(SKKN mới NHẤT) SKKN một số biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cở sở

lối đổi mới toàn dịên của đất nớc ta về giáo dục và đào tạo,Đảng ta xác định: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đàotạo nhâ

Phần mở đầu

1 lý do chọn đề tài:

Bớc sang thế kỉ XXI đất nớc ta bớc vào thời kì đẩy mạnh

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nớc Trong đờng

3 Khách thể và đối tợng nghiên cứu 3

1.2 Cơ sở lý luận của việc tổ chức quản lý bồi dỡng học

1.4 Các giai đoạn phát triển của một tài năng 81.5 Quan niệm về học sinh giỏi 91.6 Chính sách phát hiện và bồi dỡng học sinh giỏi, học

2 Chơng II: Thực trạng việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy - lệ Thủy - Quảng Bình. 13

2.1 Tình hình bồi dỡng học sinh giỏi của huyện Lệ Thủy

2.2 Thực trạng việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi Trờng THCS Sơn Thủy

15

3 Chơng iii: một số biện pháp tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng trung học cơ sở Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình.

203.1 Biện phỏp nõng cao nhận thức và trỏch nhiệm bồi dưỡng học sinh

3.2 Biện phỏp xõy dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi 213.3 Biện phỏp xõy dựng đội tuyển học sinh giỏi 213.4 Biện phỏp tổ chức tuyển chọn và phõn cụng giáo viên tham gia bồidưỡng học sinh giỏi, đồng thời chỉ đạo giao trỏch nhiệm trong cỏc tổ

chức đoàn thể nhà trường

23

3.5 Biện pháp tổ chức xây dựng, bảo quản và sử dụng cơ

sở vật chất - thiết bị dạy học phục vụ việc bồi dưỡng họcsinh giỏi

283.6 Tổ chức hoạt động dạy học trong đội tuyển học sinh

3.7 Biện pháp xã hội hóa giáo dục 2

9

lối đổi mới toàn dịên của đất nớc ta về giáo dục và đào tạo,

Đảng ta xác định: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và

đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài ”

Việc bồi dỡng học sinh giỏi - học sinh năng khiếu, ơmtrồng những hạt giống nhân tài cho đất nớc là một nhiệm vụrất quan trọng và cần thiết vì những ngời tài bao giờ cũng lànhân tố quan trọng để thúc đẩy xã hội phát triển

Thực hiện tốt Nghị quyết Trung ơng II khóa VIII, trong đóvấn đề bồi dỡng, đào tạo học sinh giỏi là vấn đề hết sức cấpbách bởi vì chỉ có những nhân tài mới nhanh chóng tiếp thuthành tựu khoa học mới của nhân loại, phát minh ra sáng kiến

để phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa

Tuyển chọn, đào tạo, bồi dỡng ngời tài là nhiệm vụ cao cảcủa toàn xã hội, song trách nhiệm trực tiếp là của những ngờilàm công tác giáo dục Công tác bồi dỡng học sinh giỏi là mộtviệc làm thờng xuyên và cấp thiết đối với mỗi cấp học nóichung và đối với cấp trung học cơ sở (THCS) nói riêng Nó tạo

điều kiện cho ngời thầy giáo qua đó bồi dỡng cho mình vốnkiến thức sâu sắc hơn, phong phú hơn Đối với học sinh thôngqua việc học nhằm tạo cho mình niềm say mê ham hiểu biết,giúp cho các em rèn luyện óc t duy sáng tạo, trí thông minh,

đức tính kiên trì chịu khó tìm tòi, tạo tiền đề cho việc bồi ỡng học sinh giỏi các cấp học tiếp theo Việc bồi dỡng học sinhgiỏi phải mang lại hiệu quả thiết thực cho bản thân học sinh,cho giáo viên cũng nh các bậc cha mẹ học sinh ở trờng THCSSơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng bình, việc bồi dỡng học sinh giỏi

d-là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu về chất lợng

và hiệu quả bồi dỡng ngày càng cao và cấp bách hơn

Trong những năm gần đõy trường THCS Sơn Thủy đó đạt được một sốthành tớch đỏng tự hào, nhất là chất lượng dạy và học, trong đú chất lượng họcsinh giỏi tăng cao Để đạt được điều đú, Ban giỏm hiệu nhà trường đó cú nhiềubiện phỏp chỉ đạo cú hiệu quả cụng tỏc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi

Xuất phát từ những nhận thức trên bản thân tôi khôngkhỏi trăn trở, suy nghĩ tìm các biện pháp để tổ chức bồi dỡnghọc sinh giỏi đạt hiệu quả Trong phạm vi đề tài này, tôi mạnh

dạn đa ra “Một số biện pháp tổ chức bồi dỡng học sinh

giỏi ở trờng trung học cơ sở Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình" mà tôi đã và đang áp dụng

2 mục đích nghiên cứu:

Mục đích của đề tài là nghiên cứu cơ sở lý luận và thựctiễn để tăng thêm sự hiểu biết về công tác bồi dỡng học sinhgiỏi, đồng thời đánh giá đợc thực trạng và làm rõ yếu kém,qua đó đề ra một số biện pháp góp phần nâng cao hiệu quảcủa việc tổ chức bồi dỡng học sinh ở trờng THCS Sơn Thủy - LệThủy - Quảng Bình

3 Khách thể và đối tợng nghiên cứu:

3.1 Khách thể nghiên cứu: Việc tổ chức bồi dỡng học sinh

giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình

3.2 Đối tợng nghiên cứu: Một số giải pháp tổ chức bồi

d-ỡng học sinh giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy - Lệ Thủy - QuảngBình

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

4.1 Xác định cơ sở lý luận của việc tổ chức bồi dỡng họcsinh giỏi ở trờng THCS

4.2 Thực trạng việc bồi dỡng học sinh giỏi ở huyện Lệ Thủyhiện nay

4.3 Thực trạng việc bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS SơnThủy - Lệ Thủy - Quảng Bình

4.4 Hệ thống hóa và đề xuất một số giải pháp tổ chức bồidỡng học sinh giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy - Lệ Thủy - QuảngBình

5 Phơng pháp nghiên cứu:

Để thực hiện nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu của đềtài, tôi đã sữ dụng các phơng pháp ngiên cứu sau:

5.1 Nhóm các phơng pháp nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứucác chỉ thị hớng dấn của Bộ Giáo dục - Đào tạo về thực hiệnnhiệm vụ năm học 2010 - 2011, các văn bản hớng dẩn về chỉ

đạo việc bồi dỡng học sinh giỏi

5.2 Nhóm phơng pháp điều tra thực tiễn

5.3 Nhóm phơng pháp quan sát

5.4 Nhóm phơng pháp chuyên gia

5.5 Nhóm phơng pháp toán học để thống kê và xử lý các sốliệu đã thu thập đợc

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu:

Do điều kiện về thời gian cũng nh khả năng của bản thânnên việc nghiên cứu của tôi chỉ tiến hành ở trờng THCS SơnThủy và chỉ nghiên cứu chức năng tổ chức bồi dỡng học sinhgiỏi Bên cạnh đó đề tài có tham khảo đối chiếu ở một vài tr-ờng khác

Phần nội dung

1 Chơng I Những cơ sở lí luận của việc tổ chức bồi dỡng học sinh

giỏi trong trờng trung học cơ sở.

1.1 đặt vấn đề:

Xuất phát từ yêu cầu của xã hội đối với giáo dục là "Nâng

cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài" nhằm đào

tạo đợc một lớp ngời lao động tự chủ, năng động, sáng tạo, cónăng lực giải quyết các vấn đề do thực tiễn đặt ra, tự lo liệu

đợc việc làm, lập nghiệp và thăng tiến trong cuộc sống qua đógóp phần xây dựng đất nớc giàu mạnh, xã hội công bằng, dânchủ, văn minh

Theo quan điểm của Đảng và Nhà nớc ta, ngành giáo dụcmang tính chính trị cao và nó luôn gắn liền với đờng lối,chính sách của Đảng Đờng lối chính sách của Đảng và Nhà nớc

ta đã xác định giáo dục là mục tiêu quan trọng vừa cấp báchvừa chiến lợc lâu dài đảm bảo sự phát triển bền vững của mộtnền tri thức công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH - HĐH) Muốnthế phải đào tạo ra một đội ngũ các nhà khoa học đủ mạnh,

đảm bảo cả về lợng và chất, hoặc đội ngũ những ngời trựctiếp lao động cũng phải đợc đảm bảo về chất Điều này phải

đầu t cho giáo dục nhân tài quốc gia Từ xa ông cha ta đã nói:

"Hiền tài là nguyên khí quốc gia" Muốn hoàn thành mục tiêu

CNH - HĐH đất nớc cần phải u tiên phát triển nguồn nhân lựcbởi chính họ là ngời thực hiện, ngời quyết định thành công

của sự nghiệp CNH - HĐH Trớc mắt cần phải có nguồn nhânlực có đức có tài, có tri thức khoa học kỹ thuật, ham học hỏi,thông minh, sáng tạo , đợc đào tạo về chuyên môn một cáchbài bản, có kỹ năng nghề nghiệp tốt, biết ứng dụng khoa họcvào lao động sản xuất một cách sáng tạo Muốn có nguồn nhânlực phải đầu t cho giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng

đầu, mở rộng quy mô trờng lớp và các loại hình đào tạo, phải

đầu t cho giáo dục một cách đồng bộ, coi khoa học tự nhiên vàkhoa học xã hội nh nhau Đào tạo phải đi đôi với sử dụng nguồnnhân lực hợp lý

Quan tâm đầu t đến phát triển nền tri thức trẻ, nhiềuchính sách u tiên cho sự nghiệp giáo dục, các loại hình đào tạo

đợc mở rộng Những năm gần đây, Đảng và Nhà nớc ta đã cóchính sách hỗ trợ bằng cách cho sinh viên nghèo vay vốn để họctập, đó là chính sách khuyến học khuyến tài đầu t cho lực l-ợng sản xuất nền kinh tế tri thức Bên cạnh đó Đảng và Nhà nớc

đã đón đầu trong sự nghiệp phát triển nền tri thức trẻ nhnhững năm gần đây ngành giáo dục đào tạo luôn cải cáchsách giáo khoa cho phù hợp với thời kỳ hội nhập quốc tế

1.2 cơ sở lý luận của việc tổ chức quản lý bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS.

1.2.1 Mục đích của việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi:

Việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi và thi chọn học sinhgiỏi nhằm động viên khích lệ những học sinh giỏi và các giáoviên dạy giỏi; góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao chất l-ợng dạy và học, chất lợng của việc quản lý, chỉ đạo của các cấpquản lý giáo dục; đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu

để tiếp tục bồi dỡng ở cấp học cao hơn, nhằm đào tạo nhântài cho đất nớc

1.2.2 Tầm quan trọng của việc tổ chức học sinh giỏi trong trờng trung học cơ sở và vai trò của hiệu trởng trong việc này:

Quản lý trờng THCS thực chất là quản lý quá trình dạy học,trong quá trình dạy học thì việc chú ý tới sự phát triển của

từng học sinh luôn là yêu cầu cơ bản Bởi vậy việc phát hiện vàbồi dỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ của từng nhà trờng mà cụ thể

là từng nhà quản lý, từng giáo viên giảng dạy Năng khiếu củahọc sinh nếu đợc phát hiện và bồi dỡng sớm sẽ định hớng pháttriển và dần định hình trở thành những học sinh giỏi Ngợc lại,mầm móng năng khiếu của các em bị thui chột và ít có khảnăng trở thành học sinh giỏi Tiến sĩ Đào Duy Huân đã viết:

“Chất xám là một tài nguyên quan trong bậc nhất của đất nớc

nhng thứ tài nguyên quan trọng này chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định của một đời ngời Không sử dụng

nó, không phát huy nó rồi tự nó cũng biến mất".

Tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS là phát huyhết “khả năng phát triển tiềm tàng” của trẻ, là tạo nguồn họcsinh giỏi cho cấp học tiếp theo, thực hiện chiến lợc “bồi dỡngnhân tài” cho đất nớc Mặt khác chất lợng giáo dục đại trà hiệnnay đã đợc nâng lên một bớc đáng kể thì kết quả tổ chức bồidỡng học sinh giỏi là một tiêu chí không thể thiếu để đánh giá

sự phát triển của trờng Thành tích giáo dục “mũi nhọn” khẳng

định uy tín của nhà trờng, mỗi học sinh giỏi không những làniềm tự hào của cha mẹ, thầy cô mà còn là niềm tự hào của cảcộng đồng

Hiệu trởng là ngời “đầu tàu” chịu trách nhiệm chỉ đạoviệc bồi dỡng học sinh giỏi Vì vậy cần phải nhận thức đầy đủcơ sở khoa học của việc này Hiệu trởng phải biết tác động tớicác yếu tố của quá trình bồi dỡng học sinh giỏi nh: Giáo viêngiỏi, học sinh giỏi, cha mẹ học sinh, chơng trình bồi dỡng, tàiliệu,… sao cho phát huy đợc các điều kiện thuận lợi để việcbồi dỡng học sinh giỏi của trờng đạt kết quả cao nhất

1.2.3 Đặc điểm của tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở ờng THCS:

tr-Trong quản lý giáo dục theo tài liệu quản lý trờng phổthông cơ sở thì hoạt động tổ chức gồm 5 loại hoạt động sau

đây:

- Xác định cơ cấu tổ chức hợp lý của đối tợng quản lý trong

nhà trờng thì đó là tập thể giáo viên và học sinh.

- Xác định cấu trúc tổ chức hợp lý của chủ thể quản lýtrong nhà trờng thì đó là xác định bộ máy quản lý và lãnh đạotrờng học

- Tạo một mạng lới các quan hệ tổ chức giữa những ngờitrong hệ quản lý và hệ đợc quản lý

- Tuyển lựa, sắp xếp, bồi dỡng, đào tạo cán bộ trong hệquản lý và trong hệ đợc quản lý

- Tổ chức lao động một cách khoa học nhằm nâng caohiệu quả của việc giáo dục - đào tạo

Quản lý phải phù hợp với đối tợng quản lý Vậy các đặc

điểm của tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi sẽ nảy sinh từ đặc

điểm của hoạt động tổ chức trong quản lý giáo dục

1.3 Một số khái niệm cơ bản:

1.3.1 Năng lực:

Năng lực là những đặc điểm tâm lí cá biệt ở mỗi con

ng-ời, tạo quy định tốc độ, chiều sâu, cờng độ của việc lĩnh hộitri thức, kĩ năng, kĩ xảo để đáp ứng yêu cầu hoàn thành xuấtsắc một hoạt động nhất định Năng lực chỉ tồn tại trong quátrình phát triển vận động của hoạt động cụ thể

1.3.2 Tài năng: Theo Từ điển Giáo dục học, NXB Từ

điển bách khoa, Hà Nội năm 2001, tài năng đợc hiểu nh sau:

Tài năng là sự kết hợp hoàn thiện nhất các năng lực nổi trội

bẩm sinh và đợc bồi dỡng tạo thành tiền đề thuận lợi cho hoạt

động đạt đợc những kết quả đặc biệt cao trong một hoặcvài lĩnh vực nhất định Tài năng có yếu tố mang tính bẩmsinh, nhng chỉ đợc hình thành trong quá trình hoạt động thựctiễn với một ý chí, quyết tâm rất cao thực hiện các mục tiêu đã

định

1.3.3 Năng khiếu: Năng khiếu là tập hợp những t chất

bẩm sinh - di truyền trong một cấu trúc tâm sinh lý của cánhân làm tiền đề nảy sinh và phát triển những tiềm năng

đặc biệt nổi trội, làm cơ sở hình thành những năng lực vợt

lên trên khuôn khổ bình thờng cho phép sáng tạo những giảipháp độc đáo, đem lại những kết quả lớn lao khác thờng.

1.4 Các giai đoạn phát triển của một tài năng

Con ngời nói chung và ngời tài năng nói riêng, hình thành,phát triển, trởng thành, cống hiến cho xã hội thờng trải qua bagiai đoạn chính:

1.4.1 Giai đoạn 1: Giai đoạn sinh học.

Bắt đầu từ lúc mẹ mang thai đến lúc đứa trẻ ra đời

Đây là giai đoạn hình thành các tổ chức cấu trúc tế bào, gắn

bó chặt chẽ với việc hình thành và phát triển thai nhi, cũng nhviệc nãy sinh (hoặc thui chột) các mầm móng ban đầu của tàinăng ở mỗi con ngời Trong giai đoạn này vai trò di truyền, sứckhỏe, vật chất, tinh thần, những hiểu biết về điều kiện sống,làm việc của ngời bố và nhất là của mẹ…có ảnh hởng quyết

định tới việc phát triển thai nhi đặc biệt là sự phát triển trítuệ và tình cảm sau này của đứa trẻ

1.4.2 Giai đoạn 2: Giai đoạn sinh - xã hội học.

Bắt đầu từ lúc đứa trẻ ra đời cho đến lúc đứa trẻ trởngthành Đây là giai đoạn nảy sinh bộc lộ phát triễn và xác lậpnăng lực Trong giai đoạn này vai trò của môi trờng vĩ mô: "Gia

đình, nhà trờng, xã hội’’ nơi đứa trẻ sống, học tập và giao tiếphàng ngày là cực kì quan trọng, trong đó vai trò của bố mẹ,của bạn bè và nhất là của thầy cô giáo có vai trò quyết định

1.4.3 Giai đoạn 3: Giai đoạn xã hội học.

Đây là giai đoạn tài năng đợc thể hiện, đợc sử dụng trongthực tiễn, mang lại các kết quả, các cống hiến cụ thể Trong giai

đoạn này vai trò của môi trờng vĩ mô (Đờng lối, chủ trơng, cơchế, chế độ, chính sách, cách tổ chức, quản lý, chỉ đạo…củanhà nớc, xu thế của dân tộc và của thời đại), đặc biệt có tác

động và ảnh hởng lớn tới sự phát triển sức sáng tạo và cống hiếntài năng của mỗi ngời

Ba giai đoạn trên đây kế tiếp, đan xen tạo điều kiệncho nhau phát triển Vì vậy trong mỗi giai đoạn cần có chủ tr-

ơng, phơng hớng, biện pháp tốt và tác động đúng, kịp thời,

để năng lực của từng ngời phát triển nảy nở

Giai đoạn thứ hai phù hợp với học sinh trung học cơ sở, nếu

nh gia đình, nhà trờng và xã hội biết quan tâm, chăm lo chohọc sinh ngay ở giai đoạn này thì sẽ có tác dụng kích thích sựphát triển của các tài năng, tạo tiền đề cho các tài năng pháttriễn làm cơ sở cho các bậc học cao hơn

Tài năng hình thành trong quá trình phát triển của cánhân, liên quan đến những điều kiện xã hội cần thiết vànhững khả năng phát triển trong hoạt động tơng ứng đợc tổchức phù hợp về mặt s phạm Việc đào tạo, bồi dỡng tài năng đ-

ợc hiểu là sự thực hiện phơng pháp tác động s phạm nhằm pháttriển tài năng bao gồm các khâu phát hiện, tuyển chọn, đàotạo, bồi dỡng tài năng

1.5 Quan niệm về học sinh giỏi

1.5.1 Quan niệm về học sinh năng khiếu:

Giáo dục phổ thông là nền tảng văn hóa của dân tộc, tạonguồn nhân lực cho đào tạo nghề Đảng và Nhà nớc ta có chủtrơng tổ chức hệ thống trờng chuyên ở bậc trung học phổthông để bồi dỡng học sinh năng khiếu, tạo điều kiện chonhững học sinh có mầm móng năng khiếu đợc bộc lộ và có cơhội phát triển Nhà trờng phải làm sao để những học sinh cónăng khiếu đều đợc phát hiện và chăm sóc, bồi dỡng để trởthành học sinh giỏi, trở thành tài năng của đất nớc

Học sinh năng khiếu là học sinh cùng bỏ một thời gian tơng

đơng với số đông các bạn cùng lứa tuổi để học tập hoặc làmviệc nhng thờng đạt kết quả cao hơn Học sinh có năng khiếu

có cơ sở trở thành học sinh giỏi nếu đợc phát hiện, bồi dỡng có

kế hoạch và bản thân có sự học tập chăm chỉ và luôn đạt kếtquả tốt về các môn học sở trờng

Qua nghiên cứu, phân tích nhiều học sinh năng khiếukhác nhau trên nhiều lĩnh vực, ngời ta thấy ngoài năng lực đặcthù trên từng lĩnh vực, những học sinh năng khiếu đều cónhững nét chung giống nhau Chúng đợc quy tụ vào ba tiêuchuẩn sau:

a Thông tuệ :

Những học sinh năng khiếu thờng thông minh, trí tuệphát triển, có năng lực t duy tốt Họ tiếp thu vấn đề nhanh, nhớlâu, có khả năng suy diễn, quy nạp, khái quát hóa, trừu tợng hóa

Họ thờng hiểu sâu, rộng nhiều vấn đề, nhất là những vấn đề

có liên quan đến chuyên môn của mình Thờng trớc các vấn đề

họ phản xạ và giải quyết nhanh, linh hoạt, đạt kết quả cao

b Sáng tạo:

Học sinh năng khiếu có óc t duy độc lập, có óc phê phán,không t duy theo đờng mòn, luôn luôn muốn đi vào bản chất,tìm ra quy luật của các hiện tợng, sự kiện; có khả năng dự báo,sáng tạo ra những giải pháp mới, đạt hiệu quả tối u

c Một số phẩm chất nổi bật:

Say mê tò mò khoa học, hoạt động có mục đích rõ ràng,trung thực, kiên trì, thích tìm tòi cái mới, giàu lòng vị tha vàtính nhân văn, có ý chí phấn đấu vơn lên tự hoàn thiện, tinhthần vợt khó và tinh thần tự chủ cao

Sơ đồ biểu diễn cấu trúc của năng khiếu tài năng

Ngời ta biễu diễn cấu trúc năng khiếu, tài năng chung với

ba yếu tố : Thông tuệ - sáng tạo - một số phẩm chất nổi bậtbằng ba vòng tròn giao thoa nhau mà tâm chúng là đỉnh củatam giác đều Thể giao thoa của ba vòng tròn nói lên rằng họcsinh năng khiếu phải có đồng thời ba yếu tố với chất lợng từng

Thông tuệ

Sáng tạo

Phẩm chất

yếu tố phải không dới 75% yêu cầu về từng tiêu chuẩn.

Từ đó có thể định nghĩa : Học sinh năng khiếu là ngờithông tuệ, có một số phẩm chất nổi bật, giàu tính sáng tạo và

có một số năng lực chuyên biệt nổi trội hẳn lên Thực ra quanniệm trên đây đã vừa kế thừa, vừa phát triển quan niệmtruyền thống: ‘Đức - Tài’’ của lịch sử

1.5.2 Quan niệm về học sinh giỏi ở THCS:

Có nhiều cách hiểu và quan niệm về học sinh giỏi nóichung và học sinh giỏi THCS nói riêng Một cách chung nhất thìquan niệm về học sinh giỏi THCS là:

Học sinh giỏi về môn nào đó là sự đánh giá, ghi nhận kếtquả học tập mà các em đạt ở mức độ cao so với mục tiêu mônhọc ở từng lớp và ở cả cấp THCS Kết quả mỗi môn học của họcsinh đợc thể hiện qua kiến thức và kĩ năng mà các em có đợc,

đồng thời còn thể hiện ở trình độ t duy, thể hiện qua thái độ

và cách ứng xử, qua cách vận dụng kiến thức và kĩ năng vàocuộc sống hàng ngày

Nhà nớc ta yêu cầu các trờng THCS dạy đủ các môn, tạo

điều kiện để học sinh học đủ và học đều các môn, tạo điềukiện để các em học tập đạt kết quả cao ở tất cả các môn theoquy định trong mục tiêu và kế hoach giáo dục Những học sinh

đạt loại giỏi theo yêu cầu mới nh vậy gọi là học sinh giỏi THCS

Trong bối cảnh hiện nay, đổi mới việc tổ chức thi họcsinh giỏi ở cấp THCS việc bồi dỡng học sinh giỏi cũng đợcchuyển hóa theo hớng toàn diện Đơng nhiên mỗi học sinh khó

có thể giỏi tất cả các môn nh nhau mà ở mỗi em có thiên hớngriêng, nhng đã là học sinh giỏi THCS thì không thể có môn họcnào chỉ đạt kết quả trung bình

1.5.3 Đánh giá học sinh giỏi THCS :

Yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng:

ở trờng THCS, trong quá trình học tập, tất cả học sinh

đều đợc đánh giá xếp loại theo văn bản của Bộ GD&ĐT và theoyêu cầu cơ bản về kiến thức và kĩ năng của từng môn học Yêu

cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng có tính chất chuẩn của cácmôn học hiện nay là mặt bằng tối thiểu về chất lợng giáo dụccủa từng lớp và cả cấp THCS, và ở cuối cấp THCS là trình độphổ cập giáo dục THCS Đó là yêu cầu chung cho học sinh THCScả nớc, không phân biệt học sinh ở thành thị hay nông thôn,

đồng bằng hay miền núi… và để mọi em đều đạt đợc yêucầu trình độ giáo dục THCS

Học sinh giỏi phải đạt trình độ THCS (đạt chuẩn): Đối chiếu theo quy định Học sinh giỏi đạt trình độ THCS

(đạt chuẩn) là những học sinh từ trung bình trở lên, trong đó

có những em đạt vợt yêu cầu (tiêu chuẩn), đợc phân địnhthành hai mức độ: khá và giỏi Những em trong độ tuổi cha

đợc đi học và học sinh học tập cha đạt chuẩn qui định thì gia

đình, nhà trờng và xã hội phải có biện pháp giúp đỡ, tạo điềukiện cho các em đợc đi học và học đạt kết quả, đạt trình độTHCS

Học sinh giỏi THCS (học lực đạt loại giỏi):

Đó là những học sinh đạt điểm trung bình các môn học

từ 8,0 trở lên, trong đó có ít nhất 1 trong 2 môn Toán, Ngữ văn

từ 8,0 điểm trở lên Không có môn học nào điểm trung bìnhdời 6,5 Học sinh học các môn học nào, thuộc chơng trình nào,

kể cả môn tự chọn, đều đợc đánh giá theo môn học đó, thuộcchơng trình đó Những học sinh đợc công nhận đạt danh hiệuhọc sinh giỏi học kỳ hoặc cả năm học nếu đạt hạnh kiểm loạitốt và học lực loại giỏi

Chất lợng học tập của học sinh, học sinh giỏi cấp THCSkhông chỉ thể hiện và đợc đánh giá bằng điểm số qua các bàikiểm tra, qua các bài thi, mà cơ bản và quan trọng hơn cả làcác em trởng thành và phát triển nh thế nào, các em có đợcphẩm chất gì thuộc nhân cách đang hình thành, các em có

đợc năng lực gì để tiếp tục phát triển Vì thế không nên sosánh giữa học sinh này với học sinh khác, học sinh trờng này vớihọc sinh trờng khác theo một vài tiêu chí, một vài biểu hiện,

mà chỉ nên đối chiếu với mục tiêu giáo dục để tạo điều kiện

và động viên các em học tập theo hớng làm cho học sinh nàocũng chăm, ngoan tiến bộ.

1.6 Chính sách phát hiện và bồi dỡng học sinh giỏi, học sinh năng khiếu ở việt Nam

Hiện nay cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đã đạt

đợc những thành tựu rực rỡ, xu thế quốc tế hóa mọi mặt đờisống vật chất và tinh thần của con ngời diễn ra hết sức nhanhchống Giáo dục và đào tạo sao cho phát hiện đợc hết năngkhiếu và bản sắc cá nhân của từng con ngời đang đợc coitrọng Vấn đề “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡngnhân tài” đang trở thành quốc sách của nhiều nớc trên thế giới

ở Việt Nam việc bồi dỡng học sinh giỏi ở cấp THCS rất đợc quantâm Ngành giáo dục và đào tạo đã chú ý tới khâu phát hiện,tuyển chọn và bồi dỡng học sinh giỏi với một hệ thống các chế

độ chính sách phù hợp nhằm tăng số lợng và nâng cao chất lợnghọc sinh giỏi ở trờng THCS Báo cáo chính trị của Ban chấphành Trung ơng Đảng tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đãnêu: “Nhân tài không là sản phẩm tự phát mà phải đợc pháthiện và bồi dỡng công phu Nhiều tài năng có thể bị mai mộtnếu không thể phát hiện và sử dụng đúng lúc và đúng chỗ”

Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành Trung ơng

Đảng khóa VIII cũng đã chỉ rõ: “Mục tiêu chủ yếu là giáo dụctoàn diện đức dục, trí dục, thể dục, mĩ dục ở tất cả các bậchọc” (Văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ơng

Đảng khóa VIII - Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Hà Nội 1997

- Trang 3)

Trong chỉ thị số 32/1999/CT-BGD&ĐT ngày 07/8/1999 của

Bộ trởng Bộ giáo dục và Đào tạo chỉ rõ: “Tổ chức tốt kì thichọn học sinh giỏi”

Các Nghị quyết và Chỉ thị nêu trên chứng tỏ Đảng và Nhànớc ta đã rất quan tâm đến việc phát hiện, bồi dỡng nhân tài

và bồi dỡng học sinh giỏi

2 Chơng II:

Thực trạng việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng

THCS Sơn Thủy - lệ Thủy - Quảng Bình.

2.1 Tình hình bồi dỡng học sinh giỏi của huyện Lệ Thủy - Quảng Bình.

2.1.1 Đặc điểm tình hình.

Lệ Thủy là huyện nằm ở phớa nam của tỉnh Quảng Bỡnh Phớa Nam tiếpgiỏp với tỉnh Quảng Trị, phớa Tõy giỏp với nước Cộng hũa Dõn chủ nhõn dõnLào, phớa Bắc giỏp với huyện Quảng Ninh và phớa Đụng giỏp biển Lệ Thủy cúsuối nước khoỏng Bang, và là mảnh đất sản sinh ra nhiều anh hựng của dõn tộcđặc biệt là vị tướng tài ba Võ Nguyên Giỏp.Có tổng diện tích 1.416,11

Họ luôn phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ: Nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài cho huyện nhà và cho

đất nớc

2.1.2 Một số thành tựu :

Trong những năm qua, cùng với sự lớn mạnh không ngừngcủa huyện nhà, ngành Giáo dục và Đào tạo Lệ Thủy đã từng bớcphát triển, đáp ứng đợc yêu cầu của các giai đoạn của từng thờikì đổi mới nói riêng và của đất nớc nói chung Những thànhtích nhiều mặt của ngành Giáo dục và Đào tạo Lệ Thủy trải quacác giai đoạn khác nhau, từ những kết quả nhỏ bé sơ khai ban

đầu đến nay đã có một tầm vóc xứng đáng, đặc biệt vàinăm trở lại đây.

Cụ thể năm học 2010 - 2011 tỉ lệ giáo viên của ba bậchọc đạt chuẩn và trên chuẩn cao: 98% (trong đó trên chuẩn45%)

Năm học 2010 - 2011 tiếp tục là năm ngành giỏo dục huyện nhà đượcnhiều thành tớch trong cụng tỏc bồi dưỡng giỏo viờn giỏi ở tất cả cỏc cấp học,ngành học, sự chuyển biến tớch cực trong cụng tỏc giỏo dục và đào tạo trongnăm học 2010 - 2011 đó diễn ra khỏ toàn diện trờn cỏc mặt, tất cả cỏc cấp học,ngành học đó gúp phần đảm bảo cỏc điều kiện để nõng cao chất lượng giỏo dụctoàn diện trờn nền chất lượng đại trà, chất lượng mũi nhọn được quan tõm tạođiều kiện thuận lợi cho việc phỏt triển đội ngũ học sinh giỏi, giỏo viờn giỏi

Năm thứ năm liờn tục ngành giỏo dục huyện nhà thực hiện đạt 15 tiờu chớtrong đú cú 13 tiờu chớ xuất sắc, giữ vững vị thế là một trong những đơn vị dẫnđầu khối cỏc Phũng GD&ĐT huyện, thành phố trong tỉnh

Duy trỡ, ổn định tốt kết quả phổ cập giỏo dục THĐĐT và phổ cập giỏo dụcTHCS giai đoạn 2001 – 2010 ở 28/28 xó thị trấn, cú 2 xó đạt chuẩn PCGDTHĐĐT đạt mức 2; chất lượng phổ cập giỏo dục tiểu học ĐĐT cao nhất tỉnh Tỷ lệhọc sinh bỏ học thấp nhất từ trước đến nay

Chất lượng tuyển sinh vào cỏc trường THPT xếp thứ nhỡ toàn tỉnh; Tỷ lệtốt nghiệp THPT và BTTH cao nhất trong toàn tỉnh

Cụng tỏc thi đua khen thưởng: năm cú nhiều tập thể cỏ nhõn được khenthưởng cao: 3 trường được nhận Huõn chương lao động hạng Ba (TH Mỹ Thủy,THCS Kiến Giang, THCS An Thủy), Phũng GD-ĐT và 2 trường, 6 cỏ nhõnđược Thủ tướng chớnh phủ tặng bằng khen

Trang thụng tin điện tử (Website) của Phũng GD&ĐT được đổi mới,nõng cấp, cú 16 trường THCS và 8 trường Tiểu học mở Website của trường, cỏcwebsite đi vào hoạt động đạt hiệu quả tốt Cú 20 trường TH, 4 trường THCS xõydựng được phũng học Tin- Anh

Nhiều hội thi cấp tỉnh đạt giải cao như: Hội thi HSG bậc THCS kết quảxếp thứ nhỡ trong toàn tỉnh Đội tuyển Violympic Tiếng Anh bậc Tiểu học xếpthứ nhỡ toàn tỉnh (trong đú cú 01 học sinh đạt điểm cao nhất tỉnh), cú học sinhtham gia cấp Quốc gia đạt huy chương bạc Đội tuyển giải toỏn qua mạng THCSđạt kết quả cao nhất tỉnh, cú học sinh tham gia cấp Quốc gia và đạt 2 huychương Bạc Hội thi giỏo viờn giỏi cấp tỉnh bậc Tiểu học xếp thứ nhất Hội

khỏe Phự Đổng đạt nhỡ toàn đoàn Hội thi Quản lý Mầm non đạt nhỡ tỉnh; Hội thi

“Điểm đến an toàn” đạt giải nhất toàn tỉnh

Triển khai cú hiệu quả cỏc cuộc vận động và phong trào thi đua củangành; trong đú, chủ đề năm học và cỏc cuộc vận động đó được thực hiện cúhiệu quả rừ rệt, cú những bước đột phỏ mới trong cụng tỏc ứng dụng CNTT.Cụng tỏc chăm lo cho giỏo dục dõn tộc, vựng cao được đẩy mạnh và đạt hiệuquả thiết thực Chi bộ Phũng GD&ĐT là chi bộ tiờu biểu trong thực hiện cuộcvận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chớ Minh" và được tỉnh

ủy tặng Bằng khen

Có đợc những thành tích nh trên phải kể đến nghị lực,quyết tâm và sự nổ lực phấn đấu của thầy và trò toàn ngành,

sự hổ trợ, giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, các ban ngành và toànxã hội

2.1.3 Một số tồn tại và khó khăn.

Lệ Thủy là nơi có số lợng dân c đông, diện tích trờng lớp

ít có khả năng tăng thêm Vì vậy rất khó khăn cho việc xâydựng trờng đạt chuẩn quốc gia Mặt khác việc khai thác sửdụng thiết bị dạy học ở một số trờng còn hạn chế, các thiết bịthực hành bắt buộc còn bị cắt xén, h hỏng Điều này ảnh h-ởng trực tiếp đến khả năng thực hành của học sinh, đến ph-

ơng pháp dạy học mới Bên cạnh đó hiện tợng tiêu cực trong dạythêm học thêm vẫn còn Tất cả những tồn tại và khó khăn trên

đã làm kìm hãm một phần sự phát triển giáo dục ở Lệ Thủy

2.2 Thực trạng việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi Trờng THCS Sơn Thủy - Lệ thủy - Quảng Bình

2.2.1 Đặc điểm tình hình Trờng THCS Sơn Thủy - Lệ thủy - Quảng Bình.

Trờng THCS Sơn Thủy là đơn vị nằm trong vùng trung dutrên địa bàn Miền Tây huyện Lệ thủy Năm học 1992 - 1993trờng THCS Sơn Thủy đợc tách ra từ trờng PTCS Sơn Thủy Nhờ

có sự quan tâm đặc biệt của chính quyền địa phơng, nhàtrờng đã có một cơ sở vật chất khá đầy đủ, bao gồm 2 dãy nhàtầng với 8 phòng học 2 ca và một số phòng chức năng nh :

phòng th viện, phòng thiết bị dùng chung, các phòng thựchành, phòng vi tính, phòng đội, đặc biệt nhà trờng còn có 4phòng học cấp 4 dành riêng cho việc bồi dỡng học sinh giỏi.Tổng diện tích toàn trờng là 8.567 m2, trong đó có sân chơi

và sân tập thể dục cho học sinh

Trong những năm học gần đây trờng luôn giữ vững danhhiệu Tập thể lao động tiên tiến

2.2.2 Đội ngũ giáo viên.

Trờng THCS Sơn Thủy gồm có 35 cán bộ giáo viên, nhânviên Trong đú có 100% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn, có 6giáo viên đang theo học Đại học Trờng có 2 cán bộ quản lý, 1tổng phụ trách đội, 2 tổ chuyên môn, ngoài ra còn có 2 giáoviên hợp đồng

Trờng THCS Sơn Thủy có đội ngũ giáo viên đoàn kết,nhất trí, nhiệt tình có tinh thần trách nhiệm cao, có ý thứccầu tiến, bám trờng, bám lớp, hết lòng vì học sinh thân yêu Đặc biệt, trờng THCS Sơn Thủy năm học vừa qua có 02

đồng chí đạt giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, 02 đồng chí thi đồdùng dạy học cấp huyện đạt kết quả cao (1giải nhất, 1 giảinhì), có 03 đồng chí đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp sở

2.2.3 Học sinh.

Trờng THCS Sơn thủy có 519 học sinh với 16 lớp, bìnhquân khoảng 32 học sinh/lớp Trong đó có 267 học sinh nữ và

252 học sinh nam Đại đa số là con em dân tộc Kinh

Nhà trờng đã có bớc cải tiến việc tổ chức, quản lý hoạt

động dạy và học, chú trọng việc giáo dục toàn diện cho họcsinh Nhà trờng đã huy động học sinh và cha mẹ học sinh muasách, dụng cụ học tập đầy đủ, tích cực xây dựng th viện,tăng cờng thêm thiết bị dạy học, sách tham khảo cho giáo viên,học sinh, chỉ đạo tốt việc đánh giá, xếp loại học sinh theo theoQuyết định số 40/2006/QĐ-BDG&ĐT ngày 5/10/2006 của Bộ Giáo dục và

Đào tạo Khuyến khích và tăng cờng ứng dụng công nghệ thôngtin vào dạy học nhằm góp phần nâng cao chất lợng giáo dụctoàn diện cho học sinh

Nhà trờng phối hợp với Hội đồng đội xã, Hội chữ thập đỏ

và các lực lợng khác giáo dục học sinh tham gia tích cực các hoạt

động từ thiện, đền ơn đáp nghĩa, bảo vệ môi trờng… Qua

đó tăng cờng, rèn luyện cho học sinh ý thức tổ chức kĩ luật,trung thực trong học tập, có lòng nhân ái, tình yêu đối với quêhơng, đất nớc….từ đó giúp các em học tập đạt kết quả cao

Kết quả học lực và hạnh kiểm trong những năm gần đây

nh sau:

TT Năm học

Học lực (%) Hạnh kiểm (%)Giỏ

i

Khá TB Yế

u

Kém

28,8

53,1

4,7 0,0 70,6 24,

7

4,7 0,0

Trong những năm học gần đây năm học nào trờng cũng

có nhiều học sinh đạt giải trong các kì thi học sinh giỏi cấphuyện, cấp tỉnh Tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THCS đạt 99% -100% Tỉ lệ học sinh đợc tuyển sinh vào lớp 10 THPT cao (Nămhọc 2009 - 2010 xếp thứ 9/28 trờng THCS trong huyện, thứ16/164 trờng THCS trong tỉnh)

Có đợc thành tích nh vậy một phần là nhờ sự cố gắngcủa giáo viên và học sinh trong trờng, đặc biệt phải kể đến

sự chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trờng

Mặc dự vậy, chất lượng đại trà so với yờu cầu vẫn cũn cha cao, số lượnghọc sinh, cơ cấu giáo viên chưa hợp lớ, cơ sở vật chất cho dạy và học cũnnhiều khú khăn Vỡ vậy, vấn đề bồi dưỡng học sinh giỏi vẫn cũn nhiều bất cập

2.2.4 Một số thành tựu trong việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy:

Mỗi chúng ta đều có sở trờng gì đó có thể đang “ngủyên” Ngời ta cha biết hết trong mỗi ngời có những sở trờnggì, tiềm năng gì Thậm chí có những mầm móng xuất chúng,thiên tài mà nếu không có những cơ hội thì không xuất hiện

đợc Chính việc bồi dỡng học sinh giỏi đã giúp cho ngời ta pháthiện ra những sở trờng, những khả năng đó mà đối với mỗi cánhân là cả cuộc đời, có khi là nghề nghiệp, là sự cống hiến.

Đội ngũ giáo viên trờng THCS Sơn Thủy đã nhận thức đúng về

điều đó Qua điều tra, 100% giáo viên đều cho rằng việc bồidỡng học sinh giỏi là “rất quan trọng, rất cần thiết” và nó trởthành một nhu cầu của mỗi giáo viên trong trờng

Lãnh đạo nhà trờng luôn quan tâm sát sao đến mọi hoạt

động của nhà trờng, trong đó có việc bồi dỡng học sinh giỏi Vớinhận thức rằng: Muốn trờng có “tên tuổi”, nhiều ngời biết đếnthì phải đa chất lợng học tập của học sinh lên cao vì: “Sảnphẩm của quá trình giáo dục là học sinh” với thái độ “cầu học,khiêm tốn, tìm tòi, sáng tạo” với kỹ năng tự học, tự nâng caotrình độ cá nhân trong mọi tình huống

Hiệu trởng xây dựng kế hoạch bồi dỡng học sinh giỏi vàthống nhất trong hội đồng s phạm ngay từ đầu năm học Trong

kế hoạch, hiệu trởng đã chú trọng một số khâu then chốt nhlàm rõ nội dung biện pháp tuyển chọn, nội dung dạy học, trêncơ sở bám sát chỉ đạo chuyên môn của Phòng giáo dục và cấptrên phù hợp với từng năm học Đặc biệt chú ý từ khâu tổ chứctuyển chọn học sinh trong đội tuyển đến khâu tổ chức họcsinh đi thi đều xác định rõ yêu cầu, nhiệm vụ đối với từnggiáo viên Vì thế mỗi giáo viên đều hiểu rõ trách nhiệm củamình trong việc bồi dỡng học sinh giỏi

Việc bồi dỡng học sinh giỏi đợc thực hiện bằng hai hìnhthức: Bồi dỡng trên lớp học đại trà và bồi dỡng trong đội tuyển

Để bồi dỡng học sinh giỏi ngay tại lớp một cách có hiệu quả, nhàtrờng rất quan tâm đến việc đổi mới phơng pháp dạy học củagiáo viên sao cho phát huy tối đa tính tích cực học tập của họcsinh

Nhà trờng chọn giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, cấp huyệnnhiệt tình, có kinh nghiệm để phụ trách bồi dỡng học sinh giỏitrong đội tuyển

Cùng với các biện pháp tác động bồi dỡng giáo viên của nhàtrờng một cách thờng xuyên, liên tục thì mọi giáo viên đều