Âm nhạc có tính truyền cảm trực tiếp nên con người đã sử dụng âm nhạc như một phương tiện để làm phong phú thêm đời sống tinh thần của con người, do đó âm nhạc có khả năng truyền bá hết
Trang 1PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc là bộ môn nghệ thuật dùng âm thanh và nhịp điệu để diễn tả tư tưởng tình cảm của con người, âm nhạc xuất hiện từ rất lâu đời và gắn bó mật thiết với con người Âm nhạc có tính truyền cảm trực tiếp nên con người đã sử dụng âm nhạc như một phương tiện để làm phong phú thêm đời sống tinh thần của con người, do đó âm nhạc có khả năng truyền bá hết sức rộng lớn bởi vì “ Khi ngôn ngữ bất lực thì âm nhạc lên tiếng’’
Môn học Âm nhạc trong trường THCS không nhằm đào tạo những người làm nghề âm nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ, những ca sĩ…mà chính qua môn học
để tác động vào đời sống tinh thần của các em góp phần cùng với môn học khác nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường phổ thông nói chung cũng như mục tiêu của bậc THCS nói riêng
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung và mục tiêu của môn âm nhạc nói riêng đều giúp học sinh phát triển toàn diện, không những chỉ có hiểu biết về kiến thức văn hóa mà cần phát huy năng lực cảm thụ âm nhạc Xuất phát từ đặc trưng
bộ môn nghệ thuật đòi hỏi luôn có cái mới do đó bản thân giáo viên giảng dạy cần tìm tòi, học hỏi, sưu tầm kiến thức, phương pháp để phù hợp với xu hướng tiếp cận mới Đặc biệt, trong những năm gần đây việc giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường lại càng quan trọng hơn cả bởi nó toàn diện các mặt: Đức - Trí- Thể -Mĩ Cái đẹp trong nghệ thuật âm nhạc xuất phát từ tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên những hình tượng âm nhạc có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ làm rung động lòng người, hướng con người tới Chân- Thiện -Mĩ…Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự hứng thú cao, xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh Có như vậy các em mới có điều kiện để khắc phục khó khăn tiếp nhận kiến thức mới Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh THCS là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động, yêu thích ca hát Nếu giáo viên gây được hứng thú học tập thông qua các hình thức tổ chức dạy học trong bài dạy sẽ tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu quả
Từ thực tiễn giảng dạy cũng như việc học của học sinh, trong nhiều năm qua cô và trò đã gặp không ít khó khăn trong qúa trình sử dụng di sản trong dạy học âm nhạc Vì
Trang 2thực ra, việc sử dụng di sản vào dạy học chưa được giáo viên và học sinh hào hứng đón nhận, các tiết dạy chỉ diến ra trong khuôn khổ trên lớp học vừa hạn chế về thời gian, vừa hạn chế về các hình thức tổ chức nhưng bản thân cũng đã cố gắng hết sức trong điều kiện có thể để nâng cao chất lượng dạy-học, và điều quan trọng nhất mà tôi nhận thấy rõ nhất đó là nếu giáo viên tìm tòi đưa thêm những yếu tố mới vào minh họa cho bài dạy di sản sẽ tạo được hứng thú của các em, sẽ kích thích sự sáng tạo, chú
ý học, sự muốn khám phá kho tàng kiến thức liên quan đến bộ môn… như vậy, chắc chắn sẽ đem lại kết quả học tập cao hơn, học sinh yêu thích môn học hơn
Từ những lý do nói trên, bản thân tôi nhận thấy việc gây hứng thú cho học sinh trong học tập bộ môn âm nhạc thông qua việc dạy học có “Sử dụng di sản’’ là một trong những giải pháp hết sức quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy và học bộ
môn Vì vậy, nó là động lực giúp tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số giải pháp
nhằm lồng ghép di sản trong dạy học bộ môn Âm nhạc ở trường THCS đạt hiệu quả ’’.
II Điểm mới của đề tài:
Cũng như một số môn học khác, âm nhạc là một môn học có nhiều liên quan nên khả năng sử dụng di sản trong dạy học rất phong phú Với môn âm nhạc, di sản văn hóa dưới dạng vật thể hay phi vật thể đều có thể sử dụng tốt trong quá trình dạy học Việc dạy học có sử dụng di sản trong bộ môn có những điểm mới như:
- Giúp học sinh phát triển kĩ năng tự học tập, tự chiếm lĩnh kiến thức: Di sản văn hóa
là phương tiện quan trọng giúp học sinh rèn luyện một số kĩ năng học tập như kĩ năng quan sát, thu thập, xử lí thông tin, thảo luận nhóm…qua đó tự lĩnh hội được kiến thức
cơ bản thông qua quá trình tiếp cận với di sản; kĩ năng vận dụng kiến thức đã học để giải thích những hiện tượng, sự vật có trong các di sản
- Phát triển trí tuệ của học sinh: Nếu cho học sinh tiếp cận di sản đúng mục đích, đúng lúc và đúng phương pháp sẽ kích thích tư duy, khả năng quan sát, phân tích, tổng hợp
và so sánh qua đó phát triển trí tuệ của các em
- Giáo dục nhân cách học sinh: Di sản văn hóa là một trong những phương tiện dạy học đa dạng và sống động nhất, nó có khả năng tác động mạnh tới tình cảm, đạo đức,
Trang 3nhân cách các em Nghiên cứu di sản một cách nghiêm túc, kĩ lưỡng cũng chính là rèn cho các em tác phong làm việc nghiêm túc, nghiêm túc, khoa học
- Góp phần hình thành kĩ năng sống cho học sinh: Dạy học với di sản tạo điều kiện phát triển một số kĩ năng sống như: Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng trình bày ý tưởng, kĩ năng lắng nghe, kĩ năng hợp tác, kĩ năng đảm nhận trách nhiệm, kĩ năng quản lí thời gian, kĩ năng tư duy phê phán, kĩ năng quản lí thời gian, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin…
Sáng kiến “Một số giải pháp nhằm lồng ghép đưa di sản trong dạy học Âm nhạc ở
trường THCS đạt hiệu quả’’ nhằm đáp ứng phong trào xây dựng trường học thân
thiện học sinh tích cực, và một trong những hoạt động được dặt ra ra là tổ chức cho học sinh tham gia chăm sóc các di sản mà chủ yếu là các di tích mang tính lịch sử của
địa phương Sáng kiến đưa ra những giải pháp nhằm lồng ghép đưa di sản trong dạy
học âm nhạc mà lâu nay chính giáo viên giảng dạy chưa thật sự chú trọng, có chăng cũng chỉ giới thiệu sơ qua cho có Đồng thời đề cao tính tự chủ, tự lập của chủ thể của học sinh, người thầy chỉ làm vai trò hướng dẫn, áp dụng tính ưu việt của mô hình trường học mới trong quá trình dạy học, phát huy tối đa tính tích cực, sáng tạo, chủ động của người học Học sinh được giáo dục và phát triển kĩ năng để trở thành chủ nhân tương lai năng động, sáng tạo, tự tin hơn
PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
I Thực trạng của việc sử dụng di sản trong dạy học âm nhạc ở trường THCS.
1 Thực trạng của học sinh:
Trường tôi đang giảng dạy nằm ở vùng trung du, nguồn thu nhập của người dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đời sống kinh tế xã hội trong những năm trở lại đây đã
có nhiều cải thiện nhưng vẫn chưa thật sự thoát được nghèo khó, trình độ văn hóa nhận thức của nhân dân không đồng đều nên việc học của học sinh nơi đây vẫn là một điều trăn trở Phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của con em, phó mặc cho nhà trường giáo dục, dẫn đến công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường gặp không ít khó khăn vì đa số phụ huynh đi làm xa do đó trong những năm gần dây, trường tôi là một trong những trường có tỉ lệ học sinh bỏ học khá cao
2 Thực trạng của cha mẹ học sinh:
Trang 4Nhận thức của một số phụ huynh vẫn còn hạn chế Điều kiện kinh tế của địa phương còn khó khăn Một số gia đình thu nhập còn thấp, chủ yếu dựa vào trồng trọt, chăn nuôi nhỏ lẻ Phụ huynh phải bươn chải với cuộc sống nên ít có thời gian quan tâm đến con em và giao phó hết trách nhiệm cho nhà trường
Cha mẹ học sinh mới chỉ quan tâm con cái học hành các môn văn hóa chính như: Toán, văn, sinh, sử, địa, lí, hóa như thế nào nhưng hầu như rất ít quan tâm đến việc học các môn năng khiếu của các em như: Âm nhạc, mĩ thuật , thể dục như thế nào? Học sinh gặp rất nhiều khó khăn khi tìm hiểu về các di dản có ở địa phương mình vì ít nhận được sự quan tâm giúp đỡ của phụ huynh để các em có thể hoàn thành bài do giáo viên giao về nhà, phụ huynh chưa chú tâm đến việc hình thành và phát triển năng lực cho các em, do nhận thức chưa đúng về giáo dục, chưa nắm được cách đánh giá học sinh theo hướng đổi mới, do hiểu biết và trình độ còn hạn chế,… Nhiều gia đình còn phó thác hoàn toàn việc học, các kĩ năng giao tiếp ứng xử hằng ngày của con em mình cho cô giáo, thầy giáo, chưa chú trọng rèn luyện sự mạnh dạn, tự tin, kĩ năng tự phục vụ, kĩ năng sống cho con cái, chưa phối hợp cùng giáo viên kịp thời động viên, dạy bảo thêm để giúp các em phát triển một cách toàn diện Đức-trí-thể-mĩ
Để hình thành và phát triển nhân cách một cách tốt nhất, toàn diện nhất về mặt năng lực, kĩ năng cho học sinh đòi hỏi phụ huynh phải luôn quan tâm, trao đổi, kiểm tra quá trình học tập của học sinh, cùng nhà trường giáo dục các em, xóa bỏ tâm lí ỷ lại, phó mặc cho nhà trường Đây cũng là một khó khăn không nhỏ mà chúng tôi gặp phải khi thực hiện giáo dục học sinh
3 Thực trạng của giáo viên:
Năm học 2016-2017 là năm học thứ ba thực hiện “Sử dụng di sản trong dạy học
ở trường phổ thông’’ Tuy nhiên, trong quá trình dạy học, có thể nói rằng người giáo viên còn chưa có sự chú ý đến việc làm thế nào để lồng ghép di sản vào dạy học, đưa vào bài học,vào tiết học đúng mức, chưa có sự thay đổi về phương pháp dạy học Việc dạy học còn mang tính chung chung hay có đưa di sản vào bài dạy cũng chỉ qua loa cho có, chưa định hình cho học sinh được kiến thức cần nắm, chưa pháy huy hết được năng lực tự học, tự tìm tòi khám phá của các em Giáo viên chưa thấy được vai trò của mình trong việc giúp học sinh hình thành các khái niệm về di sản, chưa tạo điều kiện
Trang 5và cơ hội cho các em quan sát, nhận xét, tham quan, phán đoán các di sản, chưa giao bài tập về nhà cho học sinh, chưa tạo điều kiện cho học sinh thảo luận về di sản, chưa cho các em tự trình bày về di sản vì thực ra tiết học chỉ diễn ra trên lớp nên thời gian rất hạn chế qua đó cũng cho thấy bản thân thầy cô chưa tạo được môi trường học tập thân thiện như mục tiêu dạy học đề ra
Hơn nữa, do quen với phương pháp cũ, ngại khó khi đổi mới, chưa muốn thay đổi vì thực sự muốn thay đổi cũng cần có thời gian dài để tìm hiểu, để soạn bài, lên kế hoạch, tham mưu với nhà trường tạo điều kiện cho tham quan di sản, học tập tại di sản, phân loại các dạng bài sao cho hợp lí để lồng ghép di sản vào giảng dạy khỏi bị
gượng gạo hay dư thừa không cần thiết
II Một số giải pháp nhằm lồng ghép di sản trong dạy học Âm nhạc ở trường THCS đạt hiêu quả cao.
Di sản là phương tiện để hỗ trợ các nội dung trong chương trình âm nhạc hiện hành, chứ không phải dạy về di sản Như vậy, nội dung chương trình, chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn âm nhạc không thay đổi chỉ thay đổi về phương tiện và cách thức tổ chức dạy học…
Việt Nam có nhiều di sản, nhưng trong dạy học âm nhạc ở trường THCS, chủ yếu
là dùng 5 di sản gắn liền với văn hóa và âm nhạc đó là: Nhã nhạc cung đình Huế, không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, dân ca quan họ Bắc Ninh, ca trù và hát xoan Các loại tư liệu về di sản thường được tôi đưa vào dạy học bộ môn là:
- Hình ảnh về tư liệu di sản: Hình ảnh về kinh đô Huế, hình ảnh lễ hội cồng chiêng, nhà rông, hình ảnh về hội lim, trang phục…
- Âm thanh về di sản: Đĩa nhạc, video về ca trù, hát xoan, quan họ Bắc Ninh, nhã nhạc cung đình Huế…
- Thông tin về di sản: Bài viết, câu chuyện, xuất xứ hay lịch sử, thông tin về nhã nhạc, cồng chiêng, ca trù, hát xoan…
- Hiện vật về di sản: Các loại nhạc cụ trong dàn nhạc nhã nhạc, trang phục hát ca trù, hát quan họ…
Có rất nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học bộ môn Âm nhạc khi
sử dụng di sản ở nhà trường THCS Nhưng theo tôi, các giải pháp nhằm lồng ghép đưa di sản vào dạy học bộ môn Âm nhạc đạt hiệu quả sẽ là:
Trang 61 Một số giải pháp đối với giáo viên:
a Thứ nhất: Cần đảm bảo mục tiêu của chương trình giáo dục và mục tiêu giáo dục di sản thông qua từng bài học cụ thể:
Trong mỗi bài học có sử dụng di sản giáo viên cần xác định rõ mục tiêu bài học và việc lựa chọn di sản phải hướng vào mục tiêu đã dược xác định Ví dụ: Giúp học sinh có thêm hiểu biết về sự ra đời của di sản, ý nghĩa của di sản đối với đời sống tinh thần, vật chất của người dân địa phương có di sản… từ đó giáo dục thái độ cần tôn trọng di sản, cần có hành vi giữ gìn và chăm sóc di sản….Giáo viên tăng tính trải nghiệm cho các em bằng cách thực hành với di sản, giúp các em trở thành người trong cuộc thì chất lượng mới được nâng cao một cách toàn diện cả kiến thức-kĩ năng- thái độ
- Ví dụ 1: Tiết 13- Âm nhạc lớp 8 (Phần âm nhạc thường thức): Một số nhạc cụ
dân tộc
+ Mục tiêu: Giáo dục học sinh có ý thức tìm hiểu, bảo vệ và gìn giữ các nhạc cụ dân tộc Việt Nam, đặc biệt không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là một trong những di sản văn hóa phi vật thể thế giới tại Việt Nam được Unesco công nhận
+ Các tư liệu đưa vào bài học có thể là hình ảnh về di sản văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên (Tranh ảnh về cồng, chiêng; tranh ảnh về lễ hội ); tư liệu về di sản như “Di sản văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên- định hướng bảo tồn và phát huy’’; Âm thanh về di sản như video về lễ hội văn hóa…
- Ví dụ 2: Tiết 4 âm nhạc lớp 7: Học hát bài lí cây đa
+ Mục tiêu: Giáo dục học sinh có ý thức tìm hiểu, bảo vệ và tuyên truyền về các
di sản thế giới tại Việt Nam đặc biệt là dân ca quan học Bắc Ninh
+ Các tư liệu có thể sử dụng vào bài dạy là: Hình ảnh di sản hát quan họ Bắc Ninh- Bắc Giang, hội Lim, trang phục biểu diễn…video một vài trích đoạn về dân ca quan họ như: Xe chỉ luồn kim, hoa thơm bướm lượn…
- Ví dụ 3: Tiết 11 âm nhạc lớp 6: Phần âm nhạc thường thức: Sơ lược về dân ca
Việt Nam
Trang 7+ Mục tiêu: Qua bài học giúp học sinh có một số kiến thức cơ bản về ca trù, hát xoan hay khi hát về các thể loại đó cần có những nhạc cụ nào hỗ trợ, cách hát ra sao, hình thức biểu diễn, trang phục…
+ Các tư liệu liên quan đến bài dạy có thể sử dụng như: Tư liệu di sản “Giới thiệu một số thể loại âm nhạc truyền thống (Ca trù, ca Huế, ca quảng, tuồng, chèo, cải lương…)
b Thứ hai, cần xác định nội dung và thực hiện các bước chuẩn bị chu đáo:
Dù lựa chọn hình thức dạy học tại di sản hay trên lớp thì giáo viên cần chuẩn bị
kỹ nội dung và các phương tiện dạy học…Nhưng dù sao cũng đảm bảo về chuẩn kiến thức kĩ năng, đúng với phương pháp dạy học bộ môn, cần sử dụng và lồng ghép di sản vào bài học như một phương tiện dạy học hỗ trợ sự thành công cho tiết học
c Thứ ba, cần phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, tạo điều kiện cho học sinh trải nghiệm:
- Giáo viên phải tạo điều kiện tối đa để học sinh được tham gia vào các hoạt động với
di sản, từ cái nhỏ nhất như việc lập kế hoạch, người thực hiện-báo cáo hay việc tìm hiểu tới việc cụ thể như bài viết, thảo luận đưa ra thông tin từ đó giúp các em có thể tìm tòi, khám phá kho tàng kiến thức một cách chủ động, tích cực tránh sự thụ động,
áp đặt
- Nếu được có thể cho học sinh ngoại khóa thông qua các hoạt động giáo dục ở nhà trường, điều này thường giúp học sinh có những cảm nhận chân thực, đúng đắn Mặt khác các em được trải nghiệm thực tế giúp hoàn chỉnh hơn về một số kĩ năng sống
d Thứ tư, cần kết hợp đa dạng các hình thức tổ chức thực hiện các dạng bài có
sử dụng di sản:
Trong môi trường sống xung quanh chúng ta tồn tại rất nhiều loại di sản, bao gồm cả di sản vật thể lẫn di sản phi vật thể Mỗi di sản đều có những đặc điểm riêng
về hình thức và giá trị nên:
- Khi sử dụng di sản như phương tiện dạy học, có thể tổ chức dạy học bằng nhiều hình thức khác nhau: Cho học sinh quan sát, lắng nghe qua phim ảnh, băng đĩa, giáo viên thuyết minh hoặc cho các em tìm hiểu ở nhà…
- Bên cạnh việc dạy học các môn với di sản, nhà trường cần tổ chức nhiều loại hình hoạt động tạo điều kiện cho học sinh tìm hiểu di sản ngay trong nhà trường như: Tổ
Trang 8chức sinh hoạt chuyên đề tìm hiểu về các di sản ở địa phương hiện có, tổ chức các câu lạc bộ như Hò Khoan Lệ Thủy, tổ chức thăm và nói chuyện về các di sản ngay ở địa phương như chùa Hoằng Phúc, Di tích lịch sử ngã tư Thạch Bàn…
e Thứ năm, mỗi giáo viên cần lên cho mình một kế hoạch dạy học đối với bài học
có sử dụng di sản trong tiết dạy ở trên lớp.
- Thống kê các bài học có sử dụng di sản trong dạy học cho từng khối/ lớp
- Lập kế hoạch làm việc với cán bộ bảo tàng, cán bộ di tích, di sản, các nghệ nhân…
để sưu tầm tư liệu, tranh ảnh, hiện vật của di sản có liên quan đến nội dung bài học nhằm phục vụ công tác thiết kế bài học
- Cùng trao đổi với tổ/ nhóm chuyên môn thống nhất các về các di sản được sử dụng
để dạy trong chương trình đối với từng nội dung, từng bài học cụ thể
- Trong giáo án, cần chú ý: Nội dung các di sản được sử dụng, phương pháp dạy học khi sử dụng di sản, thiết bị đồ dùng dạy học cần thiết, tăng cường các hoạt động học tập thể để học sinh khai thác, sử dụng các di sản đã sưu tầm được vào học tập
g Thứ sáu, cần tích cực sưu tầm để khai thác triệt để các tài liệu về di sản nhằm phục vụ cho bài học trên lớp.
- GV cần tiến hành chọn lọc kĩ và xác minh tính chân thực của các tài liệu về di sản nhằm đưa vào bài học một cách cụ thể và chính xác nhất
- Tài liệu về các di sản có rất nhiều nhưng do thời gian của một tiết học trên lớp có hạn ( 45 phút) nên đòi hỏi giáo viên phải biết chọn lọc những tài liệu điển hình nhất, sắp xếp các tài liệu đó thành hệ thống phù hợp với tiến trình bài học kết hợp với các phương tiện trực quan, phương tiện kĩ thuật hiện đại làm cho bài dạy trở nên sinh động hơn, thúc đẩy các em tham gia vào các hoạt động một cách có hiệu quả Tùy vào nội dung bài học mà giáo viên khai thác những tài liệu khác nhau ( có bài dùng tranh ảnh, có bài dùng hiện vật kết hợp với miêu tả, thuyết minh về di sản, nhân vật lịch sử,
có khi giao câu hỏi cho học sinh tìm hiểu - thảo luận ở nhà đến lớp chỉ báo cáo, nhận xét )
- Để bài giảng sinh động, hấp dẫn hơn, gây hứng thú học tập cho học sinh thì giáo viên phải sử dụng các phương tiện trực quan trong bài giảng, ngoài các kênh hình có sẵn trong SGK thì việc sưu tầm tài liệu về các di sản vào dạy học là điều rất cần thiết
Trang 9Song vấn đề dăt ra ở đây là làm thế nào để sưu tầm các tài liệu về di sản một cách tốt nhất, hiệu quả nhất
+ Sau khi đã sưu tầm được tài liệu về di sản, giáo viên cần phân loại cho phù hợp với nội dung từng bài học cụ thể và sắp thành hồ sơ dạy học Khi tiến hành soạn giáo án, giáo viên phải chọn những tài liệu điển hình nhất, cần thiết nhất để đưa vào bài giảng, tránh tình trạng đưa quá nhiều tài liệu, không phân biệt được đâu là tài liệu cần thiết, điển hình, sử dụng không đúng lúc, đúng chổ, làm loãng nội dung cơ bản của bài học Những tài liệu về di sản được sử dụng trong hình thức này như là các phương tiện trực quan, nguồn kiến thức, do đó cần kết hợp chặt chẽ với trình bày miệng và các phương tiện khác Song phải đảm bảo phù hợp với từng đối tượng học sinh Ví dụ: Giáo viên có thể sử dụng chụp ảnh về di sản kết hợp với miêu tả khái quát, có phân tích những kiến thức liên quan, hoặc giáo viên có thể sử dụng tranh ảnh về di sản kết hợp với những mẫu chuyện để cụ thể hóa kiến thức hay kết hợp sử dụng tranh ảnh về
di sản với trao đổi đàm thoại nhằm giúp học sinh hiểu sâu sắc những kiến thức cơ bản của bài học
+ Bài học có để lại những dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn học sinh hay không, có làm cho học sinh yêu thích những vấn đề đã học và biết vận dụng chúng một cách năng động, sáng tạo để giải quyết các vấn đề bức xúc của cuộc sống hay không là tùy thuộc vào phương pháp của người thầy Bởi vậy tiến hành bài học bằng cách sử dụng sáng tạo, đa dạng, nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học cuả giáo viên sẽ có tác dụng rất lớn trong việc bồi dưỡng, khắc sâu kiến thức, giáo dục đạo đức, tư tưởng tình cảm và rèn luyện các năng lực nhận thức, năng lực thực hành bộ môn cho học sinh Một trong những biện pháp quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn là sử dụng
về di sản khi tiến hành bài học trên lớp
h Thứ bảy, cần đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT vào dạy học:
- Hiện nay, trong dạy học các bộ môn ở trường học đều đảm bảo yêu cầu nghe nhìn của học sinh, bên cạnh các đồ dùng trực quan truyền thống, giáo viên cần thiết phải sử dụng máy vi tính với các phần mềm thông dụng mà phổ biến hiện nay là phần mềm Microsoft Powoint Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường học có tác dụng trong việc tạo hứng thú học tập và tích cực hóa hoạt động của các em để góp phần đạt được
Trang 10mục tiêu giáo dục, tuy nhiên khi sử dụng CNTT vào dạy học cần chú ý các vấn đề sau:
+ Sử dụng CNTT nhưng phải đảm bảo mục tiêu giáo dục, mục tiêu môn học thể hiện qua mục tiêu bài học
+ Sử dụng CNTT góp phần đảm bảo tính trực quan trong dạy học Khả năng trình bày
đa phương tiện và các tương tác của phần mềm phải gây hứng thú học tập cho học sinh
- Tuy nhiên, không nên lạm dụng việc sử dụng CNTT vào dạy học, biến giờ học thành giờ trình diễn hình ảnh, âm thanh và học sinh chỉ đóng vai trò là khán giả nghe-nhìn một cách say mê song rất bị động và không có tác dụng nhiều trong việc lĩnh hội tri thức
- Sử dụng di sản trong dạy học âm nhạc có thể là tranh ảnh, có thể là âm thanh, video, hoặc đoạn phim tài liệu nói về sự ra đời của nhã nhạc cung đình Huế, hay nói về trang phục trong hát quan họ, hát xoan…
j Thứ tám, cần chú trọng khâu kiểm tra đánh giá trong sử dụng di sản trong dạy học âm nhạc THCS.
- Đánh giá kết quả học tập của học sinh là một hoạt động rất quan trọng trong công tác giáo dục Đó là quá trình thu thập và xử lí thông tin về trình độ, khả năng thực hiện mục tiêu học tập của học sinh nhằm tạo cơ sở để kiểm tra hoạt động dạy học của giáo viên Tuy nhiên cách đánh giá vẫn phải đảm bảo tính khách quan, toàn diện, khoa học và trung thực Giáo viên cần căn cứ vào chuẩn kiến thức kĩ năng và yêu cầu về thái độ của môn học, hoạt động giáo dục từng lớp từng khối, dựa vào mục tiêu giáo dục di sản được xác định trong từng bài, cần phối hợp giữa giáo viên đánh giá và tự đánh giá của học sinh, kết hợp các hình thức đánh giá khác nhau như: Tự luận, trắc nghiệm khách quan, quan sát, sản phẩm…
- Trong đánh giá kết quả học tập của học sinh, khi dạy học với di sản cần chú ý thêm đánh giá kết quả giáo dục về sự hiểu biết đối với di sản theo mục tiêu đã đặt ra Vì vậy, cần đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ phải được học sinh thể hiện qua việc trình bày miệng hoặc trên giấy hay trình bày thuyết minh về một sản phẩm, một báo cáo ngắn, trả lời câu hỏi trên phiếu….quan sát việc thực hiện nhiệm vụ của các em cùng