(SKKN mới NHẤT) SKKN một số giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tại trường trung học phổ thông đông hiếu (thị xã thái hòa) đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo hiện nay

Điều kiện thực hiện chương trình giáo dụcphổ thông yêu cầu: “Số lượng và cơ cấu giáo viên kể cả giáo viên thỉnh giảng,nếu có bảo đảm để dạy các môn học và hoạt động giáo dục của chương t

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục (GD) Việt Nam đang phát triển trong bối cảnh thế giới cónhiều thay đổi nhanh chóng và phức tạp Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế vềgiáo dục đã trở thành xu thế tất yếu, đây cũng chính là cơ hội để giáo dục nước

ta vươn đến đạt chuẩn của khu vực và thế giới Trong thời gian qua, Đảng vàNhà nước ta cũng đã có rất nhiều những Chỉ thị, Nghị quyết cụ thể hóa cácnhiệm vụ trong các thời kỳ khác nhau của giáo dục, đặc biệt chú trọng giáodục phổ thông Chỉ thị 40 của Ban Bí thư về Xây dựng đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý giáo dục [2], Chiến lược phát triển giáo dục phổ thông 2011-

2020 [4], Nghị quyết 29 Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) [1], Văn kiện Đạihội đại biểu lần thứ XII [3], Nghị quyết 88 của Quốc hội về đổi mới chươngtrình giáo dục phổ thông, … đã có xây dựng chiến lược phát triển giáo dụcphổ thông trong những năm tới

GDPT là nền tảng cơ bản của hệ thống giáo dục quốc dân, có vị trí hếtsức quan trọng, quyết định chất lượng nguồn lực lao động của đất nước.Không thể có chất lượng giáo dục phổ thông tốt nếu không có đội ngũ nhàgiáo tương ứng về chất lượng Đội ngũ nhà giáo yếu kém về mọi mặt thì dùchương trình, sách giáo khoa có tiên tiến đến đâu, cơ sở vật chất thiết bị dạyhọc có đầy đủ đến đâu cũng khó có thể đảm bảo được chất lượng giáo dục Cóđội ngũ nhà giáo và CBQL tốt thì mới phát huy được các điều kiện đảm bảokhác cho chất lượng giáo dục

Bậc THPT là giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, là giai đoạngiáo dục 3 năm cuối của giáo dục phổ thông (từ lớp 10 đến lớp 12) nhằm pháttriển năng lực theo sở trường, nguyện vọng của từng học sinh, bảo đảm họcsinh tiếp cận nghề nghiệp, chuẩn bị cho giai đoạn sau giáo dục phổ thông cóthể tham gia cuộc sống lao động Điều kiện thực hiện chương trình giáo dụcphổ thông yêu cầu: “Số lượng và cơ cấu giáo viên (kể cả giáo viên thỉnh giảng,nếu có) bảo đảm để dạy các môn học và hoạt động giáo dục của chương trìnhgiáo dục phổ thông; 100% giáo viên có trình độ được đào tạo đạt chuẩn hoặctrên chuẩn; được xếp loại đạt trở lên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở

giáo dục phổ thông; giáo viên được đảm bảo các quyền theo quy định củaĐiều lệ trường phổ thông và của pháp luật; giáo viên được bồi dưỡng, tậphuấn về dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông” [5.8]

Các quy định về chuẩn chức danh nghề nghiệp cho GV phổ thông hiệnhành sẽ là thước đo để GV tự đánh giá bản thân, tự có kế hoạch bồi dưỡng đạtchuẩn; là công cụ để các nhà quản lý ở trường phổ thông đánh giá giáo viên,

có kế hoạch phát triển đội ngũ; là cơ sở để đánh giá ngoài chất lượng cáctrường phổ thông Việt Nam

Như vậy, việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo được coi là nhiệm

vụ tiên quyết trong các trường học phổ thông hiện nay Hoạt động BDGV nóichung và BDGV THPT nói riêng tuy đã được các cấp quản lý chú trọng hơnnhưng hiệu quả vẫn còn thấp Một thực tế đáng lo ngại là một bộ phận GV ởcác cấp học, bậc học chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng của ngành GD, đặcbiệt, trước những yêu cầu cấp thiết về đổi mới căn bản và toàn diện GD ở ViệtNam Ở một số địa phương, hoạt động BDGV vẫn còn mang tính phong trào,chưa thực sự đi vào chiều sâu, còn thụ động theo những chủ trương của cấptrên Công tác quản lý hoạt động BDGV ở trường THPT chưa thực sự hiệuquả, do chưa thực hiện tốt trong khâu phối hợp giữa các chủ thể quản lý hoạtđộng BDGV các cấp, chưa phát huy tốt vai trò của các chủ thể quản lý trongcông tác quản lý hoạt động BDGV THPT Hoạt động BDGV THPT chưa thực

sự được quan tâm đúng tầm và chưa theo kịp xu thế phát triển hiện nay củaGDPT nói riêng và GD nước nhà nói chung

Tại trường THPT Đông Hiếu (thị xã Thái Hòa) nói riêng và các trườngTHPT ở các huyện miền núi nói chung, vấn đề BDGV thường xuyên cũng đãđược chú trọng, nhất là trong những năm gần đây trước yêu cầu của đổi mớitoàn diện giáo dục phổ thông Tuy nhiên, cũng như thực trạng chung, do kháchquan và chủ quan, hoạt động BDGV tại trường THPT Đông Hiếu vẫn cònnhiều bất cập cần quan tâm

Trong bối cảnh hiện nay, các trường THPT cũng cần có những kếhoạch chủ động nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ GV đáp ứng yêu cầu đổimới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo Việt Nam GV THPT phải thườngxuyên được bồi dưỡng về phẩm chất, về chuyên môn, nghiệp vụ, các năng lực

theo chuẩn nghề nghiệp đã quy định để đáp ứng đòi hỏi của nền giáo dục ViệtNam thế kỷ XXI, các nhà QLGD phải có năng lực quản lý tốt hoạt độngBDGV trong bối cảnh đổi mới GD nước nhà Từ những lý do nêu trên, tôi

chọn đề tài “Một số giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tại trường Trung học phổ thông Đông Hiếu (thị xã Thái Hòa) đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo hiện nay” để nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động BDGVTHPT hiện nay, đề tài đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPTtại trường THPT Đông Hiếu (thị xã Thái Hòa) trong bối cảnh đổi mới giáodục ở Việt Nam

3 Phương pháp nghiên cứu

3.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Trong đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phân tích - tổnghợp, hệ thống hóa, khái quát hóa…các vấn đề lý luận nhằm xây dựng cơ sở lýluận về quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiệnnay

3.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Trong đề tài, chúng tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực tiễn như:

- Điều tra bằng phiếu đến các nhà quản lý GD và GV THPT tại một sốtrường THPT thị xã Thái Hòa, từ đó tổng kết và rút kinh nghiệm, tìm kiếmgiải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT ở trường THPT Đông Hiếu trongbối cảnh đổi mới GD ở Việt Nam

- Tổ chức thử nghiệm một số giải pháp được đề xuất trong đề tài

Từ đó, đối chiếu thử nghiệm để kiểm chứng các giải pháp đề xuất

3.3 Một số phương pháp khác

- Xử lý số liệu hệ thống sơ đồ, bảng biểu, đồ thị trên các phần mềm;

- So sánh, đối chiếu, thống kê, tổng hợp…

4 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Kiến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, phần Nội dung đề tài có 3 phần:

Phần 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung

học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục.

Phần 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung họcphổ thông tại trường Trung học phổ thông Đông Hiếu (thị xã Thái Hòa)

Phần 3: Giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học tạitrường Trung học phổ thông Đông Hiếu (thị xã Thái Hòa) đáp ứng yêu cầu đổimới giáo dục đào tạo hiện nay

ở các cấp học, ngành học.

Năm 2013, cùng với công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội của đất nước,Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013, Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấphành Trung ương khóa XI về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo,đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đã xác định nhữngvấn đề liên quan đến GD-ĐT nói chung và công tác đào tạo, BD đội ngũ GVnói riêng Nghị quyết đã khẳng định nhiệm vụ phát triển đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý là một nhiệm vụ có ý nghĩa then chốt, nhằm đáp ứng yêu cầuđổi mới giáo dục và đào tạo, “xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồidưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triểnkinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế; thực hiệnchuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo”; “đổi mớimạnh mẽ mục tiêu, nội dung, phương pháp đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng vàđánh giá kết quả học tập, rèn luyện của nhà giáo theo yêu cầu nâng cao chấtlượng, trách nhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp” [1]

Mục tiêu xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo là một trong những nộidung được thể hiện thường xuyên trong nhiều văn kiện của Đảng, Nhà nước,Chính phủ, Ngành GD-ĐT trong những năm gần đây Hàng loạt các Chỉ thị,

Nghị quyết ra đời thể hiện tính cấp thiết của việc đổi mới GDĐT, trong đó xâydựng, phát triển đội ngũ nhà giáo được xem là khâu có ý nghĩa then chốt Chỉthị số 40/2004/CT-TƯ ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Chấp hành Trungương Đảng về việc Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộquản lý giáo dục có đưa ra những nhiệm vụ cụ thể cho việc xây dựng và pháttriển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý: “tiến hành rà soát, sắp xếp lại độingũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng bảođảm đủ số lượng và cân đối về cơ cấu; nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp

vụ, đạo đức cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục; đổi mới, nâng caochất lượng công tác quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; xây dựng vàhoàn thiện một số chính sách, chế độ đối với đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lýgiáo dục; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc xây dựng và nâng caochất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục.” [2]

Tiếp tục kết quả đạt được trong thời gian qua, Đại hội Đảng toàn quốclần thứ XII đã xác định những nhiệm vụ chủ yếu của GD&ĐT nước nhà trongnhững năm tới: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu…Đổi mới căn bản công tácquản lý giáo dục, đào tạo, bảo đảm dân chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ

sở giáo dục, đào tạo Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục;đổi mới chính sách, cơ chế tài chính, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồnlực đầu tư để phát triển giáo dục và đào tạo Phấn đấu đến năm 2030, nền giáodục Việt Nam đạt đến trình độ tiên tiến trong khu vực” [3]

Trong Chiến lược phát triển GDPT và giáo dục phổ thông giai đoạn

2011-2020, mục tiêu chiến lược của giáo dục phổ thông được đặt ra là: “đào

tạo ra những con người Việt Nam có phẩm chất, năng lực và sức khỏe trong xãhội hiện đại; phát triển quy mô cơ cấu GD, hài hòa, đảm bảo công bằng xã hộitrong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi công dân” [4] Văn kiện trêncũng nêu rõ 8 giải pháp để đạt được mục tiêu chiến lược, trong đó giải pháp 1

“đổi mới quản lý giáo dục” được xem là giải pháp đột phá và giải pháp 2 “pháttriển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý (CBQL)” được xem là giải pháp thenchốt và là điều kiện đảm bảo thực hiện thắng lợi mục tiêu của giáo dục phổthông trong thời kỳ mới

Theo Thông tư 32/2018/TT-BGĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của BộGD&ĐT, chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, bậc trung học phổ thông

có nhiệm vụ “giúp học sinh tiếp tục phát triển những phẩm chất, năng lực cầnthiết đối với người lao động, ý thức và nhân cách công dân, khả năng tự học

và ý thức học tập suốt đời, khả năng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với nănglực và sở thích, điều kiện và hoàn cảnh của bản thân để tiếp tục học lên, họcnghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động, khả năng thích ứng với những đổithay trong bối cảnh toàn cầu hoá và cách mạng công nghiệp mới” [5.6]

Cùng với việc ban hành Chuẩn chức danh nghề nghiệp cho giáo viên

các bậc học, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành “Quy định chuẩn nghề nghiệp

giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông” (Ban hành kèm theo Thông tư số

20/2018/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 8 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo) [6] Điều đó cho thấy tầm quan trọng, vai trò của giáo viên phổthông như thế nào trong quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục ViệtNam, góp phần đưa giáo dục Việt Nam tiến gần đến chuẩn khu vực và quốc tế

Sở GD và ĐT Nghệ An rất chú trọng đến công tác bồi dưỡng thườngxuyên cho đội ngũ GV nói chung và GV THPT nói riêng Toàn ngành tậptrung thực hiện Kế hoạch 07-KH/UBND ngày 05/01/2018 của UBND Tỉnh

Nghệ An về Đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông giai đoạn 2016-2020, định hướng đến 2025 trên địa bàn tỉnh Nghệ An Tại Hội thảo

khoa học “Phát triển giáo dục phổ thông trên đại bàn tỉnh Nghệ An đáp ứngyêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay” (tháng 11/2018), trong tham luận “Pháttriển giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An, thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW và Nghị quyết 29-NQ/TW đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản toàn diệnGD&ĐT”, Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An đã nhấn mạnh một trong nhữnggiải pháp đột phá là xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đápứng yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực người học Tham luận nhấn mạnh:

“Phối hợp tổ chức đào tạo lại, bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ cán bộquản lý về quản trị trường học; cho đội ngũ giáo viên về năng lực, nghiệp vụgiảng dạy, giáo dục tương ứng với chuẩn phát triển phẩm chất, năng lực người

học Xây dựng đội ngũ cốt cán thực sự có phẩm chất, năng lực và say mênghiên cứu, có tinh thần học hỏi và quyết tâm vượt khó để đổi mới; làm nòngcốt cho hoạt động bồi dưỡng giáo viên” [7]

Một số văn bản trên là cơ sở pháp lý quan trọng để các nhà quản lý, nhàkhoa học tìm kiếm giải pháp để thực hiện mục tiêu BDGV đủ về số lượng, đạtchuẩn về trình độ đào tạo, hợp lý về cơ cấu và đủ năng lực hoàn thành tốtnhiệm vụ được giao Cũng vì thế, công tác BDGV trở thành một yếu tố đểđảm bảo đội ngũ GV phát triển bền vững trước bối cảnh đổi mới giáo dục

Trong hoạt động quản lý bồi dưỡng giáo viên, xu hướng phổ biến trênthế giới là quản lý hoạt động BDGV dựa trên khung năng lực Tiếp cận hoạtđộng quản lý bồi dưỡng giáo viên dựa trên mô hình năng lực hay tiếp cận nănglực hình thành và phát triển rộng trên khắp thế giới từ những năm 1970 của thế

kỷ XX GD Việt Nam cũng đã tiến hành xây dựng khung năng lực GV vàquản lý BDGV theo khung năng lực Thông tư 20/2018/TT- BGDĐT ban hành

Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông, theo đó

chuẩn giáo viên phổ thông gồm có 5 tiêu chuẩn được cụ thể bằng 15 tiêu chí.Mục đích ban hành chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông là “làm căn cứ đểgiáo viên cơ sở giáo dục phổ thông tự đánh giá phẩm chất, năng lực, xây dựng

và thực hiện kế hoạch rèn luyện phẩm chất, bồi dưỡng nâng cao năng lựcchuyên môn, nghiệp vụ; làm căn cứ để cơ sở giáo dục phổ thông đánh giáchuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên…; làm căn cứ để cơ quan quản lý nhànước nghiên cứu, xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách phát triển đội ngũgiáo viên cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán; làm căn cứ để các cơ sở đào tạo,bồi dưỡng giáo viên xây dựng, phát triển chương trình và tổ chức đào tạo, bồidưỡng phát triển phẩm chất, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáoviên…” [6] Như vậy trong thời gian tới, dựa vào chuẩn năng lực được quyđịnh trên, việc quản lý hoạt động BDGV phổ thông nói chung và giáo viênTHPT ở Việt Nam sẽ có những có sở lý luận vững chắc để tiếp cận theo cáchchung của khu vực và thế giới, từ đó nâng cao chất lượng giáo viên phổ thôngViệt Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo hiện nay

8

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Bồi dưỡng và hoạt động bồi dưỡng giáo viên

Khái niệm bồi dưỡng được dùng với nghĩa là cập nhật, bổ túc thêm một

số kiến thức, kỹ năng cần thiết, nâng cao hiểu biết sau khi đã được đào tạo cơbản, cung cấp thêm những kiến thức chuyên ngành, mang tính ứng dụng

Theo chúng tôi, BD được hiểu là hoạt động đảm bảo năng lực của độingũ luôn phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của hệ thống trong điều kiện

có sự biến đổi liên tục của hệ thống và môi trường, giúp chuyển hệ thống đếntrạng thái mới thích ứng với những hoàn cảnh mới Như vậy, BD hiểu theonghĩa rộng là quá trình giáo dục, đào tạo nhằm hình thành nhân cách và nhữngphẩm chất riêng biệt của nhân cách theo định hướng mục đích đã chọn Cònhiểu theo nghĩa hẹp thì bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật kiến thức, kỹnăng còn thiếu hoặc đã lạc hậu, nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện nănglực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể nào đó

Hoạt động BDGV là hoạt động đặc trưng cho nghề dạy học Do tính chấtcủa nghề nghiệp mà hoạt động BDGV có nội dung rất phong phú Hoạt độngBDGV không chỉ giới hạn trong giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm lớp, nócòn bao gồm cả các công việc như tự BD, BD giáo dục HS ngoài giờ lên lớp,

BD sinh hoạt chuyên môn, nghiên cứu nội dung bài học, nghiên cứu khoa họcgiáo dục…Các nội dung hoạt động BDGV có mối liên hệ mật thiết với nhau,tạo thành một chỉnh thể thống nhất, trong đó, giảng dạy và giáo dục HS là hainội dung hoạt động BD cơ bản của GV Những nội dung khác phải phục vụ,

hỗ trợ để GV thực hiện tốt hoạt động giảng dạy và giáo dục học sinh

Hoạt động BDGV diễn ra khi cá nhân GV và nhà trường có nhu cầu cầnđược bổ sung kiến thức, kỹ năng còn thiếu hoặc cần nâng cao kiến thức, kỹnăng chuyên môn, nghiệp vụ cho GV Hoạt động BDGV bao gồm các yêucầu: mục tiêu, nội dung, phương thức và kết quả bồi dưỡng; cấp bồi dưỡng,đối tượng được bồi dưỡng Trong đó, nếu biết phát huy vai trò chủ thể của đốitượng được bồi dưỡng là GV sẽ quyết định đến chất lượng hoạt động BDGV

1.2.2 Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên

Quá trình quản lý nói chung liên quan đến chủ thể quản lý, đối tượngquản lý, nội dung, phương thức và mục đích của quá trình quản lý Quản lý là

“tổ chức, điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [9], quản lýchính là hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sửdụng các nguồn lực và phối hợp hành động của con người nhằm đạt được mụctiêu của tổ chức dưới sự tác động của những yếu tố khác.

Quản lý hoạt động BDGV THPT là hệ thống các tác động hướng đíchcủa chủ thể quản lý đến khách thể (đối tượng) quản lý nhằm đảm bảo hoạtđộng BDGV THPT diễn ra đúng hướng, thực hiện thành công mục tiêu bồidưỡng Mục tiêu của quản lý hoạt động BDGV THPT là nhằm phát triển nănglực đội ngũ GV THPT một cách toàn diện và vững chắc, phù hợp với chuẩnnghề nghiệp quy định, phù hợp yêu cầu thực hiện nhiệm vụ mới của người GVTHPT trong bối cảnh hiện nay

Trong quản lý hoạt động BDGV THPT có nhiều chủ thể cùng tham giavào công tác quản lý Ở các vị trí khác nhau, các cấp khác nhau có các chủ thểvới các vai trò và ảnh hưởng khác nhau Ở Việt Nam, chủ thể quản lý hoạtđộng BDGV ở các địa phương là Sở GD&ĐT và các trường THPT Muốn choquản lý hoạt động BDGV đạt kết quả tốt thì Sở GD&ĐT và các trường THPTcần tìm ra các giải pháp phù hợp, đó chính là việc lựa chọn các cách thức tácđộng của các cấp quản lý đến hoạt động BDGV THPT nhằm tạo điều kiện cho

GV THPT phát triển năng lực nghề nghiệp trên cơ sở chi phí đầu tư hợp lý vềnguồn lực cho hoạt động bồi dưỡng

1.3 Quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII trong mục V (Đổi mới

căn bản toàn diện giáo dục, đào tạo; phát triển nguồn nhân lực) đã nhận định:

“Công tác quản lý giáo dục, đào tạo có bước chuyển biến” nhưng “chất lượng,hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu Quản lý giáo dục, đàotạo còn yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục chưa đáp ứngyêu cầu Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả” Để “đến 2030, nềngiáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực”, một trong nhữngphương hướng, nhiệm vụ mà Đại hội XII nêu ra là: “Đổi mới mạnh mẽ vàđồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng pháttriển phẩm chất, năng lực người học…Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ

quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo Thực hiện chuẩn hóađội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo” [3]

Trong những năm trước đó, Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trungương Đảng Cộng sản Việt Nam (khoá XI) đã thông qua Nghị quyết số 29/NQ-

TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào

tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Quốc hội đã ban

hành Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28 tháng 11 năm 2014 về Đổi mới

chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Ngày 27 tháng 3 năm 2015, Thủ tướng Chính

phủ đã ban hành Quyết định số 404/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đổi mới chương

trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông Mục tiêu đổi mới được Nghị quyết

88/2014/QH13 của Quốc hội quy định: “Đổi mới chương trình, sách giáo khoagiáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng vàhiệu quả giáo dục phổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy người và định hướng nghềnghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nềngiáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hoà đức, trí, thể,

mĩ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh” Thực hiện các Nghịquyết của Đảng, Quốc hội và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, “chươngtrình giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo định hướng phát triển phẩmchất và năng lực của học sinh; tạo môi trường học tập và rèn luyện giúp họcsinh phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần, trở thành người học tích cực, tựtin, biết vận dụng các phương pháp học tập tích cực để hoàn chỉnh các tri thức

và kĩ năng nền tảng, có ý thức lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt đời; cónhững phẩm chất tốt đẹp và năng lực cần thiết để trở thành người công dân cótrách nhiệm, người lao động có văn hoá, cần cù, sáng tạo, đáp ứng nhu cầuphát triển của cá nhân và yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nướctrong thời đại toàn cầu hoá và cách mạng công nghiệp mới” [5]

Hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục phải thay đổitheo những yêu cầu mới của giáo dục, đào tạo nước nhà Trong bối cảnh hiệnnay, hoạt động BDGV THPT nhằm mục tiêu chuẩn bị năng lực cần thiết đểngười GV thực hiện thành công chương trình GDPT mới Mục tiêu hoạt động

BDGV trong bối cảnh đổi mới giáo dục phải được xây dựng dựa trên khungnăng lực của người GV THPT thông qua các bước: đánh giá mức độ năng lựchiện tại trên cơ sở khung năng lực cần có, phát hiện các mức độ chưa đạt sovới yêu cầu về năng lực được quy định, xác định mục tiêu bồi dưỡng Đâychính là điểm mới trong xây dựng mục tiêu hoạt động BDGV THPT trong bốicảnh hiện nay.

Quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục cũngcần phải thay đổi theo mục tiêu này nhằm thực hiện tốt đồng thời yêu cầu quản

lý nhà trường phổ thông và yêu cầu mới về hoạt động BDGV theo hướng pháttriển các năng lực cốt lõi cho người GV để thực hiện chương trình GDPT mới.Vai trò của các cấp quản lý tại địa phương là rất quan trọng, đặc biệt là vai tròcủa nhà trường, Hiệu trưởng các trường THPT- người có thể tự chủ, tự quyếtđịnh hoạt động này để vừa đảm bảo các yêu cầu chung của GDPT, vừa phùhợp với điều kiện thực tế của nhà trường và đáp ứng được yêu cầu đổi mớiGDPT Hiệu trưởng giữ vai trò là người đứng đầu, người chịu trách nhiệmtrước cấp trên về việc thực hiện hoạt động BDGV THPT tại các cơ sở giáodục Về một phương diện khác, Hiệu trưởng có thể trở thành chủ thể thực hiệncông tác BDGV về một lĩnh vực nào đó mà bản thân Hiệu trưởng am hiểu,nắm vững Hiệu trưởng là người làm đầu mối giữa cơ quan quản lý cấp trênvới hoạt động BDGV ở trường học mình phụ trách Căn cứ vào điều kiện cụthể, Hiệu trưởng có thể ủy quyền, giao một phần trách nhiệm quản lý công tácBDGV cho một Phó Hiệu trưởng, nhưng bản thân Hiệu trưởng phải theo dõi,đôn đốc, kiểm tra công tác này một cách thường xuyên, nghiêm túc

Ngoài ra, Tổ trưởng chuyên môn cũng là người chịu trách nhiệm xâydựng chương trình hoạt động bồi dưỡng của tổ, giúp tổ viên xây dựng kếhoạch công tác chuyên môn, kiểm tra đôn đốc tổ viên thực hiện đúng kế hoạch

đã đề ra, cùng Hiệu trưởng đánh giá kết giáo dục thông qua hoạt động bồidưỡng

Như vậy, các chỉ thị, nghị quyết, các văn bản của chính phủ và các cấpquản lý về bồi dưỡng giáo viên, quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên; nhữngđịnh nghĩa, các khái niệm chuyên môn được sử dụng trong đề tài chính là cơ

12

sở lý luận vững chắc làm tiền đề cho những nghiên cứu thực tiễn quản lý hoạt động bồi dưỡng GV THPT tại trường THPT Đông Hiếu (thị xã Thái Hòa).

2 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng GV THPT tại trường THPT Đông Hiếu (Thái Hòa)

Mục đích nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động BDGV THPT chính

là để đánh giá một cách khách quan, khoa học về thực trạng tổ chức, quản lýmặt công tác này, từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, những thuận lợi và khókhăn, bất cập và nguyên nhân, cung cấp cơ sở thực tiễn để xây dựng các giảipháp có tính cần thiết, khả thi và hiệu quả trong việc quản lý hoạt động BDGVTHPT tại các trường THPT ở thị xã Thái Hòa nói chung và trường THPTĐông Hiếu nói riêng trong bối cảnh đổi mới giáo dục đào tạo hiện nay

Để có những kết luận chính xác và khoa học về thực trạng trong việcquản lý hoạt động BDGV THPT tại trường THPT Đông Hiếu, chúng tôi tậptrung vào đánh giá những vấn đề sau:

- Đánh giá thực trạng nhận thức về hoạt động BDGV THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT, cụ thể là yêu cầu thực hiện chương trình GDPT mới

- Đánh giá thực trạng hoạt động BDGV THPT trong thời gian qua trên cơ

sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

- Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động BDGV THPT các trường THPTtại thị xã Thái Hòa (Nghệ An), đặc biệt tập trung vào cấp quản lý trực tiếp làBan giám hiệu, tổ chuyên môn: Thực trạng việc lập kế hoạch, tổ chức thựchiện kế hoạch, chỉ đạo và đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch BDGV THPT,thực trạng đảm bảo các điều kiện phục vụ hoạt động BDGV THPT, các yếu tốảnh hưởng đến quản lý hoạt động BDGV THPT

Đối tượng khảo sát bao gồm 6 CBQL và 60 GV THPT một số trường THPT tại thị xã Thái Hòa, cụ thể là:

- Trường THPT Đông Hiếu

- Trường THPT Tây Hiếu -

Trường THPT Thái Hòa

2.1 Vài nét chung về GD THPT tại thị xã Thái Hòa

Thái Hòa là một thị xã nằm phía Tây Bắc tỉnh Nghệ An, được thành lậptheo Nghị định 164/2007/NĐ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2007 của Chính phủ

Thị xã có diện tích khoảng hơn 135 km2, dân số khoảng 67.000 người chủ yếu

là dân tộc Kinh Thị xã Thái Hòa có 10 đơn vị hành chính gồm 4 phường và 6

xã Thái Hòa xưa kia là thủ phủ của Phủ Quỳ, là trung tâm kinh tế, văn hóa, xãhội của vùng Tây Bắc tỉnh Nghệ An

Đây là vùng đất có truyền thống hiếu học của xứ Nghệ, mặc dầu mớiđược tách ra từ huyện Nghĩa Đàn từ năm 2007 nhưng Giáo dục và Đào tạoThái Hòa có nhiều chuyển biến trong những năm gần đây Hiện nay, thị xã có2/3 trường THPT đạt chuẩn quốc gia Trong những năm gần đây, giáo dụcThái Hòa cũng đạt được những thành tích cao Tại thị xã Thái Hòa hiện nay có

3 trường THPT công lập Tổng số học sinh là 3445, giáo viên là 201, số lượngCBQL tính từ tổ trưởng tổ chuyên môn trở lên 221 Trường THPT Đông Hiếu

có lịch sử phát triển 18 năm (trường được tách ra từ trường THPT Nghĩa Đànthuộc huyện Nghĩa Đàn từ năm 2001) Năm học 2018-2019, Trường THPTĐông Hiếu có 28 lớp, số lượng HS là 1051 em và có 68 giáo viên, số lượngCBQL là 03 Mặc dù trường được thành lập sau so với các trường trên địa bànthị xã, bề dày thành tích chưa nhiều, song đến thời điểm hiện tại về quy môlớp tương đương với các trường THPT khác của thị xã Thái Hòa là 28 lớp.Trong những năm qua trường THPT Đông Hiếu cũng đã đạt được một sốthành tích đáng ghi nhận.Tạo được niềm tin trong lòng phụ huynh và học sinh

Tỉ lệ học sinh giỏi, học sinh đậu Đại học, Cao đẳng, học sinh tốt nghiệp ngàycàng cao

Tập trung nghiên cứu thực trạng chính là để đề xuất các giải pháp quản lýhoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay tại thị xãThái Hòa nói chung và trường THPT Đông Hiếu nói riêng

2.2 Thực trạng về hoạt động BDGV THPT tại thị xã Thái Hòa

Chúng tôi sử dụng mẫu Phiếu số 1 (Phần Phụ lục) để điều tra sơ bộ vềcác vấn đề sau:

- Nhận thức của GV về HĐ BD GV THPT;

- Tầm quan trọng của HĐ BDGV;

- Sự cần thiết của HĐ BDGV;

1 Số liệu năm học 2018-2019

- Mục tiêu và phương pháp của HĐ BDGV;

- Hiệu quả của các phương pháp HĐ BDGV;

- Hình thức BDGV phù hợp nhất;

- Kết quả của hoạt động BDGV;

- Cách đánh giá hoạt động BDGV;

- Điều kiện phục vụ cho HĐ BDGV;

- Trở ngại khó khăn trong công tác BDGV

Trên cơ sở khảo sát các khách thể là CBQL và GV các trường THPT tạithị xã Thái Hòa, chúng tôi nhận thấy đa phần CBQL và GV đều nhận thức vềtầm quan trọng và sự cần thiết của hoạt động BDGV Tuy nhiên ở một số câuhỏi về mục tiêu và phương pháp BDGV, hiệu quả của các phương phápBDGV, kết quả của hoạt động BDGV, cách đánh giá hoạt động BDGV thìphần lớn đều cho rằng trong thực tế thực sự chưa đạt được được chất lượngnhư mong muốn Đa phần đều khẳng định, điều kiện phục vụ cho HĐ BDGVhiện nay đang ở mức trung bình, trở ngại khó khăn lớn nhất trong hoạt độngBDGV là sự bố trí, sắp xếp thời gian của người học để tiến hành BD Trên cơ

sở những khảo sát sơ bộ như vậy, chúng tôi nhận thấy còn một số thực trạngnhư sau:

2.2.1 Nhận thức của đội ngũ CBQL và GV về hoạt động BDGV THPT

Để nắm được tình hình nhận thức quản lý hoạt động BDGV THPT tạimột số trường THPT ở thị xã Thái Hòa, chúng tôi đã tiến hành khảo sát CBQLbao gồm các chức danh Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn

và GV của các trường THPT Tây Hiếu, Đông Hiếu và Thái Hòa Nhìn chung,kết quả khảo sát đã phản ánh nhận thức về thực trạng quản lý hoạt độngBDGV tại các trường THPT hiện nay đã được chú ý nhưng chưa thực sự đápứng được với yêu cầu của GD ĐT trong bối cảnh mới Quản lý hoạt độngBDGV THPT còn chưa tập trung và đa dạng cả về hình thức lẫn nội dung.Như vậy, trách nhiệm trong việc nâng cao nhận thức về hoạt động BDGVTHPT không chỉ riêng nhà quản lý quan tâm mà nó đòi hỏi phải có sự thay đổinhận thức từ chính các nhà giáo và CBQL ở các cấp GD, đặc biệt là ở cáctrường THPT

2.2.2 Thực trạng về phẩm chất và năng lực của người GV THPT (Theo Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông kèm theo

Thông tư 20/2018/TT-Bô GD và ĐT ngày 22 tháng 8 năm 2018 của Bộ trưởng

bộ GD và ĐT)

Chúng tôi dựa theo 3/5 tiêu chuẩn (tiêu chuẩn 1,2,5) được cụ thể bằngcác tiêu chí trong Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổthông hiện hành để khảo sát thực trạng về phẩm chất và năng lực chuyên môn,nghiệp vụ của người GV THPT tại thị xã Thái Hòa

Về phẩm chất, hầu hết GV THPT được các nhà QLGD đánh giá tốt vềđạo đức nhà giáo, phong cách nhà giáo; phần lớn GV có tinh thần tự học, tựrèn luyện và phấn đấu, là tấm gương mẫu mực về đạo đức, phong cách nhàgiáo, ảnh hưởng tốt và hỗ trợ đồng nghiệp trong rèn luyện đạo đức, hình thànhphong cách nhà giáo

Về phát triển chuyên môn, nghiệp vụ, hầu hết giáo viên THPT tại thị xãThái Hòa nắm vững chuyên môn và thành thạo nghiệp vụ; luôn có ý thức nângcao năng lực chuyên môn và nghiệp vụ, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đổi mớigiáo dục hiện nay Tuy nhiên, đa số GV THPT chưa thực sự chủ động trongxây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục; sử dụng phương pháp dạy học và giáodục; kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực hoc sinhtheo yêu cầu của chương trình GDPT mới; thực hiện chưa thực sự hiệu quảcác biện pháp tư vấn và hỗ trợ phù hợp với từng đối tượng học sinh trong hoạtđộng dạy học và giáo dục

Ngoài ra, ở tiêu chuẩn thứ 5, việc sử dụng ngoại ngữ vào dạy học vàphát triển chuyên môn, nghiệp vụ vẫn còn nhiều hạn chế Gần như việc bồidưỡng về ngoại ngữ đang được xem là đối phó và hợp lý hóa bằng cấp, chứngchỉ So sánh với mức yêu cầu "đạt” trong Quy định chuẩn nghề nghiệp giáoviên cơ sở giáo dục phổ thông ở tiêu chí 14, chúng tôi nhận thấy hầu hết GVTHPT đều chưa đạt, GV chưa sử dụng ngoại ngữ trong giao tiếp ở mức đơngiản Việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), khai thác và sử dụng thiết

bị công nghệ trong dạy học, giáo dục còn chưa đồng đều đối với GV ở cáctrường THPT Một số CBGV còn ngại sử dụng CNTT và các thiết bị dạy họchiện đại vào dạy học và các hoạt động giáo dục

Nguyên nhân của những hạn chế nêu trên chủ yếu xuất phát từ những vấn

đề sau:

- Một số GV lớn tuổi, chủ yếu dạy học bằng kinh nghiệm, bằng kiếnthức được đào tạo ở các trường sư phạm, họ chủ quan và thường ít quan tâmđến bồi dưỡng nâng cao trình độ

- Một số GV truyền thụ kiến thức theo con đường mòn, ngại tiếp cận với phương pháp mới, ngại sử dụng thiết bị dạy học hiện đại để hỗ trợ dạy học

- Trước những yêu cầu bức thiết của ngành GD-ĐT hiện nay, đặc biệt làviệc nâng chuẩn giáo viên và bồi dưỡng GV để thực hiện tốt chương trình GDPTmới, nhiều trường, nhiều GV vẫn còn bàng quan, chưa sẵn sàng nhập cuộc

Như vậy, dựa vào chuẩn quy định trên để đánh giá thực trạng về phẩmchất và năng lực GV THPT trên địa bàn thị xã Thái Hòa, chúng tôi nhận thấy

để đáp ứng yêu cầu đổi mới GD ở nước ta hiện nay, GV cần được BD nângcao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống,đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vậndụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyếnkhích học tập suốt đời đối với HS GV phải say mê tham gia nghiên cứu khoahọc, tích cực vận dụng phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực và phânhóa, tự chọn, nắm vững kiến thức về tâm lý lứa tuổi… nhằm nâng cao đạo đứcnghề nghiệp, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Qua đó góp phần phát triển trítuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và BD năngkhiếu, định hướng nghề nghiệp cho HS, đạt được mục tiêu của bậc học THPT

2.2.3 Thực trạng thực hiện nội dung BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Do yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội cùng với những đòi hỏi đối với

ngành giáo dục, trong những năm qua Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tăng cườnghoạt động BD, nâng cao chất lượng đội ngũ GV Hiện nay nội dung BDGV docác Sở GD&ĐT tổ chức chủ yếu là: BD nâng cao về trình độ chuyên môn,nghiệp vụ; BD nâng cao năng lực sư phạm và BD các kỹ năng mềm Ngoài ra,

có các nội dung BD theo các chuyên đề khác nhau mang tính thời sự củangành phù hợp với yêu cầu của địa phương Chương trình BDGV THPT đa số

đều xác định rõ mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp, thời gian, cáchthức tổ chức BD và các điều kiện thực hiện chương trình BD.

Qua nghiên cứu các kế hoạch, chương trình và nội dung BDGV THPTcủa Sở GD&ĐT Nghệ An, các trường THPT, chúng tôi nhận thấy Sở và cáctrường đã có sự uyển chuyển và linh hoạt trong việc xây dựng và triển khaichương trình BDGV THPT, tuy nhiên vẫn còn một vài băn khoăn Chươngtrình BD vẫn nặng về lý thuyết, chưa có nhiều những hoạt động trải nghiệmnghề nghiệp; chưa có những nội dung cụ thể BDGV để nâng cao kiến thức vànăng lực thực hiện Chương trình GDPT mới; nội dung BDGV được áp đặt từtrên xuống, các trường hầu như chỉ thực hiện thụ động, không dựa vào nhu cầu

và khả năng BD của GV, điều kiện cụ thể của trường, lớp

Ngoài ra, nhiều trường THPT trên địa bàn còn coi nhẹ việc BD kỹ năng

sư phạm, đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao năng lực sử dụng CNTTtrong dạy học và năng lực sử dụng ngoại ngữ

Kết quả khảo sát về các nội dung BDGV THPT hiện nay cho thấy việc

BD cho GV THPT đa số được thực hiện thường xuyên ở các trường THPT,chủ yếu là BD các nội dung như: BD nâng cao nhận thức chính trị, phẩm chất,đạo đức nhà giáo; BD về các kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; BD

kỹ năng sư phạm; BD đổi mới phương pháp giảng dạy và BD nâng cao chấtlượng sử dụng ngoại ngữ, CNTT

Năm học 2017-2018, GV các trường THPT tại Thái Hòa đã được bồidưỡng các chuyên đề: Chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mớikiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh thông qua dạy họctheo chủ đề, chuyên đề Sinh hoạt tổ CM theo nghiên cứu bài học, chuyên đềHướng dẫn ra đề trắc nghiệm thi THPT quốc gia, chuyên đề Tư vấn họcđường, chuyên đề về Công tác truyền thông và an ninh mạng Năm học2017-2818, toàn thị xã đã BD chuẩn chức danh nghề nghiệp cho GV THPThạng II là 155 người, chiếm 69,5 % số lượng GV, hạng I là 0 GV

Ngoài những chuyên đề được bồi dưỡng theo kế hoạch của cấp trên,thì tại trường THPT Đông Hiếu, Ban chuyên môn chỉ đạo các tổ, nhóm chuyênmôn triển khai một số chuyên đề liên quan đến công tác BDGV sau: Chuyên

đề về nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác chủ nhiệm lớp; tổ

chức sinh hoạt chuyên đề trong bộ môn Ngữ văn thông qua hoạt động ngoạikhóa của câu lạc bộ Văn học dân gian; tổ chức ngoại khóa câu lạc bộ Ngoạingữ có sự tham gia của các thầy cô giáo người nước ngoài ở các trung tâmNgoại ngữ trên địa bàn thị xã Hàng năm, Ban chuyên môn nhà trường còn tổchức hội thi giáo viên giỏi cấp trường cho GV Thông qua cuộc thi, mỗi GVtiếp tục được trau dồi, tự bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ.

Một số nội dung thiết thực khác phục vụ cho chuyên môn của bản thân

GV thì chưa được BD thường xuyên, hoặc có BD thường xuyên nhưng chưađáp ứng được mục tiêu BD đã đề ra

Trong các trường THPT vẫn còn tồn tại sự thụ động trong nội dung

BD Hầu hết nội dung bồi dưỡng đều từ Bộ hoặc từ Sở GD và ĐT, hầu hết cáctrường đều không chủ động trong việc đề xuất nội dung BDGV theo đúng đòihỏi từ bản thân GV của trường mình Những nội dung cần được BD ở cáctrường THPT khi được xây dựng cần phải được đánh giá lại dựa trên nhữngnhu cầu cần được BD Khi chúng ta xác định đúng nhu cầu về những nội dungđược BD, tổ chức BD ở những nội dung đó thì chất lượng đạt được có thể tốthơn, người GV có thể nhận thấy được sự quan tâm của các cấp quản lý đối vớinhững nhu cầu của họ, tạo động lực và tinh thần hăng say làm việc và chấtlượng đạt được cao hơn

Hiện nay, chương trình GDPT tổng thể và chương trình chi tiết các mônhọc đã được công bố Theo lộ trình của Bộ GD và ĐT thì năm học 2022-2023

sẽ thực hiện chương trình GDPT mới cho bậc THPT, vì thế các nội dung bồidưỡng mặc dù có thay đổi theo hướng đổi mới phát huy năng lực người họcnhưng chương trình BDGV để đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình GDPTmới chưa đáp ứng nhu cầu thực tế

2.2.4 Phương pháp và hình thức BDGV THPT

Hiện nay, có những phương pháp và hình thức BDGV phổ biến như:

- Bồi dưỡng trực tiếp: Hình thức bồi dưỡng trực tiếp phổ biến nhất là

BD tập trung, trực tiếp theo thang bậc (giảng viên cấp Bộ BD cho cán bộ cốtcán cấp sở, cốt cán cấp sở BD cho cốt cán trường THPT, cốt cán trường BDcho CBQL và GV toàn trường) Ưu điểm của hình thức này là học viên đượcnghe giảng trực tiếp, được các cấp quản lý dưới hình thức lớp học Vì được tổ

chức theo lớp học nên có thể tổ chức các hình thức thảo luận, semina, họcnhóm, làm bài tập, tiểu luận… trong quá trình dạy học Học viên được học lýthuyết trên lớp, có thể được tổ chức thực hành và các hoạt động khác tại các

cơ sở giáo dục, hướng dẫn quan sát, đánh giá, rút kinh nghiệm Hình thức nàybắt buộc người học phải dành một lượng thời gian nhất định tập trung vào việc

BD Tuy nhiên, hạn chế của hình thức này chính là chất lượng báo cáo viên cóthể không đáp ứng yêu cầu, nội dung bài giảng có thể bị thay đổi theo chủquan và khả năng của người BD (theo bậc) GV sẽ gặp nhiều khó khăn về việcsắp xếp thời gian và không gian, chỉ tiến hành được trong dịp nghỉ hè Thườngthì nội dung và thời lượng BD càng được rút ngắn dần theo từng cấp, khi BD ởcấp Bộ là 10 ngày thì khi BD đến đội ngũ Gv trực tiếp giảng dạy chỉ còn 2ngày Do vậy, chất lượng BD sẽ không cao và không đạt mục tiêu đề ra

- Bồi dưỡng trực tuyến: Ưu thế của hình thức và phương pháp này làhọc viên được nghe giảng trực tiếp từ chuyên gia của Bộ GD và ĐT, tránhđược hiện tượng thông tin tam sao thất bản, không chính xác do hình thức BDtruyền đạt nhiều cấp Bồi dưỡng trực tuyến sẽ phổ cập được đối tượng họcviên trên diện rộng, dễ dàng triển khai trên khắp mọi vùng miền, đặc biệt làvùng sâu vùng xa, giúp tiết kiệm ngân sách tổ chức dạy học, chủ động về thờigian Hạn chế của hình thức này là không kiểm soát được số lượng học viên,chất lượng BD; trang thiết bị để BD không đồng đều, dễ bị thực hiện một cácchiếu lệ, hời hợt

- Hình thức giao việc, giao tài liệu, GV tự thực hiện việc BD theo thờigian tự sắp xếp Hình thức BD tự học, học qua mạng internet (online), tựnghiên cứu tài liệu cũng là một phương pháp BD thường được sử dụng trongBDGV hiện nay Phương pháp này chỉ cung cấp tài liệu, hướng dẫn cách học

có thể giao nhiệm vụ học tập và bố trí các nguồn lực cần thiết cho các nhómlàm việc, các nhóm báo cáo kết quả làm việc Phương pháp này phát huy tínhtích cực, chủ động của học viên, chỉ thích hợp với các GV có ý thức tự học, tựbồi dưỡng, còn phần nhiều không có tác dụng với BD đại trà nên hiệu quả đạtđược là chưa cao

Như vậy, trong thực trạng chung về BDGV, các hình thức và phươngpháp bồi dưỡng đang được áp dụng hiện nay cũng cần được nghiên cứu để

phát huy những mặt mạnh và hạn chế Cần có những chương trình hành động

cụ thể, phù hợp với mục tiêu, nội dung và phương pháp BD, đồng thời phùhợp với những nhu cầu và khả năng điều kiện BD của GV THPT nói chunghiện nay

Nhìn chung, thực trạng về hoạt động BDGV THPT ở thị xã Thái Hòa

và trường THPT Đông Hiếu nói riêng đang còn nhiều bất cập, vướng mắc cầntháo gỡ Những bất cập, vướng mắc này cũng là những vấn đề chung tronghoạt động BD GV trong cả nước Vì vậy cần có những giải pháp thiết thực đểnâng cao hiệu quả hoạt động BDGV THPT trước yêu cầu đổi mới giáo dục

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động BDGV THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

2.3.1 Thực trạng lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch BDGV THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT

Để thực hiện được mục tiêu của quản lý hoạt động BDGV THPT lànhằm phát triển năng lực đội ngũ GV THPT một cách toàn diện và vững chắc,phù hợp với chuẩn nghề nghiệp quy định, phù hợp yêu cầu thực hiện nhiệm vụmới của người GV THPT trong bối cảnh hiện nay, chủ thể quản lý cần phải cónăng lực lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch BDGV nhằm đáp ứngyêu cầu đổi mới GDPT Vai trò của lập kế hoạch phụ thuộc vào cấp quản lýcấp trường Hiện nay có các dạng kế hoạch như sau:

- Kế hoạch BDGV nhằm cụ thể hóa mục tiêu bồi dưỡng của Bộ GD&ĐT;

- Kế hoạch BDGV nhằm cụ thể hóa mục tiêu bồi dưỡng của Sở GD&ĐT;

- Kế hoạch BDGV thường xuyên, dài hạn và ngắn hạn của Nhà trường(bao gồm kế hoạch đi học nâng cao trình độ chuyên môn: thạc sĩ, tiến sĩ,nghiệp vụ: các lớp bồi dưỡng, trình độ chính trị: chuẩn hóa trình độ sơ cấp,trung cấp và cao cấp đối với CBQL)

Kết quả khảo sát trên cho thấy hầu hết CBQL và GV đều đánh giá Hiệutrưởng các trường THPT có quan tâm đến hoạt động lập kế hoạch BDGV củatrường mình Cụ thể là việc cụ thể hóa mục tiêu và kế hoạch bồi dưỡng của

Bộ, Sở thành một kế hoạch BDGV của Nhà trường trong đó có kế hoạchthường xuyên, kế hoạch dài hạn và các kế hoạch ngắn hạn, cấp tốc khác

Nội dung cụ thể mà trong kế hoạch BDGV các trường THPT thường đưa

ra đó là kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, bồi dưỡng những kiếnthức xã hội và bồi dưỡng ngoại ngữ, tin học Trong thực tế, khi được hỏi thìcác hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn đều khẳng định về tính khả thi vàchất lượng công tác lập kế hoạch bồi dưỡng GV của các trường THPT, việclập kế hoạch là quy định, hoàn toàn phù hợp với điều kiện cụ thể đối với GVcác trường THPT hiện nay

Việc tổ chức thực hiện kế hoạch thể hiện vai trò rất cao của CBQL cấptrường Sau khi có kế hoạch, Nhà trường phân công trách nhiệm quản lý chothành viên trong Ban giám hiệu, tổ trưởng chuyên môn, thông qua đội ngũ cốtcán chuyên môn chịu trách nhiệm tổ chức triển khai kế hoạch BD đến GVtrong trường, đảm bảo chất lượng BD Trong những năm gần đây, các trườngTHPT thị xã Thái Hòa nói chung và trường THPT Đông Hiếu nói riêng dưới

sự chỉ đạo của Sở GD&ĐT Nghệ An đã triển khai rất nhiều chương trìnhBDGV nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình và sách giáo khoa mớicho bậc THPT Ngoài triển khai các hoạt động chuyên môn, các cấp quản lýcòn huy động nguồn lực cho hoạt động BD nâng cao năng lực nghiệp vụ, trình

độ chính trị cho GV THPT tại đơn vị Để tổ chức thực hiện kế hoạch, cần xâydựng cơ chế phối hợp giữa quản lý hoạt động BDGV THPT và các nguồn lực(nhân lực, tài lực, vật lực, thông tin); chuẩn bị các điều kiện khác phục vụ choviệc thực hiện kế hoạch BDGV THPT

Tuy nhiên việc lập kế hoạch được quan tâm nhưng việc tổ chức thựchiện kế hoạch BDGV tại các trường THPT thị xã Thái Hòa đôi lúc chưa đạtyêu cầu như mong muốn, việc thực hiện kế hoạch còn lúng túng và thụ động.Giữa việc lập kế hoạch và triển khai thực hiện kế hoạch đôi khi chưa thực sựthống nhất, sự ủng hộ của GV với các kế hoạch BD chưa thực sự cao, cònmang tính chất đối phó Thậm chí, việc tổ chức thực hiện kế hoạch còn phụthuộc vào chủ quan của các trường, không có sự đồng đều trong việc triển khai

tổ chức thực hiện kế hoạch BDGV ở các trường THPT

2.3.2 Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động BDGV THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới GDPT

Các trường THPT đều trực thuộc Sở GD&ĐT, nhận sự chỉ đạo trực tiếp

về BDGV từ Sở GD Hiệu trưởng các trường THPT là người chỉ đạo, ra quyếtđịnh triển khai các hoạt động tại trường mình

Sở GD và Nhà trường cùng nhau phối hợp trong chỉ đạo thực hiện hoạtđộng BDGV THPT Cụ thể là các hoạt động:

- Xác định nhu cầu BD và mục tiêu của việc BD nâng cao trình độ

chuyên môn nghiệp vụ cho GV THPT;

- Chỉ đạo các Nhà trường, tổ chuyên môn bố trí thời gian hợp lý, tạo điều kiện cho GV tham gia BD; quy hoạch, chọn người đi BD;

- Hướng dẫn lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức BD phù hợp với trình độ năng lực của GV THPT;

- Chỉ đạo đổi mới về mục tiêu, nội dung, PP và hình thức tổ chức, đánh giá kết quả BDGV THPT;

- Chỉ đạo chuẩn bị và sử dụng các thiết bị, phương tiện phục vụ BDGVTHPT

Thực tế trong quá trình nghiên cứu, thu thập thông tin và trao đổi với một

số CBQL là Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng các trường THPT, việc chỉ đạothực hiện các nội dung BD từ Sở GD&ĐT thường tập trung vào một số GVcốt cán chuyên môn, rất nhiều GV hầu như ít khi tham gia tập huấn BD cácnội dung mới theo yêu cầu của đổi mới giáo dục Như vậy, khi chỉ đạo thựchiện BD GV, cần có một cách làm phù hợp để tạo cơ hội cho tất cả các GVtham gia BD và tự BD Việc chỉ đạo này đòi hỏi phải có sự tham gia của tất cảcác cấp quản lý GD từ Sở rồi đến Ban giám hiệu các trường THPT, các tổchuyên môn và đến từng GV Để thực hiện tốt sự chỉ đạo từ Sở, các trườngcần có những văn bản chỉ đạo phù hợp với điều kiện cụ thể của trường mìnhdựa trên những văn bản chỉ đạo từ cấp trên Đặc biệt cần phải có sự phối hợpnhịp nhàng trong chỉ đạo các hoạt động BDGV

2.3.3 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ hoạt động BDGV THPT

Thực tế cho thấy, hiện nay đa số các trường THPT có tinh thần tráchnhiệm cao trong việc thực hiện chỉ đạo của cấp trên: phân công chuyên môn,lập kế hoạch quản lý sử dụng cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ hoạtđộng BDGV THPT

Kết quả khảo sát cho thấy, đa số các tiêu chí về điều kiện phục vụ BDGVTHPT tương đối đầy đủ, nhưng chất lượng đáp ứng cho yêu cầu BD về cơ sởvật chất nói chung chưa đồng đều ở các trường Đặc biệt, là các điều kiện như:trang thiết bị phục vụ BD; thời gian tổ chức BD; chi phí cho các hoạt động BD

và chi phí cho học viên tham dự BD, còn chưa đáp ứng được yêu cầu

Một số CBQL của các trường THPT chưa thật sự quan tâm đến chấtlượng các điều kiện phục vụ hoạt động BDGV THPT Trong quản lý còn nặng

về hình thức, lãng phí, chưa tạo sức bật trong hoạt động quản lý thiết bị dạyhọc để phục vụ nhu cầu cho việc đổi mới phương pháp dạy học, BDGV Ngoài

ra, nhiều GV còn không quan tâm hoặc để tình trạng lãng phí việc sử dụngthiết bị, CSVC trong BD Tài liệu phục vụ BDGV đôi lúc còn bị xem nhẹtrong quá trình BD

Nhìn chung, các hoạt động BDGV THPT đã được Sở GD&ĐT Nghệ An

và các trường THPT ở thị xã Thái Hòa cùng tham gia thực hiện Mục tiêu BDGVcác cấp được xác định rõ ràng, thường xuyên, đổi mới nội dung BD ngày càngđược chú trọng đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT mới, hình thức và phươngpháp BD cải tiến theo hướng lấy người học làm trung tâm Công tác quản lý hoạtđộng BDGV THPT đã bước đầu ổn định từ khâu lập kế hoạch BD đến khâu tổchức thực hiện, chỉ đạo thực hiện và đến kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt độngBDGV THPT Đặc biệt, tại Thái Hòa, các trường từng bước đầu tư trang thiết bịhiện đại vào hoạt động BDGV và bước đầu ứng dụng công nghệ thông tin trongquản lý hoạt động BDGV THPT Những vấn đề liên quan đến quản lý thực hiệnmục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp BDGV THPT đã có những tiến

bộ, đáp ứng được các yêu cầu phát triển giáo dục của thị xã