Cụ thể: * Lớp trưởng: Bao quát công việc chung của lớp, theo dõi tình hình chung của lớp và tổng hợp các bảng theo dõi hoạt động học tập trong tuần từ các tổ trưởng cho GVCN kịp thời xử
Trang 1ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Bình Xuyên
1 Tác giả sáng kiến:VŨ THỊ THANH TÂM
- Ngày tháng năm sinh: 09/081992 nữ
- Đơn vị công tác (hoặc hộ khẩu thường trú): Trường Tiểu học Sơn Lôi A
- Chức danh; Giáo viên.
- Trình độ chuyên môn;Đại học sư phạm tiểu học.
- Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến (ghi rõ đối với từng đồng tác giả, nếu có)
2 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:VŨ THỊ THANH TÂM
3 Tên sáng kiến; lĩnh vực áp dụng sáng kiến; mô tả bản chất của sáng kiến; những thông tin cần được bảo mật (nếu có)
3.1 Tên sáng kiến
“Một số giải pháp để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học
Sơn Lôi A”
3.2.Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
- Sáng kiến sử dụng trong ngành Giáo dục.
- Công tác chủ nhiệm lớp trong bậc Tiểu học.
3.3 Mô tả bản chất của sáng kiến
Trang 23.3.1 Về nội dung sáng kiến
Công tác chủ nhiệm lớp là một nội dung về chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên tiểu học. Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. Đặc biệt trong nhà trường tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh; là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội.
Học sinh Tiểu học là lứa tuổi mà chúng ta tưởng dễ dạy hóa ra lại khó vì đây
là lứa tuổi chuyển giao giữa giai đoạn ở hoạt động vui chơi sang giai đoạn học tập chính thức của bậc tiểu học. Ở lứa tuổi này các em luôn muốn tự làm theo ý thích của bản thân và ham chơi nhiều hơn là ham học; Đồng thời các
em cũng dễ bị cám dỗ, bắt chước theo bạn bè. Các em luôn muốn tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh mình. Chính vì vậy, phải học tập, thực hiện theo những khuôn khổ của nhà trường là việc các em cảm thấy không thoải mái, không muốn tuân thủ. Từ đó, các em muốn thoát ra, muốn được tự do Vậy phải làm gì để giúp các em học tập tốt, rèn đạo đức theo những khuôn khổ , giáo huấn của nhà trường với tâm lý thoải mái, thích thú hơn là bị ép buộc ? Muốn làm được điều này, công tác chủ nhiệm lớp là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà giáo viên cần phải thực hiện.
Tuy nhiên, thực hiện công tác chủ nhiệm lớp không phải là lúc nào chúng ta cũng thực hiện một việc làm giống nhau với tất cả các đối tượng và thực hiện suốt cả năm học, như thế sẽ gây tâm lý nhàm chán, không hiệu qủa. Mỗi giáo viên cần có những biện pháp cụ thể riêng, những cách làm việc riêng và luôn
có sự đổi mới, có những biện pháp tích cực để tạo sự mới mẻ, ham thích đối
Trang 3với học sinh nhằm thúc đẩy các em thực hiện tốt những yêu cầu mà giáo viên đưa ra. Vì vậy, để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp để góp phần nâng cao chất lượng dạy học tôi đã áp dung một số giải pháp sau trong công tác chủ nhiệm:
* Giải pháp 1: Tìm hiểu tình hình học sinh, ổn định tổ chức lớp.
a) Điều tra cơ bản
K.Đ.Usin nhi đã nói rằng:Muốn giáo dục con người thì phải hiểu con người về mọi mặt. Người giáo viên chủ nhiệm muốn nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục của lớp mình thì phải có những biện pháp cụ thể, phù hợp với lứa tuổi, đặc điểm tâm sinh lý, nhân cách của từng học sinh trong lớp. Do đó khi nhận lớp công việc đầu tiên của tôi là cố gắng nhớ tên tất cả học sinh sau đó tiến hành tìm hiểu nắm vững tình hình học sinh. Nội dung và cách thức tìm hiểu như sau:
*Về nội dung tìm hiểu:
Tìm hiểu tập thể học sinh.
Tìm hiểu cá nhân học sinh:
Các đặc điểm thể chất của học sinh.
Tình hình đặc điểm tâm lý của học sinh.
Tình hình đạo đức, học tập của học sinh.
Tình hình đặc điểm quan hệ gia đình, xã hội của học sinh.
*Cách thức tìm hiểu:
Trang 4bố mẹ học sinh.
Trao đổi với học sinh để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, xu hướng, sở thích thái độ trong quan hệ tập thể lớp.
Trao đổi với các giáo viên khác trong năm học về tình hình chung của lớp cũng như tình hình học tập và rèn luyện của từng học sinh.
Trao đổi với các ban đoàn thể khác như với Tổng phụ trách Đội, Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Tham gia hoạt động cùng học sinh để tìm hiểu rõ hơn về tinh thần tập thể, ý thức hợp tác trong công việc chung của những cá nhân học sinh mà tôi
có ý định từ trước.
Trao đổi với cha mẹ học sinh để có thêm thông tin về học sinh.
b) Ổn định tổ chức lớp
Ngay trong ngày tựu trường theo kế hoạch của Ban giám hiệu, tôi tiến hành
tổ chức họp lớp để ổn định nề nếp lớp, sắp xếp chỗ ngồi cho các em. Cho học sinh bầu Ban cán sự lớp: Bầu lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó phụ trách văn thể mĩ. Phân tổ và bầu tổ trưởng, tổ phó (Lấy ý kiến biểu quyết của học sinh trên cơ sở gợi ý của giáo viên chủ nhiệm). Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong ban cán sự để các em thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
Cụ thể:
* Lớp trưởng: Bao quát công việc chung của lớp, theo dõi tình hình chung của lớp và tổng hợp các bảng theo dõi hoạt động học tập trong tuần từ các tổ trưởng cho GVCN kịp thời xử lý, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của các cán
sự lớp, kiểm tra cơ sở vật chất của lớp, tắt đèn quạt, đóng cửa sổ khi ra khỏi phòng học
Trang 5* Lớp phó học tập: Làm thay nhiệm vụ của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng Ghi nhận những bạn thuộc bài, không thuộc bài, không học bài, không làm bài tập hoặc làm việc riêng báo cáo cho GVCN vào cuối từng buổi học để kịp thời xử lí. GVCN theo dõi học sinh yếu kém, học sinh khuyết tật có kế hoạch phân công học sinh khá giỏi kèm cặp kịp thời. Tổ chức truy bài 15 phút đầu giờ, học tổ, nhóm theo sự phân công của GVCN.
* Lớp phó văn thể mĩ: Có nhiệm vụ theo dõi hoạt động ngoài giờ, sinh hoạt tập thể
- Bầu tổ trưởng, tổ phó: Lấy ý kiến biểu quyết của tổ trên cơ sở gợi ý của giáo viên chủ nhiệm.
* Tổ trưởng: Điều hành công việc chung, theo dõi, đôn đốc các hoạt động hằng ngày của tổ về việc thực hiện nội quy, học tập, …
* Tổ phó: Theo dõi, điều hành công việc thuộc về lao động, vệ sinh môi trường, hoạt động ngoài giờ…
(Nhiệm vụ chung của tổ trưởng tổ phó là 15 phút đầu giờ kiểm tra tổ viên của mình về việc học ở nhà, làm bài tập. Tôi đưa ra những quy định cụ thể để các em tổ trưởng, tổ phó theo dõi chính xác và công bằng).
Tổ chức họp ban cán sự lớp theo định kỳ: 1tháng 2lần để giúp các em giải quyết những thắc mắc; họp đột xuất khi có sự việc bất thường sảy ra.
Đổi ban cán sự lớp theo định kỳ 3 tháng 1lần, đổi tổ trưởng, tổ phó 1 tháng 1lần để tất cả các em được làm cán sự lớp, giúp các em mạnh dạn, tự tin trước mọi người. Đổi vị trí ngồi cho các em để các em thấy được sự gần gũi, được quan tâm của giáo viên chủ nhiệm lớp.
Cơ sở lựa chọn đội ngũ cán sự có thể căn cứ vào hồ sơ học bạ của học sinh, căn cứ vào những thông tin cá nhân của học sinh mà giáo viên chủ nhiệm đã
Trang 6thu thập được; căn cứ sự tín nhiệm của tập thể lớp; sự nhiệt tình, năng nổ, ý thức tổ chức kỷ luật, tính gương mẫu và các biểu hiện ban đầu của học sinh trong tập thể lớp.
Xây dựng dựng đội ngũ tự quản là nền tảng cho công tác chủ nhiệm và cũng
là một việc làm quan trọng và khó khăn đối với giáo viên chủ nhiệm.
Khi đã tìm được đội ngũ cán bộ lớp, giáo viên chủ nhiệm cần bồi dưỡng học sinh ý thức trách nhiệm cao đối với lớp, phục vụ tập thể lớp, biết phê bình và
tự phê bình, phương pháp quản lý lớp.
Mỗi tháng họp một lần để tổng kết rút kinh nghiệm; giao kế hoạch, nhiệm vụ tháng tới, mua sổ theo dõi. Mỗi tuần giao ban một lần vào 15 phút sinh hoạt đầu giờ thứ 5 để thứ 6 có số liệu sinh hoạt và khen, chê kịp thời.
c) Xếp chỗ ngồi hợp lý kèm theo sơ đồ lớp học
Khi sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh trong lớp, tôi không áp đặt và cũng không đưa ra tiêu trí xếp nam, nữ ngồi cạnh nhau. Tôi dựa trên các cơ sở: Tình trạng sức khỏe của học sinh; học lực và căn cứ vào nhiệm vụ của ban cán sự lớp để bố trí chỗ ngồi cho học sinh.
Lưu ý: Học sinh cần ngồi đúng theo sơ đồ lớp học dưới sự giám sát của giáo viên bộ môn trong các tiết học, của bàn trưởng, tổ trưởng…
Tôi luôn theo dõi và điều chỉnh chồ ngồi của học sinh kịp thời nếu thấy sự bất hợp lí theo phản ánh của chính bản thân học sinh, cán sự lớp, giáo viên bộ môn… Ví dụ: mất trật tự, không chú ý, nhận thức chậm; không chịu sự quản
lý của bàn trưởng…
Giải pháp 2: Xây dựng môi trường học tập thân thiện
Trang 7Xây dựng được môi trường học tập thân thiện trước hết phải xây dựng
được “ Lớp học thân thiện”:
Xây dựng lớp học thân thiện là tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn, gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm thấy mỗi ngày đến trường là một ngày vui. Xây dựng được lớp học thân thiệnthì sẽ có học sinh tích cực. Xây dựng được lớp học thân thiện, học sinh tích cực thì sẽ hạn chế được tỉ lệ học sinh lưu ban, bỏ học, sẽ nâng cao được chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Công việc xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cựcđược tôi tiến hành từng bước như sau:
- Xây dựng nội quy lớp học thân thiện.
Tùy thuộc vào học sinh từng khối lớp mà giáo viên chủ nhiệm xây dựng nội quy lớp học cho phù hợp. Đối với học sinh lớp Một giáo viên cần đưa ra
những yêu cầu đơn giản, dễ hiểu để giúp các em thực hiện tốt nội quy lớp học:
- Đi học đều và đúng giờ, không nghỉ học không có lí do.
- Giữ gìn lớp học sạch sẽ trong suốt buổi học, bàn ghế phải ngay ngắn,
không vứt rác bừa bãi.
- Mọi thành viên trong lớp sử dụng có hiệu quả và bảo quản tốt các thiết
bị, đồ dùng dạy học; sử dụng tiết kiệm điện, nước.
- Tập thể học sinh thân thiện: không nói tục, chửi thề; luôn hòa nhã với
bạn bè và giúp đỡ nhau trong học tập.
- Tích cực tham gia các hoạt động tập thể, rèn luyện kĩ năng sống, giữ
gìn vệ sinh môi trường, cam kết không vi phạm luật giao thông. Biết chia sẻ với những bạn có hoàn cảnh khó khăn.
Trang 8Nội quy lớp học
- Xây dựng mối quan hệ thầy - trò và trang trí lớp học sạch- đẹp.
Để có một môi trường học tập thân thiện, điều đầu tiên là ngay trong lớp học của mình, giáo viên phải tạo cho học sinh một cảm giác thoải mái, đến trường cũng như ở nhà mình. Ngay từ đầu tôi đã tạo thường xuyên gần gũi, hỏi han
để các em có cảm giác thân thiện với cô giáo, không có cảm giác sợ sệt, các
em sẽ thấy thoải mái hơn khi đến trường. Và điều đặc biệt hơn là đối với các
em học sinh lớp Một, tôi phải thấm nhuần phương châm "dạy và dỗ". Tôi đã
dạy các em bằng cách dạy của người thầy và cách dỗ của người mẹ.
Ngoài việc tạo mối quan hệ với các em, tôi còn cùng học sinh và nhờ một số phụ huynh hỗ trợ để trang trí lớp học với các hình ảnh: cô giáo đang chào đón các em đến lớp, khẩu hiệu "Mỗi ngày đến trường là một ngày vui"; các nội dung trang trítheo chủ đề tạo sự tò mò để các em tìm hiều và phát triển trí tưởng tượng, khả năng tư duy,óc sáng tạo của các em. Cùng với đó
là gây hứng thú học tập cho các em.
Một số hình ảnh trang trí lớp học
Trang 9Tổ chức sinh nhật ở lớp cho học sinh Hình ảnh góc chúc
mừng sinh nhật
- Xây dựng mối quan hệ bạn bè:
Xây dựng mối quan hệ bạn bè tốt chính là việc rèn luyện những năng lực
và phẩm chất cho các em tự tin hơn, biết tự quản, hợp tác, Xây dựng được mối quan hệ bạn bè đoàn kết, gắn bó sẽ xây dựng được nề nếp lớp học, từ đó chất lượng học tập của lớp chắc chắn sẽ được nâng cao.Chính vì vậy tôi luôn tạo ra các hoạt động, các vấn đề đòi hỏi sự hợp tác của nhiều học sinh. Cụ thể:
Trong mỗi tiết học, tôi thường xuyên chia nhóm ngẫu nhiên. Tiết học này, các
em chung nhóm với bạn này, nhưng tiết sau, các em lại chung nhóm với bạn khác để các em biết cách hợp tác với bạn và thay nhau làm nhóm trưởng, báo cáo viên từ đó các em sẽ dần mạnh dạn hơn.
Trong quá trình dạy học tôi luôn hướng cho học sinh tập tham gia các hoạt động và tự mình nói lên ý kiến riêng bằng cách tạo góc "Điều em muốn nói” để các em bày tỏ tâm tư nguyện vọng của mình, từ đó các em tự tin hơn trong học tập.
Trang 10* Giải pháp 3: Liên kết các hoạt động trong và ngoài nhà trường:
a) Phối hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn
Tôi thường xuyên trao đổi với các giáo viên chuyên ngành nhằm kịp thời phát hiện những học sinh có năng khiếu về các môn Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục để có kế hoạch bồi dưỡng phát triển năng khiếu cho các em như: Thành lập câu lạc bộ; tham gia các sân chơi do nhà trường hoặc Đoàn Đội tổ chức Trao đổi với cha mẹ học sinh để tạo điều kiện cho các em có thời gian và đồ dùng để học các môn học các em yêu thích
b) Phối hợp với Chi hội cha mẹ học sinh, gia đình học sinh
Khi làm công tác chủ nhiệm, tôi đã tổ chức và thực hiện tốt các kỳ họp cha mẹ học sinh do nhà trường đề ra để kêu gọi sự đầu tư của phụ huynh học sinh để mua sắm một số cơ sở vật chất thiết yếu cho học sinh như: trang trí lớp học tạo không gian học tập thân thiện cho học sinh; mua tủ đựng đồ dùng cá nhân cho học sinh để học sinh để sách vở, đồ dùng học tập, đồ dùng cá nhân… Thăm các gia đình học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; trao đổi trực tiếp hoặc trao đổi qua điện thoại với gia đình học sinh cá biệt hay có sự việc bất thường xảy ra.
Mời cha mẹ học sinh đến trường trao đổi về việc giáo dục học sinh khi có những hiện tượng nguy hiểm, bất thường và khẩn cấpcũng như dự các buối sinh hoạt ngoại khóatheo chủ điểm của lớp.
Thiết lập mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình qua sổ liên lạc và qua điện thoại.
c)Kết hợp chặt chẽ với các đoàn thể
- Với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
Trang 11Ngay từ đầu năm học, tôi đã nắm bắt được kế hoạch của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh để phối hợp hoạt động và phổ biến kịp thời kế hoạch đến học sinh đồng thờiđộng viên, đôn đốc nhắc nhở các em tham gia tốt các hoạt động Đội, phong trào thi đua do Đội phát động.
Trong các giờ sinh hoạt tập thể tôi đều tham gia cùng các em vui chơi, múa hát tạo cho các em sự gần gũi thân thiện hơn. Cho các em học các bài hát mới, học các trò chơi mới; tổ chức cho các em thi thể thao như: Đánh cầu lông, đá cầu, kéo co…
- Với thư viện trường học
Tôi phối kết hợp với thư viện mượn sách báo, truyện, sách tham khảo, đồ dùng học tập cho các em, nắm lại số học sinh đọc sách chuyên cần để tuyên dương trong các tiết sinh hoạt gây cho các em một bản năng siêng tìm tòi hiểu biết thêm.
Mỗi tháng một lần tôi tổ chức cho cac em thi kể chuyện theo sách và được các
em cùng với cha mẹ học sinh rất ủng hộ.
Tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường
Ngay từ đầu năm học, tôi nắm bắt kế hoạch hoạt động của nhà trường, từ nhiệm vụ năm học của ngành và kế hoạch hoạt động của nhà trường, tôi xây dựng kế hoạch năm học của lớp theo từng tuần, từng tháng; sau đó trình BGH duyệt và tôi thông qua phụ huynh học sinh trong kỳ họp CMHS đầu năm học rồi điều chỉnh và thực thi.
Khi có những sự việt đột xuất, bất thường xảy ra, tôi báo cáo BGH nhà trường để xin ý kiến giải quyết.
Luôn giáo dục và nhắc nhở học sinh thực hiện tốt nội quy của nhà trường đề ra.
Trang 12* Giải pháp 4: Tổ chức các hoạt động đa dạng cho tập thể học sinh.
Như chúng ta đã biết, bản chất của quá trình giáo dục là quá trình tổ chức cuộc sống, hoạt động và giao lưu cho học sinh. Như vậy, để giáo dục học sinh, giáo viên chủ nhiệm lớp cần tổ chức các hoạt động và thu hút các em tham gia một cách tích cực nhất. Trong trường phổ thông cần tổ chức tốt các hoạt động sau:
- Hoạt động học tập:
Học tập là hoạt động quan trọng nhất của học sinh, để giúp cho lớp học tập tốt, giáo viên chủ nhiệm lớp phải chú ý rèn cho học sinh thói quen đi học đầy
đủ, đúng giờ bằng các biện pháp cụ thể sau:
+ Giáo viên chủ nhiệm có mặt thường xuyên tại lớp 10 phút trước giờ học mỗi ngày, đặc biệt là những ngày học đầu tuần.
+ Tổ chức 10 phút “truy bài” đầu giờ học mỗi ngày. Truy bài là biện pháp giúp nhau ôn tập nhanh, chuẩn bị sẵn sang cho ngày học mới. Truy bài đầu giờ còn là biện pháp khắc phục tình trạng đi học muộn, cho nên cần được tổ chức tốt và duy trì lâu dài.
+ Rèn cho học sinh thói quen tích cực tham gia học tập bằng cáchtổ chức thi đua giữa các tổ trong lớp, ghi lại số lần tham gia phát biểu ý kiến trong các giờ học,chuẩn bị trước các bài học, trao đổi về phương pháp đọc sách, ghi chép và sử dụng tài liệu và thảo luận trên lớp, nêu gương những học sinh có phương pháp học tập tốt, đặc biệt những học sinh nghèo học giỏi, tổ chức cho học sinh học nhóm, đôi bạn cùng học để hỗ trợ nhau học tập.
- Tổ chức tốt hoạt động của các đoàn thể:
Ở mỗi lớp học có chi đội thiếu niên học chi đoàn thanh niên, để các đoàn thể trong lớp hoạt động có hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm lớp cùng phối hợp với