Mô hình này vừa kế thừa những mặt tích cực của mô hình trường học truyền thống, vừa có sự đổi mới căn bản về mục tiêu đào tạo, nội dung chương trình, tài liệu học tập, phương pháp dạy -
Trang 1I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.1 Lí do chọn đề tài
Hiện nay, cùng với sự phát triển khoa học kỹ thuật của thế giới đang biến động từng giờ, từng phút … đòi hỏi công tác giáo dục phải tích cực biến đổi, trong đó việc đổi mới phương pháp dạy học là tất yếu Yêu cầu cần những phương pháp mới, sáng tạo góp phần tích cực vào các hoạt động giáo dục để giảm được công sức lao động nâng cao hiệu quả sư phạm Thực tế giáo dục nói chung và dạy học nói riêng của nước ta hiện nay cũng còn những biểu hiện hạn chế trước những yêu cầu của nền kinh tế xã hội đang đổi mới và yêu cầu phát triển của đất nước Vì vậy việc nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học nhằm thực hiện chiến lược con người - nhân tố quyết định sự phát triển xã hội là bức thiết, là quan trọng
Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã được đặt ra đối với tất cả các cấp học trong hệ thống giáo dục Đặc biệt, khi chúng ta tiến hành đổi mới chương trình và sách giáo khoa thì vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã trở thành một yêu cầu cấp thiết Qua đó rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân cũng như chia sẻ trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp Phong trào đổi mới phương pháp dạy học đã diễn ra rộng khắp trong ngành giáo dục toàn quốc Tuy nhiên việc đổi mới phương pháp dạy học theo mô hình VNEN đang thử nghiệm chưa được thực hiện một cách đồng bộ ở các trường học, cấp học, các vùng miền trong cả nước Mô hình VNEN giúp học sinh rèn phương pháp tự học, tự giác, tự quản, tự trọng, tự tin, tự đánh giá, tự hợp tác, tự rèn luyện kỹ năng, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh
Một trong những điểm mới của mô hình VNEN đó chính là công tác tổ chức lớp học, trong đó có Hội đồng tự quản học sinh Hội đồng tự quản học sinh được thành lập là vì học sinh, bởi học sinh và để đảm bảo cho các em tham gia một cách dân chủ và tích cực vào đời sống học đường, khuyến khích các em tham gia một cách toàn diện vào các hoạt động của nhà trường và phát triển lòng khoan dung, sự tôn trọng bình đẳng, tinh thần hợp tác và đoàn kết giữa học sinh với học sinh Hoạt động của Hội đồng tự quản học sinh là sự làm quen, giai đoạn ban đầu để học sinh hướng tới trở thành người công dân tốt của xã hội dân chủ tương lai Vậy làm thế nào để đào tạo được những em trong HĐTQ nhanh nhẹn, mạnh dạn có thể bao quát lớp, có thể điều hành lớp, điều hành nhóm hoạt động được tốt? Xuất
phát từ vấn đề nêu trên nên đây cũng là lí do để tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp
Trang 21.2 Mục đích nghiên cứu
- Nhằm giúp Hội đồng tự quản lớp tự tin, nâng cao năng lực quản lí, giám sát, điều hành các hoạt động
- Giáo dục, rèn luyện các em có thêm kiến thức bổ trợ về các kĩ năng, kinh nghiệm khi thực hiện nhiệm vụ trong nhà trường và trong cuộc sống hàng ngày
- Giúp cho giáo viên chủ nhiệm nắm được những kiến thức cơ bản để hướng dẫn cho các em và tổ chức thành lập, rèn luyện được Hội đồng tự quản mạnh về mọi mặt
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Hội đồng tự quản học sinh lớp 2A - Trường Tiểu học Đọi Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu đề tài này tôi đã vận dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
Thường xuyên sưu tầm tra cứu sách báo tài liệu có liên quan đến nội dung đề tài, qua đó phân tích tổng hợp hệ thống hóa theo mục đích nghiên cứu
- Phương pháp quan sát:
Thực hiện quan sát trong quá trình học sinh học tập trong lớp, ngoài giờ học tập của học sinh nhằm đánh giá thực trạng, tìm hiểu nguyên nhân, giải pháp để nâng cao hiệu quả của việc dạy học theo nhóm
- Phương pháp điều tra, phỏng vấn
1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Một số vấn đề liên quan đến công tác tổ chức lớp học mô hình trường học mới VNEN Những giải pháp để nâng cao năng lực điều hành lớp của Hội đồng tự quản học sinh
II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Hiện nay, đất nước ta đang trong thời kì đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Để tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, bên cạnh những tiến bộ về khoa học, công nghệ đòi hỏi phải có nguồn nhân lực chất lượng cao Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư chu sự phát triển và được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội
Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có
Trang 3đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước
Trong xu thế chung, ở Việt Nam, khi nói về vị trí, vai trò của giáo dục nói chung và nguồn lực chất lượng cao nói riêng, Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ
XI cũng khẳng định: “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển nhanh, bền vững đất nước” Từ đó cần phải “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuần hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; đưa nền giáo dục nước ta nước ta tiến kịp nền giáo dục tiên tiến thế giới; góp phần quan trọng xây dựng nền văn hóa, con
người Việt Nam và thực hiện các mục tiêu Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội
2011 - 2020” Nghị quyết số 29-NQ/TW được thông qua tại Hội nghị lần thứ 8
Ban chấp hành TW Đảng khóa XI cũng đã chỉ rõ: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm,
tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các cấp học, ngành học”
Để đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, giáo dục không ngừng được đổi mới và lần đổi mới này là bước tiến quan trọng trong lộ trình đổi mới căn bản toàn diện Mô hình trường học mới (VNEN) dựa trên kết quả và thành tựu đổi mới Giáo dục Quốc tế, vận dụng cách làm của Giáo dục Colombia một cách sáng tạo, phù hợp với mục tiêu và đặc điểm của Giáo dục Việt Nam Mô hình này là kiểu mô hình nhà trường tiên tiến, hiện đại, phù hợp với mục tiêu phát triển và đặc điểm của Giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiện nay Mô hình này vừa kế thừa những mặt tích cực của mô hình trường học truyền thống, vừa có sự đổi mới căn bản về mục tiêu đào tạo, nội dung chương trình, tài liệu
học tập, phương pháp dạy - học, cách đánh giá, cách tổ chức quản lí lớp học, cơ
sở vật chất phục vụ cho dạy - học…
Quan điểm giáo dục mới đã khuyến cáo, hãy mở rộng cửa trường, đưa học sinh sớm hòa nhập với xã hội, phải coi nhà trường như “xã hội” thu nhỏ, trong đó học sinh là những công dân làm chủ “xã hội” của mình Quyền, trách nhiệm, bổn phận của công dân, được học sinh thực thi ngay trong trường, lớp, với sự hỗ trợ thường xuyên của Hội đồng tự quản học sinh Hội đồng tự quản học sinh chính là linh hồn của lớp học, được thành lập là vì học sinh, cho học sinh và các em được chủ động tự quản trong các hoạt động của lớp Hội đồng tự quản có mạnh, hoạt
Trang 4động có thực sự hiệu quả thì mới nâng cao chất lượng dạy và học
2 Cơ sở thực tiễn
Mô hình VNEN đã tăng cường sự hợp tác giữa giáo viên - học sinh, học sinh - học sinh Tạo không khí học tập nhẹ nhàng, thân thiện Học sinh học không thụ động mà bắt buộc phải trao đổi, tìm tòi kiến thức với giáo viên và các bạn học trong lớp
Hội đồng tự quản học sinh ở mô hình trường học mới nuôi dưỡng sự hồn
nhiên trong sáng của học sinh bởi các em sẽ không bị áp đặt cứng nhắc, chủ động, mạnh dạn, tự tin nói lên suy nghĩ của mình, thảo luận với các bạn để xây dựng hoạt động của lớp
Nếu như ở phương pháp dạy học truyền thống, học sinh chủ yếu là nghe giáo viên giảng bài, thì ở mô hình trường học mới học sinh học thông qua các hoạt động, các em được giao tiếp đa chiều với các bạn, cô giáo với môi trường lớp học và các công cụ hỗ trợ học tập trong lớp Chính vì vậy, để đạt được hiệu quả như quan điểm giáo dục của mô hình và thích ứng với những khác biệt lớn giữa mô hình VNEN và phương pháp dạy học truyền thống, nhất thiết phải thực hiện một số đặc trưng cơ bản của mô hình, trong đo có tổ chức Hội đồng
tự quản học sinh
Thực hiện sự chỉ đạo của cấp trên và đặc biệt căn cứ vào điều kiện thực tế nhà trường, trường Tiểu học Đọi Sơn đã tổ chức dạy - học theo mô hình
VNEN đối với khối 2 Nhà trường đã chỉ đạo tốt công tác bồi dưỡng giáo viên
theo hướng tự học, tự bồi dưỡng, chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp qua sinh hoạt chuyên môn tại tổ, trường và các trường bạn Giáo viên hướng dẫn học sinh, tổ chức cho học sinh hoạt động khám phá, phát hiện kiến thức, kĩ năng mới thông qua quá trình học tập mang tính hợp tác Giáo viên chỉ giám sát và hỗ trợ học sinh khi cần thiết
Tuy nhiên vì là năm đầu tiên thực hiện dạy - học theo mô hình trường học mới nên cả thầy và trò còn lúng túng, bỡ ngỡ nhất định, đâu đó trong các hoạt động của lớp vẫn còn tồn tại, hạn chế Với giáo viên đôi lúc vẫn còn bị ảnh hưởng bởi cách dạy truyền thống, chỉ cố gắng để học sinh ghi nhớ bài học một cách máy móc Mặt khác, Bản thân giáo viên chưa có hiểu biết thấu đáo về mô hình VNEN chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc rèn cho học sinh phương pháp tự học Vì vậy ở học sinh vẫn tồn tại thói quen chờ đợi, không tự mình suy nghĩ, tìm tòi để phát hiện chiếm lĩnh kiến thức mới Với học sinh, Hội đồng tự quản hoạt động chưa thực sự hiệu quả, chưa linh hoạt Hội đồng tự quản còn phụ thuộc nhiều vào sự hướng dẫn của giáo viên, chưa năng động
Trang 5trong việc giám sát, điều hành nhóm, lớp hoạt động để mang lại hiệu quả Một
số học sinh còn ỷ lại, dựa dẫm vào các bạn cùng nhóm Học sinh của trường thuộc địa bàn vùng nông thôn nhút nhát, khả năng tiếp cận thông tin cũng còn hạn chế, phần nào ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp, năng lực điều hành, quản
lí lớp của các em, việc bầu chọn ra những em trong Hội đồng tự quản có năng lực tốt tương đối khó Vì vậy, để chất lượng học tập của học sinh được nâng lên ngoài việc giáo viên cần thay đổi nhận thức về cách dạy, thường xuyên tự bồi
dưỡng về chuyên môn thì việc: Nâng cao năng lực điều hành lớp cho Hội đồng
tự quản học sinh là một việc làm cần thiết cho mỗi giáo viên dạy lớp học theo
mô hình VNEN
Bước vào đầu năm học 2014-2015, ngay từ đầu năm, lớp 2A do tôi phụ trách đã thành lập được Hội đồng tự quản học sinh Qua theo dõi quá trình hoạt động của Hội đồng tự quản học sinh từ đầu năm học cho đến cuối học kì I tôi thấy vai trò của Hội đồng tự quản học sinh còn rất mờ nhạt khiến cho giáo viên dạy rất vất vả trong việc tổ chức lớp cũng như việc giúp học sinh chiếm lĩnh kiến thức Điều đó cũng xuất phát từ lí do giáo viên chưa có kinh nghiệm trong việc hướng dẫn Hội đồng tự quản hoạt động và bản thân một số thành viên trong Hội đồng tự quản còn chưa mạnh dạn, thiếu tự tin
Tôi đã tự đánh giá việc hoạt động của Hội đồng tự quản và thấy được như sau: + Chủ tịch Hội đồng tự quản: Khá mạnh dạn, tự tin, có năng lực học tập tốt, phẩm chất tốt song bản thân chưa có tinh thần tự giác cao, chưa biết phối hợp với các thành viên trong Hội đồng tự quản nên quản lý lớp hoạt động chưa thật tốt Kết quả chung các mặt hoạt động chưa cao
+ Phó chủ tịch Hội đồng tự quản: Đã xác định được nhiệm vụ của mình song đôi lúc còn rụt rè, khi giao việc cho các ban, các nhóm học tập trong lớp lệnh chưa dứt khoát, đôi khi chưa để ý kiểm tra kết quả công việc
+ Trưởng ban học tập: Có năng lực học tập tốt song chưa tích cực trong việc kiểm tra, đôn đốc việc học tập của lớp
+ Trưởng ban văn nghệ - TDTT: Có năng khiếu song cũng chưa mạnh dạn,
tự tin, chưa khuấy động được phong trào
+ Trưởng ban vệ sinh - sức khỏe: Đã xác định được nhiệm vụ của mình,
tích cực đôn đốc các bạn thực hiện khá hiệu quả
+ Trưởng ban thư viện: Đã xác định được nhiệm vụ của mình, quản lý thư viện và đôn đốc các bạn hoạt động tương đối tốt
+ Trưởng ban đối ngoại: Nhanh nhẹn, tự tin tuy nhiên đôi khi còn chưa tích cực
Trang 6+ Trưởng ban quyền lợi: Đã nắm được trách nhiệm song đôi khi chưa chú ý đến nhiệm vụ của mình
Khảo sát đánh giá học kì I:
Sĩ
số
HS
Điểm kiểm tra định kì học kì I môn Tiếng Việt, Toán Các hoạt động giáo
dục Môn Điểm 9-10
Điểm 7-8
Điểm
5-6 Điểm < 5 Hoàn thành Chưa HT
SL % SL % SL % SL % SL % SL %
Toán 7 28 10 40 7 28 1 4
- 100% HS của lớp Đạt yêu cầu về sự hình thành, phát triển năng lực và phẩm chất
3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Bản thân tôi hiểu rằng, chất lượng học tập của học sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: nhận thức cá nhân từng học sinh, phương pháp dạy học cách thức tổ chức, hướng dẫn của giáo viên, và Hội đồng tự quản đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình học tập của học sinh, Hội đồng tự quản hoạt động tốt thì chất lượng học tập của học sinh cũng được nâng lên rõ rệt
Để khắc phục thực trạng như đã nêu ở trên, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh nâng cao chất lượng dạy học ở học kì II năm học này và các năm học tiếp theo; giúp Hội đồng tự quản lớp tự tin, nâng cao về năng lực quản lí, giám sát điều hành các hoạt động; giáo dục, rèn luyện các em có thêm kiến thức bổ trợ về các
kĩ năng, kinh nghiệm khi thực hiện nhiệm vụ trong nhà trường và trong cuộc sống hàng ngày Bản thân tôi đã nghiên cứu, học hỏi nắm vững những kĩ năng
cơ bản để hướng dẫn cho các em nhằm tổ chức thành lập, rèn luyện được Hội
đồng tự quản mạnh về mọi mặt Điều đó tôi đã áp dụng với Hội đồng tự quản
lớp 2A và xin được chia sẻ một số giải pháp cụ thể như sau:
3.1 Lựa chọn các thành viên có năng lực, trình độ để tiến hành bầu
cử, thành lập Hội đồng tự quản học sinh.
Theo mô hình của trường học mới, quản lí lớp học là “Hội đồng tự quản học sinh”, các “ban” trong lớp, do học sinh tự nguyện xung phong và được các bạn tín nhiệm Việc thành lập cũng như hiệu quả hoạt động của “Hội đồng tự quản học sinh”, các “ban” rất cần sự tư vấn, khích lệ, giám sát của giáo viên, phụ huynh, tính tích cực, trách nhiệm của học sinh “Hội đồng tự quản học
Trang 7sinh” là một biện pháp giúp học sinh được phát huy quyền làm chủ trong quá trình học tập, giáo dục
Quá trình thành lập Hội đồng tự quản tôi đã huy động sự tham gia của giáo viên, học sinh, khuyến khích phụ huynh học sinh và các tổ chức khác cùng tham gia Đồng thời tôi chuẩn bị tốt tư tưởng cho học sinh khi các em tham gia Hội đồng tự quản, những lợi ích có thể có của Hội đồng tự quản học sinh tới công việc của chính các em trong nhà trường với những vai trò, trách nhiệm mà các
em cùng chia sẻ, gánh vác
Chuẩn bị bầu cử: Sau khi hoàn thành bước chuẩn bị về tư tưởng cho học
sinh, tôi cùng học sinh thảo luận về cơ cấu Hội đồng tự quản Tổ chức bộ máy Hội đồng tự quản thông thường gồm 1 Chủ tịch, 2 Phó chủ tịch và các ban tham gia Hội đồng tự quản như: Ban học tập; Ban quyền lợi; Ban thư viện; Ban sức khoẻ, vệ sinh; Ban văn nghệ, thể dục; Ban đối ngoại… Tuy nhiên số lượng phó chủ tịch và các ban tuỳ vào đặc điểm của mỗi lớp
Học sinh, dưới sự định hướng của giáo viên trao đổi về những phẩm chất,
năng lực cần có của các bạn trong Hội đồng tự quản: Phải nhanh nhẹn, năng
nổ, mạnh dạn, tự tin, có năng lực học tập tốt, Sau đó học sinh lập danh sách ứng cử và danh sách đề cử để bỏ phiếu bầu Hội đồng tự quản học sinh Ban bầu cử cũng là học sinh, bao gồm trưởng ban và một số thành viên khác, dưới sự hướng dẫn của giáo viên tiến hành các công việc cho buổi bầu cử Các học sinh trong danh sách ứng cử, đề cử sẽ có thời gian để chuẩn bị phần ứng cử của mình với nội dung: Giới thiệu về bản thân, những mong muốn của em về lớp học, những việc em sẽ làm nếu như em trở thành Chủ tịch Hội đồng tự quản Đây là một hoạt động nhằm tạo điều kiện cho học sinh được cảm thấy dân chủ, công bằng, bình đẳng và được học cách thuyết trình trước nơi đông người
Bầu cử: Một HS dưới sự hỗ trợ của giáo viên sẽ điều hành bầu cử, các
ứng cử viên tranh cử Giáo viên lưu ý không để học sinh cầm giấy đọc mà chủ động thể hiện khả năng thuyết trình của mình Sau khi các ứng xử, đề cử thuyết trình xong tiến hành bỏ phiếu kín Căn xứ vào kết quả kiểm phiếu, họcc sinh nào có số phiếu cao nhất từ trên xuống sẽ trúng cử vào vị trí chủ tịch và phó chủ tịch Chủ tịch và Phó Chủ tịch ra mắt trước lớp
Tiếp theo là thành lập các ban chuyên trách: Chủ tịch và Phó chủ tịch Hội đồng tự quản học sinh cùng bàn bạc với giáo viên để quyết định thành lập các ban chuyên trách và thông báo rõ về vai trò của các ban như: Ban học tập, Ban quyền lợi, Ban thư viện,… Số lượng các ban tuỳ theo tình hình lớp học
và sự thống nhất giữa chủ tịch, phó chủ tịch Hội đồng tự quản và học sinh
Trang 8trong lớp quyết định Hội đồng tự quản cùng giáo viên chủ nhiệm, có sự hỗ trợ của phụ huynh khuyến khích học sinh đăng kí vào các ban theo nguyện vọng, sở thích Sau khi thành lập các ban, tiến hành bầu trưởng ban, thư kí
và xây dựng kế hoạch hành động, động viên các bạn cùng tham gia hoạt động Để làm việc có hiệu quả, mỗi ban nên có sự hỗ trợ, tư vấn của một phụ huynh và giáo viên
3.2 Hướng dẫn Hội đồng tự quản thực hiện các nhiệm vụ, kĩ năng.
a Triển khai cụ thể nhiệm vụ, chức năng tới tất cả các thành viên trong Hội đồng tự quản:
Chủ tịch Hội đồng tự quản chịu trách nhiệm quản lí, điều hành chung hoạt động của lớp, có trách nhiệm phân công, giao nhiệm vụ và đôn đốc cho các phó chủ tịch, các trưởng ban Sau mỗi giờ học, ngày học giám sát nắm bắt đầy
đủ mọi tình hình trong lớp để có đánh giá, nhận xét từng điểm mạnh, điểm yếu qua mỗi ngày học, sau đó báo cáo với giáo viên chủ nhiệm Các phó chủ tịch Hội đồng tự quản phụ trách theo dõi, đôn đốc, giúp các ban thực hiện nhiệm vụ được phân công, phụ trách (Lưu ý: Sau khi thành lập được Hội đồng tự quản, giáo viên chủ nhiệm cần giao nhiệm vụ cho phó chủ tịch phụ trách các ban một cách cụ thể, rõ ràng trên cơ sở học sinh tự nguyện nhận phụ trách ban nào) Ví dụ: Nếu phụ trách về học tập thì hàng ngày cùng với bạn học tập, kiểm tra việc chuẩn bị đồ dùng học tập, bài học của các thành viên trong lớp, tổ chức hoạt động học tập, … Các trưởng ban có chức năng giao nhiệm vụ theo dõi, hỗ trợ, giúp đỡ các thành viên trong ban thực hiện tốt việc kiểm tra, đánh giá kết quả các hoạt động hàng ngày
GV phân công nhiệm vụ cụ thể cho các ban:
*Ban học tập: Có nhiệm vụ phát đồ dùng và mời các nhóm trưởng lên
nhận tài liệu và đồ dùng học tập Kiểm tra bài tập ứng dụng của các bạn, báo cáo với cô giáo vào đầu giờ Trong tiết học ngoài nhiệm vụ học tập của mình phải quan sát bao quát lớp để cuối mỗi tiết học nhận xét đánh giá tình hình học tập của lớp
Ngoài ra, tùy từng bài mà đặc biệt là ở hoạt động làm việc cả lớp, giáo viên có thể để ban học tập thay cô giáo kiểm tra lại kiến thức mà các nhóm vừa thảo luận xong Muốn làm được tốt công việc đó, cuối mỗi buổi học hoặc giờ giải lao tôi thường mời ban học tập ở lại để giao nhiệm vụ trước cho các em Thông thường trong mỗi tiết học, tôi luôn tạo điều kiện cho các em trong ban
Trang 9học tập phát huy hết năng lực của mình bằng cách tôi ấn định cho các em cứ tới hoạt động nào đó là ban học tập sẽ lên điều khiển lớp Ví dụ: Thi đọc giữa các nhóm, sửa bài tập, …
*Ban văn nghệ: Tổ chức cho các bạn hát, múa, chơi trò chơi vào đầu tiết
học và cuối tiết học Có nhiệm vụ theo dõi phần tập thể dục giữa giờ và các tiết học thể dục xem bạn nào thực hiện tốt, bạn nào thực hiện chưa tốt Có thể lồng ghép chơi trò chơi để ôn lại kiến thức cũ, …
*Ban vệ sinh - sức khỏe: Có nhiệm vụ theo dõi về sức khỏe nếu trong lớp
bạn nào có vấn đề về sức khỏe thì đưa bạn lên phòng y tế của trường hoặc báo với cô giáo Theo dõi vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung của cả lớp Đầu mỗi buổi học phải phân công vệ sinh lần lượt cho các nhóm và kiểm tra nhóm nào chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa tốt Cuối mỗi buổi học cũng phải kiểm tra lại xem nhóm nào thực hiện vệ sinh chưa tốt để kịp thời nhắc nhở các bạn thực hiện tốt hơn
* Ban thư viện: Có nhiệm vụ quản lý thư viện, theo dõi, ghi chép ngày
mượn, ngày trả tài liệu của các bạn Ra chơi cho các bạn mượn tài liệu đọc, thu tài liệu và sắp xếp thư viện gọn gàng ngăn nắp
* Ban đối ngoại: Có nhiệm vụ nếu lớp có khách đến thăm thì ra mời khách
vào và biết giới thiệu về trường, lớp các góc học tập, cô giáo, các bạn, … Ban đối ngoại có quyển lưu bút để khách viết lưu bút
- Sau mỗi buổi học, HĐTQ ở lại về sau các bạn 5 phút để gặp giáo viên báo cáo những việc đã làm được những việc chưa làm được còn gặp khó khăn
để giáo viên kịp thời tư vấn giúp đỡ và giao nhiệm vụ ngày mai cho các bạn
* Ban quyền lợi: Nhiệm vụ của ban là luôn quan tâm, bảo vệ quyền lợi
chính đáng của các bạn trong học tập cũng như vui chơi, công bằng, khách quan không thiên vị Có trách nhiệm ý kiến với cô giáo những vấn đề về quyền lợi, mong muốn, … của các bạn
b Phát huy vai trò của nhóm trưởng:
Tổ chức dạy học theo mô hình VNEN là cho các em ngồi theo nhóm HS
tự thảo luận, tự đưa ra phương án giải quyết, mỗi bạn đều được đặt câu hỏi cho các bạn khác trả lời Ưu điểm của phương pháp học nhóm được phát huy rất rõ nét trong học nhóm theo mô hình VNEN, tất cả HS trong nhóm đều được luân phiên nhau làm nhóm trưởng, hướng dẫn các bạn trong nhóm để điều hành các hoạt động do GV yêu cầu và không có một bất cứ học sinh nào ngoài cuộc,
Trang 10không một học sinh nào ngồi chơi Tuy nhiên, tiết học theo mô hình VNEN thành công hay không thì phụ thuộc rất nhiều vào các nhóm trưởng Và công việc chính của nhóm trưởng đó là: Thay giáo viên điều hành các bạn hoạt động nhóm Xác định được mục tiêu của hoạt động nhóm Phân công nhiệm vụ cho công bằng giữa các thành viên trong nhóm Một điều quan trọng nữa đó là nhóm trưởng phải biết tự mình làm thế nào để huy động được sự tham gia của mọi thành viên vào giải quyết nhiệm vụ nhóm và phải tạo ra những tương tác
đa chiều giữa các thành viên trong nhóm Hướng dẫn các bạn biết cách tìm kiếm hỗ trợ và giải quyết được một số khó khăn gặp phải Biết quản lí và sử dụng thời gian hiệu quả, biết sử dụng và bảo quản tài liệu học tập Biết tổ chức
và quản lí công việc Biết giơ thẻ khi đã hoàn thành công việc và biết giơ thẻ cứu trợ khi không tự giải quyết được công việc Vậy làm thế nào để có các nhóm trưởng làm được điều này?
Qua trải nghiệm, tôi đã tự rút ra được một số cách như sau:
Cách 1: Vào cuối hoặc đầu mỗi buổi học giáo viên cần mời các nhóm
trưởng ngồi lại tạo thành một nhóm và hướng dẫn các em cụ thể từng bước một
Ví dụ: Sau khi đã ghi xong đề bài nhóm trưởng yêu cầu các bạn đọc mục
tiêu bài học (đọc cá nhân) Sau khi cá nhân các bạn đã đọc xong, nhóm trưởng
có thể mời 1 bạn đọc lại mục tiêu bài học và cho các bạn chia sẻ cách làm để đạt được mục tiêu đó
Cách 2: Đối với những nhóm còn yếu, nhóm trưởng làm việc còn lúng
túng Vì vậy, người giáo viên phải là người “làm mẫu” và đóng vai trò là một
nhóm trưởng chứ không phải vai trò là một người giáo viên Ví dụ: Khi ôn lại bảng nhân đã học Nhóm trưởng (tức giáo viên làm mẫu) làm việc như sau: Mời các bạn thảo luận theo cặp đôi Các nhóm hãy tự đố nhau đọc bảng nhân, chẳng hạn bảng nhân 2, nghe bạn đọc và sửa lỗi cho bạn (nếu có) Sau khi các nhóm làm xong, nhóm trưởng điều khiển đặt câu hỏi và đố bạn trong nhóm trả lời, sau đó mời bạn khác nhận xét và cuối cùng đi đến ý kiến thống nhất chung
cả nhóm Hoặc trong các bài khác ngoài nội dung câu hỏi trong hướng dẫn học, khi đã hoàn thành nhóm trưởng có thể nêu thêm một số câu hỏi để kiểm tra
xem các thành viên trong nhóm có nắm được kiến thức hay không.
Cách 3: Giáo viên chọn ra một số học sinh học tốt, nhanh nhẹn trong học
tập xếp cho các em này ngồi vào một nhóm để giáo viên huấn luyện Khi học sinh đã biết việc và biết cách điều hành nhóm rồi thì chia các bạn này đến các
