Có thể nói, để vừa đảm bảo tốt việc truyền thụ kiến thức văn hóa ở nhiều môn học cho học sinh, vừa phải làm tốt công tác chủ nhiệm, đó là việc không dễ ràng, nhưng “ Chính sự quan tâm, l
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 Lời giới thiệu:
Như chúng ta đã biết, Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để tiếp tục học trung học cơ sở Nền tảng nhân cách, kĩ năng sống, kĩ năng học tập cơ bản của học sinh được hình thành ở tiểu học và được sử dụng trong suốt cuộc đời của mỗi con người Học sinh tiểu học được dạy từ những thói quen nhỏ nhất như cách cầm bút, tư thế ngồi viết, cách thưa gửi, đi đứng, ăn mặc cho đến các kĩ năng
tự phục vụ, kĩ năng giao tiếp, Như vậy, Giáo dục Tiểu học là nền tảng của giáo dục phổ thông, đặt cơ sở vững chắc cho hình thành nhân cách và sự phát triển toàn diện con người Thành quả của giáo dục Tiểu học có giá trị cơ bản, lâu dài, có tính quyết định Vì thế, làm tốt Giáo dục Tiểu học là đảm bảo
sự phát triển bền vững của đất nước.
Giáo viên dạy các môn học ở tiểu học cũng là giáo viên chủ nhiệm lớp Công tác chủ nhiệm ở tiểu học giữ một vị trí vô cùng quan trọng Nếu làm tốt, nó sẽ
hỗ trợ rất nhiều cho giáo viên trong việc giảng dạy, giáo dục học sinh Vì vậy, giáo viên tiểu học không chỉ là người dạy chữ mà còn dạy học sinh nhiều điều tốt đẹp khác và cũng là người hiểu tâm tư, tình cảm của trẻ nhiều nhất làm tốt công tác chủ nhiệm, giáo viên có thể ngăn chặn được trẻ bỏ học, trẻ chán học, trẻ bỏ nhà đi lang thang, trẻ giải quyết bất đồng bằng bạo lực, đồng thời phát huy được năng khiếu tiềm ẩn ở các em, từ đó các em cũng thích đi học và thích học hơn.
Có thể nói, để vừa đảm bảo tốt việc truyền thụ kiến thức văn hóa ở nhiều môn học cho học sinh, vừa phải làm tốt công tác chủ nhiệm, đó là việc không dễ ràng, nhưng “ Chính sự quan tâm, lòng yêu thương và sự chia sẻ của người thầy đã giúp những đứa trẻ phát huy hết khả năng của chúng”
Vào đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học, cùng một khối lớp, chất lượng của học sinh các lớp là tương đương nhau nhưng đến cuối năm thì chất lượng học sinh, thành tích của một số lớp lại vượt trội hơn Học sinh chăm chỉ học tập, ý thức đạo đức tốt Học sinh đạt được nhiều thành tích trong học tập rèn luyện và các hoạt động phong trào,…Tại sao lại như vậy? Tất cả những điểm khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra Chỉ có những giáo viên chủ nhiệm luôn tận tâm với nghề, yêu học sinh, say chuyên môn và đặc biệt có kinh nghiệm cũng như những giải pháp riêng biệt mới đem lại hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm.
( Tài liệu: Module 34 công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học và Hướng dẫn thực hiện Một số văn bản quy phạm pháp luật Giáo dục Tiểu học)
Trang 2Vì vây,trong suốt quá trình giảng dạy, giáo dục học sinh tôi đã thấy rõ được vai trò của công tác chủ nhiệm lớp Tôi luôn suy nghĩ trăn trở làm thế nào để
làm tốt công tác chủ nhiệm lớp nên tôi chọn đề tài :“ Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học” để nghiên cứu.
2 Tên sáng kiến:
Sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học”
3 Tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: Nguyễn Thị Thủy
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Tiểu học Định Trung
- Số điện thoại: 0984 74 05 76
- E-mail: thuypy2010@gmail.com
4 Chủ đầu tư sáng tạo ra sáng kiến: Nguyễn Thị Thủy
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng vào công tác chủ nhiệm lớp ở
trường Tiểu học.
6 Ngày sáng kiến được áp dụng: Ngày 15/01/2018
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
7.1.Về nội dung của sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học ”
7.1.1 Cơ sở lý luận:
Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp và trở thành người giáo viên chủ
nhiệm giỏi đòi hỏi mỗi giáo viên phải có phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề nghiệp, yêu thương quan tâm tới mỗi học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm phải nắm vững đặc điểm tình hình lớp và của từng học sinh trong lớp về mọi mặt ( năng lực nổi trội, đặc điểm tâm sinh lý, hoàn cảnh gia đình, kết quả học tập rèn luyện,…) Luôn quan tâm đến công tác giáo dục đạo đức hình thành nhân cách cho học sinh, nhất là học sinh cá biệt và giúp
đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập Giáo viên chủ nhiệm phải tích cực nghiên cứu và ứng khoa học công nghệ vào giảng dạy Biết vận dụng phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp phát huy năng lực học tập của học sinh Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt động trải nghiệm sang tạo, Phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh và các lực lượng, các tổ chức xã hội khác cùng tham gia vào công tác xã hội hóa giáo dục Người giáo
Trang 3viên chủ nhiệm giỏi góp phần quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
7.1.2 Thực trạng về công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học.
Có thể hiểu: Công tác chủ nhiệm lớp là hệ thống những kế hoạch, những giải pháp mà người giáo viên xây dựng nhằm tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện tốt các nhiệm vụ học tập rèn luyện, phát triển năng lực phẩm chất, hình thành nhân cách đạo đức Giúp giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy
và giáo dục học sinh.
Trong những năm gần đây, để phù hợp với sự đòi hỏi ngày càng cao của sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội, ngành giáo dục đang tập trung đổi mới phương pháp giáo dục, đổi mới chương trình giáo dục, sách giáo khoa, Đặc biệt công tác chủ nhiệm lớp càng được quan tâm và có những đòi hỏi cao hơn ở người giáo viên chủ nhiệm Đất nước ngày càng phát triềm làm cho đời sống vật chất tinh thần của người dân được nâng cao nhưng đi cùng với
sự phát triển đó là những mặt trái những cái xấu của xã hội đang len lỏi vào đời sống làm cho nhân cách đạo đức bị suy thoái, làm cho lý trí của con người
bị lu mờ Nhiều phụ huynh mải miết với công việc, chăm lo về kinh tế gia đình
mà quên đi trách nhiệm với con, phó mặc việc giáo dục trẻ cho nhà trường và thầy cô giáo.
Trong quá trình làm công tác chủ nhiệm lớp vẫn còn tồn tại những hạn chế sau:
+ Giáo viên chưa tìm hiểu và nắm rõ đặc điểm tình hình lớp, cũng như học sinh.
+ Chưa biết lập kế hoạch giáo dục cho năm học phù hợp với đặc điểm tình hình lớp.
+ Một số giáo viên có thể là thiếu kinh nghiệm trong giảng dạy, tổ chức các hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp Chưa biết vận dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp.
+ Chưa làm tốt công tác tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường, chưa biết phối hợp với Ban chấp hành hội phụ huynh học sinh và các lực lượng giáo dục.
+ Công tác chủ nhiệm lớp của nhiều giáo viên chưa đạt được hiệu quả : Chất lượng học tập chưa cao, học sinh chưa chăm chỉ học tập, ý thức đạo đức của nhiều em chưa tốt, các em chưa phát huy hết năng lực bản thân Nhiều em nhút nhát, rụt rè, kĩ năng giao tiếp còn nhiều hạn chế,….
Từ những thực trạng trên để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Tôi xin mạnh dạn đưa ra những giải pháp sau.
Trang 4Giáo viên cần nắm rõ những việm vụ cụ thể của năm học như:
+ Thực hiện chương trình giáo dục Đổi mới phương pháp dạy học
+ Đổi mới đánh giá học sinh tiểu học theo TT 22
+ Nâng cao chất lượng dạy học Tiếng Anh, Tin học
+ Tổ chức dạy học 2 buổi/ ngày
+ Công tác bán trú
+ Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt dộng tập thể, trải nghiệm sáng tạo cho học sinh,….
+ Các cuộc thi dành cho giáo viên và học sinh trong năm học.
Giáo viên chủ nhiệm phải nắm vững các văn bản liên quan đến công tác giảng dạy, giáo dục học sinh để đánh giá xếp loại học sinh đúng và vận dụng phù hợp vào công tác chủ nhiệm lớp.
* Giải pháp 2: Tìm hiểu thông tin về học sinh - Xây dựng kế hoạch hoạt động năm học cho lớp
Đây là một việc làm tưởng chừng như đơn giản nhưng lại đem lại lợi ích lớn cho giáo viên chủ nhiệm Chỉ khi người giáo viên hiểu rõ về hoàn cành gia đình học sinh, năng lực, sở trường của từng học sinh thì người giáo viên mới xây dựng được kế hoạch hoạt động cụ thể phù hợp với từng đối tượng học sinh.
Việc tìm hiểu, nắm vững hoàn cảnh sống của từng học sinh là việc làm cần thiết và hết sức quan trọng Nó giúp giáo viên biết được nguyên nhân, những yếu tố tích cực hoặc tiêu cực, những thuận lợi hay khó khăn đang tác động đến học sinh Đồng thời biết được phương pháp giáo dục của gia đình tốt hay không tốt Để có thể phối hợp với gia đình, lựa chọn phương pháp nào cho phù hợp.
- Phát phiếu tìm hiểu thông tin cho học sinh theo mẫu sau:
PHIẾU TÌM HIỂU THÔNG TIN HỌC SINH
Trang 5Họ và tên học sinh:………
Ngày /tháng/ năm sinh:………Dân tộc:……….
Họ tên bố:………Ngày/ tháng /năm sinh:……….
Nghề nghiệp:……… Số điện thoại:………
Họ tên mẹ:………Ngày/ tháng/ năm sinh:……….
Nghề nghiệp:……… Số điện thoại:………
Họ tên anh( chị, em)……… Năm sinh:……….
Họ tên anh( chị, em)……… Năm sinh:……….
Họ tên anh( chị, em)……… Năm sinh:……….
Gia đình chính sách ( Con thương binh, liệt sĩ):………
Gia đình hộ nghèo:……….
Hộ khẩu thường trú:………
Nơi ở hiện nay của gia đình:………
Trao đổi trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm lớp cũ để nắm được lực học, đặc điểm nổi bật hay hạn chế của từng học sinh từ đó có biện pháp hỗ trợ từng đối tượng học sinh sao cho phù hợp Sau khi tìm hiểu rõ, nắm vững được nhiệm vụ kế hoạch năm học Tìm hiểu rõ về từng nhóm đối tượng học sinh, giáo viên chủ nhiệm cần xây dựng kế hoạch hoạt động xuyên suốt cả năm học cho lớp mình chủ nhiệm, có sự điều chỉnh bổ sung trong quá trình thực hiện sao cho phù hợp. Mẫu: KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG LỚP 5A2 NĂM HỌC 2018 - 2019 Thán g Nội dung hoạt động Kết quả 9 ………
……….
………
……….
………
……….
………
……….
*Điều chỉnh bổ sung:
Trang 6………
……….
………
……….
………
*Giải pháp 3: Thành lập Hội đồng tự quản lớp học
Muốn tổ chức tốt công tác giáo dục học sinh, người giáo viên chủ nhiệm phải chăm lo tổ chức, xây dựng lớp thành một tập thể đoàn kết, nhất trí, biết
tự quản lý các công việc của lớp, bởi lẽ tập thể lớp chính là môi trường trực tiếp tác động tới sự phát triển nhân cách và tài năng của học sinh.
Năm học 2018 - 2019, trường tiểu học của chúng tôi có 17 trên tổng số
24 lớp học theo mô hình trường học mới- mô hình VNEN.
Lớp chủ nhiệm của tôi được học theo mô hình VNEN nên việc xây dựng Hội
đồng tự quản là điều rất cần thiết Một Hội đồng tự quản là những học sinh
có phẩm chất, năng lực học tập tốt, có kĩ năng giao tiếp, có khả năng điều hành lớp tốt sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng một tập thể lớp vững mạnh.
Hiểu được vai trò của HĐTQ nên ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành
hướng dẫn các em bầu Hội đồng tự quản và các Ban (theo hướng dẫn của
mô hình VNEN).
Trang 7Sơ đồ Hội đồng tự quản
Trang 8Hội đồng tự quản lớp học.
Sau khi học sinh bầu được Hội đồng tự quản và các Ban.Tôi đã hướng dẫn các em trong HĐTQ và các Trưởng ban, cách tổ chức, điều hành các hoạt động của nhóm, lớp Phân công rõ trách nhiệm của từng thành viên trong Hội đồng tự quản.
+ Chủ tịch HĐTQ: Chịu trách nhiệm chung, theo dõi mọi hoạt động của
lớp, nhắc nhở các trưởng ban thực hiện nhiệm vụ Hướng dẫn điều hành các hoạt động của lớp,….
+ Phó Chủ tịch HĐTQ: Hướng dẫn các bạn truy bài 15 phút đầu giờ,
kiểm tra phần ôn bài, hoạt động ứng dụng của các bạn đã làm, điều khiển lớp hoạt động, trao đổi, thảo luận nhóm,….
+ Trưởng ban Học tập: Có nhiệm vụ phát đồ dùng và mời các nhóm
trưởng lên nhận tài liệu và đồ dùng học tập Trong tiết học ngoài nhiệm vụ học tập của mình phải quan sát bao quát lớp để cuối mỗi tiết học nhận xét đánh giá tình hình học tập của lớp.
+ Trưởng ban Văn nghệ: Tổ chức cho các bạn hát, múa, chơi trò chơi
vào đầu tiết học và cuối tiết học Có thể lồng ghép chơi trò chơi để ôn lại kiến
Trang 9thức cũ Ban văn nghệ có thể tổ chức cho các bạn chơi trò chơi do giáo viên phổ biến hay cũng có thể chơi các trò chơi khác do các em sáng tạo.
+ Trưởng ban Đời sống: Chịu trách nhiệm phối hợp với Chủ tịch, Phó
chủ tịch HĐTQ và các ban tổ chức các động tập thể, hoạt động ngoài giờ lên lớp, tổ chức sinh nhật cho các bạn Thường xuyên quan tâm, giúp đỡ động viên những bạn học yếu vươn lên trong học tập, giúp bạn cùng tiến bộ.
+ Trưởng ban Lao động: Chịu trách nhiệm nhắc nhở các bạn làm công
tác vệ sinh lớp học theo sự phân công vào đầu giờ Nhắc nhở các bạn có ý thức giữ gìn vệ sinh chung Phân công các bạn chăm sóc bồn hoa cây cảnh,…
* Giải pháp 4: Xây dựng nội quy nề nếp hớp học.
Tổ chức cho học sinh thảo luận trao đổi theo nhóm tự xây dựng nội quy
nề nếp lớp Cho các em chia sẻ trong lớp, cùng thống nhất thành nội quy của lớp để tất cả các bạn cùng thực hiện
+ Xây dựng tiêu chí “ Lớp học thân thiện, học sinh tích cực” theo
chỉ đạo hướng dẫn của Bộ.
Nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt là giáo dục đạo đức, nhân cách và kĩ năng sống cho học sinh Việc xây dựng
“Lớp học thân thiện, học sinh tích cực” sẽ tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn, gần gũi , làm cho học sinh phấn khởi, yêu trường lớp hơn, giúp các em cảm nhận được“ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.
Để xây dựng “ Lớp học thân thiện, học sinh tích cực” cần làm những việc sau:
Trang trí lớp học xanh, sạch, đẹp, hài hòa, đảm bảo tính thẩm mĩ và giáo dục cao Phù hợp với tiêu chí của mô hình VNEN Phù hợp với các chủ điểm của nhà trường trong năm học Trồng, đặt thêm một số chậu cây xanh trong lớp
và ngoài hành lang.
+ Xây dựng mối quan hệ thầy- trò:
Hành vi của người thầy có tác động sâu sắc đến sự hình thành và phát triển nhân cách ở trẻ Thầy luôn là hình mẫu lý tưởng của học trò vì vậy từ lời nói, cử chỉ đều không được phép xuề xòa, cẩu thả, qua loa Khi học sinh làm sai, mắc lỗi cần kiên trì, kiềm chế sự nóng giận, tôn trọng học sinh Giáo viên cần hướng dẫn, động viên và giúp đỡ nhiều hơn hơn để học sinh ngày một tiến bộ Chỉ có như vậy mối quan hệ thầy - trò mới thêm bền chặt Các em thêm quý trọng, yêu mến thầy mà càng cố gắng.
+ Xây dựng mối quan hệ bạn bè:
Là một giáo viên chủ nhiệm tôi luôn quan tâm đến việc xây dựng mối quan hệ đoàn kết, gắn bó trong tập thể học sinh Chỉ có tinh thần đoàn kết
Trang 10của tập thể mới tạo ra ra sức mạnh để làm nên những thành công Tôi thường xuyên tổ chức cho các em tham gia các hoạt động, trò chơi đòi hỏi phải có tính tập thể, chia nhóm ngẫu nhiên khi thảo luận để các em được giao lưu, chia sẻ trước lớp, phát huy tinh thần hợp tác cao trong học tập.
*Giải pháp 5: Xây dựng nhóm học tập
Học tập là hoạt động quan trọng nhất của học sinh Vì vậy, ngay từ đầu năm
học, dựa trên kết quả khảo sát chất lượng đầu năm tôi đã phân loại thành 3
nhóm đối tượng học sinh như sau:
+ Nhóm 1: Những em có thành tích nổi trội về học tập như: nhận thức tốt, nhanh nhẹn hoạt bát, tích cực tham gia các hoạt động tập thể, kĩ năng giao tiếp, ứng xử tốt.
+ Nhóm 2: Học sinh có nhận thức tương đối tốt( có ý thức học tập, biết tham gia các hoạt động, biết giao tiếp với bạn bè, thầy cô.)
+ Nhóm 3: Học sinh nhận thức còn hạn chế về học tập ( chưa chăm chỉ học tập, nhút nhát, rụt dè, kĩ năng giao tiếp chưa tốt,….)
- Thành lập các nhóm bạn cùng tiến bằng cách chọn các em có năng lực học tập tốt kèm cặp, giúp đỡ những em còn yếu, chưa hoàn thành nhiệm vụ học tập thông qua sự hướng dẫn của giáo viên theo từng ngày, từng tuần cụ thể, thông qua từng môn học.Việc này giúp chất lượng dạy học tập của lớp ngày càng được nâng cao.
- Tổ chức thi đua giữa các tổ/ nhóm trong lớp, ghi lại số lần tham gia phát biẻu ý kiến trong các giờ học.
- Nêu gương những học sinh có phương pháp học tập tốt, đặc biệt nhưngx học sinh có hoàn cảnh khó khăn vươn lên học tốt.
- Tổ chức cho học sinh chuẩn bị trước các bài bài học trong ngày.
- Đối với học sinh khá giỏi xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, tổ chức cho các
em tham gia các cuộc thi, các sân chơi trí tuệ nhằm giúp các em phát huy hết khả năng của mình.
- Tổ chức hướng dẫn nhóm học sinh lớp 5 môn Tiếng Việt để tham dự : Giao lưu Kĩ năng sống cấp thành phố.
Trang 11- Giáo viên cần tạo điều kiện,tổ chức, hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động vui chơi giải trí, văn nghệ, thể dục thể thao do Đoàn, Đội tổ chức vào những ngày lễ lớn.
