(SKKN mới NHẤT) SKKN một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ 5 6 tuổi LQCC

Điểm mới, phạm vi ỏp dụng của đề tài: Đề tài sỏng kiến kinh nghiệm này bản thõn tụi mới viết lần đầu, điểm mới của đề tài là: “Nõng cao chất lượng hoạt động cho trẻ 5- 6 tuổi làm quen vớ

ĐỀ TÀI: “MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT

ĐỘNG CHO TRẺ 5-6 TUỔI LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI”

1 PHẦN mở đầu 1.1 Lý do chọn đề tài:

Nh chúng ta đã biết trẻ em không phải là một cơ thể thu nhỏ mà

là một cơ thể đang lớn và đang phát triển Tâm hồn trẻ trong sáng

nh tờ giấy trắng, luôn khoẻ mạnh, hồn nhiên và hấp dẫn, thích thú trớc những điều mới lạ

Bác Hồ đã từng nói: “Trẻ em nh búp trên cành,

Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”

Lời dạy của Bác đã thấm nhuần vào trong tâm trí của mỗi ngời dân Việt Nam Chính điều đó mục tiêu của giáo dục Mầm non hiện nay nhằm tạo điều kiện phát huy hiệu quả của lực lợng hiện đại trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học, văn hoá tạo tiền đề phát triển nhân lực lao động cho tơng lai Trong chơng trình giáo dục Mầm non mới hiện nay yêu cầu trẻ đợc phát triển qua 5 mặt: Thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẫm mĩ, tình cảm xã hội Ngôn ngữ là một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng Các mục tiêu phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là: Hình thành và phát triển ở trẻ khả năng nghe, đọc, phát âm và một số kĩ năng cần thiết cho việc học đọc, học viết nh: Cách lật, mở sách, cách cầm bút tô viết chữ, khả năng phối hợp tay mắt và tri giác trọn vẹn từ trái sang phải, biết diễn tả sự việc và ý muốn của mình bằng câu đầy đủ một cách rõ ràng, mạch lạc Mặt khác trẻ 5 tuổi tiếp nhận việc đọc một cách gián tiếp thông qua việc phát âm và tô chữ dới sự hớng dẫn của cô giáo

Vỡ vậy, là một giáo viên dạy lớp 5-6 tuổi, bản thân tôi luôn trăn trở làm thế nào để tỡm ra “Một số giải pháp nõng cao chất lượng hoạt động cho trẻ

5-6 tuổi làm quen với chữ cỏi”

2 Điểm mới, phạm vi ỏp dụng của đề tài:

Đề tài sỏng kiến kinh nghiệm này bản thõn tụi mới viết lần đầu, điểm mới của đề

tài là: “Nõng cao chất lượng hoạt động cho trẻ 5- 6 tuổi làm quen với chữ cỏi”,

giỏo viờn chủ động tạo cơ hội phỏt huy tớnh tớch cực của trẻ thụng qua việc khai thỏc sử dụng đồ dựng dạy học, đồ chơi, đổi mới phương phỏp giảng dạy, lấy trẻ làm trung tõm,

cụ là người hướng dẫn trẻ hoạt động Dạy trẻ nhận biết và phỏt õm chuẩn 29 chữ cỏi tiếng việt, giỳp trẻ phỏt triển ngụn ngữ, tạo tiền đề cần thiết cho trẻ vào trường tiểu học

Giỏo viờn cú thờm kĩ năng trong việc lập kế hoạch chăm súc giỏo dục trẻ, lựa chọn phương phỏp truyền thụ kiến thức phự hợp với đặc điểm tõm sinh lý của trẻ và điều kiện đặc điểm của lớp để xõy dựng kế hoạch năm, thỏng, tuần (chủ để), lồng ghộp việc dạy trẻ làm quen chữ cỏi ở mọi lỳc mọi nơi

Đề tài của tụi mới viết lần đầu, được hội đồng khoa học nhà trường gúp ý bổ sung

và đó đỏnh giỏ xếp loại tốt, được ỏp dụng rộng rói trong nhà trường và cú thể ỏp dụng một số trường bạn , nhằm thực hiện cú hiệu quả lĩnh vực phỏt triển ngụn ngữ núi chung

và dạy trẻ 5 -6 tuổi LQCC núi riờng

2 phần nội dung 2.1 Thực trạng của đề tài

Việc cho trẻ làm quen chữ cái là một trong các lĩnh vực chuyên biệt cần phải chuẩn bị, là một hoạt động rất quan trọng và thiết thực

đối với trẻ Mầm non Thụng qua hoạt động cho trẻ Làm quen với chữ cái giúp trẻ phát triển trí tuệ và hình thành các thao tác t duy, trí nhớ, phân tích tổng hợp Làm quen chữ cái góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ giúp trẻ mở rộng hiểu biết về thế giới xung

quanh, làm cho ngôn ngữ của trẻ ngày càng mở rộng Bên cạnh đó, trẻ

đợc làm quen chữ viết, rèn luyện kĩ năng sự thành thục của đôi bàn tay, hình thành ở trẻ năng lực thái độ cần thiết chuẩn bị tâm thế cho trẻ học tốt hơn

Năm học 2012-2013 là năm học thứ tư Giỏo dục mầm non Lệ Thủy thực hiện chơng trình giáo dục Mầm non Để đáp ứng yêu cầu phù hợp với chiến lợc giáo dục Mầm non, đòi hỏi nâng cao giáo dục toàn diện cho trẻ nói chung và tăng cờng hoạt động lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói riêng đây là điều kiện thuận lợi để nhà trờng tăng trởng cơ sở vật chất đảm bảo đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học nh: tranh, máy vi tính, máy chiếu Mặt khác đợc

sự quan tâm, giúp đỡ của Ban Giám Hiệu nhà trờng, Hội cha mẹ học sinh, các ban ngành, bạn bè đồng nghiệp về su tầm nguyên vật liệu, làm đồ dùng đồ chơi, bản thân luôn học hỏi, trau dồi kiến thức, biết sáng tạo lồng ghép nội dung phong phú vào các hoạt động nhằm nâng cao chất lợng hiệu quả việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, trong

đó có giờ hoạt động làm quen chữ cái

Đợc sự phân công của BGH nhà trờng, năm học 2012-2013 tôi phụ trách lớp 5-6 tuổi Qua thời gian đứng lớp, nắm bắt đợc tình hình thực tế bản thõn tôi gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:

* Thuận lợi

- Ban giám hiệu nhà trờng tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất nh mua sắm đồ dùng phục vụ cho các hoạt động khỏ đầy đủ, nh máy vi tính và các trang thiết bị khác, thờng xuyên bồi dỡng chuyên môn, lên

kế hoạch làm đồ dùng, đồ chơi theo từng chủ đề phù hợp với các nhóm chữ cái trong tháng, hớng dẫn làm các tranh, tạo môi trờng chữ viết

để trẻ đợc làm quen ở mọi lúc mọi nơi

- Phòng học rộng rãi thoáng mát và khỏ đầy đủ điều kiện để trẻ hoạt

động

- Bản thân tôt đợc tham gia các buổi tập huấn chuyên môn ở phòng, cụm cũng nh ở trờng, tham dự các tiết thao giảng của đồng nghiệp, sưu tầm tài liệu phục và học tập ở các trờng bạn về tiết làm quen chữ cái nhằm đúc rút kinh nghiệm cho bản thân Tôi luôn nghiờn cứu tìm tòi học hỏi về cỏch tổ chức tiết dạy qua đó tôi nắm vững phơng pháp khi tổ chức hoạt động của bộ mụn

- Trẻ hứng thú hoạt động và đã có một số kĩ năng thao tác cơ bản ban

đầu về làm quen chữ cái nh nhận biết, phát âm chữ cái

* Khó khăn

- Trình độ nhận thức của trẻ không đồng đều, nhiều cháu phát âm sai, nói lắp, nói ngọng

- Đa số trẻ là con em gia đình nông nghiệp điều kiện kinh tế còn khó khăn, địa bàn không tập trung, đờng đến trờng lại xa xôi, phụ huynh cha có thời gian chăm sóc cho con cái nên ảnh hởng đến việc cho trẻ đi học

- Sự quan tõm của một số phụ huynh về môn làm quen chữ cái còn hạn chế

- Thời gian cho việc tạo môi trờng hoạt động, tìm tòi và khám phá các đồ dùng đồ chơi một số chủ đề cha phong phú

- Trong quá trình dạy trẻ nhiều lúc cô cha phát huy hết tính sáng tạo của trẻ, còn rõp khuôn máy móc

* Điều tra thực tiển:

- Để tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái tốt và biết đợc mức

độ, tiếp thu, nhận thức của trẻ vào đầu năm học tôi đã tổ chức cho trẻ làm quen chữ cái dới mọi hình thức khác nhau và tiến hành khảo sỏt đánh gía qua đó tôi nhận thấy một số nhợc điểm lớn là một số trẻ

cha tập trung chú ý và không hứng thỳ, nhận biết mặt chữ chậm, một

số trẻ phỏt õm khụng rỏ ràng, kết quả khảo sỏt như sau:

Nội

dung

bình

Yếu

Nhận

biết chữ

cái

7/29 24,1 9/29 31 10/2

9

34,4 3/29 10,3 Phát âm 10/29 34,4 8/29 27,5 7/29 24,1 4/29 14

- Qua kết quả theo giỏi đánh giá ở trên tôi nhận thấy giờ hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái của mình cha mang lại hiệu quả cao.Với kết quả nh vậy, bản thân tôi luôn băn khoăn, lo lắng và suy nghĩ tìm ra những biện pháp tối u nhất kết hợp với sự chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trờng để tìm ra những biện pháp nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen với chữ cái

2.2 Giải pháp thực hiện:

Một là: Nâng cao trình độ chuyên môn:

Phải nói rằng việc tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn ngiệp vụ cho bản thân là điều đặt lên hàng đầu đối với mỗi giáo viên Muốn thực hiện đợc điều đó mỗi bản thõn tụi phải tham gia đầy

đủ các đợt bồi dỡng chuyên đề do phòng, trờng tổ chức

Luôn dự thao giảng, dự giờ đồng nghiệp, có ý thức học hỏi những ngời đi trớc, tham quan các lớp, trờng bạn nhằm trau dồi kiến thức, học những điều hay, điều mới lạ Điều quan trọng nhất là phải nắm chắc phương phỏp của từng loại tiết, nghiờn cứu cỏc loại sỏch tham khảo về hướng dẫn bài dạy để thực hiện có hiệu quả nhất Ngoài ra tôi còn tranh thủ nghiên cứu sách

báo, su tầm các loaị tranh ảnh, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để có vốn kiến thức đợc đầy đủ và phong phú hơn

Luôn nắm vững tâm sinh lý của trẻ để có phơng pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ, không để trẻ nhàm chán im lặng, phải giúp trẻ hoạt động tích cực vào các tiết học, gây hứng thú và sự chú ý cho trẻ

Hai là: Xây dựng kế hoạch hoạt động cho trẻ LQCC:

- Để giờ học đạt kết quả cao, trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động

thì phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố Song yếu tố xây dựng kế hoạch hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái đúng vai trò rất quan trọng, nếu chúng ta chủ động lên kế hoạch trớc một cách cụ thể, rõ ràng thì kết quả giờ hoạt động đó phải biết dựa vào các yêu cầu sau:

- Xõy dựng kế hoạch tuần, thỏng theo chủ đề, đỳng với hỡnh thức thực tiển của lớp

mỡnh

- Phải dựa vào nội dung hoạt động làm quen chữ cái theo từng chủ

đề

- Đồ dùng, đồ chơi phải phù hợp với nội dung, chủ đề mình đang học

- Dựa vào khả năng của trẻ trong quá trình hoạt động, sự nhanh nhẹn, linh hoạt, thích thú hay nhàm chán, không chú ý của trẻ để có biện pháp, đa ra mục tiêu phù hợp với từng trẻ

- Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “ Thế giới động vật” tôi xem ở kế hoạch hoạt động với chủ đề này mình cần chuẩn bị những đồ dùng , đồ chơi gì và có những biện pháp sữ dụng nh thế nào Dựa vào kế hoạch đó bản thân tôi tìm tòi, su tầm tranh ảnh, đồ dựng, đồ chơi, làm và sữ dụng cho phù hợp với chủ đề mình dạy

- Cú kế hoạch bồi dưỡng trẻ cụ thể, đỳng đối tượng của nhúm lớp Lồng ghộp, tớch hợp

họat động làm quen với chữ cỏi vào cỏc hoạt động khỏc trong ngày và mọi lỳc mọi nơi

Ba là: Làm đồ dùng đồ chơi, tạo môi trờng phong phú cho trẻ hoạt động.

- Đối với trẻ mẫu giáo, đồ dùng đồ chơi, tạo môi trờng phong phú là một vấn đề hết sức quan trọng nhằm kích thích cho trẻ hoạt động, để trẻ dễ dàng lĩnh hội các biểu tợng về chữ cái

- Những đồ dựng đồ chơi sản phẩm; vẽ, nặn, xộ dỏn, cắt dỏn …đều phải viết chữ để hàng ngày kớch thớch trẻ quan sỏt và tỡm cỏc chữ cỏi đó học, khi trẻ nhớ được cỏc chữ cỏi

đú trẻ cú thể đọc dũng chữ một cỏch rừ ràng theo cỏch riờng của mỡnh

- Trang trớ lớp học cho trẻ 5 tuổi khỏc hẳn với trang trớ ở lớp bộ, nhỡ Trờn mỗi bức tranh, gúc đồ chơi đều cú chữ viết để trẻ cú thể đọc ghi nhớ mặt chữ và tạo điều kiện ban đầu cho trẻ làm quen với các chữ cái

- Cụ giỏo nờn xõy dựng tạo gúc “ Bộ làm quen chữ cỏi" trong gúc học tập theo từng chủ đề, hấp dẫn phù hợp với đầy đủ các loại tranh ảnh truyện tranh kèm theo thơ chữ to, kí hiệu của từng cháu, kí hiệu các sự vật hiện t-ợng xung quanh đợc thay đổi thờng xuyên kích thích sự hứng thú của trẻ Qua đú giỳp cho trẻ khả năng ghi nhớ Sau khi trẻ đọc cụ giỏo gợi ý cho trẻ tỡm cỏc chữ cỏi đó học trờn trang sỏch, rồi tỡm những chữ cỏi giống nhau dựng bỳt chỡ khoanh trũn hoặc gạch chõn những chữ cỏi đó học trong bức tranh

Vớ dụ: Thụng qua hỡnh vẽ đồ dựng, con vật, đồ vật cho trẻ điền thờm chữ cỏi cũn thiếu trong từ bằng cỏch phỏt õm, gọi tờn những đồ dựng, con vật, đồ vật đú… để trẻ nhận biết những chữ cỏi vừa học có trong từ

- Tạo mụi trường trong và ngoài lớp học cho trẻ bằng cỏch viết tờn ở cỏc đồ dựng, đồ chơi, tờn của mỡnh, tờn đồ dựng cỏ nhõn, để trẻ nhận biết đợc các chữ cái đã học, tôi đã chú trọng tạo ra những đồ dùng đồ chơi dễ làm dễ kiếm nh: lịch báo cũ trang trí và ghi từ phù hợp có gắn tranh, su tầm các bài ca dao đồng dao, câu đố ghi bằng chữ to với các kiểu chữ phù hợp với trẻ Đồng thời vận động trẻ tìm kiếm su tầm các loại hột hạt củ quả, giấy loại, hoạ báo tranh ảnh

Ví dụ: Khi học nhóm chữ cái m, l, n thuộc chủ đề “thế giới thực vật” tôi chọn

tranh “quả na”, “ quả lê”, “củ lạc” và gắn từ tơng ứng với tranh hoặc ghi thơ chữ to lên bìa, những chữ cái đang học cô dùng bút màu để ghi từ đó giúp trẻ dễ dàng ghi nhớ những chữ cái đã học

Bốn là: Cụng tỏc phối hợp với phụ huynh.

Đõy là nột đặc trưng của bậc học MN Gia đỡnh, nhà trường, đều là mụi trường giỏo dục trẻ nờn người cần cú sự giỏo dục đồng bộ, kết hợp chặt chẽ để thống nhất biện phỏp giỏo dục cú kết quả cao Trước hết, tụi nhanh chống nắm bắt tỡnh hỡnh, điều kiện, đặc điểm của lớp mỡnh phụ trỏch rồi lờn kế hoạch triển khai họp phụ huynh, tuyờn truyền tầm quan trọng của việc làm quen chữ cỏi đối với trẻ Bỏo cỏo tỡnh hỡnh chất lượng của trẻ qua đợt khảo sỏt đầu năm, thụng bỏo chương trỡnh kế hoạch, thời gian hoạt động của trẻ ở lớp, ở nhà, nội dung mua sắm đầy đủ cỏc loại đồ dựng phục vụ bộ mụn Cú thể vận động mỗi phụ huynh mua bộ chữ cỏi, vỡ tập tụ, sỏch truyện để bồi dưỡng thờm cho trẻ học ở nhà

Điều chỳ ý quan trọng là quỏn triệt với phụ huynh biện phỏp giỏo dục mọi lỳc, mọi nơi,

bố mẹ người lớn luụn là tấm gương sỏng cho trẻ noi theo Trong lời núi phải luụn dùng

từ ngữ đầy đủ chớnh xỏc, nếu trẻ cú biểu hiện núi lắp, núi ngọng, chớt người lớn phải kịp thời sữa ngay, tuyệt đối khụng dạy trẻ bằng cỏch núi chớt núi lắp theo trẻ Tôi thường xuyờn trao đổi kịp thời tỡnh hỡnh của trẻ vào giờ đún, trả trẻ để nắm bắt thụng tin

từ hai phớa để cú biện phỏp giỏo dục kịp thời

Năm là: Tổ chức cho trẻ làm quen chữ cái mọi lúc mọi nơi

Ngoài giờ hoạt động chung của bộ môn, tôi lên kế hoạch đa chuyên đề LQCC vào các hoạt động khác nh hoạt động góc, hoạt

động ngoài trời, hoạt động chiều lồng ghép chữ cái vào các môn học khác: văn học, môi trờng xung quanh, thể dục, tạo hình

Làm quen chữ cái là môn học khô khan nên tôi cố tìm tòi đa chữ cái đến với trẻ bằng các trò chơi mới lạ hấp dẫn nh: TC '' quay xổ số", " đánh cờ", hái hoa trong vờn" Ô cữa bí mật, chiếc túi kỳ lạ tìm các chữ cái có trong tên của mình, tên của bạn, đồ dùng cá

nhân Thông qua hoạt động tạo hình tổ chức cho trẻ dùng hột hạt, giấy, củ quả xếp, cắt dán tạo hình các chữ cái

Với những trẻ kỹ năng tô viết còn yếu, tôi dành nhiều thời gian luyện thêm ở hoạt động góc, sinh hoạt chiều, cho trẻ tập cầm bút tô các đờng nét cơ bản, tô chữ theo các chấm mờ cô đã chấm sẵn, phối hợp với bố mẹ trẻ luyện thêm cho trẻ lúc ở nhà Riêng kỹ năng phát

âm đúng đã là một vấn đề khá nan giản vì mỗi khi trẻ đã nói chớt, nói ngọng thì rất khó sữa, do đó trớc hết cô giáo phải dùng từ ngữ chính xác phát âm rõ ràng ở mọi lúc mọi nơi Khi cho trẻ làm quen một chữ cái mới cô phải tập trẻ phát âm nhiều lần, trẻ làm quen không chỉ là chữ cái đơn thuần mà các chữ cái đó gắn liền với các từ ngữ

có ý nghĩa với những âm khó dễ lẫn lộn nh s-x, b-p,d,b,v-r tôi chú trọng vào cách so sánh phõn tớch phát âm đơn giản, dễ hiểu, dùng các hình ảnh đồ vật quen thuộc có tên gọi chứa các chữ cái đó cho trẻ phát âm Mặt khác, ở mọi lúc mọi nơi tôi thờng chú ý theo dõi luyện trẻ nói đúng, sữa sai kịp thời, đặc biệt các giờ hoạt động ngoài trời: khi quan sát tôi chú trọng vào việc khuyến khích trẻ dùng các từ láy, từ mới, nh: lung lay, lung linh, nhè nhẹ, xanh ngắt, xanh biếc, rì rào, ào

ạt để miêu tả hiện tợng phù hợp đối tợng trẻ quan sát Đồng thời tôi luôn tìm tòi su tầm các bài dồng dao, ca dao, lời hát ru , câu nói vần

về trò chơi dân gian ở địa phơng để luyện thêm cho trẻ, không những nó giúp trẻ luyện phát âm mà còn bồi bổ cho tâm hồn trẻ ngày càng trong sáng hồn nhiên

Sỏu là : Làm quen chữ cái trên tiết học

- Hoạt động làm quen chữ cái là hoạt động tơng đối khô khan so với các hoạt động khác, vì thế để giúp trẻ hứng thú tham gia với cô một cách tích cực và để khắc sâu những kiến thức vừa học, tôi đã lòng ghép phơng pháp “ Học bằng chơi, chơi mà học” vào bài dạy

Ví dụ: ở chủ đề “Thế giới động vật” tiết làm quen chữ cái i, t, c thay chỉ vì đơn giản gắn tranh có chứa từ: Gà mái, Con vịt, Cá chép

….thì tôi đưa những hình ảnh động trong máy tính qua chương trỡnh ba boi để tạo sự hấp dẫn cho trẻ như: Gà mái mẹ dẫn gà con đi ăn, vịt bơi lội,

đàn cá chép bơi trong ao….Sau đó cho trẻ gọi tên các con vật và trẻ trả lời chúng đang làm gì? rồi mới gắn bằng từ có chữ cái đó Hình

ảnh “động” trẻ đợc quan sát trên máy sẽ làm trẻ thích thú và dẫn đến việc trẻ tập trung cao hơn, tiếp theo cô khéo léo đặt những câu hỏi

và dẫn đa trẻ vào bài một cách say mê nhẹ nhàng

- Bên cạnh đó tôi luôn nhận ra khả năng đọc - viết khác nhau của từng trẻ để dẫn dắt trẻ vào hoạt động làm quen chữ cái mà không làm trẻ cảm thấy nặng nề

- Song song với viêc cho trẻ làm quen vơi mặt chữ còn phải hớng dãn trẻ cách phát âm đối với các chữ cái khác nhau chính xác

2.3 kết quả đạt đợc

Trong quá trình nghiên cứu, tìm tòi, triển khai áp dụng các biện pháp nêu trên vào hoạt động cho trẻ làm quen vái chữ cái tôi đã thu

đợc kết quả nh sau

* Đối với bản thân:

- Đã nắm chắc nội dung, phơng pháp hỡnh thức thiết kế tổ chức linh hoạt vào các giờ cho trẻ hoạt động làm quen với chữ cái

- Bản thân đã có kinh nghiệm trong việc sữ dụng và làm các loại đồ dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động làm quen chữ cái Đồ dùng đồ chơi phong phú và đa dạng thay đổi theo từng chủ đề, đã tập trung đợc

sự thu hút của trẻ vào hoạt động " Làm quen với chữ cỏi" đợc nhiều trẻ thích vào tham gia hoạt động, trẻ tích cực quan sát tìm tòi, khám phá phát hiện ra những câu trả lời chính xác

* Đối với trẻ