(SKKN mới NHẤT) SKKN một số giải pháp nâng cao hoạt động giáo dục trẻ 4 5 tuổi về quy tắc ứng xử trong trường mầm non

Một số giải pháp nâng cao hoạt động giáo dục trẻ 4-5 tuổi về quy tắcứng xử trong trường mầm non - Lĩnh vực áp dụng: Sáng kiến được áp dụng trong quá trình giáo dục lễ giáo, giáo dục phát

Một số giải pháp nâng cao hoạt động giáo dục trẻ 4-5 tuổi về quy tắc

ứng xử trong trường mầm non

- Lĩnh vực áp dụng: Sáng kiến được áp dụng trong quá trình giáo dục lễ

giáo, giáo dục phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ trong các trường

mầm non Sáng kiến “Một số giải pháp nâng cao hoạt động giáo dục trẻ 4-5

tuổi về quy tắc ứng xử trong trường mầm non” được áp dụng trong các hoạt động của trẻ khi ở trường, lớp, ở nhà, nơi công cộng,…và ở mọi lúc mọi nơi nhằm vận dụng những kiến thức và kỹ năng vào việc ứng xử của bản thân trẻ được thể hiện qua lời nói giao tiếp, hành động, việc làm và thái độ của trẻ đối với mọi người xung quanh.

- Mô tả sáng kiến:

Việc thực hiện quy tắc ứng xử có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển toàn diện, không thể thiếu đối với trẻ  mầm non. Quy tắc ứng xử bao giờ cũng được thực hiện trong các mối quan hệ xã hội nhất định, trong ứng xử người ta quan tâm đến cái ý của cá nhân được biểu hiện qua hành vi, cử chỉ… cái tình, cái lý phối hợp qua nghệ thuật giao tiếp, thước đo của ứng xử là thái

độ của cá nhân , biểu hiện thái độ đó qua hành vi giao tiếp. Có thể nói ứng xử

là những phản ứng, hành vi của con người nảy sinh trong quá trình giao tiếp Quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non phù hợp sẽ hình thành ở trẻ những kĩ năng giao tiếp ban đầu và phát triển nhân cách, giúp trẻ có những

hành vi, giao tiếp ứng xử đúng trong các hoạt động hàng ngày. Từ đó hình thành cho trẻ cách giao tiếp đúng mực với mọi người xung quanh và trong mọi tình huống mà trẻ gặp.

Qua sáng kiến: “Một số giải pháp nâng cao hoạt động giáo dục trẻ 4-5 tuổi về quy tắc ứng xử trong trường mầm non” tôi đã đưa ra một số giải pháp mang lại hiệu quả giúp trẻ biết thể hiện quy tắc ứng xử đúng trong các hoạt động giao tiếp, trẻ mạnh dạn, tự tin, có thái độ đúng mực, từ đó hình thành các kỹ năng sống cho trẻ lứa tuổi mầm non.

+ Về nội dung của sáng kiến:

Là một giáo viên mầm non hàng ngày chăm sóc và giáo dục trẻ từ bữa ăn, giấc ngủ và tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ ở trường. Bởi vậy giáo viên có vai trò rất lớn, vừa là người “mẹ” thứ hai chăm lo cho trẻ từ việc ăn, ngủ, đến các hoạt động sinh hoạt khác vừa là người thầy giáo dục trẻ phát triển toàn diện các mặt thông qua việc tổ chức các hoạt động cho trẻ ở trường. Trên thực tế, hầu hết các giáo viên đã đảm nhiệm tốt vai trò của mình với trẻ, đã tạo cho trẻ sự tin tưởng, gần gũi, thân thiết, trang bị cho trẻ nhiều kiến thức. Tuy nhiên, còn tồn tại nhiều bất cập trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ như: Một số giáo viên chưa thực sự hiểu, lắng nghe trẻ, dành cho trẻ sự quan tâm chăm sóc đặc biệt; Một số giáo viên chưa tạo cho trẻ nhiều cơ hội để được trải nghiệm và tự tin. Trong quá trình ứng xử với trẻ, đôi khi giáo viên chưa xử lí triệt để các tình huống nên nhiều khi khiến trẻ

cảm thấy hụt hẫng, không công bằng; số lượng trẻ đông, giáo viên phải làm quá nhiều việc nên nhiều lúc giáo viên không thỏa mãn hết các nhu cầu của trẻ, không chú ý đến những trạng thái cảm xúc của trẻ; Một số giáo viên còn chưa hiểu rõ vai trò và trách nhiệm của mình trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, chưa thực sự yêu thương trẻ, cho nên thực tế còn xảy ra một số hiện tượng như đánh trẻ, ngược đãi trẻ… Là một giáo mầm non bản thân tôi tự nhận thấy cần giáo dục quy tắc ứng xử cho trẻ mẫu giáo hiện nay là việc làm cần thiết có vai trò to lớn trong quá trình phát triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo.Tôi đã mạnh dạn đưa ra một số giải pháp giúp trẻ được trải nghiệm thế giới xung quanh, thông qua các hoạt động trẻ được giao tiếp ứng xử thể hiện những hành vi phù hợp chuẩn mực với mọi người xung quanh từ đó cung cấp cho trẻ những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống: kỹ năng giao tiếp, hành

vi, các câu nói, cử chỉ, thái độ đúng mực với mọi người xung quanh.

Giải pháp 1: Giáo viên luôn có hành vi ứng xử chuẩn mực trong mọi hoạt động.

Mục đích:

Giúp trẻ có những hành vi ứng xử đúng trong giao tiếp với mọi người và biết

xử lí tốt mọi tình huống khi xảy ra đối với trẻ. Cung cấp những kỹ năng cần thiết giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách.

Nội dung và biện pháp:

Thời gian qua, do những tác động của mặt trái kinh tế thị trường, tác động tiêu cực của môi trường mạng có rất nhiều vi deo về một số hành vi, vi phạm

về đạo đức nhà giáo được đăng tải trên mạng xã hội. Những hình ảnh đó làm ảnh hưởng đến danh dự nhà giáo và uy tín của ngành  giáo dục. Là một giáo viên mầm non bản thân tôi cũng cảm thấy đau nhói trong lòng, và tự nghĩ rất nhiều về những hình ảnh bạo lực đó, phải chăng những hình ảnh trẻ thơ đó rất gần gũi với tôi, tôi đang mơ màng vào các hình ảnh đó. Bỗng tôi giật mình

và tự nhủ với bản thân là phải luôn có những hành vi ứng xử chuẩn mực cho các con noi theo và tôi bắt đầu lập kế hoạch cho mình về xây dựng quy tắcứng xử cho trẻ mầm non sau khi được tập huấn ngay từ đầu năm học này.

Để thực hiện tốt quy tắc ứng xử bản thân tôi tự lập kế hoạch, tìm tòi và đưa

ra mục tiêu cho chính bản thân mình thông qua các hoạt động hàng ngày cùng trẻ.

Tự xây dựng môi trường trong giao tiếp ứng xử văn hóa an toàn, lành mạnh, gần gũi, thân thiện trong và ngoài lớp.

Giáo viên cần có những hành vi, ứng xử chuẩn mực trong mọi hoạt động Trong thực tế hiện nay việc bạo lực học đường đang là vấn đề cấp bách của toàn xã hội, cộng đồng mạng đã đưa không ít những sự việc thương tâm xảy

ra làm xáo trộn lòng dân và ảnh hưởng đến uy tín nhà giáo, tạo ấn tượng không tốt về hình ảnh người giáo viên trong lòng của mỗi phụ huynh.

có thái độ, hành vi, cử chỉ, lời nói,…chuẩn mực khi giao tiếp với trẻ với mọi người xung quanh.

       * Trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ người giáo viên luôn phải sáng tạo, tạo môi trường thân thiện, cởi mở với bầu không khí ấm cúng như trong gia đình… Trong giao tiếp cần tiếp xúc với trẻ và phụ huynh bằng cảm xúc chân thực.

Ví dụ: Một buổi sáng tôi đang đón trẻ tại lớp, tất cả trẻ đều vào lớp với vẻ

mặt vui vẻ khi chào ông, bà, bố mẹ và cô gíáo. Nhưng bỗng có một phụ huynh

đó là bố của bé An bế con hục hục vào lớp và có thái độ bực bội đưa con cho

cô và nói với cô giáo “Cô tát cho nó một cái vào mồm cho nó khỏi khóc” và quay ngoắt đi luôn. Một tình huống làm tôi nghẹn lòng và cảm thấy thiếu đi

sự tôn trọng, Nhưng tôi vẫn bế bé An và tỏ thái độ ân cần, nụ cười vẫn nở trên môi, nhẹ nhàng tôi cho con ngồi vào ghế và trò chuyện hỏi trẻ “Vì sao con khóc và để bố mắng”, sau khi tìm hiểu nguyên nhân là do bố hứa buổi sáng bố mua siêu nhân nhưng vì muộn giờ làm nên bố không mua và mắng con, tôi đã động viên trẻ và đưa ra những hành vi đúng và sai cho trẻ và trẻ vui vẻ về chỗ ngồi. Về phía bố của cháu An buổi tối hôm đó tôi đã điện thoại và trao đổi về tình hình của cháu An với bố cháu là lỗi không phải hoàn toàn do cháu mà một phần là do phụ huynh quá nuông chiều con. Và tôi cũng phân tích cho phụ huynh đó là thái độ, hành vi của phụ huynh trước mặt cô và các con như

thế là chưa được sẽ làm ảnh hưởng đến tâm lý các con. Và phụ huynh đó đã xin lỗi cô và xin rút kinh nghiệm về thái độ và hành vi của mình.

       * Ngoài ra trong ứng xử đối với trẻ nhỏ thường chú ý đến nội dung tâm lý hơn là nội dung công việc. Trong quá trình giao tiếp ứng xử giữa con người với con người đặc biệt đối với trẻ thì ngôn ngữ hình thể có vai trò vô cùng quan trọng đối với tâm lý trẻ thơ.

Ví dụ: Trong giờ tạo hình “Vẽ con cá” theo đề tài khi kết thúc tiết học cả lớp

nộp bài, đa số các bạn đều tạo ra sản phẩm đẹp theo ý tưởng sáng tạo của mình. Chỉ có một trẻ vẽ chưa hoàn thiện hình con cá, chỉ vẽ được thân và đầu

có mắt, ( trong quá trình trẻ làm rất chăm chú và tích cực). Ở tình huống này nếu nhận xét theo chiều hướng tiêu cực thì bài tập của trẻ này chưa đạt mục đích yêu cầu bài, nhưng đối với tôi, tôi đã đặt mình vào hoàn cảnh của trẻ lúc

đó và tôi đã mỉm cười, nhẹ nhành nhận xét như sau: “Bài làm của con chưa hoàn thiện giống bài của các bạn, nhưng cô vẫn khen con vì trong giờ con chăm chỉ làm bài tập cô giao, chỉ là con làm chậm hơn các bạn, lần sau con nhớ phải cố gắng và làm nhanh hơn để hoàn thiện bài giống các bạn nhé”. Và kết quả những bài tập sau này trẻ của tôi đều làm rất tốt, và có sự cố vượt bậc.

* Hàng ngày khi ứng xử với trẻ giáo viên phải xử dụng ngôn ngữ chuẩn mực,

dễ hiểu, thể hiện sự yêu thương, tạo cảm giác an toàn, tin tưởng ở trẻ. Khi ứng xử với cha mẹ trẻ cần thể hiện sự tôn trọng, hợp tác, chia sẻ, thân thiện,

sự công bằng, tính mềm dẻo đối với tất cả trẻ.

Ví dụ:Vào giờ ăn cơm trưamột phụ huynh đến đón con ở trường và nhìn thấy

con đang cùng các bạn sắp xếp, lau bàn ghế, vệ sinh lớp học. Và phụ huynh đó

tỏ ý không hài lòng và phàn nàn với cô giáo là không muốn cho con mình làm việc đó, việc đó là các cô phải làm, trẻ bé không thể làm được. Ở tình huống này trước tiên tôi sẽ lắng nghe những trao đổi của phụ huynh về tình hình của con họ và những điều mà phụ huynh đó không muốn con mình làm. Tiếp

đó tôi sẽ tế nhị, khéo léo trao đổi với phụ huynh về một số kỹ năng mà trẻ cần

có để trang bị cho bản thân trẻ, tôi sẽ giải thích với họ rằng các con đến trường không chỉ được các cô trông nom và chăm sóc, học kiến thức mà còn được giáo dục về các kỹ năng sống, kỹ năng tự phục vụ. 

Ngoài việc giúp cho bản thân mình luôn sạch sẽ và bảo vệ sức khỏe của mình thì việc giáo dục cho các em kỹ năng tự phục vụ sẽ giúp các em có ý thức giữ gìn vệ sinh chung, giúp cho lớp học của mình sạch sẽ. Khi về nhà các em cũng

sẽ biết cách để tham gia các công việc hỗ trợ cha mẹ.

Trong quá trình dạy trẻ mọi hành vi, cử chỉ, nét mặt, lời nói của giáo viên đều được trẻ bắt chước và làm theo. Chính vì vậy trong mọi tình huống khi giao tiếp với trẻ, với phụ huynh hay giao tiếp với mọi người xung quanh người giáo viên mầm non cần phải có những hành vi ứng xử chuẩn mực phù hợp với nhu cầu, đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, phù hợp với từng tình huống. Trẻ

cần được tôn trọng, tin tưởng và đặc biệt là phải đối xử công bằng với tất cả trẻ tạo cảm giáo an toàn cho tất cả trẻ khi ở trường. Người giáo viên luôn cần giữ bình tĩnh trong mọi tình huống, phải biết tự kiềm chế mọi cảm xúc của mình trước mọi hành vi. Từ đó có cách ứng xử đúng đắn hợp tình hợp lý.

Giải pháp 2: Xây dựng và rèn luyện quy tắc ứng xử cho trẻ trong các hoạt động hàng ngày ở trường mầm non

Mục đích:

Thông qua các hoạt động giúp trẻ nhận biết những hành vi ứng xử đúng - sai khi tham giao vào các hoạt động trải nghiệm. Hình thành cho trẻ các kỹ năng giao tiếp ứng xử phù hợp, sự tiếp nhận kích thích và ứng phó lại trong hoàn cảnh, tình huống xảy ra tại thời điểm đó.

Nội dung và biện pháp:

Trường mầm non có vai trò vô quan trọng đối với sự phát triển của trẻ, là điều kiện tiếp xúc đầu tiên của trẻ về thế giới xung quanh, tạo cơ hội để trẻ được tìm tòi, khám phá, trải nghiệm, học các kỹ năng sống, kỹ năng tự phục

vụ và đặc biệt là hình thành cho trẻ nhân cách về những hành vi đúng – sai, cách ứng xử với bạn, với cô, với người lớn xung quanh trong mọi tình huống xảy ra trong cuộc sống.

*Giờ thể dục sáng:   Một   hoạt   động   bắt   đầu   cho   trẻ   một   ngày   mới   ở

trường có tác dụng tăng cường sức lực cho cơ thể, tạo ra nguồn năng lượng

để cơ thể hoạt động cho một ngày dài, giúp trẻ hết buồn ngủ, tinh thần tỉnh táo, bắt đầu một ngày với nhiều năng lượng tích cực hơn. Để việc tập luyện được hiệu quả, trẻ có nề nếp tốt, hành vi đúng, giáo viên cần quan sát tất cả trẻ một cách tỉ mỉ từ dáng đứng, tư thế và hành động, cử chỉ nề nếp của trẻ.

Ví dụ:Trong giờ tập thể dục sáng khi xếp hàng trước khi khởi động cô đã

nhắc trẻ phải nghe theo hiệu lệnh của cô để thay đổi động tác, chạy đúng hàng theo thứ tự và không được xô đẩy bạn. Cả lớp đồng ý và đồng thanh hô

to “Vâng ạ” nhưng khi khởi động trẻ vi phạm vì trẻ chỉ ồ ạt vâng lời một cách máy móc, như một phản xạ để hoà cùng tiếng đồng thanh của cả lớp. Trẻ dễ dàng nghe theo lời khuyên của cô và đồng tình với ý kiến của bạn, nhưng thực tế lại có những biểu hiện hành vi ngược lại, vì thế trẻ thường hô to:

“vâng ạ”, chỉ là để hưởng ứng tức thời, không có ấn tượng ghi sâu trong trí nhớ nên trẻ thường hay vi phạm. Để xử lý tình huống này giáo viên cần tỉ mỉ, kiên trì dạy trẻ bằng tình cảm và nhiều hình thức giáo dục trẻ về ý nghĩa của việc ứng xử của trẻ về những hành vi tốt, biết thực hiện quy tắc theo thứ tự, biết nhường bạn, dẫn dắt nhữngđiều hay lẽ phải thấm dần vào đầu óc trẻ, từ

đó hình thành được hành vi tốt cho trẻ.

* Giờ hoạt động góc: Thực hiện kế hoạch xây dựng trường mầm non lấy

trẻ làm trung tâm thì trong lớp học bao gồm 12 góc. Trong đó có những góc

có nhiều nhóm nhỏ, mỗi góc đều giúp trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi, mang lại cho trẻ nhiều niềm vui, mới lạ hấp dẫn đồng thời cung cấp cho trẻ

những kiến thức cơ bản cung cấp cho trẻ những kiến thức về những hành vi, cách ứng xử của trẻ qua những tình huống mà trẻ gặp.

Ví dụ: Với góc chơi khám phá khoa học ở chủ đề phương tiện giao thông cần dạy trẻ một số quy tắc khi tham gia giao thông như: đèn đỏ dừng lại, đèn xanh thì được đi và đèn vàng thì đi chậm lại, hay khi đi bộ cần đi sát lề đường bên phải và phải có người lớn dắt tay, khi sang đường phải nhìn trái nhìn phải xem có xe không rồi mới được sang. Khi tham gia giao công cộng phải tuân thủ quy tắc không được ăn uống hoặc nói to trên xe ô tô… Mỗi lần tham gia hoạt động trẻ sẽ ghi nhớ và lĩnh hội được những cái tốt đẹp nảy sinh trong mỗi tình huống cụ thể.

Hoặc khi cho trẻ chơi ở góc thực hành cuộc sống: Ở đây trẻ sẽ được học kỹ năng cần thiết cho sự phát triển tính tự lập, trách nhiệm với bản thân, biết những phép tắc, hành vi, ứng xử đúng của bản thân .

Ví dụ: Khi cho trẻ thực hành kỹ năng rửa tay trước khi ăn, trẻ sẽ biết tự xếp hàng lần lượt khi rửa tay, không chen lấn bạn. Biết đeo dép và thực hiện theo quy trình các bước rửa tay… Từ những kỹ năng đơn giản và lặp đi lặp lại hàng ngày hình thành cho trẻ nề nếp thói quen tốt, môi trường hoạt tốt sẽ giúp trẻ hình thành nhân cách, lối sống tốt và cần được bồi đắp cho trẻ khi ở trường mầm non. Với những hành vi ứng xử trải nghiệm hàng ngày, trẻ sẽ biết tự chăm lo cho bản thân từ đó nhân cách của trẻ sẽ được vun đắp từ

những năm học đầu của trẻ tại trường lớp mầm non. Đó là yếu tố quan trọng quyết định phẩm chất con người của trẻ trong tương lai.

*Quy tắc ứng xử thông qua hoạt động trải nghiệm tham quan

Hoạt động trải nghiệm tham quan dã ngoại có ý nghĩa rất lớn đối với trẻ mầm non. Trải nghiệm là quá trình nhận thức, khám phá đối tượng bằng việc tương tác với đối tượng thông qua hành động tri giác bên ngoài như nhìn, nghe,   sờ và   quá   trình   tâm   lý   bên   trong   như   sự   chú   ý,   tư   duy,   tưởng tượng, và được bộc lộ qua hành vi, ứng xử của trẻ. Thông qua hoạt động trẻ tiếp thu, tích lũy được những kinh nghiệm cho bản thân và hoàn thiện các kỹ năng trong cuộc sống. Khi trẻ tham gia trải nghiệm tham quan trẻ sẽ được giao tiếp với rất nhiều người, thế giới xung quanh trẻ được mở rộng điều đó

sẽ giúp trẻ lĩnh hội được nhiều kiến thức mới, kinh nghiệm mới.Thông qua từng hoạt động trẻ sẽ bắt gặp nhiều tình huống khác nhau đòi hỏi trẻ phải đưa ra những quyết định để ứng xử ngay tại thời điểm đó, giúp trẻ có thêm kiến thức và đưa ra cách giải quyết của chính bản thân trẻ.

Ví dụ: Khi cho trẻ trải nghiệm tham quan tại khu sinh thái cánh buồm xanh

khi đến khu di tích, các bé biết tự xếp hàng ngay ngắn, không đùa nghịch, từng lớp nối đuôi nhau tiến vào khu vực tham quan đến cổng vào dưới sự hướng dẫn của cô trẻ sẽ có những hành vi, ứng xử tốt biết chào hỏi bác bảo

vệ ngay từ khi vào cổng.        Tham quan vườn cây ăn quả, trong vườn có rất nhiều các loại cây ăn quả khác nhau như: Táo, cam, bưởi, ổi… và nhiều bồn