Giúp giáo viên nâng cao năng lực sư phạm và phát triển kiến thức Trong những năm qua tôi nhận thấy công tác sinh hoạt tổ chuyên môn làm sao cho có chất lượng, có hiệu quả ở các trường mầ
Trang 1Tên sáng kiến: MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN
a) Tác giả sáng kiến: Lưu Thị Giang.
- Ngày tháng năm sinh: 19/01/1983 Nam/ nữ: Nữ
- Đơn vị công tác: Trường mầm non Phú Xuân B – Bình Xuyên – Vĩnh Phúc
- Chức danh: Phó Hiệu trưởng
- Trình độ chuyên môn: ĐHSPMN
- Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến : 100%
b) Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Lưu Thị Giang.
c) Tên sáng kiến; lĩnh vực áp dụng; mô tả bản chất của sáng kiến; các thông tin cần được bảo mật (nếu có):
- Tên sáng kiến: Một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng sinh
hoạt tổ chuyên môn.
- Lĩnh vực áp dụng: Lĩnh vực: Quản lý chuyên môn
Trang 2+ Sáng kiến có thể áp dụng cho tất cả đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường mầm non
- Mô tả bản chất của sáng kiến:
+ Về nội dung của sáng kiến:
Hiện nay với nhịp sống của thời đại công nghiệp 4.0 thì hoạt động giáo dục nói chung và giáo dục mầm non nói riêng cần có bước phát triển một cách hài hòa và phù hợp để bắt nhịp cùng với thời đại Thời đại của những văn minh và văn hóa tiên tiến nhằm đi lên theo con đường xã hội chủ nghĩa Chính vì điều này mà con người luôn luôn phải vận động và phát triển để bắt nhịp cùng thời đại Để con người phát triển toàn diện và bắt nhịp cùng với thời đại thì nền giáo dục phải có hướng đổi mới và phát triển để đào tạo ra những con người có tầm nhìn tri thức mới
Cũng như tất cả các bậc giáo dục khác, bậc học mầm non cũng có vai trò không kém, bởi đó là bậc giáo dục sơ khai, bậc giáo dục đầu tiên của con người,
nó ảnh hưởng rất lớn đến tiền đề học thức và sự phát triển tốt của trẻ sau này Trong các hoạt động của trường mầm non thì hoạt động chuyên môn đóng vai trò vô cùng quan trọng trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ Hoạt động chuyên môn có mạnh hay không điều đó phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
Thực tế cho thấy những trường nòng cốt, trường chất lượng cao, các trường
có phong trào chuyên môn mạnh là những trường rất chú trọng đến vai trò sinh hoạt của tổ chuyên môn
Trang 3Sinh hoạt chuyên môn giúp giáo viên có cơ hội chia sẻ, học hỏi lẫn nhau Giúp giáo viên nâng cao năng lực sư phạm và phát triển kiến thức
Trong những năm qua tôi nhận thấy công tác sinh hoạt tổ chuyên môn làm sao cho có chất lượng, có hiệu quả ở các trường mầm non là một việc làm gặp rất nhiều khó khăn, và trường mầm non Phú Xuân B của chúng tôi nằm trong số
đó Phần vì đội ngũ giáo viên còn thiếu so với quy định, chất lượng đội ngũ chưa đồng đều về tay nghề Phần vì giáo viên chưa mạnh dạn, tự tin trong các vấn đề trao đổi về chuyên môn Trước tình hình đó năm học 2018- 2019 này tôi được phân công phụ trách công tác chuyên môn của nhà trường, nên tôi đã mạnh dạn
nghiên cứu và đưa ra “Một số giải pháp quản lí nhằm năng cao chất lượng sinh
hoạt tổ chuyên môn” cho các tổ trong nhà trường Với lương tâm trách nhiệm,
nghĩ rồi làm Tôi đã mạnh dạn xin ý kiến của đồng chí Hiệu trưởng và thế là vạch ra các giải pháp cần thực hiện như sau:
1 Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch chuyên môn của nhà trường có gắn nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cụ thể từng tháng cho từng tổ chuyên môn.
a Mục đích :
Giúp ban giám hiệu và các tổ trưởng chuyên môn nắm được lịch trình, kế hoạch và thời gian sinh hoạt cụ thể của từng tổ chuyên môn Thông qua kế hoạch sẽ giúp cho các tổ trưởng chuyên môn đào sâu suy nghĩ để đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các thành viên trong
Trang 4dựng kế hoạch ngay từ đầu năm học của nhà trường, từ đó người cán bộ quản lý
sẽ nắm rõ hơn kế hoạch sinh hoạt chuyên môn của từng tổ để tiện cho việc kiểm tra, giám sát
b Nội dung cách thức thực hiện:
Ngay từ đầu năm học khi tôi lập kế hoạch chuyên môn của nhà trường, ngoài việc dựa và kế hoạch năm học của hiệu trưởng thì việc đầu tiên tôi cần chú ý đến trong kế hoạch mình xây dựng là thiết kế, lựa chọn để đưa ra kế hoạch sinh hoạt chuyên môn của nhà trường có gắn thời gian cụ thể cho từng tổ Qua
kế hoạch này tôi đã vạch sẵn, dự kiến được thời gian, nội dung sinh hoạt tổ cụ thể cho từng tổ Cuối mỗi tháng có để lại những khoảng trống để đưa ra những
kế hoạch bổ xung khi phát sinh
Muốn xây dựng được kế hoạch chuyên môn có hiệu quả, có chất lượng, thì người cán bộ quản lý cần vạch ra những nội dung cụ thể, những công việc sát thực cần làm hàng ngày, những nội dung không xa vời mà thực tế Việc làm này không phải là việc làm một sớm một chiều mà đó phải là cả một khoảng thời nhất định Để làm được việc làm này tôi phải theo dõi năng lực chuyên môn của từng giáo viên trong một thời gian dài và rút ra được những nhận xét phù hợp với từng giáo viên về năng lực chuyên môn Qua đó xây dựng kế hoạch gắn với biện pháp chung cho toàn trường
Ví dụ: Qua theo dõi, đánh giá năng lực chuyên môn của giáo viên của
trường mầm non Phú Xuân B, tôi nhận thấy đa số giáo viên còn hạn chế về việc
sử dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy
Trang 5Hay qua các buổi dự giờ thăm lớp tôi nhận thấy giáo viên trường tôi đa số thực hiện một số hoạt động chưa sáng tạo, chưa giám bứt phá, chưa tìm ra được các hình thức tổ chức thu hút, mới lạ đối với trẻ Mà các hoạt động đa số mang
tính chất “Xưa, cũ” nên không hứng thú cao đối với trẻ
Vì vậy mà khi xây dựng kế hoạch tôi đã đưa ra các nội dung còn yếu đó nhằm chỉ đạo các tổ chuyên môn cần đưa vào kế hoạch để bồi dưỡng trong tổ của mình
Cụ thể khi để giáo viên tự thiết kế một tiết khám phá, tôi thấy chủ yếu giáo viên cho trẻ hoạt động theo cả và hình thức thì gồm các phần như phương pháp của môn học đưa ra Qua nghiên cứu tôi đã xây dựng và chỉ đạo giáo viên làm theo hình thức sáng tạo từ cách chọn đề tài liên kết với hình thức cho phù hợp như với bài “ Khám phá tên gọi, đặc điểm, công dụng của Thuyền buồm với trẻ 3-4 tuổi” Thay vì cho trẻ ngồi để quan sát tranh, tôi chỉ đạo tổ trưởng cho giáo viên dạy với hình thức khác Vào bài là đi thăm một làng nghề đóng thuyền buồm qua video sau đó đưa thuyền buồm được làm bằng gỗ ra, thả trên bể bơi phao của trẻ cho cả lớp quan sát…
Với giải pháp này giáo viên được mở mang kiến thức, trẻ hứng thú hơn nhiều so với cách dạy “Truyền thống thông thường”
2 Giải pháp 2: Thảo luận, lựa chọn nội dung cần bồi dưỡng chuyên môn trong năm.
a Mục đích :
Trang 6Nhằm giúp cho cán bộ quả lý và tất cả giáo viên có thể thoải mái lựa chọn
ra, nêu lên được những ý kiến của mình, những mặt mà mình làm tốt và những mặt còn hạn chế, những mặt cần khắc phục Từ đó giúp cho ban giám hiệu, các
tổ trưởng chuyên môn lựa chọn, chắt lọc ra những nội dung chủ yếu để đưa vào các buổi sinh hoạt chuyên môn cho phù hợp Thảo luận để lựa chọn nội dung sinh hoạt chuyên môn còn giúp cho nhà hướng tới mục tiêu chung
Mặt khác lựa chọn được ra những nội dung sinh hoạt phù hợp còn giúp cho hiệu phó phụ trách chuyên môn và tổ trưởng có thời gian đầu tư suy nghĩ để đưa
ra các nội dung, hình thức cho các hoạt động cần bồi dưỡng cho hợp lý, giúp cho giáo viên nắm bắt một cách phù hợp và dễ hiểu nhất
Bên cạnh đó còn giúp cho tất cả tập thể giáo viên nắm vững nội dung, phương pháp, hình thức cho từng hoạt động một cách dễ dàng
b Nội dung cách thức thực hiện:
Ngay từ đầu năm học tôi đã tổ chức lấy ý kiến thăm dò giáo viên qua phiếu thăm dò, để tất cả giáo viên được lựa chọn những nội dung, các hoạt động
mà mình cảm thấy chưa thực sự nắm chắc, chưa tự tin, hiểu rõ về các bước hay các phần để tiến hành một hoạt động nào đó Từ những ý kiến đó giáo viên có thể thoải mái nói ra những khúc mắc của chính bản thân mình cần trao đổi trong các vấn chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Điều đặc biệt của giải pháp này là khi giáo viên ghi vào phiếu những nội dung cần trao đổi, cần bồi dưỡng thì không cần ghi rõ họ tên mình cụ thể, ở đây mang hình thức kín đáo nhằm tránh những mặc cảm không muốn nói ra của một số giáo viên
Trang 7Với giải pháp này tôi thấy không mất nhiều thời gian, giáo viên lại được thoải mái nói lên những điều mình đang cần từ các tổ chuyên môn, từ người quản lý chuyên môn và từ nhà trường Từ đó các tổ chuyên môn và nhà trường
sẽ có hướng chung để bồi dưỡng cho giáo viên một cách cụ thể
Ví dụ: Đầu năm học tôi đã đến từng lớp phát phiếu thăm dò trao đổi ý kiến
nội dung cần bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho từng giáo viên Tôi đã gặp
gỡ trao đổi trực tiếp, gợi ý những nội dung cần đề ra cho giáo viên như: Các nội dung gì còn vướng mắc về lập kế hoạch, hay thiết kế giáo án ở các hoạt động, các lĩnh vực thì mọi người cứ thẳng thắn đưa ra Hay sử dụng công nghệ thông tin trong thiết kế bài giảng điện tử để phục vụ cho công tác giảng gặp khó khăn
ở đâu…Mọi người cứ thoải mái đưa ra để các tổ cùng nhà trường có các biện pháp khắc phục…
3 Giải pháp 3: Bồi dưỡng tổ trưởng, tổ phó chuyên môn.
a Mục đích:
Giúp cho tổ trưởng và tổ phó chuyên môn nắm vững, nắm chắc kiến thức,
kỹ năng của từng hoạt động Mặt khác còn bồi dưỡng để giúp cho tổ trưởng, tổ phó chuyên môn có thêm kiến thức lên kế hoạch sinh hoạt chuyên môn trong tổ, đào sâu thời gian suy nghĩ để tìm hiểu, vạch ra kế hoạch sinh hoạt chuyên môn sao cho thiết thực, hiệu quả và trọng tâm, đặc biệt là kỹ năng quản lý, đôn đốc công việc của các thành viên trong tổ Không những thế bồi dưỡng cho tổ trưởng
và tổ phó chuyên môn còn giúp cho họ nắm bắt được một cách kịp thời những
Trang 8nội dung đổi mới, từ đó đưa vào chỉ đạo các thành viên trong tổ cùng thực hiện một cách thống nhất
b Nội dung cách thức thực hiện:
Bắt đầu vào năm học mới, tôi đã tham mưu với hiệu trưởng nhà trường để tìm và lựa chọn ra những tổ trưởng, tổ phó chuyên môn có kiến thức, kỹ năng phù hợp với từng tổ Khi có quyết định tổ trưởng, tổ phó chuyên môn của hiệu trưởng, tôi đã lên kế hoạch, sắp xếp thời gian để bồi dưỡng cho tổ trưởng, tổ phó chuyên môn những nội dung kiến thức, kỹ năng cần thiết mà một người tổ trưởng hay tổ phó chuyên môn cần phải có để thực hiện công việc trong tổ
Đầu tiên tôi bồi dưỡng cách lên kế hoạch sinh hoạt tổ Để làm được việc này thì yêu cầu tổ trưởng phải vạch được ra, tìm được ra những điểm yếu mà giáo viên trong tổ mình thường gặp phải để đưa ra được các biện pháp khắc phục, chú ý đến từng chỉ tiết nhỏ nhất Để tìm ra những điểm mạnh và điểm yếu của từng giáo viên trong tổ thì tổ trưởng cần kết hợp với hiệu phó chuyên môn
để nắm bắt được một cách chính xác Khi tổ trưởng nắm rõ được đặc điểm tình hình của giáo viên trong tổ mình một cách chính xác thì việc lên kế hoạch sinh hoạt chuyên môn tổ được thực hiện một cách dễ dàng Kế hoạch đưa ra phải lên
cụ thể, thiết thực với tình hình của tổ, của nhà trường, dễ hiểu không xa vời, viển vông nhưng vẫn thực hiện được các mục tiêu của nhà trường
Ngoài ra còn bồi dưỡng cho tổ trưởng, tổ phó chuyên môn những kỹ năng quản lý, chỉ đạo các thành viên trong tổ nhằm thực hiện tốt mục tiêu của tổ đề
ra
Trang 9Bên cạnh việc bồi dưỡng lập kế hoạch sinh hoạt tổ thì người phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn phải nhanh nhẹn để nắm bắt được tình hình, những mặt đổi mới, những thay đổi để chỉ đạo, bồi dưỡng cho tổ trưởng tổ phó chuyên môn một cách kịp thời Việc làm này được thể hiện qua các buổi tập huấn hay những ý tưởng mà người quản lý cảm thấy nó cần thiết và phù hợp với giáo viên của nhà trường, từ đó sao chép đưa vào để bồi dưỡng cho tổ trưởng, tổ phó chuyên môn một cách kịp thời, đúng thời điểm thì mới có hiệu quả
Ví dụ: Với việc thiết kế xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm, qua tập huấn từ sở, phòng giáo dục tôi về triển khai, chỉ đạo trực tiếp tổ trưởng các nội dung hay những vấn đề thiết thực cần phải thực hiện trong nhà trường để thực hiện tốt chuyên đề này Đây là chuyên đề được tiến hành trong một giai đoạn nhiều năm liền, nên việc bồi dưỡng cho tổ trưởng là công việc thường xuyên Hay tôi có thể tham khảo một số hình ảnh thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm từ trường bạn hay trên mạng xã hội tải về cho tổ trưởng và các giáo viên học tập Không chỉ thiết kế môi trường mà tôi còn bồi dưỡng cho tổ trưởng các kiến thức để chỉ đạo giáo viên trong tổ hướng dẫn trẻ
sử dụng môi trường đó sao cho có hiệu quả và đúng nghĩa là “ Giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm” …
Khi áp dụng giải pháp này tôi thấy sự hiểu biết của tổ trưởng, tổ phó chuyên môn nâng lên một cách rõ rệt, kết quả từ giáo viên cũng đi lên trông thấy
Trang 104 Giải pháp 4: Ban giám hiệu tích cực dự giờ thăm lớp, nâng cao chất
lượng sinh hoạt các chuyên đề
a Mục đích :
Nhằm giúp cho người cán bộ quản lý nắm bắt được sát sao tình hình và năng lực của từng giáo viên, biết rõ được năng lực và kỹ năng của tất cả giáo viên ở các hoạt động Dựa vào đó người cán bộ quản lý có thể phân loại ra từng mặt cụ thể về năng lực chuyên môn cũng như kỹ năng sư phạm của từng nhóm giáo viên Từ đó có các biện pháp đưa ra nhằm chỉ đạo các tổ chuyên môn sinh hoạt chuyên môn và sinh hoạt chuyên đề có hiệu quả, đạt chất lượng
Đặc biệt với giải pháp này các tổ trưởng chuyên môn sẽ có cơ hội để rút ra được các nội dung, mục tiêu của các buổi sinh hoạt chuyên môn cho lần sinh hoạt sau Để làm tốt giải pháp này thì người cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn duyệt giáo án đầu tuần của tổ trưởng chuyên môn một cách thật kỹ, qua đó đến dự giờ các lớp, đánh giá nhận xét chung các hoạt động đó thì hoạt động đó
sẽ đạt được kết quả tốt
b Nội dung cách thức thực hiện:
Ban giám hiệu tích cực dự giờ thăm lớp thường xuyên, đặc biệt là các hoạt
động có những bài mới cần đòi hỏi người giáo viên phải có óc suy nghĩ để liên
hệ tới hoạt động mới một cách sáng tạo
Dự giờ giáo viên, không chỉ dự giờ theo kế hoạch mà tích cực dự giờ đột xuất, không báo trước Thông qua dự giờ người cán bộ quản lý có thể phát hiện
ra rõ dàng những ưu điểm hay hạn chế của giáo viên, để kịp thời uốn nắn, mài
Trang 11dũa cho chính xác, phù hợp Từ kết quả của các buổi dự giờ mà người cán bộ quản lý có thể biết được tình trạng chung của giáo viên trong trường Qua đó
“Đánh dấu” những việc cần phải triển khai chỉ đạo giáo viên trong các tổ chuyên
môn, và xác định được các bài cần đưa ra để chỉ đạo tổ sinh hoạt chuyên đề, để giáo viên cùng thực hiện tốt các hoạt động đề ra một cách trình tự, khoa học Tôi nhận thấy khi làm được điều này để đưa vào đánh giá, rút kinh nghiệm trong các buổi sinh hoạt chuyên môn thì đa số giáo viên đều nắm bắt kỹ hơn những điểm mình chưa làm được để sửa đổi một cách phù hợp, khoa học
Ví dụ: Khi dự giờ thăm lớp ở các độ tuổi 4 tuổi hay 5 tuổi dạng bài “Dạy
trẻ sắp xếp các đối tượng theo quy tắc” Đối với 4 tuổi thì có bài “ Dạy trẻ sắp xếp 2 đối tượng theo quy tắc”, 5 tuổi có bài “ Dạy trẻ sắp xếp 3, 4 đối tượng theo quy tắc và tìm ra được quy tắc sắp xếp của 3,4 đối tượng đó” Mặc dù đi dự
giờ tổ phó hay tổ trưởng dạy tôi vẫn chưa hài lòng với tiết dạy này Tôi thấy các
cô dạy có cái gì đó vẫn chưa khoa học, chưa cụ thể để trẻ lĩnh hội được dễ hiểu
và chính xác Ngay sau đó tôi triển khai tổ mẫu giáo lớn xây dựng kế hoạch sinh hoạt tổ chuyên môn và đưa tiết dạy này vào dạy chuyên đề của nhà trường Vì là tiết dạy chưa phải quen thuộc trong chương trình ở những năm học trở về trước, nên giáo viên khi soạn giáo án dạy chuyên đề còn rất bỡ ngỡ Khi duyệt và sửa bài cho giáo viên thực hiện chuyên đề tôi phải rất cố gắng truyền đạt để giáo viên hiểu ra vấn đề, hiểu ra mấu chốt của bài dạy, đề từ đó khi truyền tải bài dạy được chất lượng tốt hơn đối với bạn bè đồng nghiệp dự và đặc biệt là đối với trẻ
