GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Các giải pháp đã tiến hành
Là giáo viên, chúng ta nhận thức rằng trí thông minh, khả năng tiếp thu kiến thức, tình trạng sức khỏe và hoàn cảnh gia đình của mỗi học sinh đều khác nhau Tuy nhiên, thực tế cho thấy chúng ta thường có xu hướng yêu cầu tất cả học sinh đạt kết quả cao trong môn học của mình, điều này là không hợp lý Theo thuyết trí thông minh của Howard Gardner, con người có 8 loại trí thông minh khác nhau.
Thông minh logic-toán học;
Thông minh về âm nhạc;
Thông minh về thể chất;
Thông minh về không gian;
Thông minh về giao tiếp xã hội;
Thông minh về tự nhiên.
Để nâng cao chất lượng giáo dục môn Ngữ văn, giáo viên cần hiểu rõ dạng trí thông minh của học sinh nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ giảng dạy Với hơn 4 năm kinh nghiệm giảng dạy, tôi nhận thấy việc dạy văn không chỉ đơn thuần là truyền đạt kiến thức mà còn là dạy làm người Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều học sinh hiện nay thiếu hứng thú với môn học này, dẫn đến những tiết học trở nên tẻ nhạt và máy móc Do đó, để khơi gợi niềm đam mê cho học sinh, giáo viên cần liên tục đổi mới phương pháp giảng dạy, tạo ra sự hấp dẫn và kích thích sự yêu thích đối với môn Ngữ văn.
Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn trăn trở làm thế nào để mỗi tiết học Ngữ văn trôi qua một cách thoải mái, không gây áp lực hay mệt mỏi cho học sinh Tôi mong muốn tạo ra sự háo hức và mong chờ trước mỗi giờ học, giúp các em cảm nhận được vai trò quan trọng của mình trong lớp học Để đạt được điều này, tôi muốn chia sẻ một số kinh nghiệm trong việc dạy Ngữ văn 9, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và giúp học sinh tiếp thu những kiến thức cơ bản nhất.
Cha mẹ học sinh nên chú trọng đầu tư cho con em trong các môn học xã hội, đặc biệt là môn Ngữ văn Môn Ngữ văn không chỉ đơn thuần là một môn học mà còn kết hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực như Địa lý, Sinh học, Lịch sử, Giáo dục công dân, Âm nhạc và cả Toán học Việc học tốt môn Ngữ văn sẽ giúp các em trang bị nhiều kiến thức về đời sống, kỹ năng giao tiếp ứng xử và những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống.
Học tốt môn Ngữ văn không chỉ giúp các em khám phá các mối quan hệ giữa các phân môn như văn bản, tiếng Việt và Tập làm văn, mà còn làm cho kiến thức trở nên dễ hiểu và đơn giản hơn, từ đó giảm bớt tâm lý ngại học Ngoài ra, việc này còn rèn luyện thói quen quan sát, tư duy logic và khả năng nhanh nhạy của học sinh, giúp ghi chép trở nên dễ dàng và tránh được việc học thuộc lòng máy móc Điều này tạo ra tâm lý thoải mái trong học tập, kích thích lòng ham học hỏi, khả năng tư duy sáng tạo và cảm thụ văn chương của mỗi cá nhân học sinh.
Dựa trên những nguyên nhân đã nêu và kết quả không đạt yêu cầu của học sinh, tôi đã tìm ra một phương pháp mới khả thi và hiệu quả hơn Phương pháp này không chỉ đổi mới cách giảng dạy mà còn tạo sự hứng thú cho học sinh thông qua những tiết học sinh động.
Dù áp dụng các phương pháp giảng dạy mới và tích cực, chúng ta vẫn cần kế thừa những phương pháp truyền thống Việc kết hợp và bổ sung giữa các phương pháp này là cần thiết để phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng nhu cầu của từng đối tượng học sinh.
Dưới đây là một số giải pháp mà bản thân tôi đã thực hiện:
Giải pháp 1 Chủ động ngay từ khâu thiết kế bài giảng
Một giáo viên giàu kinh nghiệm hiểu rằng việc chuẩn bị kỹ lưỡng bài dạy trước khi lên lớp có thể quyết định tới 50% thành công của tiết học Điều này giải thích tại sao những giáo viên lâu năm, mặc dù không thành thạo công nghệ thông tin, vẫn được học sinh ngưỡng mộ nhờ vào khả năng giảng dạy dễ hiểu và thuần thục.
Giáo viên cần chủ động thiết kế bài giảng dựa vào phân phối chương trình đã thống nhất, đảm bảo dung lượng kiến thức phù hợp trong mỗi tiết dạy để tránh quá tải Họ cũng nên chuẩn bị hệ thống câu hỏi tối ưu, phân hóa đối tượng học sinh, cùng với việc xác định các kỹ năng cần đạt được Cuối cùng, trong giờ dạy Ngữ văn 9, việc tạo ra những tình huống "gia vị" là rất quan trọng để giảm căng thẳng và sự nhàm chán, giúp duy trì sự hứng thú trong suốt tiết học.
Việc chuẩn bị bài giảng kỹ lưỡng sẽ giúp giáo viên tự tin và chủ động trong quá trình giảng dạy Sự tự tin này không chỉ tạo điều kiện cho giáo viên truyền đạt kiến thức hiệu quả mà còn khuyến khích học sinh tham gia tích cực hơn, cảm thấy mình là một phần quan trọng của lớp học, được thầy cô và bạn bè tôn trọng.
Vào một lần, do sự thay đổi thời khóa biểu của nhà trường vào cuối tuần, tôi không kịp cập nhật và không có tiết học hôm đó.
Việc chuẩn bị cho bài dạy “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình” trong chương trình Ngữ văn 9 là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả giảng dạy Mặc dù tôi nắm vững kiến thức, nhưng thiếu chuẩn bị với các công cụ hỗ trợ như máy chiếu và video về chiến tranh hạt nhân khiến bài học trở nên trừu tượng, khó hình dung cho học sinh Sự chuẩn bị kỹ lưỡng không chỉ giúp tăng cường giá trị giáo dục mà còn phát triển kỹ năng sống cho học sinh Hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học thể hiện sự tương tác giữa giáo viên và học sinh, từ đó đánh giá được trình độ chuyên môn và tay nghề sư phạm của giáo viên Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc chuẩn bị bài học, quyết định chất lượng và hiệu quả giảng dạy.
Giải pháp 2 Chuẩn bị tốt tâm thế cho tiết dạy
Tâm thế của người dạy Văn đóng vai trò then chốt trong việc thu hút sự chú ý của học sinh Ba yếu tố cơ bản quyết định tâm thế này bao gồm: kiến thức vững vàng của người dạy, tâm trạng tích cực của họ, và thái độ học tập của học sinh.
Khi giáo viên chuẩn bị bài dạy Ngữ văn 9 một cách kĩ lưỡng và thấu đáo, cùng với sự sẵn sàng chia sẻ cảm xúc và kiến thức về tác phẩm, họ tạo ra một môi trường học tập tích cực và hiệu quả Sự đồng cảm với nhân vật và nhà văn không chỉ giúp giáo viên kết nối với học sinh mà còn nâng cao chất lượng bài giảng Tâm thế này là điều kiện cần thiết để giáo viên truyền đạt kiến thức một cách sâu sắc và hấp dẫn.
Giáo viên dạy Văn thường nhạy cảm và dễ bị ảnh hưởng bởi tâm trạng, điều này có thể tác động tiêu cực đến quá trình giảng dạy Khi giáo viên đang gặp phải những vấn đề cá nhân như lo lắng về gia đình hay cảm thấy bực bội với những rắc rối riêng tư, họ khó có thể tạo ra một tiết học Văn chất lượng và hiệu quả.
Tính mới của giải pháp
Với phương pháp phát huy tính chủ động của học sinh trong giờ Ngữ văn, nhiều trường trong huyện đã áp dụng, trong đó có trường tôi Tuy nhiên, tiết học Văn vẫn còn nhiều bất cập, lớp học thiếu sôi nổi và học sinh không hứng thú Để khắc phục điều này, tôi đã quan sát và tìm hiểu để đưa ra giải pháp phù hợp, đặc biệt chú trọng vào việc thiết kế bài dạy một cách chủ động Tôi đã áp dụng giải pháp sân khấu hóa tác phẩm văn học, giúp tạo ra giờ học sinh động, đầy tiếng cười và đam mê Đổi mới phương pháp dạy học là cần thiết để học sinh không chỉ nghe và chép mà còn được trải nghiệm và hóa thân vào tác phẩm Những bài học này sẽ theo các em suốt đời Thêm vào đó, việc lập phiếu phản hồi đã giúp tôi gần gũi và hiểu học sinh hơn, từ đó đưa ra giải pháp kịp thời để các em yêu thích môn Ngữ văn Dù giải pháp chưa phải là mới, nhưng việc áp dụng hiệu quả đã mang lại kết quả đáng mừng trong giờ dạy Ngữ văn 9.
V Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
Việc áp dụng những kinh nghiệm cá nhân đã giúp tạo ra một không khí học tập sôi nổi, tích cực và chủ động cho học sinh.
Để đảm bảo hiệu quả trong việc giảng dạy, nội dung bài học cần đầy đủ và khách quan, tuân thủ các tiêu chuẩn kiến thức đã đề ra Bài giảng nên được thiết kế một cách nhẹ nhàng, dễ hiểu, phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh, giúp các em ghi nhớ kiến thức một cách tự nhiên mà không cần áp lực học thuộc lòng.
Khả năng tự tin, chủ động và sáng tạo của học sinh được nâng cao nhờ áp dụng các phương pháp dạy học tích cực Kết quả không chỉ là kiến thức mà còn là sự nhận thức về vai trò cá nhân trong tập thể, giúp các em làm chủ kiến thức tốt hơn Điều này tạo nền tảng vững chắc cho việc học Ngữ văn sau này, đồng thời hỗ trợ giáo viên trong việc truyền đạt kiến thức hiệu quả hơn.
Không khí trong giờ dạy Văn có thể trở nên sinh động và hấp dẫn hơn nhờ vào những kinh nghiệm thu hút học sinh Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy sáng tạo giúp cho tiết học trở nên hào hứng, tránh được cảm giác nhàm chán và buồn ngủ Sự tương tác giữa giáo viên và học sinh, cùng với những hoạt động thú vị, sẽ mang lại sức sống cho giờ học Văn.
Một tiết học sôi nổi và hấp dẫn không chỉ tạo ra hứng thú cho học sinh mà còn mang lại kết quả lâu dài cho những tiết học sau này Điều này giúp học sinh khẳng định bản thân và thúc đẩy sự phấn đấu tích cực, mạnh dạn hơn trong quá trình học tập.
Kết quả học tập của các em đã có sự tiến bộ rõ rệt, đặc biệt khi so sánh với năm học 2016-2017 trước khi áp dụng giải pháp Từ kết quả tương đối thấp đầu năm học 2017-2018, đến cuối năm học 2017-2018, tình hình đã khả quan hơn Qua việc điều tra về hứng thú học tập và kết quả môn Ngữ văn của học sinh hai lớp 9A3 và 9A4, tôi đã thu được kết quả đáng mừng.
+ Về hứng thú học tập:
Tổng số HS Năm học Yêu thích Không yêu thích
Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ
63 2017-2018 45 71,4% 18 28,6% trong giờ dạy Ngữ văn 9
+ Về kết quả học tập:
Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
Mặc dù kết quả hiện tại chưa đạt được như mong đợi, tôi vẫn tin tưởng vào khả năng cải thiện Nếu chúng ta nỗ lực tìm kiếm những giải pháp tối ưu trong quá trình giảng dạy, tỉ lệ học sinh khá, giỏi sẽ tăng lên, trong khi tỉ lệ học sinh yếu kém sẽ giảm Quan trọng hơn, các em sẽ luôn hào hứng đón nhận chúng tôi trong mỗi giờ học.
PHẦN III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
Dạy văn là một nghề đầy thử thách và gian truân, nhưng chính những khó khăn ấy lại mang đến niềm vui và ý nghĩa cho người giáo viên Văn chương vô tận, trong khi nghề dạy học thường âm thầm giữa cuộc sống bộn bề và sôi động Tâm huyết của người thầy dạy Văn chính là nền tảng cho mọi kinh nghiệm giảng dạy Khi có tình yêu đủ lớn với nghề, họ sẽ tìm ra nhiều cách để vượt qua mọi trở ngại, giữ gìn và phát triển tình yêu ấy.
Trong quá trình dạy học theo phương pháp tích cực, giáo viên cần có sự nhiệt huyết, trí tuệ, sự nhạy bén và khả năng linh hoạt để tạo ra không khí học tập vui tươi, giúp học sinh tiếp thu hiệu quả Sự quan tâm của phụ huynh đối với việc học của con em mình là động lực quan trọng, góp phần hình thành những học sinh ngoan, giỏi và có ích cho xã hội Đặc biệt, giáo viên nên dành thời gian nghiên cứu tài liệu và nâng cao hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên môn để xây dựng những bài giảng sinh động và hấp dẫn.
Trong giờ dạy Ngữ văn 9, sự quan tâm của giáo viên đối với từng học sinh là rất quan trọng Phương pháp giảng dạy cần phải phù hợp với đối tượng, kịp thời khích lệ và động viên học sinh Việc đáp ứng đúng những thiếu sót về kiến thức của các em là điều cần thiết để nâng cao hiệu quả học tập.
Để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy, cần có quá trình luyện tập thường xuyên và lâu dài Nhà trường và gia đình cần tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất để học sinh cảm thấy thoải mái khi học Giáo viên nên linh hoạt và sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy Sự kiên trì, cẩn thận và lòng yêu nghề, mến trẻ là những yếu tố không thể thiếu đối với mỗi giáo viên.
Một số kinh nghiệm phát huy tính tích cực chủ động trong giờ dạy học Văn đã giúp học sinh hứng thú và yêu thích môn học hơn Dù những nỗ lực này chỉ như những hạt muối nhỏ trong đại dương của nghề dạy Văn, nhưng nếu chúng có thể mang lại chút hương vị cho công việc giảng dạy, tôi cảm thấy hạnh phúc và mãn nguyện.
Giáo viên chủ nhiệm cần thường xuyên theo dõi và uốn nắn học sinh, đặc biệt là những em yếu kém, để hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời Việc linh hoạt thay đổi phương pháp giảng dạy và hình thức tổ chức lớp học sẽ giúp học sinh cảm thấy thoải mái và tự tin hơn trong quá trình học tập.
Để nâng cao chất lượng thảo luận trong lớp học, giáo viên cần đầu tư vào việc soạn bài và nghiên cứu kỹ lưỡng các câu hỏi thảo luận Những câu hỏi này nên khuyến khích tất cả học sinh tham gia suy nghĩ và thể hiện ý kiến Đặc biệt, câu hỏi cần ngắn gọn, rõ ràng và phù hợp với khả năng của học sinh để đảm bảo mọi em đều có thể dễ dàng trả lời.
Kết luận
Dạy văn là một nghề đầy gian truân nhưng cũng mang lại niềm vui và ý nghĩa sâu sắc cho giáo viên Những khó khăn trong nghề không làm nản lòng, mà chính là động lực để người thầy tiếp tục cống hiến Văn chương rộng lớn và cuộc sống đầy biến động đòi hỏi người thầy phải có tâm huyết, vì đó là nền tảng cho mọi phương pháp giảng dạy Tình yêu với nghề đủ lớn sẽ giúp vượt qua mọi trở ngại, giữ gìn và phát triển tình yêu ấy.
Để đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, giáo viên cần trang bị “tim nhiệt tình, óc thông minh, mắt tinh, tai thính, chân năng động, tay rộng mở, miệng nở nụ cười, người đầy kĩ năng công cụ” nhằm tạo ra không khí học tập hào hứng và hiệu quả cho học sinh Sự quan tâm của cha mẹ đối với việc học của con cái là động lực quan trọng giúp học sinh trở thành những công dân năng động và có ích Hơn nữa, giáo viên cần dành thời gian nghiên cứu tài liệu giảng dạy và cải thiện chất lượng các giờ sinh hoạt chuyên môn để mang đến những bài giảng sinh động và hấp dẫn.
Sự quan tâm của giáo viên đối với từng học sinh là rất quan trọng, đặc biệt trong giờ dạy Ngữ văn 9 Phương pháp giảng dạy cần phải phù hợp với từng đối tượng học sinh, kịp thời khích lệ và động viên các em Đồng thời, việc đáp ứng đúng những thiếu sót về kiến thức của học sinh là một nhiệm vụ thiết yếu để nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy, cần có quá trình luyện tập thường xuyên và lâu dài Nhà trường và gia đình cần tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất để học sinh thoải mái trong học tập Giáo viên cần linh hoạt và sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy Sự kiên trì, cẩn thận và lòng yêu nghề là những yếu tố không thể thiếu đối với mỗi giáo viên.
Một số kinh nghiệm phát huy tính tích cực chủ động trong giờ dạy học văn đã giúp học sinh hứng thú và yêu thích môn Văn hơn Dù những đóng góp này còn nhỏ bé như hạt muối trong đại dương, nhưng nếu chúng có thể mang lại chút giá trị cho công việc giảng dạy, tôi cũng cảm thấy hạnh phúc và mãn nguyện.
Kiến nghị
Giáo viên chủ nhiệm cần thường xuyên theo dõi và uốn nắn học sinh, đặc biệt là những em yếu kém, để hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời Việc thay đổi linh hoạt các phương pháp giảng dạy và hình thức tổ chức lớp học sẽ giúp học sinh cảm thấy thoải mái và tự tin hơn trong quá trình học tập.
Đầu tư thời gian vào việc soạn bài và nghiên cứu kỹ lưỡng để tạo ra các câu hỏi thảo luận cho học sinh là rất quan trọng Những câu hỏi này cần phải khuyến khích tất cả học sinh trong lớp tham gia suy nghĩ Để đạt được điều này, câu hỏi nên ngắn gọn, rõ ràng và phù hợp với khả năng của học sinh, giúp các em dễ dàng đưa ra câu trả lời.
Xây dựng phương pháp học tập cho học sinh ngay từ đầu là rất quan trọng, đặc biệt là trong môn Văn Cần thiết lập những quy định rõ ràng về việc học, đồng thời hướng dẫn học sinh cách học và cách soạn bài hiệu quả Ngoài ra, việc lập kế hoạch kiểm tra phần chuẩn bị bài của học sinh cũng giúp đảm bảo chất lượng học tập.
Tôn trọng ý kiến của học sinh là điều cần thiết, giúp tạo điều kiện cho các em thể hiện quan điểm cá nhân Giáo viên cần nắm vững quy trình giảng dạy và thực hiện các bước một cách linh hoạt và thành thạo để hỗ trợ học sinh tốt nhất.
Giáo viên cần tận tâm trong việc giảng dạy và kiên nhẫn chờ đợi kết quả, vì giáo dục là một quá trình dài hạn Hàng tháng, giáo viên phải theo dõi và phân loại từng học sinh để kịp thời có những biện pháp uốn nắn đối với những em chưa tiến bộ.
- Thường xuyên quan tâm chỉ đạo chuyên môn kịp thời.
- Tạo điều kiện hết sức cho giáo viên trong các tiết dạy. trong giờ dạy Ngữ văn 9
- Tạo môi trường học tập thân thiện để học sinh tích cực học tập.
- Tăng cường đầu tư trang thiết bị dạy học.
- Hằng năm, tổ chức các hội thi kể chuyện, tổ chức các hoạt động ngoại khóa… để các em có cơ hội thể hiện bản thân mình
Cha mẹ luôn chú trọng đến việc học tập của con cái, đảm bảo tạo điều kiện tốt nhất cho các hoạt động học tập Bàn ghế cần được chọn lựa với kích thước phù hợp, và không gian học phải có đủ ánh sáng để hỗ trợ hiệu quả việc học tại nhà.
Nguyễn Thị Thùy Dung NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN trong giờ dạy Ngữ văn 9
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
(Ký tên, đóng dấu) trong giờ dạy Ngữ văn 9
1 Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 6,7,8,9
2 Sách: Hướng dẫn tự học tích cực trong một số môn cho học sinh THCS
3 Sách: Xây Dụng mô hình trường THCS tổ chức các họat động đổi mới phương pháp dạy học
4 Tài liệu sưu tầm qua các phương tiện trên các phương tiện thông tin.