Các kĩ năng được luyện tập phối hợp qua đó phát triển kĩ năng nghe, nói, đọc, viết của học sinh và phát triển kĩ năng giao tiếp .Vì thế người học phải thành thạo và lưu loát ở các kỹ năn
Trang 1I.PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đất nước ta đang bước vào giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hội nhập với cộng đồng quốc tế, đặc biệt hơn nước ta đã chính thức là thành viên của WTO Vậy nên Tiếng Anh trở nên vô cùng quan trọng và là chiếc cầu nối không thể thiếu
để Việt Nam sánh vai và hòa nhập với các nước trên thế giới, nó được xem như một ngôn ngữ toàn cầu, là phương tiện đặc biệt hữu ích phục vụ cho việc giao tiếp, trao đổi kinh tế, văn hóa v v trên toàn thế giới
Đã nhiều năm nay Tiếng Anh được đưa vào giảng dạy trong các trường phổ thông theo quan điểm chủ điểm ( Thematic approach) và đường hướng giao tiếp Các chủ điểm trong chương trình Tiếng Anh được phân thành các chủ đề cụ thể, liên tục và dần dần mở rộng theo nguyên tắc xoáy ốc giúp học sinh luôn củng
cố và phát triển nội dung kiến thức và kĩ năng ngôn ngữ đã học Các kĩ năng được luyện tập phối hợp qua đó phát triển kĩ năng nghe, nói, đọc, viết của học sinh và phát triển kĩ năng giao tiếp Vì thế người học phải thành thạo và lưu loát ở các kỹ năng ngôn ngữ nghe, nói, đọc và viết để giao tiếp Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã và đang thúc đẩy việc dạy và học ngoại ngữ với đề án phát triển ngoại ngữ Quốc gia năm 2020 xác định mục tiêu cơ bản của việc dạy và học tiếng Anh ở tiểu học,
đó là: “Dạy và học tiếng Anh ở tiểu học nhằm giúp học sinh có một công cụ giao
tiếp mới, bước đầu có khả năng giao tiếp đơn giản bằng tiếng Anh một cách tự tin, tạo tiền đề để các em có thể sử dụng tiếng Anh trong học tập, hình thành thói quen học tập suốt đời để trở thành những công dân toàn cầu tương lai trong thời kì hội nhập.” Điều này đã thể hiện sự ý thức đầy đủ và định hướng quyết
Trang 2tâm của các cấp quản lí GD trong việc trang bị cho những chủ nhân tương lai của đất nước ngôn ngữ chìa khóa này
Trước yêu cầu đó, đặt ra cho mỗi giáo viên dạy tiếng Anh tiểu học một nhiệm
vụ là phải làm thế nào để giúp các em học sinh mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp
Đề tài mà tôi nghiên cứu là "Giải pháp góp phần phát triển kỹ năng giao tiếp Tiếng Anh của học sinh ở các trường tiểu học” Với việc nghiên cứu đề tài này,
tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên dạy tiếng Anh tiểu học có được phương pháp tích cực trong phát triển kỹ năng giao tiếp cho học sinh, giúp học sinh tích cực, chủ động, tự tin hơn trong giao tiếp Sử dụng tốt Tiếng Anh trong giao tiếp đang là mục tiêu hướng đến của hoạt động dạy - học môn Tiếng Anh
2 Những điểm mới của đề tài.
- Tổ chức nhóm học tập nhằm khai thác tối đa sự giúp đỡ lẫn nhau (co-operation)
- Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Anh một cách thường xuyên trong các hoạt động giao tiếp của cô và trò
- Rèn luyện cho học sinh nói đúng và chuẩn ngay từ khi mới học Tiếng Anh -Tạo cho các em môi trường giao tiếp
3 Phạm vi nghiên cứu.
Đề tài được nghiên cứu qua thực tế giảng dạy của bản thân tôi với đối tượng là học sinh lớp 5 Những vấn đề tôi gặp phải là những vấn đề chung của bộ môn Tiếng Anh tiểu học, đặc biệt là đối với học sinh lớp 5 – theo chương trình tiếng Anh mới của Bộ GD & ĐT Hệ thống giải pháp dễ áp dụng, phù hợp với đặc thù bộ môn và đã được chứng minh qua thực nghiệm giảng dạy của bản thân tôi Chính vì
thế, đề tài này có thể áp dụng rộng rãi tại các trường tiểu học.
II PHẦN NỘI DUNG
Trang 31 Thực trạng về kỹ năng giao tiếp môn Tiếng anh 5 trong đơn vị.
Vào đầu năm học 2018 - 2019, tôi được phân công giảng dạy môn Tiếng Anh lớp 5 mới theo chương trình SKG của Bộ GD&ĐT Điểm mới của chương trình là dạy - học chú trọng kỹ năng nghe - nói nhằm phát triển kĩ năng giao tiếp của học sinh Điều này đòi hỏi phải có sự thay đổi về mặt phương pháp, thủ thuật dạy của giáo viên, phương pháp học tập của học sinh, đồng thời cũng yêu cầu đáp ứng về
cơ sở vật chất trang thiết bị dạy phù hợp mới mong mang lại hiệu quả tốt nhất cho các tiết dạy
Thực tế trong đơn vị có những thuận lợi và khó khăn sau:
1.1 Thuận lợi
*Chương trình sách giáo khoa:
- Được xây dựng xoay quanh các chủ đề quen thuộc, sát thực với cuộc sống hàng ngày của học sinh
- Ngữ liệu được giới thiệu và luyện tập thông qua các tình huống sinh động, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, giúp các em phát triển năng lực giao tiếp
- Nhà trường không ngừng mua sắm các trang thiết bị phục vụ cho môn Tiếng Anh
*Về phía giáo viên:
-Không ngừng trau dồi chuyên môn, trao đổi kinh nghiệmvới đồng nghiệp để ngày càng có được những phương pháp phù hợp: Bản thân đã được tham gia tập huấn chương trình SKG Tiếng Anh 5 mới, nên nắm vững cơ cấu chương trình, cũng như phương pháp dạy - học cơ bản
- Thường xuyên học tập nâng cao trình độ: Bản thân đã tham gia lớp học nâng cao năng lực ngoại ngữ vào dịp hè do Phòng Giáo dục tổ chức
- Tăng cường tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm, cặp để phát huy sức mạnh tập thể, hỗ trợ lẫn nhau trong học tập
Trang 4- Thường xuyên đổi mới các hình thức tổ chức dạy học tạo hứng thú, đam mê học tập cho học sinh
* Về phía học sinh:
- Học sinh rất hào hứng với bộ môn Tiếng Anh, nên ý thức học tập của các em rất tốt Đặc biệt thực hiện Công văn 784/GDĐT-TH của Phòng GD&ĐT Lệ Thủy
về việc cải thiện môi trường Tiếng Anh cấp Tiểu học, với sự thay đổi tích cực về môi trường Tiếng Anh, trong đó bao gồm cả không gian, cảnh quan trường lớp, lẫn các hoạt động bổ trợ dạy học bộ môn, đã có tác động hết sức tích cực đến hứng thú học tập của học sinh
- Nhiều học sinh đã hình thành được kỹ năng học tập môn Tiếng Anh, tích cực chủ động lĩnh hội kiến thức và có ý thức vận dụng tốt
- Đồ dùng học tập, sách giáo khoa, sách bài tập đầy đủ
1.2 Khó khăn
- Giáo viên sử dụng Tiếng Anh trong tiết dạy còn ít nên chưa tạo được thói
quen nói bằng Tiếng Anh cho học sinh
-Trong các tiết luyện nói chỉ dừng lại ở mức độ nói một hoặc một vài câu đối thoại theo mẫu nên chưa đạt yêu cầu theo ý nghĩa giao tiếp
- Một số em ngại nói bằng tiếng Anh vì không có môi trường giao tiếp ngoài giờ học, ít được cọ xát, và còn sợ bị mắc lỗi Các em ngại hoặc sợ nói Tiếng Anh, hoặc khi gặp tình huống cụ thể thì thiếu tự tin
- Học sinh ít có cơ hội tiếp xúc với người nước ngoài nên hạn chế việc giao tiếp
1.3 Tình hình thực tế của học sinh
Bước vào năm học các em đã bộc lộ rõ khả năng của mình trong môn học Tôi tìm hiểu, quan sát để nắm được khả năng của các em Sau cuộc khảo sát đầu năm về kĩ năng nói với một số dạng đề để phân loại đối tượng học sinh để từ đó có biện pháp cụ thể
Trang 5*Interview
1.What’s your name? / How are you? / How old are you?
2.Where do you live? / What your hometown like?
3.What do you do in the morning/ afternoon/ evening?
4.Where did you go on holiday? / How did you get there?
5.How many lessons do you have today?
- Mức Giỏi: Học sinh trả lời thành thạo và tự tin các câu hỏi trên
- Mức khá: Học sinh trả lời được các câu hỏi
- Mức trung bình: Học sinh trả lời được các câu hỏi về bản thân : câu 1,2,3
- Mức yếu: Học sinh mới chỉ trả lời được về tên, tuổi: Câu 1
Kết quả kỹ năng nói đầu năm học 2018 – 2019
Những nhận xét sau kiểm tra:
Căn cứ vào kết quả khảo sát, tôi thấy: Hầu hết học sinh còn rụt rè, ngại nói sai,
chưa thật sự tự tin trong giao tiếp nên kết quả tỉ lệ học sinh nói Tiếng Anh yếu còn cao, một số em trả lời các câu hỏi cá nhân về bản thân còn chưa trả lời được
Nhằm phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh tại trường Tiểu học nói chung
và tại trường tôi đang công tác nói riêng, tôi mạnh dạn đưa ra các giải pháp như sau:
2 Giải pháp góp phần phát triển kĩ năng giao tiếp Tiếng Anh cho học sinh
Trang 62.1 Tổ chức nhóm học tập nhằm khai thác tối đa sự giúp đỡ lẫn nhau (co-operation).
Thảo luận nhóm (Group discussion) là kỹ năng vừa giúp bạn phát huy được sức mạnh trí tuệ tập thể vừa phát huy được tính chủ động, sáng tạo của từng thành viên Các em được phân nhóm nhỏ từ 3 đến 5 em cùng thảo luận một vấn đề nhỏ trong việc học môn Tiếng Anh hoặc học sinh có thể bắt cặp đôi, các em tự do trao đổi chủ đề mà giáo viên vừa đưa ra Kết thúc thảo luận học sinh trình bày lại bằng Tiếng Anh
Hình thức làm việc theo cặp thích hợp với hoạt động hội thoại giữa hai người với nhau, do vậy sẽ phù hợp với các loại bài tập:
1) Luyện mẫu câu sau phần giới thiệu ngữ liệu mới và sau một vài phút luyện tập với cả lớp (Giáo viên - học sinh; nửa lớp - nửa lớp, cặp mở, cặp đóng)
2) Luyện các bài hội thoại ngắn: đóng lại bài hội thoại, làm các bài hội thoại tương tự với gợi ý cho sẵn
3) Các bài tập luyện giao tiếp
Hình thức làm việc theo cặp nhóm có nhiều ưu điểm, đặc biệt trong việc luyện tập các chức năng lời nói song trong thực tế, khi học sinh làm việc theo cặp hoặc nhóm, giáo viên không thể kiểm soát hết được lời nói của học sinh và cũng không nhất thiết phải kiểm soát hết
Có nhiều cách tổ chức làm việc theo cặp, nhóm
* Hoạt động cặp :
a- Giữa giáo viên và học sinh
b- Cặp mở : Giữa hai học sinh không ngồi gần nhau
c- Cặp đóng : Giữa hai học sinh ngồi kề nhau
Với hình thức này giáo viên phải quy định nhiệm vụ của từng học sinh trong cặp – hỏi trả lời và ngược lại hoặc vai A - vai B và ngược lại đổi vai
* Hoạt động nhóm:
Trang 7Trong trường hợp tổ chức làm việc theo nhóm nếu lớp chật, thì có thể tổ chức cho hai học sinh ngồi ở hai hàng ghế sát nhau ngồi quay đầu lại với nhau tạo thành nhóm 4 người mà không cần học sinh di chuyển nhiều trong lớp, không làm lãng phí thời gian
- Khi chia nhóm phải đảm bảo phù hợp về số lượng
- Cần phân đều số lượng học sinh cho mỗi nhóm (giỏi, khá, trung bình)
- Một nhóm có bao nhiêu học sinh là tuỳ ở sĩ số của lớp
- Yếu tố ảnh hưởng đến chia nhóm là vị trỗ ngồi của học sinh trong nhóm
- Có thể đặt tên cho các nhóm bằng Tiếng Anh như theo chữ số, màu sắc, loài hoa, con vật hay những tính từ mà các em thích
* Một số ví dụ để tổ chức cho hoạt động cặp, nhóm.
Hoạt động luyện tập cặp
Example1: ( English 5 ) -Unit 11.What’s the matter with you? Lesson 1: ( 1,2,3) + Activity 1: Giáo viên sử dụng những bức tranh về các vấn đề sức khỏe thường gặp ( common healthy problems), học sinh luyện tập theo cặp ( using the pictures) Eg: S1: What’s the matter with you?
S2: I have a toothache
Tương tự các cặp khác lần lượt luyện tập theo các bức tranh,
+ Activity 2: Tổ chức cho học sinh luyện tập theo nhóm dưới hình thức: Brainstorming :Tự đưa ra các vấn đề sức khỏe của bản thân và giao tiếp với bạn
Hoạt động luyện tập nhóm
+ Take a survey : (Group work)
Mục đích của hoạt động này là giúp học sinh ôn lại cách hỏi và trả lời về các vấn
đề sức khỏe thường gặp
Cách tổ chức: chia lớp thành 4 nhóm – Các nhóm hỏi đáp theo cặp các thành viên trong nhóm
Example
Trang 8Common healthy problems survey By
… ………
* Khi tiến hành các hoạt động cặp hoặc nhóm, cần lưu ý :
+ Giáo viên phải có sự chuẩn bị tốt Có mẫu hoặc ví dụ cho trước, cung cấp
đủ ngữ liệu cần thiết cho bài tập
+ Quy định thời gian luyện tập
+ Cần phân cặp hay nhóm hợp lý, có thể chọn học sinh có cùng trình độ, hoặc khác trình độ nhận thức để làm việc với nhau tuỳ theo từng ý đồ và tính chất của bài tập Đề ra quy ước bắt đầu và kết thúc hoạt động (gõ thước, vỗ tay)
+ Có sự theo dõi, bao quát chung của giáo viên Có sự hỗ trợ kịp thời của giáo viên khi học sinh trong nhóm gặp khó khăn (giáo viên đi quanh lớp lắng nghe
và giúp đỡ những học sinh yếu và giải đáp thắc mắc của học sinh)
+ Sau khi học sinh hoàn thành bài tập trong nhóm, cần có sự kiểm tra phản hồi kịp thời như nhận xét, góp ý kiến, chữa lỗi hoặc cung cấp mẫu đúng
+ Khi hoạt động nhóm giáo viên có thể kết hợp nhiều phương pháp giúp học sinh luyện tập như: repetition, substitution, change into form và kết hợp các đồ dùng dạy học như máy chiếu, tranh ảnh, phiếu học tập, bảng phụ để hướng dẫn
2.2 Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Anh một cách thường xuyên trong các hoạt động giao tiếp của cô và trò.
Đa số giáo viên Tiểu học dạy Tiếng Anh “ lười” nói Tiếng Anh trong các tiết dạy, giáo viên còn nói Tiếng Việt nhiều Tôi nghĩ đây là một trong những lí do làm cho học sinh chưa tự tin khi đàm thoại bằng Tiếng Anh Như chúng ta đã biết, học sinh Tiểu hoc còn rất ngây thơ và dễ bắt chước, nếu giáo viên thường xuyên nói
Trang 9Tiếng Anh thì những câu nói đó sẽ thấm dần vào tâm trí của học sinh, khi cần nói
tự nhiên các em sẽ tự phát ra được
Theo phương pháp đổi mới, các em được khuyến khích sử dụng Tiếng Anh càng nhiều càng tốt tùy theo trình độ của đối tượng.Trong lớp học cần tạo cơ hội cho học sinh giao tiếp bằng nhiều hình thức: T- Whole class, T-S, S –S Giáo viên là người hướng dẫn các em làm quen với đàm thoại từ những tình huống đơn giản đến đàm thoại theo chủ điểm, chủ đề
Trong các hoạt động trên lớp, thường thường giáo viên cần sử dụng toàn bộ tiếng Anh (mainly English), đôi khi phải dùng Tiếng Việt (mainly Vietnamese)
và đôi khi sử dụng cả hai ngôn ngữ ( a mixture of the two languages)
English Vietnamese Both
Classroom control / discipline
Asking questions on the text
Trong các tiết dạy tôi thường xuyên sử dụng những câu lệnh, những mẫu câu giao tiếp bằng Tiếng Anh đơn giản như chào hỏi, hỏi sức khỏe , hỏi ngày tháng trước khi bắt đầu tiết học
Ví dụ: Beginning of lesson:
*Good morning How are you?
Trang 10Example: T: Goodmorning, everybody! How are you today?
Ss: Goodmorning, teacher We’re fine
T: What’s the weather like today?
Ss: It’s sunny
T: What’s the date today?
Ss: It’s the seventh of January
*Did you have a nice weekend?
*Have you done your homework?
*Let’s play a game now, shall we?
*Are you ready?
Ask for repetition:
*Would you mind repeating…?
*Could you say it again?
*Pardon?
Asking for clarification:
*What is it? Please tell me again
*What do you mean?
*Could you explain more about ?
Ask for ideas/opinions
*What do you think about that…(name)?
*Do you have any ideas/opinions?
*How about you?
Checking:
*Is that clear?
*Okay so far?
*Have you got it / that?
2.3 Rèn luyện cho học sinh phát âm chuẩn từ vựng và đúng ngữ điệu
Trang 11Nhiều người quan điểm rằng học sinh tiểu học cũn nhỏ, khụng cần phỏt õm chuẩn như người bản xứ nhưng đối với tụi thỡ ngược lại: Phải tập cho học sinh núi đỳng và chuẩn ngay khi mới học Tiếng Anh Bởi người xưa cú cõu “ Tre già dễ uốn” và một phần vỡ kinh nghiệm bản thõn đó nhiều năm dạy Tiếng Anh ở Tiểu học nờn tụi thấy được những mặt hạn chế của học sinh mỡnh Nếu giỏo viờn lơ là trong việc sửa lỗi phỏt õm, khụng chỳ ý đến trọng õm từ, ngữ điệu cõu thỡ khi nghe người phỏt õm đỳng cỏc em sẽ khụng nhận ra và khụng hiểu được người đối diện đang núi gỡ Mặt khỏc cỏc em sẽ lỳng tỳng, khụng biết thầy mỡnh dạy đỳng hay người đú núi đỳng, làm cho người khỏc e dố, thiếu tự tin trong giao tiếp
Thực tế, ngữ điệu rất quan trọng trong việc giao tiếp đàm thoại với ngời khác, đặc biệt là ngời nớc ngoài Có thể những từ
mà sự phát âm cha thật đúng nh tiết tấu, ngữ âm, ngữ điệu
mà đúng thì ngời nớc ngoài cũng sẽ hiểu Ngợc lại nếu ta phát
âm các từ đúng, mà tiết tấu, ngữ âm, ngữ điệu lại sai thì ngời
nớc ngoài cũng sẽ khó hiểu thậm chí không hiểu là gì Nhiều
ng-ời khi mới học tiếng Anh thờng nghĩ rằng chỉ cần phát âm đúng các từ mà không chú ý đến tiết tấu, ngữ âm, ngữ điệu Thực ra phát âm đúng các từ mới chỉ là điều kiện cần nhng cha đủ
Trong câu nói của ngời Anh ta thấy có hiện tợng khác hẳn, nhng vẫn đợc "nhấn giọng" xuất hiện gần nh cách đều nhau trong dòng chảy âm thanh, giữa chúng là vẫn nói nhanh và lớt qua - không nhấn mạnh, tạo cho ngời nghe cảm giác là ngời Anh nói nhanh hơn ngời Việt Trong một câu tiếng Anh bình thờng, những từ có ý nghĩa, có nội dung diễn đạt chính thờng đợc
"nhấn giọng" Những loại câu nói khác nhau sử dụng ngữ điệu khác nhau
Ví dụ :
