Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường chotrẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non - Mô tả sáng kiến: Việc giáo dục môi trường không những chỉ “Cho hôm nay và cho cả
Trang 1Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho
trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non
- Mô tả sáng kiến:
Việc giáo dục môi trường không những chỉ “Cho hôm nay và cho cả ngày mai” Mà còn nhằm xây dựng một trường học “xanh - sạch - đẹp” và một xã hội trong lành.
Nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra một số biện pháp tốt nhất để rèn luyện thói quen, giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường giúp trẻ nhận thức được những hành động để bảo vệ môi trường hay cũng chính là để bảo vệ sức khỏe của chính bản thân mình.
Giáo dục bảo vệ môi trường nhằm giúp cho giáo viên có kiến thức về môi trường, ô nhiểm môi trường Giáo viên phải là người làm gương cho trẻ, luôn
có ý thức hướng dẫn và nhắc nhở trẻ kiên trì thực hiện những việc làm hằng ngày có ý nghĩa bảo vệ môi trường và giáo dục trẻ biết yêu quý gần gủi với môi trường Mỗi giáo viên là một tuyên truyền viên về giáo dục bảo vệ môi
Trang 2trường trong nhà trường, các bậc Phụ huynh và cộng đồng Trên cơ sở đó hình thành cho trẻ kỹ năng thói quen tốt biết sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp và ngoài trời gọn gàng ngăn nắp, biết bỏ rác đúng nơi quy định, biết chăm sóc cây xanh và chăm sóc các con vật nuôi… Hình thành cho trẻ thái độ thiện cảm bảo vệ môi trường, đồng thời có phản ứng đối với các hành vi xấu như: Vứt rác bừa bãi nơi công cộng, dẫm đạp cây xanh, hái hoa, bẻ cành Bên cạnh đó còn giúp cho các bậc cha mẹ và cộng đồng có kiến thức cơ bản về giáo dục bảo vệ môi trường và tích cực tham gia các hoạt động làm “xanh-sạch-đẹp” môi trường và làm gương cho trẻ, giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường Đó là mục tiêu của đề tài này
+ Về nội dung của sáng kiến:
Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt với đời sống con người và sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước, của nhân loại Bảo vệ môi trường
là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, bảo đảm cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục những hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra cho con người Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm
Trang 3non nói chung, trẻ 5- 6 tuổi nói riêng là quá trình giáo dục có mục đích nhằm làm cho trẻ quan tâm đến các vấn đề của môi trường, có sự hiểu biết về môi trường, có thái độ, kĩ năng và hành vi tốt trong việc bảo vệ môi trường.
Nhìn vào thực trạng hiện nay, mỗi chúng ta ai cũng nhận thấy tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng cao, những trận động đất, những cơn sóng thần làm mất mát và thiệt hại về tiền của và con người, ảnh hưởng đến kinh tế và khả năng hồi phục sau những thiên tai ấy là rất lớn Một trong những nguyên nhân chủ yếu là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức bảo vệ môi trường của con người Trước thực trạng đó cần phải thực hiện nhiều giải pháp khác nhau trong đó giải pháp giáo dục bảo vệ môi trường được xem là có hiệu quả, đặc biệt là giáo dục bảo vệ môi trường ở lứa tuổi Mầm non Vì lứa tuổi này dễ hình thành những nề nếp, thói quen tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách tốt đẹp sau này.
Việc giáo dục bảo vệ môi trường trong trường chúng tôi được xác định là một trong các nhiệm vụ quan trọng, được tiến hành trong quá trình hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
Trang 4Giáo dục bảo vệ môi trường được đưa vào các hoạt động hằng ngày nhằm củng cố và hệ thống hoá các kinh nghiệm mà trẻ đã tích luỹ được trong cuộc sống hằng ngày, trong lúc trẻ quan sát, học tập, vui chơi và lao động, chăm sóc
và bảo vệ sức khoẻ, tuy nhiên cũng còn hạn chế trong việc tìm hiểu quan sát về môi trường thiên nhiên, hoạt động ngoài trời.
Vậy làm thế nào để nhanh chóng đưa trẻ vào nề nếp thói quen ngay từ nhỏ, giúp trẻ nhận thức được thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh? Tôi đã suy nghĩ và thực hiện một số giải pháp sau:
Giải pháp 1. Khảo sát tình hình thực tế tại lớp.
- Để biết được thói quen, ý thức ban đầu của trẻ, vào đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát tại lớp, kết quả cụ thể như sau.
Bảng khảo sát đầu năm về thói quen, ý thức bảo vệ môi trường của trẻ.
Tổng số: 35 trẻ
chưa
%
Trang 5Biết cất dọn đồ dùng đồ chơi đúng
nơi quy định.
22 62,9 13 37,1
Không vứt rác bừa bãi, biết bỏ rác
vào thùng rác.
20 57,1 15 42,9
Biết chăm sóc và bảo vệ cây xanh 22 62,9 13 37,1 Nhắc nhở người lớn không được xả
rác bừa bãi.
Biết tiết kiệm nước khi sử dụng 22 62,9 13 37,1 Phân biệt được những hành động
đúng, hành động sai với môi trường.
20 57,1 15 42,9
Qua cuộc khảo sát tôi nhận thấy rằng trẻ có kiến thức trong việc bảo vệ môi trường chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế, với kết quả như vậy tôi đã mạnh dạn đi sâu vào tìm hiểu và thực hiện một số giải pháp giáo dục trẻ 5 tuổi ý thức bảo vệ môi trường.
Trang 6Giải pháp 2: Tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh trong công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
Tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh trong công tác giáo dục ý thức bảo
vệ môi trường là một giải pháp không thể thiếu khi giáo dục cho trẻ.
Tôi luôn tìm và tải trên mạng các bài báo, phóng sự nêu cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân rồi dán vào bảng tin của lớp Vào những lúc đón, trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về ý thức bảo vệ môi trường của mỗi chúng
ta không chỉ ở trong gia đình, mà còn ở làng, xã.
- Tôi cùng phụ huynh trao đổi về phân loại rác thải, sau đó cho trẻ biết được cần phân loại rác thải, vì một số loại rác có thể dùng để tái chế ra một số loại phân bón cho cây trồng.
- Tuyên truyền, vận động phụ huynh về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường trong cuộc sống hàng ngày và nhắc nhở phụ huynh cùng tham gia thực hiện bằng khẩu hiệu “Mỗi người hãy trồng thêm một cây xanh là thêm một hành động bảo vệ môi trường” Qua đó tôi thường cùng trẻ trò chuyện về ích lợi của cây xanh: Cây xanh đóng góp rất lớn trong việc bảo vệ bầu khí
Trang 7quyển, làm cho không khí trong lành, làm giảm ô nhiễm môi trường, giảm bụi, giảm tiếng ồn, cây xanh trồng ở rừng còn giúp ngăn chặn lũ lụt… ngoài
ra cây xanh còn cung cấp nhiều hoa thơm quả ngọt, thuốc chữa bệnh.
- Làm tốt công tác vận động hỗ trợ của phụ huynh về nguồn nguyên vật liệu thải bỏ để giáo viên tận dụng, hướng dẫn các bé làm đồ chơi đơn giản cho mình và làm đồ chơi để tặng người thân Thông qua công tác tuyên truyền, vận động này phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo
vệ môi trường cho con trẻ không phải chỉ ở phía nhà trường mà còn ở gia đình nữa.
Giải pháp 3: Cho trẻ cùng lao động tập thể.
- Phân nhóm trẻ, giao nhiệm vụ cho từng nhóm tìm kiếm và sưu tầm các đồ dùng, nguyên liệu để làm các tác phẩm tập thể Biện pháp này giúp trẻ tăng cường hoạt động và có ý thức làm việc theo nhóm.
- Khi tổ chức các hoạt động này tôi cho trẻ trải nghiệm, trao đổi với nhau Sau
đó tôi lắng nghe ý kiến của trẻ, động viên, khuyến khích, tạo điều kiện cho trẻ được thực hiện ý tưởng của mình Ví dụ: tôi cho trẻ ngồi thành từng nhóm,
Trang 8sau đó tôi đến từng nhóm hỏi trẻ có những nguyên liệu gì, với nguyên liệu này hôm nay con định làm gì, các bạn trong nhóm làm những công việc gì, con có thấy khó khăn gì khi thực hiện ý tưởng của mình không,…
- Vào giờ sinh hoạt chiều tôi luôn tận dụng thời gian để giáo dục trẻ thói quen trực nhật theo cuối ngày theo nhóm, cùng nhau chăm sóc góc thiên nhiên của lớp, sắp xếp, lau dọn kệ đồ chơi, nhắc nhở bạn cùng nhau thực hiện.
- Với biện pháp này sẽ giúp trẻ có tinh thần làm việc tập thể, đua nhau cùng làm, bạn nào cũng muốn góp công sức của mình vào những công việc của nhóm.
+ Về khả năng áp dụng của sáng kiến:
Sáng kiến có khả năng áp dụng rộng rãi cho giáo viên, phụ huynh và các cơ
sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ từ 3 đến 6 tuổi.
- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp trong đơn theo ý kiến của tác giả với các nội dung sau:
Sau khoảng thời gian áp dụng các biện pháp thực hiện cho nhóm trẻ tại lớp mình phụ trách, từ tháng 10/2019 đến tháng 12/2020 tôi nhận thấy mức độ
Trang 9thể hiện hành vi về vấn đề bảo vệ môi trường của trẻ có sự thay đổi rõ rệt Cụ thể là:
Bảng khảo sát cuối năm về thói quen, ý thức bảo vệ môi trường của
trẻ.
Tổng số: 35 trẻ
chưa đạt
%
Biết cất dọn đồ dùng đồ chơi
đúng nơi quy định.
Không vứt rác bừa bãi, biết
bỏ rác vào thùng rác.
Biết chăm sóc và bảo vệ cây
xanh.
Nhắc nhở người lớn không
được xả rác bừa bãi.
Trang 10Phân biệt được những hành
động đúng, hành động sai
với môi trường.
Đây là một kết quả đáng mừng đối với giáo viên, các bậc phụ huynh và đặc biệt là đối với trẻ.
- Mang lại lợi ích xã hội: Nâng cao hiểu biết của giáo viên, phụ huynh học sinh và cộng đồng tham gia công tác giáo dục trẻ về vấn đề làm thế nào để giáo dục trẻ có nhừng hành vi đúng đắn góp phần bảo vệ môi trường, gìn giữ môi trường xanh - sạch - đẹp.
- Mang lại lợi ích kinh tế: Việc tận dụng những nguyên vật liệu tự nhiên của môi trường để làm đồ chơi tự tạo cho trẻ giúp giảm thiểu phần nào việc mua
đồ dung đồ chơi cho trẻ tại nhóm lớp Bên cạnh đó còn hạn chế được kinh phí
để làm sạch rác bẩn thải ra từ môi trường sinh hoạt.
- Các thông tin cần được bảo mật: Không
d) Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến;
Trang 11* Điều kiện về cơ sở vật chất:
- Các trang thiết bị cần thiết:
+ Máy tính, máy chiếu, loa, đài nhạc…
+ Tranh ảnh về môi trường sạch, môi trường bẩn; tranh hướng dẫn các hành
vi bảo vệ môi trường cho trẻ.
+ Hót rác, xô nhựa, chổi quét, khăn lau… cho trẻ vệ sinh lớp, trường.
- Các tài liệu về giáo dục bảo vệ môi trường cho giáo viên và học sinh: tranh ảnh, sách, báo, truyện, thơ…
* Điều kiện về giáo viên:
+ Cô giáo luôn luôn tìm tòi học hỏi, luôn có biện pháp sáng tạo mới trong giảng dạy và chăm sóc giáo dục trẻ.
+ Nắm chắc nội dung giáo dục bảo vệ môi trường để dạy trẻ, tích cực năng động trao đổi kinh nghiệm, cải tiến và vận dụng linh hoạt các phương pháp giảng dạy.
Trang 12+ Có ý thức tích hợp các nội dung giáo dục bảo vệ môi trườngvào các hoạt động trong ngày một cách linh hoạt, phù hợp để đạt được kết quả tốt nhất mà không ảnh hưởng đến nội dung chính của các hoạt động khác.
+ Cô giáo dành thời gian, chú ý nhiều hơn đến những cháu cá biệt để có biện pháp giáo dục phù hợp, phải động viên khen thưởng sửa lại kịp thời cho trẻ nhằm kích thích những việc làm tốt, và hạn chế những hành vi xấu của trẻ.
+ Phối hợp cùng các bậc phụ huynh tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng giáo dục hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ tại cộng đồng.
+ Tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có để làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ trẻ trong việc giảng dạy.
+ Sử dụng linh hoạt các loại đồ dùng, tranh ảnh, thơ, truyện … phải sinh động, đẹp mắt, hấp dẫn gần với thực tế của trẻ.
+ Học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, tham khảo ý kiến cấp trên, nghiên cứu tài liệu có liên quan để nâng cao kiến thức về giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo, đặc biệt là trẻ 5 – 6 tuổi.
Trang 13* Điều kiện về trẻ:
- Trẻ ngoan ngoãn, đi học đầy đủ.
- Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động.
- Trẻ có sức khỏe tốt.
đ) Về khả năng áp dụng của sáng kiến cho những đối tượng, cơ quan,
tổ chức nào hoặc những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có);
Sáng kiến có khả năng áp dụng rộng rãi cho giáo viên và đồng nghiệp công tác trong lĩnh vực chăm sóc giáo dục trẻ trong các trường mầm non trong huyện Ngoài ra còn có thể áp dụng cho các bậc phụ huynh dành chăm sóc trẻ tại nhà.