chủ yếu do nhu cầu và khả năng của trẻ, nhu cầu muốn bắt chước muốn làm người lớn nhưng khả năng và sức lực của trẻ chưa đủ để làm người lớn do đó trẻ giải tỏa nhu cầu đó dưới hình thức
Trang 1“Một số giải pháp giúp trẻ 4-5 tuổi phát huy tính tích cực
trong hoạt động vui chơi ở các góc”
- Lĩnh vực áp dụng: Đối với trẻ mẫu giáo vui chơi ngoài việc giúp
trẻ thỏa mãn nhu cầu giải trí còn có vai trò rất quan trọng đối với
sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ. Thông qua hoạt động vui chơi hình thành và phát triển ở trẻ các lĩnh vực: Lĩnh vực ngôn ngữ, nhận thức, thể chất, thẩm mĩ, tình cảm và quan hệ xã hội, hoạt động vui chơi còn là phương tiện giáo dục và phát triển trí tuệ cho trẻ góp phần củng cố làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh.
- Mô tả sáng kiến:
Trẻ lứa tuổi mầm non thì “ học mà chơi, chơi mà học”, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo được người lớn tổ chức, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức. Đặc biệt hoạt động chơi ở các góc là hoạt động chiếm phần lớn thời gian biểu của trẻ, nó được tổ chức theo các chủ đề phù hợp với lứa tuổi, việc cho trẻ chơi ở góc từ các đồ dùng, đồ chơi, trẻ chơi
Trang 2chủ yếu do nhu cầu và khả năng của trẻ, nhu cầu muốn bắt chước muốn làm người lớn nhưng khả năng và sức lực của trẻ chưa đủ để làm người lớn do đó trẻ giải tỏa nhu cầu đó dưới hình thức là hoạt động chơi ở các góc: Góc phân vai, góc xây dựng, góc học tập, góc nghệ thuật, góc thiên nhiên,… Qua đó, trẻ được phát triển và mở rộng tính sáng tạo, độc đáo và sự tác động qua lại giữa trẻ với môi trường xung quanh một cách tích cực, tự lực, tự nguyện và tự tin.
Ở lớp tôi một số trẻ tham gia chơi ở các góc chưa hứng thú, chưa tích cực. Một số kĩ năng chơi còn hạn chế, chưa tạo ra được các sản phảm đơn giản trong góc chơi, chưa biết liên kết gữa các góc chơi… Thấy được hạn chế đó nên tôi đã lựa chọn sáng kiến “Một số giải
pháp giúp trẻ 4-5 tuổi phát huy tính tích cực trong hoạt động
vui chơi ở các góc” để thực hiện nhằm cải thiện những hạn chế
của trẻ lớp mình.
+ Về nội dung của sáng kiến:
Hiểu được tầm quan trọng cũng như lợi ích của việc cho trẻ hoạt động chơi ở các góc, để có thể giúp trẻ phát huy tính tích cực khi tham gia hoạt động này tôi đã đưa ra các giải pháp sau đây:
Trang 3Giải pháp1: Thiết kế môi trường các góc thân thiện, phù hợp để kích thích trẻ hoạt động tích cực
Mục đích:
Tạo cơ hội cho trẻ được vui chơi học tập, giúp trẻ thỏa mãn sở thích nhu cầu chơi, nhận thức và cảm nhận về thế giới xung quanh,
là nơi giúp trẻ rèn luyện củng cố các kiến thức đã học, là nơi trải nghiệm khám phá những cái mới và khả nhăng phát huy tính sáng tạo của trẻ.
Nội dung và biện pháp:
Để tạo ra được môi trường tốt nhất cho các con vui chơi học tập
phát huy tính tích cực sáng tạo sự tự nguyện tham gia vào các hoạt động và phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của lớp học tôi đã xây dựng và thiết kế như sau:
- Tôi xây dựng các góc chơi phù hợp với diện tích lớp học và
độ tuổi của trẻ, các góc chơi được thiết kế đảm bảo nguyên tắc: Những hoạt động tương đồng thì ở gần nhau, hoạt động tĩnh xa hoạt động động, các góc chơi được giới hạn bằng các giá, chiếu, mành… ngăn cách để tạo không gian riêng hoạt động cho góc và
Trang 4tạo ra các lối đi để trẻ có thể di chuyển dàng không va chạm vào nhau hoặc vấp ngã…giúp trẻ giao lưu các góc dễ dàng, thuận tiện.
Do diện tích lớp học bị hạn chế nên tôi bố trí 1 số góc ở trong lớp 1
số góc ở ngoài trời để giãn sô trẻ và làm cho không gian của lớp thoáng rộng hơn ( VD: góc thiên nhiên, góc vận động sẽ ở ngoài )
- Mỗi góc chơi tôi đặt tên cho góc, xây dựng nội quy thật đơn giản dễ hiểu và trang trí góc bằng những hình ảnh màu sắc sinh động ngộ nghĩnh đáng yêu như các nhận vật trong các câu chuyện: Tấm cám, tích chu, thỏ con không vâng lời…giúp trẻ cảm thấy thích thú, vui vẻ, tò mò và muốn tìm hiểu khám phá chúng.
- Trong từng góc chơi tôi đã chuẩn bị các đồ chơi, học liệu và phương tiên đặc trưng cho từng góc. Đồ chơi da dạng, phong phú
về chủng loại, màu sắc, kích thước và phù hợp với từng chủ đề chủ điểm để tạo cơ hội cho trẻ được khám phá, trải nghiệm ở các góc chơi.
VD: Chủ để thế giới thực vật ở góc bán hán hàng ( tôi chuẩn bị các loại rau, củ, quả, cây hoa, cây xanh mua sẵn đồng thời bổ sung các loại rau, củ, quả, cây xanh cây hoa tự làm bằng các nguyên vật
Trang 5đa dạng phong phú).
- Đồ dùng đồ chơi ở các góc được cô và trẻ cùng bày biện hấp dẫn, sắp xếp trên các giá, kệ gọn gàng ngăn nắp để trẻ dễ dàng quan sát thuận tiện khi trẻ lấy và cất. Những đồ chơi mới nên bày
ra phía trước chỗ mà trẻ dễ quan sát để thu hút trẻ vào góc chơi, còn những đồ chơi cũ có thể cất ở chỗ khuất.
Sau khi áp dụng giải pháp này, tôi thấy lớp học được bố trí các góc chơi hợp lý, khoa học, trẻ dễ đi lại và liên kết các góc chơi
dễ dàng hơn. Các góc được trang trí hấp dẫn sinh động và thay đổi theo từng chủ đề đã thu hút, lôi cuốn trẻ tham gia vào các góc. Trẻ cảm thấy thích thú, hào hứng tham gia vào hoạt động góc nên giờ chơi đạt hiệu quả cao.
Giải pháp 2: Cung cấp nguyên vật liệu mang tính mở để trẻ hoạt động
Mục đích:
Giúp trẻ nhận biết được sự đa dạng, phong phú của các
nguyên vật liệu về tên gọi, đặc điểm, cách sử dụng các nguyên vật
Trang 6liệu trong sinh hoạt hàng ngày. Qua đó củng cố và rèn luyện các kiến thức, kĩ năng và phát huy được tính tích cực sáng tạo của trẻ trong các góc hoạt động.
Nội dung và biện pháp:
Cung cấp các nguyên vật liệu mở ở các góc giúp trẻ tìm hiểu, khám phá về tên gọi, chất liệu, công dụng, cách sử dụng…Trẻ được
tự tay làm ra các sản phẩm đồ chơi đơn giản đáng yêu của chính mình, từ đó trẻ cảm thấy thích thú và mong muốn được chơi được làm, trẻ sẽ tích cực tham gia vào các góc chơi. Để thực hiện biện pháp này tôi làm như sau:
- Để tạo sự hoạt động tích cực, thỏa sức sáng tạo của trẻ trong các góc chơi, tôi đã sưu tầm các nguyên vật liệu mở công nghiệp như: Các loại giấy màu, vải nỉ, vải dạ, xốp nỉ, các loại len sợi… hay các loại nguyên vật liệu trong sinh hoạt hàng ngày như: Các hộp bánh kẹo, các lon bia, ống sữa, vải vụn, ống hút, ống tre… Từ những nguyên vật liệu đơn giản này tưởng chừng như bỏ đi nhưng bằng
sự sáng tạo của cô và trẻ đã tạo ra những món đồ chơi thú vị, độc
Trang 7đáo và mang tính sáng tạo mà không cần tốn kém quá nhiều tiền để mua sắm.
VD: Từ những lon bia, hộp bánh kẹo, ống tre cô và trẻ bộc giấy màu, xốp nỉ và trang trí để làm ra những chiếc trống, lắc, mõ xinh xắn đáng yêu cho trẻ chơi ở góc âm nhạc.
- Bên cạnh đó để có được các nguồn nguyên vật liệu phong phú tôi đã tuyên truyền tới các bậc phụ huynh khuyên góp, ủng hộ các nguyên vật liệu khác nhau. Đặc biệt, ở lớp tôi nhiều phụ huynh vẫn còn làm ruộng nên việc sưu tầm các nguyên vật liệu từ sản phẩm của nghề nông như: Các loại hạt ngũ cốc, rau củ quả tươi và khô, lá cây, các loại vỏ trai, sò, hến…rất đa dạng tạo nhiều cơ hội cho trẻ trải nghiệm, khám phá và hoạt động tích cực.
- Khi sưu tầm được các nguyên vật liệu, tôi phân loại bố trí vào các góc chơi và phù hợp theo từng chủ đề chủ điểm, đảm bảo các nguyên vật liệu sạch sẽ an toàn cho trẻ khi chơi.
- Sau khi đã sưu tầm và sắp xếp các nguyên vật liệu mở vào các góc chơi, tôi tiến hành hướng dẫn trẻ cách chơi và sử dụng các nguyên
Trang 8vật liệu đó để tạo ra các sản phẩm đáng yêu ngộ nghĩnh do chính tay trẻ tạo ra.
VD: Ở góc tạo hình, chủ điểm “ Thế giới động vật”: Tôi hướng dẫn trẻ cách làm con trâu bằng lá cây, hay cũng từ những chiếc lá cây khác nhau thêm một chút màu để xếp dán thành các con vật mà trẻ thích.
Ơ chủ đề “gia đình” tôi hướng dẫn trẻ làm những tấm thiệp với những bông hoa, trái tim trẻ tự xé, cắt bằng bìa cứng, giấy màu, xốp màu, xợi len…dán để tạo thành một tấm thiệp mang về tặng mẹ
và bà…
VD: Ở góc gia đình, chủ đề “ Thế giới thực vật” trẻ sẽ được chơi nấu ăn, nấu các món ăn cho gia đình từ các loại rau, củ quả thật, chế biến thức ăn từ các loại hột hạt, cách bày biện trang trí món ăn hấp dẫn từ các loại rau, củ, quả mà phụ huynh cung cấp Hay tôi có thể hướng dẫn trẻ dùng kéo để cắt giấy màu, xốp, vải vụn
đề dán thánh váy cho búp bê….
- Qua việc sử dụng các nguyên vật liệu mở trẻ biết được tên gọi, cấu tạo, chất liệu, cách sử dụng các nguyên vật liệu để sáng tạo
Trang 9ra những sản phẩm, những đồ chơi đẹp phục vụ cho hoạt động học tập, vui chơi của trẻ. Trẻ thấy được giá trị của bản thân thông qua các sản phẩm và ngày càng thích và mong muốn được tham gia vào các hoạt động chơi ở các góc.
Sau khi thực hiện biện pháp này, tôi thấy trẻ lớp tôi hưởng ứng rất tốt, trẻ hứng thú và say mê tìm hiểu khám phá các đồ dùng
đồ chơi, các nguyên vật liệu ở các góc. Cô và trẻ gần gũi nhau hơn, trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động tham gia vào hoạt động hơn.
+ Về khả năng áp dụng của sáng kiến:
Sáng kiến có khả năng áp dụng rộng rãi cho giáo viên và đồng nghiệp công tác trong lĩnh vực giáo dục trẻ mầm non.
- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do
áp dụng giải pháp trong đơn theo ý kiến của tác giả với các nội dung sau:
Qua một thời gian áp dụng các giải pháp nêu trên tôi thấy môi trường lớp học cũng như sự tham gia của trẻ lớp mình đã được cải thiện rõ rệt:
Trang 10đề chủ điểm. Các góc chơi được bố trí sắp xếp phù hợp linh động với diện tích của lớp học, đã tạo được không gian riêng cho mỗi góc chơi giúp trẻ chơi và đi lại giao lưu giữa các góc dẽ dàng hơn, thuận tiện hơn.
- Đồ dùng đồ chơi của lớp đa dạng, phong phú cả về chủng loại và chất lượng. Ngoài những đồ dùng đồ chơi mua sẵn thì giáo viên đã tích cực bổ sung các loại đồ dùng đồ chơi tự tạo bằng các chất liệu khác nhau, đồ chơi bền, đẹp và có tính sáng tạo.
- Lớp học đã được phụ huynh quan tâm nhiều, giúp đỡ, ủng hộ các nguyên vật liệu để trang trí lớp học, bổ sung đồ dùng đồ chơi ở các góc tạo môi trường vui chơi học tập của trẻ đa dạng phong phú.
- Trẻ rất hào hứng, tích cực tham gia các hoạt động của lớp đặc biệt là hoạt động chơi ở các góc, trẻ chủ động lựa chọn góc chơi bạn chơi, trẻ có kĩ năng chơi ở các góc biết liên kết góc chơi và chơi một cách sáng tạo. Trẻ trở nên nhanh nhẹn hơn, linh hoạt hơn, tự tin và tự giác chủ động trong hoạt động chơi ở các góc.
Trang 11Sau khi áp dụng sáng kiến tôi đã thu được kết quả của trẻ lớp tôi như sau:
BẢNG KẾT QUẢ
Tiêu chí
Trước khi thực hiện Sau khi thực hiện So sánh Đạt Không
đạt
Đạt Không
đạt
Tỉ lệ đạt tăng Trẻ tích cực
tham gia
vào hoạt
động chơi ở
các góc
23/30 76,6%
7/23 23,3%
29/30 96,6%
1/30 3,3% 20%
Trẻ tạo ra
được sản
phẩm ở các
góc
15/30 50%
15/30 50% 26/30
86,6%
4/30 13,4% 36,6%
Trẻ có kĩ
năng chơi ở
20/30 10/30 28/30 2/30 26
Trang 12các góc 67% 23% 93% 17% 32%
Qua số liệu của bảng trên cho thấy, sau quá trình ứng dụng sáng kiến: “Một số giải pháp giúp trẻ 4-5 tuổi phát huy tính tích trong hoạt động chơi ở các góc” tôi đã thu được những kết quả
tốt: Số trẻ tích cực tham gia vào hoạt động chơi ở các góc tăng 20%, trẻ tạo ra được các sản phẩm trong các góc tăng 36,6%, trẻ
có kĩ năng chơi ở các góc tăng 32%. Đặc biệt là trẻ tích cực, tự giác
tự nguyện tham gia vào hoạt động góc hơn.
Như vậy chơi và hoạt động ở các góc là phương tiện giúp trẻ phát triển toàn diện về tình cảm xã hội, đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất. Thông qua hoạt động góc hàng ngày giúp trẻ chia sẻ niềm vui với bạn bè, biết hợp tác với bạn bè, khám phá được những điều mới
lạ về thế giới xung quanh, phản ánh sự sáng tạo độc đáo sự tác động qua lại với xung quanh một cách tích cực tự nguyện và tự tin hơn.
Qua thực tế áp dụng sáng kiến tôi thấy muốn trẻ tích cực tham gia vào hoạt động góc thì giáo viến cần phải biết dạy cho trẻ chơi cái gì? Chơi như thế nào để đem lại kiến thức phục vụ cho hoạt động
Trang 13học, phục vụ cho sự phát triển tư duy của trẻ. Vì vậy việc thiết kế, trang trí các góc chơi sinh động hấp dẫn, đồ chơi, các nguyên vật liệu chơi ở các góc càng phong phú bao nhiêu thì càng kích thích sự hứng thú và tạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức
về thế giới xung quanh ở trẻ bấy nhiêu.
+ Hiệu quả kinh tế: Phụ huynh cảm thấy hài lòng với những thành công của trẻ, tin tưởng giáo viên và nhà trường, thông cảm, chia sẻ với những khó khăn của cô giáo, cung cấp vật liệu, phụ giúp giáo viên trang trí lớp, làm đồ dùng đồ chơi, ủng hộ cây hoa, cây cảnh cho trường lớp
+ Hiệu quả xã hội: Trẻ càng ngày hứng thú tham gia vào các hoạt động của lớp, trẻ được thực hành, trải nghiệm được thỏa mãn nhu cầu chơi và đặc biêt trẻ ngày càng mạnh dạn tự tin, thích tìm tòi khám phá những điều mới mẻ hơn trong cuộc sống.
- Các thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không
d) Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Trang 14- Điều kiện về cơ sở vật chất: Phòng học rộng thoáng, bàn ghế, kệ
giá đầy đủ, đồ dùng đồ chơi mua sẵn, các loại đồ dùng đồ chơi tự làm, các nguyên vật liệu mở cho trẻ hoạt động
- Điều kiện về giáo viên: Giáo viên mầm non đạt chuẩn, yêu nghề,
nhiệt tình, ham học hỏi, sáng tạo.
- Điều kiện về trẻ: Trẻ phát triển bình thường, chăm ngoan, lễ
phép
đ) Về khả năng áp dụng của sáng kiến cho những đối tượng,
cơ quan, tổ chức nào hoặc những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có):
- Sáng kiến có khả năng áp dụng cho giáo viên trong các trường mầm non trong huyện.
