Nhiệm vụ năm học 2016- 2017 của ngành học mầm non là tiếp tục thực hiệnngày càng có chất lượng chương trình giáo dục mầm non, tổ chức tốt các hoạtđộng cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trun
Trang 1SÁNG KIẾN CẢI TIÊN KỸ THUẬT
“Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non”
1 Phần mở đầu.
1.1 Lí do chọn đề tài:
Giáo dục Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.Giáo dục Mầm non thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ 3tháng tuổi đến sáu tuổi Mục tiêu của giáo dục Mầm non là giúp trẻ phát triển vềthể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhâncách Nhiệm vụ năm học 2016- 2017 của ngành học mầm non là tiếp tục thực hiệnngày càng có chất lượng chương trình giáo dục mầm non, tổ chức tốt các hoạtđộng cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Theo Tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền: “Chương trình giáo dục mầm non tốt là
một chương trình lấy trẻ làm trung tâm Có nghĩa là nó được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ Chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ
mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ” Và như chúng ta đã biết, mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác
nhau về thể chất, tình cảm, xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý
Do đó, mỗi trẻ em có hứng thú, cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều
có thể thành công Trẻ học bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộngnhững gì chúng đang hứng thú và đang thực hiện Chính vì thế, với quan điểm
“mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằngnhiều cách khác nhau”, vì vậy dạy cho trẻ mầm non cần được tiếp cận với phươngpháp “lấy trẻ làm trung tâm” là một việc làm hết sức cần thiết Xuất phát từ những
lý do trên, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non” làm đề tài sáng kiến kỹ
thuật cho bản thân trong năm học 2016-2017
1.2 Điểm mới và phạm vi áp dụng của đề tài.
Trang 21.2.1 Điểm mới của đề tài:
Được học trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, trẻ sẽ tích cực,chủ động tham gia các hoạt động, làm việc theo nhóm để được trải nghiệm, traođổi, chia sẻ và trình bày ý kiến của mình; biết suy nghĩ và vận dụng những điều đãhọc vào thực tế cuộc sống, giải quyết các tình huống mà trẻ gặp phải Từ đó, trẻmạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo, thích thú tìm tòi, khám phátrong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục ở trường, ở lớp
Giáo viên có khả năng tự thiết kế kế hoạch giảng dạy để dạy trẻ đạt kết quảtốt nhất Căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ để xácđịnh mục tiêu, nội dung cụ thể trong từng hoạt động và đảm bảo tốt mục tiêu giáodục đề ra Giáo viên có nhiều sáng tạo trong việc đổi mới nội dung, phương pháp,hình thức tổ chức hoạt động nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo củatrẻ trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục tại trường Có nhiều sáng tạotrong việc trang trí lớp học và làm đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng mang tínhgiáo dục và thẩm mỹ cao
1.2.2 Phạm vi áp dụng của đề tài:
Đề tài sáng kiến kỹ thuật “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non” được thực hiện từ năm
học 2015-2016 và tiếp tục thực hiện năm học 2016-2017 Đề tài này có thể áp dụngđối với lớp mẫu giáo 5-6 tuổi trong nhà trường những năm tiếp theo và có thể ápdụng rộng rãi đối với các trường mầm non trên địa bàn tỉnh Quảng Bình nói riêng
và có thể áp dụng cho tất cả các trường mầm non trên toàn quốc nói chung
2 Phần nội dung.
2.1 Thực trạng của đề tài:
Trong lý luận dạy học có những quan niệm khác nhau về vai trò của giáo viên và vai trò của học sinh, nhưng chung lại có hai hướng: hoạt động lấy giáo viên làm trung tâm hoặc hoạt động lấy học sinh làm trung tâm Những năm gần đây các tài liệu giáo dục và dạy học ở nước ngoài và trong nước thường nói tới việc cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy học sinh làm trung tâm
Trang 3Trong lịch sử giáo dục, ở thời kì chưa hình thành tổ chức nhà trường, mộtgiáo viên thường dạy cho một nhóm nhỏ học sinh, có thể chênh lệch nhau khánhiều về lứa tuổi và trình độ Chẳng hạn thầy Đồ Nho ở nước ta thời kì phong kiếndạy trong cùng một lớp từ đứa trẻ mới bắt đầu học Tam tự kinh đến Môn sinh đithi tú tài cử nhân, trong kiểu dạy học này, người thầy bắt buộc phải coi trọng trình
độ, năng lực, tính cách của mỗi học trò và cũng có điều kiện để thực hiện cách dạythích hợp với mỗi học sinh, vai trò chủ động tích cực của người học được đề cao,tuy nhiên năng suất dạy học quá thấp Từ khi xuất hiện tổ chức nhà trường vớinhững lớp học có nhiều học sinh cùng lứa tuổi và trình độ tương đối đồng đều thìgiáo viên khó có điều kiện chăm lo cho từng học sinh, giảng dạy cặn kẽ cho từng
em Giáo viên quan tâm trước hết đến việc hoàn thành trách nhiệm của mình làtruyền đạt cho hết nội dung quy định trong chương trình, cố gắng làm cho mọi họcsinh hiểu và nhớ những lời cô giảng Cũng từ đó hình thành kiểu học thụ động,thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ Để khắc phục tình trạng đó, người ta thấy cầnphát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh, quan tâm đến nhu cầu khảnăng của mỗi cá nhân trẻ trong tập thể lớp Các phương pháp “dạy học tích cực”,
“lấy người học làm trung tâm” đã ra đời trong bối cảnh đó Nhìn theo quan điểmlịch sử, thì đây là sự trả lại vị trí vốn có từ thủa ban đầu cho người học Trong quátrình giáo dục - dạy học, người học vừa là đối tượng vừa là chủ thể, thông qua quátrình dạy học dưới sự chỉ đạo của giáo viên, người học phải tích cực chủ động cảibiến chính mình, không ai làm thay cho mình được
Căn cứ vào công văn số 397/SGDĐT-GDMN ngày 3 tháng 03 năm 2016của Sở GD&ĐT Quảng Bình; Công văn số 181/GDĐT-MN ra ngày 8 tháng 3 năm
2016 của phòng GD&ĐT Lệ Thủy Căn cứ Kế hoạch nhiệm vụ năm học
2016-2017 của nhà trường
Ở lứa tuổi Mầm non hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học bằngchơi” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức trongcuộc sống xung quanh trẻ
Tùy thuộc vào từng lứa tuổi, kinh nghiệm sống của từng đứa trẻ và điều kiệnthực tế ở lớp mà giáo viên lựa chọn chủ đề, đề tài cho phù hợp, phát huy tính tích
Trang 4cực ở từng đứa trẻ qua các hoạt động nhằm giáo dục trẻ phát triển toàndiện.Chương trình giáo dục mầm non mới là lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiệncho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân trẻ,đáp ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ trong quá trình giáo dục.
Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trungtâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy vàphương pháp giải quyết vấn đề Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trảinghiệm khám phá, thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, giúptrẻ có nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ, thểchất, phát triển nhận thức Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp với phương phápdạy của các giáo viên, đó chính là cách tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướnglấy trẻ làm trung tâm
Trong những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có rất nhiều văn bảnhướng dẫn đưa hình thức giáo dục lấy trẻ làm trung tâm vào thực hiện ở các trườngmầm non Bám sát các văn bản chỉ đạo của Bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo QuảngBình, Phòng Giáo dục và Đào tạo Lệ Thủy đã có Kế hoạch triển khai thực hiệnphong trào thi đua trong các trường học nói chung và trường mầm non nói riêng
Một trong những nội dung của phong trào là "Xây dựng trường mầm non lấy trẻ
làm trung tâm"
Thực hiện sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo Lệ Thủy, nhà trườngtiếp tục thực hiện chương trình giáo dục mầm non theo hướng lấy trẻ làm trungtâm vào quá trình chăm sóc giáo dục trẻ, tổ chức nhiều đợt tập huấn bồi dưỡngchuyên môn cho giáo viên và tổ chức các hoạt động thao giảng dự giờ giáo viên, từ
đó giúp cho giáo viên tự rút ra được ưu điểm của phương pháp dạy học lấy trẻ làmtrung tâm và tổ chức tốt các hoạt động giáo dục cho trẻ Đồng thời thu hút sự hứngthú tham gia tích cực của trẻ trong nhà trường
Để xây dựng một môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm có hiệu quả làđiều không đơn giản Khi thực hiện đề tài này, tôi gặp những thuận lợi, khó khănsau:
2.1.1.Thuận lợi:
Trang 5+ Được sự quan tâm chỉ đạo của BGH nhà trường về chuyên môn cũng như
về đồ dùng trang thiết bị
+ Được nhà trường tạo điều kiện để bản thân tham gia các lớp tập huấn của
Sở, phòng, cụm tổ chức về chuyên đề "Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm" từ đó đã tích lũy được kinh nghiệm trong việc lập kế hoạch giáo dục,xây dựng môi trường và tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm có hiệu quả
Việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường đã giúpcho các cháu ngày càng mạnh dạn, tư tin hơn và đã thu hút được sự quan tâm củaphụ huynh Phụ huynh ngày càng nhận thức rất rõ tầm quan trọng của việc thay đổihình thức giáo dục cho con em mình, tạo được lòng tin của phụ huynh khi gửi con
Không gian tổ chức hoạt động cho trẻ còn chật hẹp
Trẻ trong cùng một độ tuổi, nhưng lại có mức độ nhận thức và khả năng chú
ý chủ định khác nhau
Một số giáo viên chưa nắm bắt kịp thời phương pháp giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm nên chưa áp dụng hiệu quả vào quá trình giảng dạy của mình
Trẻ ít có cơ hội được tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau ở nhà
Nhiều trẻ còn rụt rè, nhút nhát khi tham gia vào các hoạt động ở lớp, chưamạnh dạn tự tin trong giao tiếp
2.1.3 Nguyên nhân của thực trạng trên:
Điều kiện cơ sở vật chất còn chưa được đảm bảo, diện tích phòng học và sốlượng cháu chưa tương xứng
Do điều kiện kinh tế và hoàn cảnh sống của mỗi gia đình trẻ khác nhau nênảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của trẻ
Trang 6Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của một số giáo viên còn hạn chế.
Đa số phụ huynh trẻ trong lớp làm nghề buôn bán nên ít có thời gian cho trẻhoạt động giao tiếp với những người xung quanh
Thời gian dành cho các hoạt động của trẻ còn ít
2.1.4 Điều tra thực tiễn:
Để có cơ sở cho việc nghiên cứu của mình, tôi tiến hành điều tra, khảo sáttình hình của trẻ ở lớp tôi đầu năm Qua điều tra khảo sát kết quả cho thấy như sau:
- Trẻ tự tin, chủ động tham gia các hoạt động 50%
- Kỹ năng thực hành vận dụng của trẻ 30%
- Trẻ tham gia các hoạt động còn rụt rè, nhút nhát
Chưa mạnh dạn trong giao tiếp
20%
Tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm là mộtnhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non,đảm bảo chất lượng và sự phát triển toàn diện phù hợp với từng cá nhân trẻ, đạtđược mục tiêu giáo dục đã đề ra, góp phần nâng cao chất lượng tổ chức các hoạtđộng cho trẻ trong nhà trường, nâng cao kết quả dạy học cho giáo viên và phù hợpvới trẻ tuổi mầm non theo yêu cầu phát triển của ngành học mầm non, tôi đã sửdụng một số biện pháp và cách làm sau:
2.2 Một số biện pháp thực hiện:
2.2.1 Tự học tập bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho bản thân.
Đối với tôi, giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là mục tiêu hàng đầu để nâng caochất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Vì vậy, công tác tự bồi dưỡng chuyên môn làviệc đầu tiên tôi luôn chú trọng Ngoài việc tự nghiên cứu kỹ các nội dung chươngtrình, sách hướng dẫn thực hiện chương trình, các tài liệu có liên quan Tôi còn tiếpthu sự chỉ đạo của BGH nhà trường, tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡng vềchuyên đề giáo dục lấy trẻ làm trung tâm do Sở giáo dục, Phòng giáo dục và tổ
Trang 7chuyên môn của nhà trường tổ chức Từ đó, tôi tự rút ra những ưu điểm củaphương pháp dạy "Lấy trẻ làm trung tâm" và đưa vào thực hiện ở lớp từ việc lập kếhoạch giáo dục đến việc trang trí môi trường học cho trẻ sao cho linh hoạt và trẻđược “học bằng chơi, chơi mà học", đảm bảo hứng thú, nhu cầu, khả năng thếmạnh của mỗi đứa trẻ
2.2.2 Làm tốt công tác tham mưu mua sắm trang thiết bị, cơ sở vật chất.
Như chúng ta biết, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụdạy học là phương tiện để chuyển tải kiến thức tư duy cho trẻ Đặc biệt phát triểnchương trình giáo dục mầm non theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thìviệc đầu tư CSVC và trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi lại rất cần thiết để nâng caochất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
Ngay vào đầu năm học 2016 -2017 tôi đã cùng giáo viên trong lớp kiểm kêlại trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụ quá trình giáo dục trẻ ở lớp Sau đó, căn
cứ vào Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-BGDĐT giữa Thông tư BGDĐT và Thông tư 34/2013/TT-BGD-ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đàotạo quy định về danh mục đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy học tối thiểu dùng chogiáo dục mầm non, để lên danh mục đồ dùng đồ chơi trong lớp và tham mưu vớiBGH nhà trường mua sắm bổ sung
02/2010/TT-Bên cạnh đó tôi còn tự làm một số đồ dùng, đồ chơi đẹp mắt, hấp dẫn với trẻ
để phục vụ cho quá trình dạy học của mình Đồng thời động viên, kêu gọi phụhuynh đóng góp nguyên vật liệu để giáo viên làm đồ dùng Nhờ đó, số lượng đồchơi, đồ dùng lớp tôi đã được tăng lên và phục vụ đầy đủ cho quá trình hoạt độngcủa trẻ, tạo cho trẻ hứng thú với các hoạt động do cô tổ chức, nhờ đó chất lượnggiáo dục trẻ được nâng lên
2.2.3 Trang trí môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm.
Như chúng ta đã biết trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội,hướng dẫn, gợi mở các hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ Trẻ chủ động tham giacác hoạt động đó để phát triển khả năng, năng lực của mình Vì vậy, không chỉ chotrẻ hoạt động tích cực trong giờ học mà còn phải cho trẻ hoạt động tích cực ở giờ
Trang 8chơi và mọi lúc mọi nơi Cho nên việc tạo môi trường học tập xung quanh lớp chotrẻ là rất cần thiết, nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân nhiều hơn, được
tự do khám phá theo ý thích, theo khả năng của mình giúp trẻ phát hiện nhiều điềumới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, các kiến thức kỹ năng của trẻ được củng cố và bổsung
Muốn tạo được một môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm, trước tiênngười giáo viên phải lên kế hoạch rõ ràng cho việc trang trí môi trường lớp chotừng chủ đề Để từ đó có sự chuẩn bị về lớp học, về các hình ảnh trang trí xungquanh lớp, về đồ dùng đồ chơi, các nguyên vật liệu ở các góc theo từng chủ đề đểtrẻ được khám phá lần lượt từng chủ đề một cách có hiệu quả
Ví dụ: Trước khi thực hiện chủ đề "Gia đình", dựa vào kế hoạch mục tiêu, kế
hoạch nội dung của chủ đề, dựa vào khả năng của trẻ mà giáo viên lên kế hoạchtrang trí cho chủ đề theo từng chủ đề nhỏ:
1
Gia đình của bé
- Trang trí các hình ảnh trong các góc bằngchính sản phẩm của trẻ làm ra và ảnh sưutầm của cô về các hình ảnh, hoạt động sinhhoạt của gia đình
- Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các nguyênvật liệu phù hợp với chủ đề cho trẻ hoạtđộng, tạo ra sản phẩm cho riêng mình
- Vệ sinh lớp học sạch sẽ, gọn gàng, rửasạch đồ chơi để đảm bảo an toàn cho trẻ khitiếp xúc trực tiếp với các đồ dùng đó
2
Đồ dùng trong gia đìnhbé
- Trang trí các hình ảnh về các đồ dùngquen thộc, gần gũi có trong gia đình bé
- Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi về các đồ dùngtrong gia đình bé Chuẩn bị các nguyên vậtliệu có hình dáng phù hợp cho trẻ tạo thànhcác đồ chơi về đồ dùng gia đình một cách
Trang 9Ví dụ: Ở chủ đề "Gia đình" trẻ được vẽ ngôi nhà của mình, vẽ người thân
trong gia đình, được cắt, xé dán các đồ dùng trong gia đình thông qua các hoạtđộng chủ đích và hoạt động ở các góc chơi Do đó, sản phẩm của trẻ tạo ra rấtphong phú, tôi đã tận dụng các sản phẩm này trang trí xung quanh lớp để làm nổibật chủ đề đang thực hiện Qua đó, giúp trẻ cảm thấy tự hào sản phẩm của mìnhlàm ra, tạo cho trẻ sự phấn khởi, tích cực hoạt động ở chủ đề sau Và những hìnhảnh đó được tôi trang trí vừa tầm của trẻ để trẻ có thể giao lưu, trò chuyện về sảnphẩm của bạn, của mình, từ đó giúp trẻ có những mối quan hệ thân thiện giũa trẻvới trẻ, giúp trẻ ngày càng thêm gắn bó, gần gũi, đoàn kết với các bạn trong lớp
Bên cạnh đó, để giúp trẻ tự mình khám phá, tìm hiểu, tự hoạt động với cáchình ảnh mà cô trang trí trên mảng tường thì tôi đã trang trí theo dạng mở, tức làhình ảnh trang trí trẻ phải hoạt động được, không dán cố định trên tường
Ví dụ: Để trẻ chơi với các con chữ hoặc các chữ số thì trên mảng tường tôi đã
trang trí bằng các ô bìa gương, trẻ có thể tự chọn thẻ chữ cái ở rá mà mình đã họcgắn lên từng ô đó Trẻ có thể tìm chữ cái trong từ mà cô gắn trên tường hoặc trẻ cóthể tự chọn chữ cái để ghép tên mình, tên bạn lên các ô bìa gương đó
Việc bố trí, sắp xếp các góc chơi trong lớp cũng rất cần thiết Bố trí sắp xếpcác góc chơi phù hợp với nhu cầu hoạt động của trẻ, tạo điều kiện cho trẻ hoạtđộng cá nhân hoăc theo nhóm nhỏ được nhiều hơn, hình thức hoạt động phongphú, đa dạng hơn Vì vậy, khi bố trí góc chơi tôi đã để góc yên tĩnh, xa góc ồn ào.Góc đồ chơi phải phục vụ thật sự cho việc học hỏi của trẻ chứ không phải để trangtrí Trẻ phải được học theo hứng thú cá nhân và tổ chức hoạt động vui chơi, tự lựachon đồ chơi yêu thích cho mình, trẻ có thể tự hoạt động mà không cần có sự
Trang 10hướng dẫn của cô giáo Vì vậy, các đồ dùng đồ chơi trong các góc phải phong phú
và được sắp vừa tầm đối với trẻ để trẻ tự lấy, tự cất, tự hoạt động
2.2.4 Tổ chức hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.
Để trẻ thực sự trở thành trung tâm của việc xây dựng kế hoạch giáo dục thìgiáo viên cần có một quan điểm luôn hướng vào trẻ, căn cứ vào nhu cầu, khả năngcủa trẻ để xây dựng và tổ chức các hoạt động giáo dục
* Tổ chức hoạt động học cho trẻ mẫu giáo:
Với trẻ mầm non, giờ học được tiến hành dưới sự tổ chức, hướng dẫn sưphạm của giáo viên nhằm giúp trẻ lĩnh hội các tri thức mới, củng cố, hệ thống hóacác tri thức đã có, đồng thời hình thành và rèn luyện các kỹ năng nhận thức, kỹnăng xã hội
Trước đây theo phương pháp dạy học truyền thống thường tập trung vàohoạt động của giáo viên, giáo viên truyền đạt những kiến thức đã xác định sẵn, trẻchỉ lắng nghe cô giảng gải, giáo viên truyền đạt những hiểu biết của mình cho trẻ,giáo viên đưa ra những kết luận cần thiết
Dạy học lấy trẻ làm trung tâm khác với dạy học truyền thống là giáo viênkhông truyền đạt kiến thức cho trẻ mà tạo ra các điều kiện, các cơ hội để mọi đứatrẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động; tự chiếm lĩnh kiến thức, kinhnghiệm Giáo viên là người tố chức hoạt động, trẻ chủ động thực hiện các hoạtđộng tìm tòi, khám phá, phát hiện kiến thức mới dưới sự hướng dẫn của giáo viên,giáo viên dựa vào vốn kiến thức kỹ năng của trẻ để xây dựng nội dung giáo dụcphù hợp, tạo điều kiện cho trẻ tham gia nhận xét, đưa ra câu hỏi, tìm hiểu vấn đề,
bổ sung các câu trả lời của các bạn
Để đạt được điều này, giáo viên cần nắm được hứng thú, nhu cầu, trình độ,khả năng của từng trẻ trong lớp, trên cơ sở đó lựa chọn được nội dung, phươngpháp phù hợp với từng nhóm, từng cá nhân trẻ Vận dụng quan điểm dạy học lấytrẻ làm trung tâm vào việc tổ chức giờ học ở trường mầm non như khám phá môitrường xung quanh, thể chất, làm quen với toán, làm quen với tác phẩm văn học,phát triển ngôn ngữ…
Trang 11Cụ thể: Khi cho trẻ làm quen văn học: không nên cho trẻ kể truyện đồngthanh, làm giảm cảm xúc và sự cảm thụ tác phẩm văn học, nên tập cho trẻ nói lờithoại của các nhân vật sao cho phù hợp với giọng điệu của từng nhân vật, để khithuộc truyện, trẻ kể diễn cảm hơn, cần chú ý đến tất cả các đối tượng, đặc biệt lànhững trẻ nhút nhát, chậm phát triển về ngôn ngữ Chú ý đến hoạt động đóng kịchcho trẻ Khi đưa ra các câu hỏi đàm thoại phải rõ ràng, dễ hiểu, khuyến khích suynghĩ của trẻ Những câu hỏi mở kích thích trẻ suy nghĩ: Con nghĩ thể nào? Làm saocon biết? Tại sao con lại nghĩ như vậy? Nếu thì sao? Nếu không… thì sao? Theocon thì điều gì/cái gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen câu chuyện "Chú dê đen" cô có thể đặt câu hỏi
Khi dê trắng vào rừng kiếm ăn chuyện gì đã xảy ra?
Dê trắng là người như thế nào? Tại sao con lại nghĩ như vây?
Khi chó sói nuốt chửng dê trắng vào bụng chuyện gì xảy ra tiếp theo?
Ai đã đuổi được chó sói đi?
Làm sao con biết?
- Hoạt động làm quen với toán: Trước đây giáo viên chỉ hướng dẫn, làm mẫu
kỹ năng cho trẻ, sau trẻ làm theo cô Nhưng với cách dạy học lấy trẻ làm trung tâmgiáo viến đã để trẻ phát huy khả năng của trẻ, trẻ tự thực hiện theo suy nghĩ của trẻ,sau đó dựa vào khả năng của trẻ giáo viên mới tiến hành tổ chức hoạt động
Ví dụ: Đối với đề tài "Chắp ghép hình học tạo thành hình mới"
- Trước đây: Cô ghép mẫu sau đó trẻ ghép theo mẫu của cô
- Với hình thức lấy trẻ làm trung tâm giáo viên thực hiện như sau:
+ Trẻ ghép theo ý thích của trẻ (Trẻ có thể ghép 2 hình tạo thành 1 hình,
có thể ghép 4 hình tạo thành một hình học mới )
+ Trẻ ghép theo yêu cầu của cô (Cô chỉ nói yêu cầu trẻ thực hiện)