Nhằm tìm ra một số biện pháp, hình thức để rèn luyện nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ một cách nhẹ nhàng, trẻ được thoải mái, tự nhiên hoạt động không gò bó để việc rèn luyện nề nếp thói
Trang 1Một số hình thức rèn nề nếp cho trẻ 24 - 36 tháng
1 PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài:
Trong một lớp học cú bao nhiờu trẻ thỡ cú bấy nhiờu sự khỏc biệt cỏ nhõn Những sự khỏc biệt này bao gồm cả về thể chất, nóng lực, trớ lực, xu hýớng, hứng thỳ Và tất cả cỏc trẻ đều cú quyền đũi hỏi đýợc quan tõm đỏp ứng nhu cầu của bản thõn
Bờn cạnh đú cỏc nhà giỏo dục cũng thấy rằng về bản chất, phạm vi nóng lực tiềm tàng của trẻ rộng hừn rất nhiều so với những gỡ chỳng thể hiện ở lớp.
Và để cú thể làm bộc lộ nóng lực tiềm ẩn này, trẻ cần cú một mụi trýờng học tập cho phộp chỳng đýợc học tập mọi lỳc, mọi nừi, học theo nhiều cỏch khỏc nhau éể nuụi dýỡng trớ thụng minh là chóm súc bảo vệ và kớch thớch trẻ trong quỏ trỡnh sinh trýởng Nhiều nhà nghiờn cứu đó chỉ ra rằng trẻ cú kinh nghiệm học từ những ngày đầu tiờn của cuộc đời Vỡ vậy sự nuụi dýỡng trớ lực của trẻ cú thể bắt đầu ngay sau khi trẻ sinh ra éú là một quỏ trỡnh lõu dài đũi hỏi rất nhiều sự õu yếm, kiờn trỡ, hiểu biết về chóm súc và dạy bảo của cha mẹ, ụng bà và cụ giỏo Khi trẻ đến lớp, mỗi trẻ là một cừ thể duy nhất,
do đú trẻ sẽ hành động trong một mụi trýờng theo cỏch của mỡnh Chớnh vỡ vậy cụ giỏo cần tạo cho trẻ cú một tõm thế tốt khi đến lớp, một khụng khớ tỡnh cảm yờu thýừng, tụn trọng trẻ éiều này giỳp trẻ nghe lời cụ và phỏt triển khả nóng bẩm sinh sẵn cú của mỡnh
Trẻ chỉ cú thể phỏt triển, khoẻ mạnh, thụng minh cú nề nếp, khi đýợc sống trong mụi trýờng thật sự yờu thýừng chóm súc và chỳ ý khuyến khắch giúp đỡ của ngýời lớn éỳng vậy, trong những nóm qua ngành giỏo đó cú những biện phỏp chỉ đạo cú hiệu quả tuyờn truyền và giỏo dục tại cỏc trýờng Mầm non Bờn cạnh đú việc dạy cho trẻ cú những thúi quen nề nếp trong mọi hoạt động
là một việc làm vụ cựng quan trọng trong việc nuụi dạy giỏo dục trẻ ở trýờng Mần non Thụng qua việc làm này đó gúp phần giỳp trẻ cú một thúi quen tốt
Trang 2về nề nếp, trong sinh hoạt, đồng thời giỳp trẻ phỏt triển, củng cố những tố chất vận động, sự khộo lộo, tớnh kiờn trỡ, kỷ luậtẦ do đú gúp phần quan trọng trong việc hỡnh thành nhõn cỏch mới cho trẻ Nếu trẻ cú một thúi quen
nề nếp không tốt thì ảnh hưởng rất nhiều đến các hoạt động của trẻ Vì vậy cô giáo cần bồi dưỡng thúi quen nề nếp tốt cho trẻ từ nhỏ Chớnh vỡ vậy tụi chọn đề tài ỘMột số hình thức rèn nề nếp cho trẻ 24 - 36 tháng"Ợ làm sáng kiến cải tiến kỹ thuật năm học 2012-2013.
1.2 Điểm mới của đề tài.
Nhằm tìm ra một số biện pháp, hình thức để rèn luyện nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ một cách nhẹ nhàng, trẻ được thoải mái, tự nhiên hoạt động không gò bó để việc rèn luyện nề nếp thói quen cho trẻ đạt được kết quả tốt nhất.
- Đối tượng: Trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng ( Do lớp tôi phụ trách )
- Trường: Mầm Non Lộc Thủy
- Chương trình: Giáo dục mầm non mới.
Trẻ 24 - 36 tháng tuổi là giai đoạn khởi điểm của việc hỡnh thành và phỏt triển nhân cách của con người, các mặt phát triển hoà quyện vào nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, không tách bạch rừ nột Giai đoạn này cơ thể trẻ hoàn toàn cũn non nớt, rất nhạy cảm với tác động bên ngoài, đồng thời cũng là lúc trẻ phát triển rất nhanh về mọi mặt, trẻ rất dễ tổn thương về mặt tõm lý, nhu cầu
về cảm giác an toàn rất lớn Do đó, muốn rèn luyện nề nếp thói quen cho trẻ thỡ ngay từ những ngày đầu trẻ mới vào lớp cô giáo phải làm sao để trẻ cảm nhận được nguồn hạnh phúc, thấy mỡnh được chấp nhận, được yêu mến, cảm giác được an toàn và là thành viên trong cộng đồng mà trẻ đang hoà nhập Bên cạnh đó, quan hệ của cô giáo đối với trẻ phải giàu cảm xúc thân thiết, yêu thương như quan hệ mẹ - con, là người thay mẹ dạy trẻ Vậy hoạt động lao động Sư phạm của cô giáo Mầm non đũi hỏi phải rất linh hoạt có sự sáng tạo, nhạy bén, kịp thời để phát hiện và đáp ứng những nhu cầu phát
Trang 3triển của trẻ Hoạt động lao động Sư phạm của cô giáo Mầm non có định hướng, có mục đích để tác động giáo dục vào sự phát triển của trẻ Tác động
sư phạm của cô giáo phải luôn luôn thay đổi, phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ có cảm tỡnh, cú hứng thỳ Vỡ thế, nghệ thuật của cô thể hiện ở chỗ biết hoà nhập vào thế giới trẻ, biết quờn mỡnh là người lớn để trở thành người bạn thực sự của trẻ Biết tôn trọng và đồng cảm với trẻ, tạo nên không khí cởi mở, lôi cuốn, thu hút trẻ như thế trẻ dễ nghe theo sự hướng dẫn của
cô, biết vâng lời cô giáo một cách tự nguyện, thoải mái và vui vẻ Từ đó, giúp trẻ có được những hiểu biết nhất định, tạo cho trẻ có đầy đủ điều kiện về thể lực và kiến thức Đồng thời, hỡnh thành và phỏt triển nhân cách tốt nhất cho trẻ, tạo tiền đề cho trẻ vững vàng, tự tin hơn
Muốn thực hiện những mục tiờu trờn thỡ vấn đề rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ Mầm non phải được chú trọng thường xuyên, liên tục và không ngừng được đổi mới Vỡ vậy, đội ngũ giáo viên phải thường xuyên bồi dưỡng, nõng cao trỡnh độ Chuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên được tiếp thu đầy đủ các chuyên đề, tiếp cận với cái mới một cách kịp thời để thực hiện việc chăm sóc-giáo dục trẻ, đặc biệt là rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ đạt kết quả cao Nếu cứ thực hiện theo phương pháp cũ mà trước kia đó thực hiện thỡ sẽ không đưa lại hiệu quả cao như mong đợi, tính chủ động tích cực sẽ không phát huy được khả năng sáng tạo của trẻ, đồng thời kết quả về mặt trí tuệ sẽ thấp, nó sẽ phát triển một cách thụ động.Vỡ vậy, chỉ có Đổi mới hỡnh thức tổ chức cho trẻ thỡ mới tạo ra được môi trường hoạt động tốt và tạo ra những
cơ hội tốt nhất cho trẻ phát huy khả năng chủ động, sáng tạo một cách triệt
để Trẻ mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng, đặc biệt là trẻ 24 - 36 tháng tuổi, nếu cô tạo điều kiện cho trẻ được trói nghiệm dưới nhiều hỡnh thức, thông qua mọi hoạt động hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi thỡ việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ sẽ được thuần thục hơn, kết quả sẽ đạt cao hơn.
Trang 4III Mục đích, đối tượng phạm vi nghiên cứu Cơ sở thực tiễn:
1- Mục đích.
Nhằm tìm ra một số biện pháp, hình thức để rèn luyện nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ một cách nhẹ nhàng, trẻ được thoải mái, tự nhiên hoạt động không gò bó để việc rèn luyện nề nếp thói quen cho trẻ đạt được kết quả tốt nhất
2- Đối tượng phạm vi nghiên cứu.
- Đối tượng: Trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng ( Do lớp tôi phụ trách )
- Trường: Mầm Non Lộc Thủy
- Chương trình: Giáo dục mầm non mới trẻ 24 - 36 tháng
IV Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu.
1- Nhiệm vụ.
Với vai trò là một giáo viên Mầm Non tôi luôn thực hiện nghiêm túc chế
độ sinh hoạt "Một ngày của bé", quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ theo đúng kế hoạch, không bớt xén chương trình Do vậy nhiệm vụ chính của tôi là làm sao tìm ra hình thức rèn luyện nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ phù hợp nhất và
sử dụng hình thức một cách tốt nhất để đem đến cho trẻ niềm vui và sự hứng thú thông qua các hoạt động, tạo cho trẻ niềm tin, sự ấm áp khi ở bên cô giáo, bên bạn
2- Phương pháp nghiên cứu.
- Thường xuyên nghiên cứu tài liệu, tạp chí giáo dục mầm non
- Tham gia các buổi thao giảng, thực hiện dạy và dự giờ để trao đổi kinh nghiệm và học hỏi đồng nghiệp.
- Tuyên truyền để phụ huynh thấy được sự quan trọng của việc rèn luyện nề nếp, thói quen ban đầu cho trẻ lứa tuổi 24 - 36 tháng
- Trong quá trình thực hiện tôi luôn luôn lựa chọn phương pháp hình thức
tổ chức phù hợp với điều kiện của lớp, và nhận thức của trẻ và đặc biệt phải phù hợp với tâm lý của từng trẻ
Trang 5B THỰC TRẠNG
I Đặc điểm tỡnh hỡnh của lớp:
+Tổng số trẻ: 20 cháu: Trong đó: 17 trẻ nam và 5 trẻ nữ
+Dân tộc: Kinh
Để biết được nề nếp, thói quen ban đầu của trẻ, vào đầu năm học tôi đó tiến hành khảo sát kết quả cụ thể như sau:
Bảng khảo sát kết quả đầu năm về nề nếp, thói quen ban đầu cho trẻ
Tổng số trẻ Thói
quen nề nếp đi học đều Thói
quen nề nếp chào hỏi Thói
quen cất đồ dùng đồ chơi Thói
quen nề nếp - giờ ăn
Thói quen nề nếp - giờ ngủ Thói
quen nề nếp - giờ vui chơi Thói
quen nề nếp học
tập Thói quen nề nếp vệ sinh
20 10/22 14/22 5/22 12/22 4/22 5/22 7/22
6/22
Với kết quả như trên tôi đã mạnh dạn đi sâu vào tìm hiểu và thực hiện một số hình thức rèn luyện nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ 18-24 tháng.Trong quá trình thực hiện tôi nhận thấy những thuận lợi và khó khăn như sau
1- Thuận lợi:
Trang 6- Bản thân tôi luôn được sự quan tâm của cán bộ Chuyên môn phòng giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường, sự lãnh đạo của địa phương và bạn bè đồng nghiệp
- Do trường ở trung tâm nên việc cập nhật thông tin nhanh, với những thông tin đổi mới qua các lớp tập huấn các chuyên đề trong năm học
- Đa số phụ huynh nhiệt tình với lớp, quan tâm đến trẻ, đưa đón trẻ đúng giờ, đóng góp các khoản đúng quy định.
- Bản thân tham gia đầy đủ các chuyên đề về đổi mới của ngành học mầm non, trong đó có chuyên đề lễ giáo, chuyên đề vệ sinh dinh dưỡng
2- Khó khăn:
Ngoài những thuận lợi tôi đã nêu trên trong quá trình thực hiện, bản thân tôi gặp không ít khó khăn nhất định.
- Với đặc điểm sinh lý của lứa tuổi ở giai đoạn phát triển lời nói đang phát triển do đó khả năng giao tiếp về ngôn ngữ của trẻ gặp rất nhiều khó khăn Trẻ đang sống trong môi trường gia đình, được ông bà, bố mẹ yêu thương chăm sóc Khi đến trường là nơi hoàn toàn mới mẻ xa lạ với trẻ, do đó trẻ chưa quen với nề nếp, thói quen của lớp, tính dụt dè, nhút nhát, cá tính còn nhiều ở trẻ.
- Một số phụ huynh nhận thức chưa đồng đều cho là lứa tuổi bé việc rèn nề nếp cho trẻ chưa quan trọng.
Để đi vào thực hiện việc rèn luyện thói quen nề nếp cho trẻ từ những thuận lợi và khó khăn đã nêu, dựa trên cơ sở thực tế bản thân tôi đã đề ra một số biện pháp:
II Biện pháp thực hiện:
1 Nghiên cứu tham khảo, tự bồi dưỡng nõng cao trỡnh độ Chuyên môn và khả năng nắm bắt về việc rèn luyện nề nếp , thói quen cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi.
Trang 7Muốn đưa chất lượng về việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ đạt hiệu quả cao Xuất phát từ tình hình thực tế, dựa vào đặc điểm sinh lý của trẻ tôi đã đi sâu nghiên cứu, tìm tòi, tham khảo những tài liệu có nội dung về đề tài, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, của bản thân, nhận thức đúng đắn, hiểu được tầm quan trọng của vấn đề, nắm vững tình hình cụ thể của lớp Xác định rõ những khó khăn và điều kiện thuận lợi của nhà trường, của lớp, của bản thân Từ đó tìm ra biện pháp thực hiện hữu hiệu nhất.
- Bản thân luôn học tập và nghiên cứu các văn bản, Chỉ thị, Nghị quyết và
“Quy chế nuôi dạy trẻ” của cấp trên đề ra để có kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ được tốt hơn.
- Luôn tham gia các buổi tập huấn chuyờn mụn do Phũng, Cụm liên trường
và nhà trường tổ chức.
- Thường xuyờn tỡm tũi sỏch bỏo, nghiờn cứu và tỡm hiểu thêm về tầm quan trọng của việc đưa trẻ vào nề nếp, thói quen trong học tập, trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
- Tham gia tốt các đợt thao giảng, dự giờ bạn đồng nghiệp để học hỏi thêm kinh nghiệm về việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho bản thân.
- Thường xuyên rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ phù hợp, đúng quy trỡnh của độ tuổi 24 - 36 tháng.
2 Phân nhóm đặc điểm tõm sinh lý của trẻ để có biện pháp thích hợp.
Bên cạnh việc thực hiện chương trỡnh chăm sóc - giáo dục trẻ là vấn đề trọng tõm thỡ cụ giỏo cần tiến hành tổ chức để đưa các cháu đi vào nề nếp thói quen ở mọi lúc, mọi nơi Vỡ thế, mọi hoạt động trong ngày của trẻ tôi đều phải nghiên cứu, lập ra chương trỡnh kế hoạch bồi dưỡng đối tượng theo sự phân nhóm và sắp xếp chỗ ngồi cho từng cháu một cách hợp lý:
- Trẻ hiếu động cá biệt ngồi cạnh cô giáo để dễ quan sát.
- Trẻ nhút nhát, chậm chạp ngồi cạnh trẻ mạnh dạn và nhanh nhẹn.
- Trẻ khá ngồi cạnh trẻ trung bỡnh
Trang 8- Trẻ hay nói chuyện ngồi cạnh trẻ ngoan.
Cô động viên khích lệ kịp thời sự tiến bộ đối với những trẻ hiếu động, cá biệt khi thấy trẻ ngoan hơn.
3 Tăng cường làm và sưu tầm nhiều Đồ chơi đẹp có tính sáng tạo.
Trẻ Mầm non nói chung và trẻ 24 - 36 tháng tuổi nói riêng đến lớp trẻ được hoạt động dưới nhiều hỡnh thức: “Học mà chơi, chơi mà học”, học ở mọi lúc mọi nơi Vỡ vậy, muốn nâng cao chất lượng của việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ thỡ bản thân tôi không ngừng sưu tầm những nguyên vật liệu sẵn có để làm Đồ dùng, Đồ chơi đảm bảo tính thẩm mĩ, sáng tạo hấp dẫn, đảm bảo tính an toàn cho trẻ sử dụng hợp lí, phù hợp với nội dung, với độ tuổi Đồ dùng, đồ chơi sắp xếp gọn gàng, vừa tầm với trẻ dễ thu hút trẻ vào hoạt động một cách thoải mái và vui vẽ.
Ví dụ: Cháu mới nhập lớp đang cũn khúc vỡ nhớ Bố, Mẹ, nhớ người thân tôi
có thể bế cháu đến các góc chơi cho trẻ xem tranh vẽ cảnh: Cô và các bạn đang xếp nhà cho Búp Bê Để trẻ tập trung vào xem tranh mà quên đi nỗi nhớ nhà thỡ tụi cú thể đàm thoại với trẻ, chỉ vào hỡnh ảnh và hỏi trẻ: “Tranh vẽ
về ai đây? Cũn đây là ai? Cô giáo và các bạn đang làm gỡ? Con thấy các bạn chơi có vui không? Bây giờ, cô và con cùng chơi xếp nhà cho em Búp Bê nhé!”
Từ việc chú trọng đến đồ dùng, đồ chơi trang bị cho trẻ hoạt động trong ngày giúp trẻ hứng thú hơn tăng phần tích cực, tạo cho trẻ có giờ hoạt động sinh động hơn và hứng thú hơn Đây cũng là yếu tố góp phần quyết định chất lượng và khả năng tham gia hoạt động của trẻ đạt kết quả cao hơn.
4 Động viên khuyến khích trẻ và nêu gương tốt thông qua các hoạt động trong ngày.
Động viên, khuyến khích giúp cho trẻ thêm tự tin, hy vọng và cú lũng tin để nhỡn thẳng vào hoàn cảnh Động viên cũng là một cách giúp đỡ rất hiệu quả làm cho trẻ tăng thêm niềm tin, tớnh kiờn trỡ và chủ động Khi động viên trẻ, tôi chú trọng đến các phương pháp như biểu dương, tán thưởng những
Trang 9thành tích trẻ đó đạt được và khuyên bảo tôi dùng lời lẽ khéo léo và thái độ tỡnh cảm để thương lượng thuyết phục trẻ
Ví dụ: Cô khen những trẻ đi học ngoan, đúng giờ, mặc quần áo, đầu tóc gọn gàng, sạch đẹp Biết chào cô khi đến lớp, không khóc nhè, thông qua các bài hát, bài thơ, câu chuyện và mọi lúc mọi nơi, cũng có thể giúp trẻ có thói quen
nề nếp tốt hơn hoặc cô không nên chê trẻ trước tập thể lớp mà nên gần gũi
để góp ý nhỏ với trẻ về một số nề nếp chưa tốt hay trong lớp còn một vài cháu hay nhõng nhẽo không nghe lời cô do sự nuông chiều của ông bà, bố mẹ tôi dựa vào lúc có điều kiện, trong giờ hoạt động nào đó mà trẻ có thể học tập, bắt chước Tôi đã tranh thủ cơ hội đó để thay đổi trẻ bằng mọi hình thức Từ
sự giúp đỡ của cô giáo mà tính nhõng nhẽo của trẻ mất dần Được cô tạo điều kiện giúp đơ, do được rèn luyện mà trẻ đã thực sự hoà nhập vào nề nếp, khuôn khổ của tập thể lớp một cách thoải mái, dễ dàng và tự tin.
5 Rèn luyện nề nếp thói quen thường xuyên trong mọi hoạt động, mọi lúc mọi nơi.
Hàng ngày, các cháu đến lớp với các nội dung hoạt động: Giờ ăn, giờ ngủ, vệ sinh, học tập vui chơi, giờ đón - trả trẻ mọi sinh hoạt đều là những hỡnh thức để trẻ được rèn luyện Đối với độ tuổi này, để đưa các cháu vào nề nếp thói quen đâu phải là chuyện dễ và đơn giản, không chỉ là ngày một ngày hai
mà cả một thời gian dài và liên tục Thực tế cỏc chỏu cũn rất bé chưa có ý thức được như các anh chị lớn tuổi, điều này cũng là thử thách cho cô giáo Muốn tạo cho trẻ có được thói quen thường xuyên, cô giáo phải thực sự là người mẹ hiền thứ hai của con trẻ, phải luôn nhẹ nhàng, gần gũi, yêu thương trẻ, coi trẻ như con của mỡnh để uốn nắn trẻ Ngoài ra, thông qua các bài hát, bài thơ, câu chuyện trũ chơi có nội dung nói về nề nếp thói quen, tôi cũng có thể lồng ghép đưa vào mọi lúc phần nào giúp trẻ liên hệ tới bản thân mà ngoan hơn và biết vâng lời cô giáo hơn từ đó có thói quen nề nếp tốt hơn
Ví dụ:
Trang 10- Rèn cho trẻ thói quen biết chào hỏi thông qua các bài hát như: Bé ngoan, Lời chào buổi sáng, Mẹ yêu không nào, Nu na nu nống; Thông qua bài thơ: Miệng xinh, Chào; Hoặc thông qua câu chuyện: Cháu chào ông ạ!
- Thông qua bài thơ, bài hát giúp trẻ hỡnh thành thúi quen thu dọn đồ chơi sau khi chơi xong như: “ Bạn ơi hết giờ rồi
Nhanh tay cất đồ chơi
Nhẹ tay thôi bạn nhé!
Cất đồ chơi đi nào!”
Hoặc: “ Giờ chơi hết rồi.
Nào các bạn ơi!
Ta cùng cất dọn
Đồ dùng đồ chơi
Vào nơi quy định.”
- Qua bài thơ, bài hát, câu chuyện rèn cho trẻ thói quen khi ăn, khi ngủ như: Bài hát: Giờ đi ngủ Bài thơ: Giờ ăn Bài thơ: Giờ ngủ Câu chuyện: Cháu chào ông ạ
- Rèn thói quen vệ sinh cho trẻ qua bài thơ: “Rửa tay sạch”
6 Tăng cường làm tốt công tác tuyên truyền vận động, phối kết hợp với gia đỡnh.
Thông qua các buổi Hội nghị cha mẹ học sinh hàng thỏng và hàng quý hoặc vào giờ đón - trả trẻ hàng ngày và cập nhật các thông tin trên bảng “Những điều cha mẹ cần biết”; Phụ huynh cùng sưu tầm tranh ảnh, những bài thơ, câu chuyện có nội dung giáo dục phù hợp; Đóng góp nguyên vật liệu cùng làm
đồ chơi phục vụ cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả tốt Thường xuyên chú trọng tuyên truyền rộng rói với các bậc phụ huynh về sự cần thiết của việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ ở độ tuổi này Từ đó, phụ huynh cùng phối hợp với giáo viên để trao đổi nắm bắt đặc điểm tỡnh hỡnh của trẻ, tỡm nguyờn nhõn từ đó thống nhất giải pháp thích hợp, kịp thời uốn nắn, rèn