Thậm chí có rất nhiều học sinh khi học xong chương trình Tiếng Anh bậc THCS lại không giao tiếp được những câu nói Tiếng Anh đơn giản nhất, xử lý tình huống trong giao tiếp Tiếng Anh rất
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
-TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO KỸ NĂNG GIAO TIẾP TIẾNG ANH CHO HỌC SINH
LỚP 7
Quảng Bình, tháng 4 năm 2020
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
-TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO KỸ NĂNG GIAO TIẾP TIẾNG ANH CHO HỌC SINH
LỚP 7
Họ và tên: Đỗ Thị Trăng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Lộc Thủy
Trang 3Quảng Bình,tháng 4 năm 2020
1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Chương trình Tiếng Anh mới bậc THCS thí điểm đã được triển khai thực hiện trên toàn quốc Nét đổi mới nổi bật của nội dung chương trình này là tạo cơ hội tối đa cho học sinh luyện tập 4 kĩ năng nghe, nói, đọc và viết trên những chủ đề và tình huống hay nội dung giao tiếp có liên quan đến môi trường sống trong và ngoài nước
Sự thay đổi trên tạo điều kiện cho việc dạy và học Tiếng Anh trong nhà trường trở thành việc dạy sinh ngữ thay vì là dạy từ ngữ như nhiều năm trước đây
Hơn nữa, việc dạy học ngoại ngữ thực chất là hoạt động rèn luyện năng lực giao tiếp dưới các dạng nghe, nói, đọc, viết Muốn rèn luyện được năng lực giao tiếp cần
có môi trường với những tình huống đa dạng của cuộc sống Môi trường này chủ yếu
do giáo viên tạo ra dưới dạng những tình huống giao tiếp và học sinh phải tìm cách ứng xử bằng ngoại ngữ cho phù hợp với tình huống giao tiếp cụ thể
Mục đích dạy học ngoại ngữ không nhằm hướng học sinh vào nghiên cứu hệ thống ngôn ngữ mà nhằm giúp người học sử dụng hệ thống ngôn ngữ đó như một công cụ giao tiếp, nghĩa là nhằm rèn cho học sinh năng lực giao tiếp Năng lực giao tiếp này được thể hiện bằng khả năng sử dụng sáng tạo những quy tắc ngôn ngữ để thực hiện giao tiếp theo tình huống Như vậy, nắm chắc hệ thống ngôn ngữ không phải là đích cuối mà chỉ là phương tiện để đạt được các mục đích giao tiếp
Qua thực tế ở giảng dạy ở trường, khi bắt đầu học môn ngoại ngữ phần lớn học sinh thích học, nhưng dần dần học sinh lại chán học Hầu hết các em rất yếu về kỹ năng giao tiếp Thậm chí có rất nhiều học sinh khi học xong chương trình Tiếng Anh bậc THCS lại không giao tiếp được những câu nói Tiếng Anh đơn giản nhất, xử lý tình huống trong giao tiếp Tiếng Anh rất chậm chạp, rất ngại nói Tiếng Anh với bạn
bè, cô giáo Từ đó cho thấy việc giao tiếp bằng Tiếng Anh của học sinh rất hạn chế Trước tình hình đó, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Tiếng Anh 7, đối tượng đã được tiếp xúc với ngôn ngữ Tiếng Anh qua bốn năm, bản thân tôi trăn trở
Trang 4thật nhiều làm sao để học sinh có thể nắm vững kiến thức và thoải mái trong giao tiếp bằng Tiếng Anh Trong quá trình vừa dạy vừa tìm hiểu quan sát học sinh, tôi phát hiện việc rèn luyện kĩ năng giao tiếp cho học sinh có rất nhiều vấn đề
Phần lớn học sinh chưa biết cách học giao tiếp, học sinh thường thấy luyện nói là khó nhất Vì bản thân học sinh có vốn từ vựng rất ít, kiến thức ngữ pháp lại hạn chế,
từ đó để diễn đạt một câu Tiếng Anh là điều hết sức khó khăn Làm thế nào để giúp học sinh có thể vận dụng được vốn từ vựng và cấu trúc ngữ pháp của mình để giao tiếp Tiếng Anh có hiệu quả? Do vậy trong quá trình dạy học, tôi tự tìm kiếm một số phương pháp tích cực, đơn giản, dễ hiểu thiết thực đảm bảo tính khoa học, nhằm phát triển khả năng tư duy, sự suy đoán và tính sáng tạo của học sinh Để tháo gỡ những khó khăn trên, trong quá trình dạy Tiếng Anh lớp 7 trong các năm qua cũng như trong năm học này tôi đã nghiên cứu kỹ chương trình sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy và nhiều tài liệu liên quan, thảo luận với đồng nghiệp giàu kinh nghiệm trong các cuộc họp chuyên môn, tập huấn để tìm ra hướng khắc phục khó khăn, nhằm giúp các
em học tốt hơn, vận dụng được kiến thức đã học để làm được các bài tập theo yêu cầu Trên cơ sở đúc kết kinh nghiệm của bản thân và các kiến thức có được qua tài
liệu tham khảo, tôi viết “Một số giải pháp nâng cao kỹ năng giao tiếp Tiếng Anh
cho học sinh lớp 7”, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của bộ môn, đổi
mới phương pháp dạy và học
1.2 Phạm vi của đề tài:
Giải pháp áp dụng đối với học sinh lớp 7 trường trung học cơ sở nơi bản thân đang công tác
1.3 Điểm mới của đề tài :
- Giúp học sinh nắm vững và vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo hệ thống phiên
âm quốc tế
- Rèn luyện cho học sinh phát âm chuẩn từ vựng và ngữ điệu câu
- Hướng dẫn học sinh sử dụng cử chỉ, điệu bộ khi đối thoại bằng Tiếng Anh
Trang 5- Giáo viên thường xuyên sử dụng Tiếng Anh trong tiết dạy:
- Khuyến khích học sinh tự làm từ điển cá nhân:
- Khuyến khích học sinh tập hát nhiều bài hát Tiếng Anh:
2.PHẦN NỘI DUNG
2.1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu.
* Thực trạng về việc giao tiếp Tiếng Anh của học sinh lớp 7.
Trong những năm qua, theo chương trình và sách giáo khoa mới, phương pháp mới trong dạy và học, đặc biệt hơn là khi bài giảng của giáo viên soạn trên phần mềm trình chiếu PowerPoint sinh động, hấp dẫn, nhiều học sinh rất yêu thích môn học, năng động hơn trong mọi hoạt động Tuy nhiên đối tượng học sinh yếu vẫn còn nhiều Trong khi học giao tiếp bằng Tiếng Anh các em gặp rất nhiều trở ngại, các em phải đối diện với giáo viên do đó thấy khó diễn đạt bằng ngôn ngữ, các em sợ mắc lỗi, sợ
bị thầy cô chê, xấu hổ khi phải nói trước các bạn trong lớp nhất là khi các em còn thiếu nhiều yếu tố để có thể nói được một cách hữu hiệu và tự tin Bên cạnh được giáo viên yêu cầu nói về một chủ đề nào đó các em thường không có ý diễn đạt, mặc
dù ở một số thời điểm học sinh đã được chuẩn bị một số ý nhưng khi được yêu cầu nói các em dường như bị quên hết Chính vì vậy, khi nói một điều gì đó bằng Tiếng Anh các em thường cảm thấy mình buộc phải nói và do đó không có giao tiếp thực thụ Một trở ngại nữa là số học sinh trong lớp khá đông 25 đến 30 em, nhưng thường chỉ có một học sinh được yêu cầu nói một lần trong nhóm lớn Điều này có nghĩa là học sinh sẽ có rất ít thời gian và cơ hội để nói Ngoài ra, khi học sinh có hai phương tiện ngôn ngữ là tiếng Anh và tiếng Việt để sử dụng thì xu hướng tự nhiên là các em
sẽ sử dụng phương tiện tốt và dể dàng hơn là tiếng Việt Đây là hạn chế không dễ khắc phục đặc biệt là các trường ở miền núi Điều này khiến cho giáo viên đứng lớp suy nghĩ tìm ra những mô thức tương tác hiệu quả hơn
Trang 6- Cụ thể kết quả khảo sát của lớp 7 đầu năm học 2019 - 2020 như sau :
Lớp
Tổng
số
HS
SL % SL % SL % SL % K7 58 6 10.3 12 20.7 37 63.8 3 5.2
2.2 Các giải pháp.
Giải pháp 1 Thường xuyên sử dụng Tiếng Anh trong tiết dạy:
- Đối với đối tượng học sinh cấp Trung học phổ thông việc sử dụng Tiếng Anh trong giờ ngoại ngữ là điều hiển nhiên, vì khi đó vốn từ các em khá đủ để hiểu những điều giáo viên truyền đạt Nhưng đối với học sinh Trung học cơ sở vốn từ các em chưa nhiều để hiểu tốt yêu cầu của giáo viên, chính điều này làm cho đa phần giáo viên dạy Tiếng Anh ít nói Tiếng Anh trong giờ dạy Tôi nghĩ đây là một trong số lý
do làm cho học sinh chưa tự tin khi đàm thoại bằng Tiếng Anh Chúng ta là đầu tàu gương mẫu, thầy cô phải là tấm gương để học sinh noi theo, nếu giáo viên thường xuyên nói Tiếng Anh thì những câu nói đó dần dần thấm sâu vào tâm trí các em, khi cần nói tự nhiên các em sẽ phát ra được
- Vào đầu mỗi tiết dạy, tôi thường đối thoại với học sinh bằng những câu Tiếng Anh đơn giản để làm “nóng” không khí lớp học, tạo sự hưng phấn trong học tập, ứng
xử nhanh nhẹn trong giao tiếp
Ví dụ :
T : Good morning, everybody !
How are you today ?
Ss : Good morning, Teacher !
We’re fine, thank you
How are you ?
Trang 7T : I’m fine Thanks.
- Theo cách dạy truyền thống vào đầu tiết dạy giáo viên thường gọi học sinh kiểm tra bài cũ, nhưng đối với tôi thì không làm như thế Tôi thường sử dụng các hoạt động trò chơi trước khi bắt đầu tiết học không những giúp không khí lớp học không nặng nề mà còn làm cho tiết học trở nên sinh động, tạo cho học sinh tâm lý thoải mái Khi đưa ra yêu cầu trò chơi giáo viên nên nói bằng Tiếng Anh, không cần câu nói dài chỉ sử dụng một số cụm từ, câu đơn giản nhưng thường xuyên lặp đi lặp lại, như thế học sinh sẽ hiểu
Ví dụ:
Teacher: Would you like to play game ? Students: Yes
Teacher: Play game “ Slap the board” – Ok !
Students: Ok!
Teacher: Four boys and four girls, please !
Now, any volunteers ? Raise your hand !
………
- Sau khi chọn được các đội tôi sử dụng một số câu ra lệnh đơn giản khác
Ví dụ:
Teacher: Are you ready ?
Students: Yes Teacher: Now, let’s begin “ one, two, three”
………
- Để học sinh dễ ghi nhớ các từ vựng Tiếng Anh, tôi sử dụng những câu đố, trò chơi trí tuệ nhằm kích thích các em tư duy, suy nghĩ, khi tìm được đáp án các em sẽ ghi nhớ sâu hơn Sau khi học sinh đưa ra đáp án, tôi sẽ cho các em biết đáp án và giải thích thêm để các em hiểu rõ hơn
- Giáo viên phải tự rèn luyện, học hỏi trao dồi phương pháp dạy với các bạn đồng nghiệp, trên internet, phải tự tin và thường xuyên nói Tiếng Anh trong lớp để học sinh noi theo
Giải pháp 2 Thái độ giáo viên khi đứng lớp:
Trang 8- Phần lớn giáo viên khi đứng lớp thường có thái độ nghiêm khắc trong giảng dạy
để học sinh tập trung hơn nhưng theo tôi không nên tạo căng thẳng trong giờ học Tiếng Anh Bởi vì, những tiết học bộ môn khác, … học sinh đã tập trung nhiều cho nên đến tiết Tiếng Anh giáo viên cần tạo không khí lớp học sinh động và vui vẻ Đây là cách cuốn hút học sinh vào tiết dạy của mình để các em thấy rằng Tiếng Anh không khó học
và khô khan như mình nghĩ
- Giáo viên cần vui vẻ hoà nhập với học sinh, chính thái độ của người hướng dẫn
sẽ giúp các em tự tin và mạnh dạn tập nói Tiếng Anh trong lớp học mà không sợ thầy
cô trách phạt hay bạn bè chế giễu khi bị sai
- Khi bước vào lớp điều đầu tiên giáo viên nên làm là mỉm cười với cả lớp tạo sự gần gũi, thân thiện với học trò của mình để bắt đầu một tiết học mới
- Giáo viên cần rèn luyện cho mình có tính “khôi hài” và sử dụng nó trong tiết dạy
để cuốn hút học sinh Người thầy được ví như một nghệ sĩ nếu diễn tốt sẽ được khán giả mến mộ và đón nhận một cách nồng nhiệt Làm được điều này bước đầu chúng ta
đã thành công
Giải pháp 3 Rèn luyện cho học sinh phát âm chuẩn từ vựng và ngữ điệu câu:
- Phải tập các em nói đúng và chuẩn ngay từ khi có tiết Tiếng Anh Bởi vì người xưa thường nói “Tre non dễ uốn” và một phần do kinh nghiệm bản thân từ nhiều năm dạy học, nên tôi thấy rõ mặt hạn chế của học trò Nếu giáo viên lơ là trong việc sửa lỗi phát âm, không hướng dẫn chú ý trọng âm từ, ngữ điệu trong câu thì khi nghe người khác phát âm đúng các em không nhận ra và hiểu được người đối diện nói gì Mặt khác các em sẽ lúng túng không biết thầy mình dạy đúng hay người này đúng làm cho học sinh e dè, không tự tin trong giao tiếp
- Chúng ta phải cho học sinh nghe băng thường xuyên với giọng đọc chuẩn của người bản xứ và cho lặp lại nhiều lần, chú ý ngữ điệu cuối câu và nhất là phần kết
Trang 9thúc của từ Hướng dẫn học sinh tập trung trong khi nghe và khuyến khích các em bắt chước giọng đọc trong băng càng giống càng tốt
- Sau bước nghe và lặp lại giáo viên yêu cầu học sinh tự đọc đồng thanh, theo cặp rồi cá nhân Tuyên dương những học sinh đọc tốt và chỉnh sửa ngay nếu học sinh đọc sai và không chuẩn
- Khuyến khích mỗi học sinh có một cuộn băng nghe, đĩa VCD, thẻ nhớ hoặc USB có chứa file nghe (có thể sử dụng cho đầu VCD, DVD hoặc máy vi tính hay laptop) để tự rèn luyện ở nhà nhằm giúp các em nhập tâm và nói tốt một cách tự nhiên
Giải pháp 4 Hướng dẫn học sinh sử dụng cử chỉ, điệu bộ khi đối thoại bằng Tiếng Anh:
- Các bạn thấy đó người nước ngoài khi nói chuyện với chúng ta thường sử dụng nét mặt, cử chỉ, điệu bộ diễn đạt điều muốn nói để người đối diện dễ hiểu và có cảm giác gần gũi hơn trong giao tiếp Tại sao chúng ta học ngôn ngữ của họ mà không học cách thể hiện như thế để hoàn thiện hơn trong giao tiếp Đây là lý do tôi chọn biện pháp này để góp phần tạo sự tự tin khi giao tiếp Tiếng Anh
- Tôi yêu cầu học sinh trong khi đối thoại thì nói và diễn phải kết hợp với nhau Nếu hỏi về tên, sức khoẻ, tuổi, … của người mình muốn hỏi thì chìa tay về người đối diện và tự chỉ vào mình khi nói câu trả lời Khi hỏi và miêu tả về đồ vật thì đến chọn hay chạm tay vào đồ vật đó Chính việc làm này góp phần phát triển tốt kỹ năng giao tiếp, giúp học sinh thuộc từ và mẫu câu nhanh hơn
Giải pháp 5 Khuyến khích học sinh tự làm từ điển cá nhân:
- Muốn nói tốt Tiếng Anh phải thuộc nhiều từ, đối với học còn thiếu thốn về máy tính nên việc tìm tòi, tham khảo sách báo trên internet, ti vi còn hạn chế Vì vậy, tôi yêu cầu học sinh làm quyển từ điển theo hướng dẫn của tôi để học sinh củng cố và nhớ lâu hơn những từ được học hay sưu tầm
Trang 10- Vào tuần thứ hai của đầu năm học, tôi yêu cầu mỗi học sinh chuẩn bị một quyển
sổ tay bỏ túi để viết lại tất cả các từ đã học Yêu cầu học sinh sắp xếp và viết theo chủ
đề (chủ đề ….)
- Tôi hướng dẫn học sinh thực hiện như sau: chia quyển sổ tay thành nhiều chủ đề
để các em thuận tiện hơn khi sử dụng Tiếp theo chia trang vở làm hai phần một bên viết từ Tiếng Anh bên kia viết nghĩa Tiếng Việt
Giải pháp 6 Phân hoá đối tượng học sinh và chia nhóm rèn luyện kỹ năng giao tiếp:
- Phân định rõ đối tượng nhằm giúp giáo viên bao quát lớp tốt hơn, nắm rõ số lượng học sinh yếu nhiều hay ít của từng lớp Từ đó giáo viên lựa chọn, sử dụng phương pháp dạy phù hợp để đạt hiệu quả cao
- Bắt đầu vào năm học mới sau ba tuần học tôi có thể phân loại nhóm học sinh giỏi, khá và nhóm trung bình, yếu Tôi chia lớp thành năm nhóm (mỗi nhóm từ bốn đến năm học sinh) để cùng nhau học tập Trong nhóm có từ hai đến ba học sinh thuộc dạng khá giỏi, những em này được phân công làm nhóm trưởng và nhóm phó để điều hành nhóm hoạt động và có nhiệm vụ giúp đỡ những bạn yếu
- Nhóm hoạt động vào đầu mỗi buổi học có tiết Tiếng Anh Chỉ hoạt động từ 5 phút đến 10 phút để cùng nhau học Tiếng Anh Lúc đầu các em chỉ có thể nói một vài câu đơn giản như “Hello What’s your name? How are you? I’m fine, thank you ….”
- Qua những bài học tiếp theo số lượng từ vựng và mẫu câu tăng dần từ đó học sinh nói được nhiều và nội dung phong phú hơn
- Vào cuối mỗi tiết học tôi dành từ ba đến năm phút ở phần mở rộng bài học để kiểm tra từ 1 đến 2 nhóm Các nhóm sẽ trình bày lại những gì đã thực hành ở đầu giờ học Nhóm nào thực hành tốt sẽ được thưởng, phần thưởng là những tràng pháo tay
Trang 11của tập thể, để khích lệ tinh thần các em Đối với học sinh yếu có tiến bộ tôi thì phải khen động viên …
- Hoạt động nhóm mục đích giúp cho những học sinh yếu khắc phục tính rụt rè, sợ sệt và mặc cảm khi không nói được Tiếng Anh như các bạn Thầy cô không có nhiều thời gian để gần gũi và giúp đỡ các em, thông qua hoạt động nhóm bạn sẽ là người hỗ trợ có hiệu quả nhất “Học thầy không tày học bạn”
Giải pháp 7 Khuyến khích học sinh tập hát nhiều bài hát Tiếng Anh:
- Muốn học giỏi Tiếng Anh điều đầu tiên ta phải làm thế nào cho các em yêu thích
nó Âm nhạc chính là cầu nối sẽ giúp các em đến gần môn học này hơn để thấy rằng Tiếng Anh thật thú vị và bổ ích
- Tôi thường sưu tầm các bài hát trên internet, băng, đĩa một số bài phù hợp với lứa tuổi để dạy các em Lứa tuổi các em rất năng động và thích hát, những bài có tiết tấu vui nhộn càng làm các em thích thú Thông qua đây học sinh sẽ chăm học Tiếng Anh hơn
- Giáo viên cần giải thích ý nghĩa, nội dung bài hát để học sinh hiểu, cảm thụ bài hát Từ đó các em có hứng thú và hát hay hơn
- Học sinh hát tập thể, nhóm và có thể cho các em tự chọn bạn hát chung với mình
- Khi dạy bài hát mới tôi lồng ghép vào tiết làm bài tập tại lớp vừa giảm bớt căng thẳng vừa cung cấp thêm nhiều bài hát cho học sinh
Giải pháp 8 Tận dụng tối đa trang - thiết bị có sẵn.
- Muốn học tốt các em phải được trang bị đầy đủ dụng cụ học tập cũng như tập sách Còn giáo viên muốn tiết dạy sinh động cũng cần có các thiết bị kèm theo Do đó cần khai thác triệt để những thiết bị sẵn có
- Vào cuối năm học tôi kêu gọi các em tặng sách cũ cho nhà trường, nhà trường dùng sách đó để tặng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn