái hiện rõ néthình ảnh lịch sử oanh liệt của dân tộc trong thế kỷ XX

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Thực tiễn dạy – học lịch sử ở trường phổ thông

Thực tế cho thấy rằng, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội thì chiến lược giáodục và đào tạo cũng luôn được đẩy mạnh, vai trò của giáo dục ngày càng đượctăng cường, vị trí của các môn học trong nhà trường ngày càng được nâng cao,trong đó có bộ môn Lịch sử Trong vài năm gần đây, mặc dù còn những hạn chếnhất định, song chất lượng dạy học lịch sử không ngừng được nâng cao, điều đóthể hiện ở đội ngũ giáo viên và học sinh

● Về phía giáo viên

Nhìn chung đội ngũ giáo viên giảng dạy lịch sử ở trường phổ thông hiệnnay được đào tạo và bồi dưỡng một cách cơ bản, đa số họ nhận thức được vị trícủa bộ môn Lịch sử trong việc giáo dục đạo đức, hình thành thế giới quan chohọc sinh, cũng như việc nắm chắc nội dung, truyền đạt kiến thức của bộ môn Dovậy, họ rất tâm huyết và đã có những đầ u tư, chuẩn bị cho bài giảng một cáchchu đáo, tìm những phương pháp dạy học mới, ứng dụng công nghệ thông tintheo yêu cầu của từng bài học và đã có nhiều tiết “dạy tốt”

Tuy nhiên thực tiễn cho thấy, việc giáo viên sử dụng công nghệ thông tindạy học nói chung và sử dụng công nghệ thông tin dạy môn Lịch sử nói riêng rất

hạn chế, thậm chí nhiều giáo viên không quan tâm đến vấn đề này một cáchđúng mức Hầu hết, giáo viên chỉ sử dụng công nghệ thông tin vào những tiếthọc nào thật cần thiết hoặc các giờ dạy mẫu, tiết học có giáo viên dự giờ, tiết họchội giảng vào dịp 20 - 11 hàng năm Đa số giáo viên chỉ dạy những gì có trongsách giáo khoa theo lối truyền thụ một chiều, ít khi huy động được tính tích cựchọc tập của học sinh.

Một số giáo viên chưa nhận thức đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của việc ứngdụng công nghệ thông tin nói riêng và sử dụng đồ dùng trực quan nói chung đểtạo biểu tượng lịch sử cho học sinh Nhiều thầy cô chưa phát huy được tính tíchcực của học sinh thông qua sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Cuối cùng là việc không dễ dàng thay đổi được lối dạy truyền thống củamột số giáo viên lâu năm, thường xuyên dạy lịch sử theo lối “thầy đọc - tròchép” Họ cho rằng ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học lịch sử khôngmang lại hiệu quả mà còn làm cho học sinh không tập trung ghi chép bài, chỉ chú

ý quan sát những hình ảnh trình chiếu mà thôi

● Về phía học sinh:

Những năm gần đây, chất lượng và số lượng những học sinh giỏi môn Lịch

sử trong các kì thi học sinh giỏi các cấp được nâng lên một bước Tuy nhiên,thực tiễn dạy học lịch sử ở trường phổ thông những năm gần đây luôn khiến cho

dư luận xã hội và cả những người trong cuộc phải “giật mình”, bởi hàng năm, sốthí sinh tham dự các kì thi có môn Lịch sử đạt điểm dưới trung bình rất lớn Tiêubiểu là kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2009 vừa qua, trong 3 môn thikhối C thì môn Lịch sử tiếp tục ở vị trí “đội sổ”, là môn có điểm thi thấp nhất Sốthí sinh điểm thi dưới 5 chiếm tỉ lệ cao, trong đó, số bài có số điểm từ 0 - 2 điểmkhông phải là ít

Một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên là phương pháp dạyhọc lịch sử của giáo viên chưa tốt, chưa thực sự thu hút được các em Nhiều học

sinh có cách hiểu sai lệch “dạy lịch sử thật dễ, chỉ cần học thuộc sách giáo khoa

là được” Đa số học sinh chưa hiểu đúng về vai trò, vị trí của bộ môn Lịch sử.Các em vẫn có quan niệm coi môn Lịch sử là “môn học phụ” nên không tậptrung đầu tư thời gian, sức lực

Đến nay, ngành giáo dục không có văn bản nào quy định môn lịch sử làmôn phụ, nhưng trong thực tiễn, cách điều hành của không ít trường vô tình làmcho môn này trở thành môn phụ Điều đó ảnh hưởng tới việc giảng dạy của giáoviên, việc học của HS và định hướng học tập cho con cái của nhiều phụ huynh.Ngoài ra, cần phải tính đến yếu tố "đầu ra" liên quan đến môn học này, điều cóthể khiến nhiều HS e ngại Thực tế cho thấy những người làm việc ở các ngànhkhoa học xã hội - nhân văn nói chung thường có thu nhập không cao, ít cơ hộiphát triển hơn so với các ngành được cho là "thời thượng" như kinh tế, tài chính,ngân hàng Cơ hội việc làm đối với những sinh viên tốt nghiệp loại khá, giỏitrong các ngành học thuộc khối khoa học xã hội - nhân văn cũng khá chật vật…

1.2.2 Thực tiễn dạy học ở Trung tâm GDTX & DN Tam Đảo

Thuận lợi:

Giáo viên có nhiều cố gắng thay đổi phương pháp giảng dạy của mình theohướng phát huy tính tích cực của học sinh thông qua các phương pháp dạy họcnhư: sử dụng dồ dùng trực quan, phương pháp giải quyết vấn đề, miêu tả, kểchuyện, nêu đặc điểm nhân vật … Giáo viên tích cực hướng dẫn học sinh thảoluận nhóm, hỗ trợ kiến thức cho nhau, thông qua hoạt động này những học sinhyếu kém sẽ được sự hướng dẫn của giáo viên và các học sinh khá giỏi, học sinh

sẽ nắm chắc kiến thức và hiểu sâu hơn về bản chất của sự kiện, hiện tượng lịch

sử Trong quá trình giảng dạy, giáo viên kết hợp và khai thác triệt để các đồ dùng

và phương tiện dạy học như tranh ảnh, bản đồ, sơ đồ, mô hình, ứng dụng côngnghệ thông tin…

Học sinh có chú ý nghe giảng, tập trung suy nghĩ trả lời các câu hỏi giáoviên đặt ra, một số em có chuẩn bị bài mới ở nhà Học sinh tham gia tích cựctrong việc thảo luận nhóm và đã đưa hiệu quả cao trong quá trình lĩnh hội kiếnthức Học sinh yếu, kém đã và đang nắm bắt kiến thức trọng tâm cơ bản thôngqua các hoạt động như thảo luận nhóm, đọc sách giáo khoa, vấn đáp… các em

đã mạnh dạn trả lời các câu hỏi ghi nhớ các sự kiện, nhân vật, một quá trình cáchmạng trong việc chiếm lĩnh kiến thức của mình

Hạn chế:

Đặc thù của học sinh Trung tâm GDTX&DN là nhận thức của các em cònhạn chế, tư duy chậm, lười suy nghĩ Gặp phải những câu hỏi tư duy học sinhchưa trả lời được, ý thức chuẩn bị bài của một số em chưa tốt đã ảnh hưởng đếnhiệu quả giờ dạy trên lớp của giáo viên Mặt khác, vẫn còn một số ít giáo viênchưa tích cực hóa hoạt động của học sinh tạo điều kiện cho các em suy nghĩ,nắm vững kiến thức, vẫn còn sử dụng phương pháp dạy học “thầy nói, trò nghe’,

“thầy đọc, trò chép” Do đó nhiều học sinh chưa nắm kiến thức mà chỉ học thuộcmột cách máy móc, trả lời câu hỏi thì nhìn sách giáo khoa hoàn toàn Một số câuhỏi giáo viên đặt ra khó, học sinh không trả lời được nhưng lại không có câu hỏigợi ý nên nhiều khi phải trả lời thay cho học sinh Một số tiết giáo viên chỉ nêuvài câu hỏi và chỉ gọi một số học sinh khá, chưa có câu hỏi giành cho đối tượnghọc sinh yếu, kém, làm cho đối tượng này ít được chú ý và không được tham giahoạt động đều này làm cho các em tự ti về năng lực của mình, các em cảm thấychán nản và không yêu thích môn học Học sinh chưa có tinh thần học tập, một

số em vừa học vừa làm, việc tiếp thu bài chậm, đặt câu hỏi phải cụ thể, lặp lạinhiều lần Các em chưa xác định được động cơ học tập, học như thế nào? họccho ai? học để làm gì? Vì thế các em chưa phát huy hết vai trò và trách nhiệmcủa người học sinh Học sinh chưa xác định nội dung của bài học, tiếp thu bàimột cách máy móc, các em luôn có tư tưởng lịch sử là môn phụ nên không cầnthiết

Điều tra cụ thể:

Trong quá trình vừa giảng dạy vừa nghiên cứu đặc điểm tình hình học tập

bộ môn của học sinh vừa tiến hành rút kinh nghiệm qua mỗi tiết dạy.Việc điềutra được thực hiện thông qua những câu hỏi phát triển tư duy trên lớp, kiểm tra

15 phút, kiểm tra 1 tiết

Qua điều tra, đa số học sinh chỉ trả lời những câu hỏi mang tính chất trìnhbày, còn những câu hỏi giải thích tại sao, so sánh, đánh giá nhận thức thì trả lờichưa được tốt, chưa biết vận dụng và liên hệ kiến thức giữa các bài các chươngvới nhau, chưa nắm rõ các sự kiện lịch sử qua các giai đoạn hay lẫn lộn giữa sựkiện này với sự kiện khác Cụ thể:

số

SL

Chương 2 KINH NGHIỆM SỬ DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRONG PHẦN LỊCH SỬ DÂN TỘC LỚP 12 Ở TRUNG TÂM

GDTX&DN TAM ĐẢO ĐẠT HIỆU QUẢ

2.1 Giải pháp cũ

Trước đây tôi đã hướng dẫn học sinh thực hiện một số biện pháp nhằmnâng cao hiệu quả học lịch sử:

Thứ nhất, các em cần có kế hoạch học tập ngay từ đầu

Thực tế cho thấy, nhiều học sinh có tâm lí đợi biết môn thi tốt nghiệp thì mới bắtđầu học thì hiệu quả sẽ rất thấp Vì lúc này, với áp lực của 6 môn thi tốt nghiệp,các em sẽ “học gấp, học vội’’ thì khó có thể học hết chương trình, dễ nhớ nhầm,nhớ sai, dẫn tới tình trạng “râu ông nọ cắm cằm bà kia” Hơn nữa, nếu các em cóhọc hết thì cũng sẽ nhanh quên, không hiểu rõ, hiểu sâu kiến thức và sẽ không xácđịnh đúng yêu cầu của đề thi, dẫn tới lạc đề Nếu chúng ta học ngay từ đầu, vớiphương châm “mưa lâu thấm đất” thì các em sẽ trang bị đầy đủ kiến thức chomình, tự tin hơn, vững vàng hơn trong thi cử

Thứ hai, các em cần đặt ra mục tiêu học tập cho bản thân

Nếu các em đã ý thức việc học sử phải bắt đầu ngay từ đầu thì mỗi ngày, các emcần đưa ra mục tiêu là cần học bao nhiêu câu (hoặc vấn đề) Và tất nhiên các emnên thực hiện nghiêm túc điều này Các em có thể nhờ thầy cô, cha mẹ, anh chịkiểm tra hoặc bạn học cùng kiểm tra chéo

Thứ ba, trên lớp các em cần chú ý nghe giảng và ôn bài ngay sau đó

Việc chú ý nghe giảng sẽ giúp các em hiểu tường tận vấn đề hơn, nhớ kĩ và nhớlâu hơn rất nhiều Do đó, các em sẽ có hứng thú hơn và học bài nhanh thuộc hơnnhiều thay vì các em chỉ học thuộc lòng nhằm “cố nhớ” Nghe giảng giúp các

em không chỉ “biết sử” mà còn “hiểu sử” Sau mỗi bài học trên lớp, các em cần

ôn tập lại bài Từ đó học sinh có thể khắc sâu kiến thức đã học thay vì đến tiết sửhôm sau mới xem lại kiến thức đã học

Thứ tư, các em cần tích cực phát biểu trong mỗi giờ học

Các em xây dựng bài trong tiết học sẽ giúp mình và giúp các bạn trong lớp họctốt hơn Để phát biểu ý kiến của mình thì các em đã tư duy và qua việc tình bày

ý kiến của mình trước lớp học thì các em được tập diễn đạt ý kiến của mình, mỗilần nói là mỗi lần nhớ Các em cần tránh tình trạng học thụ động “thứ nhất ngồi ìthứ nhì đồng ý” Như vậy, giờ học của các em sẽ buồn tẻ, không chút hào hứnghọc tập.Và khi đã không có hứng thú thì các em thấy “ngại” và “sợ” học bài

Thứ năm, các em nên học theo đề cương, chủ đề, chủ điểm

Học theo phương pháp này các em có thể dễ dàng bao quát, hệ thống hóa kiếnthức từng bài, chương trình học Và các em sẽ tránh được tình trạng nhớ lộn xộn,lung tung… Ví dụ:

Đối với phần lịch sử thế giới hiện đại từ 1945-2000, các em cần nắm được:

+ Trật tự thế giới sau chiến tranh

+ Liên Xô và các nước Đông Âu từ 1945- 1991 và Liên Bang Nga từ 1991-2000+ Các nước Á, Phi, Mĩ la tinh từ 1945-1991

+ Các nước Mĩ, Tây Âu và Nhật Bản 1945-2000

Thứ sáu, các em nên học tập và ôn tập bằng việc “sơ đồ hóa” kiến thức

Đây là một cách học rất hiệu quả, giúp các em học nhanh, khắc sâu kiến thức

Thứ bảy, các em có thể vận dụng những “mẹo nhỏ” để dễ nhớ và nhớ lâu

Trong quá trình học bài, những số liệu, ngày tháng có thể ngẫu nhiên trùng vớinhững con số hay ngày tháng ấn tượng với các em Khi đó, sẽ tạo nên dấu ấngiúp các em nhớ lâu hơn

Ví dụ: Số đại biểu quốc hội khóa I của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thìgắn liền với con số ấn tượng của bia 333

Khi học về chiến dịch nào thì bao giờ cũng có 3 phần: Hoàn cảnh, diễn biến vàkết quả

Thứ tám, làm quen với đề thi

Thực hiện điều này, sẽ giúp các em nhận ra cấu trúc một đề thi như thế nào để

có hướng ôn tập hiệu quả Đồng thời, đây cũng là một cách ôn tập hiệu quả Vàcác em sẽ biết được khả năng học tập của mình đến đâu để có hướng điều chỉnh,

bổ sung kịp thời

Thứ chín, sử dụng tài liệu văn học trong dạy học lịch sử

Và trong các cách đó, tôi đã chọn lọc (cách sử dụng tài liệu văn học) và bổ sungthêm các cách (sử dụng sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, làm việc nhóm, sửdụng yếu tố âm nhạc) trong dạy học lịch sử, tôi thấy học sinh hứng thú với bàihọc và cũng ghi nhớ lâu hơn

2.2 Giải pháp mới

2.2.1 Phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin

Theo số liệu khoa học mà tổ chức UNESCO đã công bố: Học sinh chỉ nhớ15% thông tin khi nghe, 25% thông tin khi nhìn nhưng nếu được kết hợp giữanghe và nhìn thì thông tin thu nhận được đạt tới 65% Như vậy khi ứng dụng côngnghệ thông tin với kênh hình, kênh chữ và các ứng dụng khác sẽ giúp học sinh họctập chú ý hơn, tạo được cảm xúc, tìm tòi, nhận thức và khái quát hóa sự kiện, hiệntượng

Qua thực tế và kinh nghiệm giảng dạy của tôi, có thể khẳng định rằng:việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hỗ trợ dạy học là phương pháp đem lạihiệu quả cao Ứng dụng công nghệ thông tin vào hình thành kiến thức cho họcsinh trong dạy học lịch sử sẽ làm cho giờ học trở nên sinh động không bị khôkhan, tẻ nhạt, lôi cuốn được học sinh tham gia học tập tích cực, chủ động, tạocho các em động cơ và không khí học tập thoải mái Đây là nền tảng cho việctiếp thu kiến thức khoa học lịch sử một cách hiệu quả, qua đó giáo dục và pháttriển toàn diện học sinh và nâng cao chất lượng dạy học bộ môn Công nghệthông tin làm nhiệm vụ hỗ trợ cho các phương pháp dạy học khác, cho nên giáoviên có thể ứng dụng nó để hỗ trợ cho việc tường thuật, hoặc miêu tả các sựkiện, hiện tượng lịch sử kết hợp với lời trình bày sinh động của giáo viên Giáoviên cũng có thể chiếu một đoạn phim tài liệu hoặc tư liệu tham khảo để các emđọc và tìm hiểu Sau đây là một số phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin

2.2.1.1 Ứng dụng công nghệ thông tin để tường thuật diễn biến một sự kiện lịch

ý theo dõi

Ngày 7/10/1947, từ sáng sớm một binh đoàn dù đổ quân xuống chiếm thị xã BắcCạn và chiếm thị trấn Chợ Mới, Chợ Đồn

Cùng ngày hôm đó, một binh đoàn lính bộ từ Lạng Sơn đánh lên Cao Bằng, rồi

từ Cao Bằng, một cánh quân khác đánh xuống Bắc Cạn, tạo thành gọng kìm baovây phía đông và phía bắc Căn cứ địa Việt Bắc

Ngày 9/10/1947, một binh đoàn hỗn hợp lính bộ và lính thủy đánh bộ ngượcsông Hồng, sông Lô và sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang, Chiêm Hóa, Đài Thị(Tuyên Quang) bao vây phía tây Căn cứ địa Việt Bắc.

Tại Bắc Cạn, ngay từ đầu, quân ta đã chủ động, kịp thời phản công và tiếncông địch, tiến hành bao vây, chia cắt,

cô lập chúng, tổ chức tập kích vào

những nơi địch chiếm đóng, phục

kích trên đường từ Bắc cạn đi Chợ

Mới, Chợ Đồn Vừa chặn đánh địch,

ta vừa bí mật, khẩn trương di chuyển

các cơ quan Trung ương, Chính phủ,

công xưởng, kho tàng đến nơi an

toàn Ở hướng Đông, quân ta phục

kích chặn đánh địch trên đường số 4, cản bước tiến của chúng, tiêu biểu là trậnđánh Bản Sao - đèo Bông Lau ngày 30/10/1947 Ở hướng Tây, quân ta phụckích chặn đánh nhiều trận trên sông Lô Cuối tháng 10 - 1947, 5 tàu chiến địch

có máy bay hộ tống từ Tuyên Quang đi Đoan Hùng lọt vào trận địa phục kíchcủa ta tại Đoan Hùng Đầu tháng 11/1947, 2 tàu chiến và 1 ca nô địch đã lọt vàotrận địa phục kích của ta tại Khe Lau

Ví dụ: Dạy bài 20 - Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc, khi

tường thật diễn biến chiến dịch Điện Biên Phủ, tôi thực hiện như sau: Chiếulược đồ Chiến dịch Điện Biên Phủ

Trước khi tường thuật diễn biến đợt 1, tôi yêu cầu các em nhìn lên lược

đồ trên màn hình xem chú thích Sau đó tôi bắt đầu tường thuật, kết hợp nêu câuhỏi

Giáo viên nêu câu hỏi: Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu từ bao giờ và chia làmmấy đợt

Học sinh trả lời: Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu từ 13-3-1954 đến hết7-3-1954 và được chia làm 3 đợt

Giáo viên chiếu các địa điểm tiến công đợt 1 của ta và nêu câu hỏi: Dựa vàolược đồ em cho biết đợt 1, ta tiến công địch ở đâu ?

- Học sinh trả lời ngắn gọn, sau đó giáo viên tường thuật: Đợt 1, từ ngày

13 - 3 quân ta bắt đầu tiến công địch ở đồi Độc Lập, Bản Kéo và đồi Him Lamthuộc phân khu Bắc

- Giáo viên nêu câu hỏi: Kết quả ra sao?

- Học sinh trả lời, giáo viên thông báo thêm: Trong hai ngày ta đã tiêu diệtnhanh gọn hai cứ điểm Him Lam và Độc Lập Ngày 17 - 3, địch ở Bản Kéo phảiđầu hàng Đợt tiến công thứ nhất chỉ diễn ra 5 ngày, ta đã diệt hơn 2000 tênđịch, hạ 12 máy bay, bao vây phân khu Trung tâm và uy hiếp trực tiếp sân bayMường Thanh Tên Pi-rốt chỉ huy pháo binh địch ở Điên Biên Phủ choáng vángdùng lựu đạn tự tử

- Giáo viên chiếu tiếp các địa điểm tiến công đợt 2 của ta và nêu câu hỏi:Dựa vào lược đồ em cho biết đợt 2, ta tiến công địch ở đâu?

- Học sinh trả lời ngắn gọn, sau đó giáo viên tường thuật: Đợt 2, từ chiềungày 30 - 3 ta tiến công tiêu diệt các căn cứ phía đông phân khu Trung tâm.Cuộc đánh chiếm đồi A1 và C1 diễn ra suốt 4 ngày đêm, hai bên giành giật nhautừng thước đất Cuối cùng mỗi bên chiếm giữ một nửa điểm cao Sự tổn thất củahai bên đều nặng nề Ở trận địa cánh đồng Mường Thanh, việc tiến quân của tarất khó khăn vì hỏa lực của địch rất mạnh Ta chủ trương xây dựng một hệ thốnghầm hào, mới tiến công được Các đơn vị bộ đội sôi nổi thi đua xây dựng trậnđịa Hào trục, hào nhánh đan nhau ngang dọc dài tới hàng trăm km, dính liền vớihàng vạn chiếc hầm Với hệ thống chiến hào ngang dọc đã giúp ta đỡ thươngvong, cắt lìa phân khu Nam với phân khu trung tâm, cắt đôi sân bay

Mường Thanh Cuối tháng 4, ta đã bao vây ép chặt trận địa địch, mỗi chiều chỉcòn hơn 1km

- Giáo viên chiếu tiếp các địa điểm tiến công đợt 3 của ta và nêu câu hỏi:Dựa vào lược đồ em cho biết đợt 3, ta tiến công địch ở đâu ?