Ngôn ngữ giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và nhận thức về môi trường xung quanh, thông qua cử chỉ và lời nói của người lớn trẻ làm quen với các sự vật, hiện tượng có trong môi trường xung qua
Trang 1ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến Huyện Bình Xuyên
1 Tác giả sáng kiến: Nguyễn Thị Tuyết Nhung.
Ngày tháng năm sinh: 02- 07 - 1986 Nam, nữ: Nữ
Đơn vị công tác: Trường mầm non Lương Hồng
Chức danh: Giáo viên.
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non.
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến: 100%.
2 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Nguyễn Thị Tuyết Nhung.
3 Tên sáng kiến; lĩnh vực áp dụng; mô tả bản chất của sáng kiến; các thông tin cần được bảo mật.
a.Tên sáng kiến: “Một số giải pháp giúp trẻ 24- 36 tháng tuổi phát triển ngôn ngữ”.
b Lĩnh vực áp dụng: Chăm sóc giáo dục trẻ nhà trẻ.
c Mô tả sáng kiến:
Trang 2+ Về nội dung của sáng kiến:
Có thể nói ngôn ngữ là thứ của cải vô giá nhất của mỗi con người bởi
Ngôn ngữ là phương tiện để giao tiếp giữa người với người và con người với thế giới xung quanh. Với trẻ lứa tuổi nhà trẻ thì ngôn ngữ vô cùng quan trọng vì đây là phương tiện giúp trẻ giao lưu cảm xúc với những người xung quanh hình thành những cảm xúc tích cực. Ngôn ngữ giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và nhận thức về môi trường xung quanh, thông qua cử chỉ và lời nói của người lớn trẻ làm quen với các sự vật, hiện tượng có trong môi trường xung quanh, trẻ hiểu những đặc điểm, tính chất, công dụng của các sự vật cùng với
từ tương ứng với nó. Ngôn ngữ chính là cơ sở của mọi sự suy nghĩ và là công
cụ của tư duy nó giúp trẻ tích cực sáng tạo trong hoạt động trí tuệ. Từ đó giúp trẻ hoà nhập với mọi người, đồng thời ngôn ngữ có vai trò to lớn trong
sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ em. Ngôn ngữ là phương tiện giữ gìn bảo tồn, truyền đạt và phát triển những kinh nghiệm lịch sử và phát triển xã hội của loài người. Đúng vậy, trẻ em sinh ra đầu tiên là những cơ thể sinh học, nhờ có ngôn ngữ là phương tiện giao lưu bằng hoạt động tích cực của mình dưới sự giáo dục và dạy học của người lớn trẻ em dần chiếm lĩnh được những kinh nghiệm lịch sử - xã hội của loài người và biến nó thành cái riêng của mình. Trẻ em lĩnh hội ngôn ngữ sẽ trở thành những chủ thể có ý thức, lĩnh hội kinh nghiệm của loài người xây dựng xã hội ngày càng phát triển hơn.
Trang 3ngữ đối với trẻ lứa tuổi mầm non. Tôi xin đưa ra: “Một số giải pháp giúp trẻ 24- 36 tháng tuổi phát triển ngôn ngữ ” nhằm giúp trẻ nhằm nâng cao
chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ đối với chương trình giáo dục mầm non hiện nay góp phần phát triển toàn diện nhất cho trẻ. Sáng kiến được thực hiện các giải pháp cụ thể như sau:
Giải pháp 1: Phát triển ngôn ngữ thông qua các hoạt động trong ngày ở trường mầm non.
Trường mầm non là ngôi nhà thứ 2 của trẻ ở đây trẻ được vui chơi học tập
một cách bài bản và khoa học. Các hoạt động trong ngày được sắp xếp và tiến hành rất phù hợp với trẻ. Các hình thức phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trường mầm non hiện nay rất đa dạng. Việc dạy nói cho trẻ không tách rời các mặt giáo dục khác. Nó hòa quyện với nhau chặt chẽ và cùng tồn tại trong các hình thức giá dục ở các hoạt động của trẻ như : Vui chơi, học tập, lao động. Vì vậy
ở mỗi hoạt động giáo viên cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ tới trường, tới lớp cô phải thật gần gũi, tích cực trò chuyện với trẻ. Vì trò chuyện với trẻ
là hình thức đơn giản nhất để cung cấp vốn từ cho trẻ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đặc biệt là ngôn ngữ mạch lạc. Bởi qua cách trò chuyện với trẻ cô mới có thể cung cấp, mở rộng vốn từ cho trẻ. khi trò chuyện với cô trẻ tự tin vào vốn từ của mình, ngôn ngữ của trẻ nhờ đó mà được mở rộng và phát
triển hơn. Ví dụ: Trong giờ đón trẻ: Khi trẻ đã chào cô thì giáo viên cần tác
Trang 4động lại với trẻ đó là Cô chào hỏi trẻ cởi mở, thân thiện, vui vẻ, như: ( Chào con yêu con đi đến lớp rồi à! Hôm nay ai đưa con đi học? Con đến lớp bằng phương tiện giao thông gì?). Đồng thời trong giờ đón trẻ, trả trẻ giáo viên luôn nhắc trẻ biết chào ông, bà, bố, mẹ như vậy kích thích trẻ trả lời câu trọn vẹn bên cạnh đó giáo dục trẻ có thói quen lễ phép, biết vâng lời, từ đó hình thành nhữnmg thói quen tốt về lễ giáo cho trẻ.
Giải pháp 2: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua hoạt động vui chơi.
Có thể nói hoạt động vui chơi ở trẻ mầm non thực sự đóng vai trò chủ đạo đối với sự phát triển của trẻ. Thông qua vui chơi, hành động chơi với những mối quan hệ bạn bè cùng chơi giúp trẻ tiếp thu những kinh nghiệm xã hội, và mở
ra một chặng đường phát triển mới về chất, đồng thời còn tạo điều kiện cho trẻ học và sử dụng các từ có nội dung khác nhau. Đó là giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành nhân cách, là phương tiện để phát triển toàn diện nhân cách. có điều kiện học và sử dụng các từ có nội dung khác nhau. Đối với trẻ nhà trẻ, được phát triển ngôn ngữ thông qua trò chơi là một biện pháp tốt nhất. Bởi trò chơi đã trở thành phương tiện để cung cấp, tích luỹ được nhiều vốn từ và trên cơ sở hiểu biết đầy đủ ý nghĩa của những từ đó trẻ biết sử dụng “số vốn từ” đó một cách thành thạo. Vì thế chúng ta cần thấy được việc
tổ chức các trò chơi cho trẻ là cực kì quan trọng và có ý nghĩa giáo dục to lớn.
Tổ chức trò chơi chính là tổ chức cuộc sống của trẻ, trò chơi là phương tiện
để trẻ học làm người. Giáo viên mầm non cần tổ chức cho trẻ chơi các trò
Trang 5chơi dưới nhiều hình thức khác nhau và hãy nhớ rằng ở hoạt động chơi nào thì giáo viên cũng đều phải lựa chọn nội dung chơi phù hợp và vừa sức với trẻ, biết lồng luồn đan xen hợp lý để thu hút sự tham gia tích cực của trẻ và phải lấy trẻ làm trung tâm, cô giáo chỉ là người khơi gợi hướng dẫn và định hướng chơi cho trẻ, để giúp trẻ phát triển và hoàn thiện vốn từ sẵn có. Trong trường mầm non trẻ 24-36 tháng tuổi hoạt động chủ yếu của trẻ ở độ tuổi này là “hoạt động với đồ vật” nhưng để thực hiện tốt hoạt động này thì cô giáo thường tổ chức dưới dạng các trò chơi nhằm phát huy tính tích cực và
mở rộng kinh nghiệm, vốn từ cho trẻ. Thông qua trò chơi, các biểu tượng mà trẻ thu nhận trước đây được chính xác hóa bằng ngôn ngữ. Qua trò chơi, trẻ còn tập trung vận dụng các tri thức đã thu nhận được. Trò chơi đã giúp trẻ nhớ ngôn ngữ, đồng thời tạo ra các tình huống để trẻ sử dụng vốn từ đã tích lũy được. Để việc chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng đạt kết quả tốt hơn.
Giải pháp 3: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua giờ học :
Giờ nhận biết – Tập nói : Có thể khảng định rằng Nhận biết – Tập nói là
môn học ở lứa tuổi nhà trẻ. Bởi đây là giai đoạn vàng về ngôn ngữ “Nghe là bắt chước, nhìn là tập nói”. Cho nên dạy nhận biết – tập nói là hướng dẫn trẻ quan sát một sự vật, một hiện tượng quen thuộc đối với trẻ. Qua đó hình thành khái niệm ban đầu về sự vật, hiện tượng nhằm mục đích phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Trang 6Ví dụ: Dạy trẻ nhận biết về quả táo là giúp trẻ nhận biết và gọi tên được quả táo cũng như gọi tên được các bộ phận, công dụng của quả táo.
Mỗi một hiện tượng, sự vật trẻ vừa lĩnh hội được đều phải củng cố ngay bằng ngôn ngữ. Loại giờ học này tạo điều kiện để rèn luyện kỹ năng phát âm, rèn luyện câu theo cấu trúc ngữ pháp và đặc biệt là tăng nhanh vốn từ của trẻ. Vì vậy khi thực hiện tiết dạy nhận biết – Tập nói cô phải chuẩn bị đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn để gây hứng thú cho trẻ đồng thời khi tiến hành dạy trẻ thì giáo viên phải luôn chuẩn mực về câu từ để trẻ nói theo và hãy luôn nhớ rằng phải sửa sai ngay khi trẻ nói chưa chuẩn từ, tuyệt đối chú ý đến những trẻ nói ngọng nói lắp để sửa sai uốn nắn kịp thời cho trẻ, song hành với sửa sai là hãy động viên khích lệ trẻ để trẻ có động lực và luôn tự tin khi phát âm. Để từ
đó kích thích, phát triển tư duy và ngôn ngữ cho trẻ một cách đúng đắn và hiệu quả nhất.
Giờ học: làm quen với các tác phẩm văn học: Các tác phẩm văn học bao
gồm có thơ truyện Thơ truyện không những kích thích nhận thức có hình ảnh của trẻ mà còn phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách toàn diện. Trẻ nhớ nội dung câu truyện và biết sử dụng ngôn ngữ nói là phương tiện để tiếp thu kiến thức. Làm quen với tác phẩm văn học còn là một phần của cuộc sống gợi lên cho trẻ những cảm xúc lành mạnh, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh về con người về cuộc sống xã hội xung quanh trẻ. Vì giờ học này có tác dụng làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc ở trẻ, bồi dưỡng năng
Trang 7lực cảm thụ tác phẩm nghệ thuật và diễn đạt bằng ngôn ngữ văn học. Từ đó trẻ nảy sinh năng lực tự hoạt động nghệ thuật khi tiếp xúc với các tác phẩm văn học. Đúng vậy khi nhắc đến tác phẩm văn hoc nào mà trẻ biết thì trẻ sẽ muốn nghe, muốn đọc, muốn kể và muốn đàm thoại về tác phẩm đó. Như vậy
là trẻ đã được rèn luyện và củng cố rất nhiều về ngôn ngữ. Cho nên giáo viên luôn biết tận dụng điều này để phát triển tốt về ngôn ngữ cho trẻ một cách hiệu quả qua các tác phẩm văn học.
Các giờ học khác: Các giờ học “Tạo hình”, “Nhận biết phân biệt”, “giáo dục
âm nhạc”, “Giáo dục thể chất” cũng có tác dụng đối với việc phát triển ngôn ngữ của trẻ. Qua các gờ học đó, trẻ được rèn luyện về mặt phát âm, có thêm nhiều từ mới và hiểu được ý nghĩa của từ. Trẻ được rèn luyện thêm về mặt ngữ pháp. Cô giáo còn sử dụng các giờ học này như là một phương tiện để củng cố những ngôn ngữ mà trẻ đã thu nhận được. Tuy nhiên thì ở bất cứ hoạt động nào thì giáo viên cần áp dụng tốt hình thức lấy trẻ làm trung tâm thì mới đạt hiệu quả tốt.
Giải pháp 4 : Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua các hoạt động khác.
Phát triển ngôn ngữ qua hoạt động lao động.
Trẻ ở lứa tuổi mầm non nhất là lứa tuổi 24-36 tháng tuổi, trẻ chưa phải lao động để tạo ra của cải, vật chất cho xã hội, nhưng chúng ta phải giáo dục ý thức lao động cho trẻ, cho trẻ tham gia vào các hoạt động lao động nhẹ
Trang 8nhàng, lao động tự phục vụ mình Khi tham gia vào các hoạt động lao động, trẻ được tiếp xúc trực tiếp với thiên nhiên, với đồ dùng lao động, đồ dùng sinh hoạt Như vậy trẻ có điều kiện hình thành các biểu tượng chưa có và khắc sâu các biểu tượng đã có. Từ đó, trẻ sẽ biết sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động lao động. Vốn ngôn ngữ của trẻ sẽ tăng lên.
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong dạo chơi, tham quan.
Dạo chơi, tham quan có tác dụng rất tốt đối với việc mở rộng tầm hiểu biết của trẻ. Vì vậy, dạo chơi, tham quan có tác dụng to lớn trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Khi dạo chơi tham quan trẻ được giao tiếp với nhau với sự vật hiện tượng mới… một cách thoải mái.Trong xã hội nếu không có giao tiếp thì không có sự tồn tại xã hội, vì xã hội luôn là một cộng đồng người có sự ràng buộc, liên kết với nhau. Mà giao tiếp là con đường chuẩn mực nhất dẫn đến thành công đây là một kỹ năng đóng vai trò rất quan trọng đối với trẻ lứa tuổi mầm non. Khi giao tiếp trẻ được học hỏi và bộc lộ mọi nhu cầu với mọi người xung quanh Bởi vậy giáo viên cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân
và diễn đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của mình trong thế giới xung quanh. Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một ý tưởng nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới. Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẳn sàng học mọi thứ trong cuộc sống cũng như trong học tập.
Trang 9Ngoài các giờ học, giờ chơi, giờ lao động , trẻ còn có giờ ăn, giờ ngủ, giờ vệ sinh. Ở những giờ này, cô giáo cũng có thể dạy nói cho trẻ. Trong khi giúp trẻ tiến hành công việc hàng ngày, cô giáo cần lựa chọn nội dung thích hợp, cần nói tên những công việc hàng ngày của mình, nói tên các sự vật liên quan đến công việc đó cho trẻ biết.
+ Về khả năng áp dụng của sáng kiến:
Đề tài sáng kiến có thể áp dụng vào thực tế dễ dàng, hiệu quả cho trẻ 24- 36 tháng trong toàn ngành học mầm non.
d Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng
giải pháp trong đơn theo ý kiến của tác giả với các nội dung sau: .
Sau khi nghiên cứu áp dụng đề tài sáng kiến “Một số giải pháp giúp trẻ 24- 36 tháng tuổi phát triển ngôn ngữ ”.
Bản thân nhận thấy đã thu được kết quả như sau:
* Kết quả trên trẻ:
Trẻ đi học đều hơn, đạt tỷ lệ chuyên cần đạt từ 100% trở lên và ít gặp khó khăn khi đến lớp.
100% trẻ được trang bị và cung cấp đầy đủ các vốn từ ngữ cần thiết để phục vụ tốt cho học tập cũng như trong cuộc sống của trẻ.
Trang 10100% Trẻ có thái độ tích cực, đoàn kết…thích tham gia vào các hoạt động cùng cô.
Tỉ lệ trẻ nói ngọng, nói lắp không còn nữa.
Đa số trẻ đã mạnh dạn, tự tin hơn trong khi giao tiếp, hơn nữa khi giao tiếp biết nói đủ câu hoàn chỉnh.
100% trẻ được rèn luyện bài bản về ngôn ngữ, vì vậy vốn ngôn ngữ của trẻ đã phong phú hơn và trẻ đã biết vận dụng vốn từ vào cuộc sống hàng ngày về nhu cầu cảm xúc, giao tiếp….
- Mang lại hiệu quả kinh tế:
Sau khi áp dụng “Một số giải pháp giúp trẻ 24- 36 tháng tuổi phát triển ngôn ngữ ”. Mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cụ thể:
Giáo viên đã có thêm nguồn tài liệu học tập bồi dưỡng mà không phải đi
xa tiết kiệm được thời gian và công sức.
Phụ huynh không phải cho con đi học các lớp chuyên biệt
về “phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non” không còn phải lo lắng về ngôn ngữ của con mình từ đó giảm chi phí cho gia đình, yên tâm lao động sản xuất
và tăng năng suốt lao động.
- Mang lại lợi ích xã hội:
Trang 11Giao tiếp giữa cha mẹ và con cái tốt hơn. Cha mẹ cảm thấy mãn nguyện với thành công của trẻ, tin tưởng vào kết quả giáo dục của nhà trường, cha
mẹ biết thông cảm, chia sẻ những khó khăn của cô giáo.
Ngôn ngữ góp phần phát triển toàn diện của trẻ về mặt Đức-trí-Thể-Mĩ đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Sẽ tạo ra những con người sống lành mạnh, biết giúp đỡ, chia xẻ với người khác, có trách nhiệm, có sự tự tin, tự lập, người với người sống với nhau có tình, có nghĩa hơn…Từ đó hình thành nên những con người hoàn thiện nhất cho xã hội.
đ Các thông tin cần được bảo mật.
Đề tài sáng kiến không có thông tin nào cần được bảo mật, tác giả mong muốn
được phổ biến và áp dụng rộng rãi trong toàn ngành học.
4 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Cô giáo đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ làm chủ suy nghĩ, cảm xúc và hành động của mình, nhưng điều quan trọng hơn nữa là giáo dục khả năng nghe, hiểu ngôn ngữ và phát âm chuẩn, phát triển vốn từ, dạy trẻ nói đúng ngữ pháp, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, giáo dục văn hoá giao tiếp lời nói. Ngoài ra ngôn ngữ còn là phương tiện phát triển thẩm mỹ, tình cảm, đạo đức. Đặc biệt nhờ có ngôn
Trang 12ngữ mà trẻ dễ dàng tiếp nhận những chuẩn mực đạo đức của xã hội và hoà nhập vào xã hội tốt hơn. Chính vì vậy để áp dụng hiệu quả đề tài này vào nhóm lớp mình phụ trách thì:
Giáo viên cần nắm thật vững tiếng mẹ đẻ, ngôn ngữ của cô phải mẫu mực. Giáo viên cần nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lí, năng lực của trẻ, cần linh hoạt sáng tạo trong quá trình tổ chức các hoạt động ngôn ngữ cho trẻ.
Giáo viên lựa chọn những nội dung phát triển ngôn ngữ phù hợp với trẻ.
Giáo viên phải được rèn luyện những kỹ năng thực hành cần thiết như biết giao tiếp với trẻ, biết tỏ chức cho trẻ chơi biết lên kế hoạch công việc, biết điều khiển các hoạt động của trẻ trong ngày Đồng thời giào viên phải luôn
có những thủ thuật sáng tạo để thu hút sự chú ý của trẻ, khuyến khích trẻ tham gia hoạt động và luôn lấy trẻ làm trung tâm, để kích thích tư duy sáng tạo và vốn hiểu biết của trẻ. Qua đó phát huy hết khả năng của trẻ.
Giáo viên luôn là tấm gương sáng mẫu mực cho trẻ noi theo, luôn yêu thương, tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ
Tạo mọi điều kiện để trẻ phát huy được những câu, từ mà trẻ biết, cô giáo
là người gợi mở và hướng dẫn cho trẻ để trẻ được khám phá tìm tòi và phát huy hết khả năng của trẻ. Trong quá trình phát triển ngôn ngữ cho trẻ giáo viên cần chú ý phải thực hiện từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó