Quátrình thực hiện nội dung giáo dục và rèn luyện thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ ở trường mầm non đã được giáo viên năng động, sáng tạo, tìm tòi nhiều hìnhthức và phương pháp phù hợp
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 Lời giới thiệu
Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nền kinh
tế phát triển mạnh Tất cả vì dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, vănminh Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc,của cộng đồng Trẻ em hôm nay - thế giới ngày mai Vậy việc bảo vệ chăm sóctrẻ em là trách nhiệm của nhà nước, của toàn xã hội và của mỗi gia đình
Sức khỏe là tài sản quý giá nhất của mỗi con người cũng như mỗi quốcgia, có rất nhiều các yếu tố liên quan mật thiết với nhau, tác động ảnh hưởng đếnsức khỏe của con người Hơn thế nữa chăm sóc sức khỏe cho trẻ thơ là việc làmhết sức cần thiết Mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng đều có vai trò quan trọngtrong việc chăm sóc giáo dục hình thành ở trẻ một số nề nếp thói quen vệ sinh,hành vi văn minh và kĩ năng sống đơn giản ban đầu, góp phần tạo cơ hội cho trẻsống, phát triển một cách khoẻ mạnh
Chăm sóc sức khỏe trẻ thơ là công việc của toàn xã hội Trẻ em nếu đượcchăm sóc nuôi dưỡng đầy đủ sẽ ít ốm đau bệnh tật và phát triển tốt Công tácchăm sóc giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ trong độ tuổi mầm non là việc làm thiếtthực nhằm giúp trẻ có nề nếp thói quen vệ sinh, phòng tránh bệnh tật, tăngcường sức khỏe, hình thành những kĩ năng sống cơ bản đầu tiên, góp phần tạonguồn nhân lực có chất lượng trong tương lai
Đối với trẻ mầm non việc giáo dục ý thức vệ sinh cá nhân nhằm giúp trẻkhỏe mạnh, có thói quen vệ sinh có hành vi văn minh và phòng chống bệnh tật
là việc làm quan trọng và rất cần thiết Việc làm này cần có sự kiên trì, tỉ mỉ của
cô giáo, sự phối hợp rèn luyện thói quen cho trẻ của gia đình - nhà trường, sựđầu tư trang thiết bị chăm sóc vệ sinh và các điều kiện thuận tiện cho hoạt động
vệ sinh của trẻ
Không phải trẻ nhỏ nào cũng có thói quen biết rửa tay lúc bẩn, trước khi
ăn và sau khi đi vệ sinh, biết đánh răng, rửa mặt đúng quy trình… Muốn tạođược thói quen cho trẻ thì nhiệm vụ của cô giáo là hết sức quan trọng Cô giáophải thường xuyên rèn luyện và tạo thói quen cho trẻ với nhiều hình thức Quátrình thực hiện nội dung giáo dục và rèn luyện thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ
ở trường mầm non đã được giáo viên năng động, sáng tạo, tìm tòi nhiều hìnhthức và phương pháp phù hợp để chuyển tải những nội dung và kĩ năng rửa tay
Trang 2Từ những lý luận và thực tiễn trên với vai trò là một giáo viên mầm nontôi luôn băn khoăn làm thế nào để thực hiện tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ.Nhất là công tác giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ mẫu giáo, đặc biệt là trẻ mẫu
giáo bé Xuất phát từ những lý do đó tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi trường mầm non Kim Long ” để nghiên cứu.
Do khả năng nghiên cứu còn hạn chế nên chắc chắn đề tài sẽ còn nhiềuthiếu sót, rất mong các bạn đồng nghiệp, các cấp lãnh đạo và hội đồng khoa họcđóng góp ý kiến để đề tài được hoàn thiện hơn
2 Tên sáng kiến “Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ
mẫu giáo 3-4 tuổi trường mầm non Kim Long ”
3 Tác giả sáng kiến
- Họ và tên: Nguyễn Thị Minh
- Địa chỉ: Trường mầm non Kim Long, huyện Tam Dương, tỉnh VĩnhPhúc
- Số điện thoại: 0976024419
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Nguyễn Thị Minh
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ.
Trang 36 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Ngày 12 tháng 9 năm 2018
7 Mô tả bản chất của sáng kiến
7.1 Về nội dung của sáng kiến
7.1.1 Nội dung lý luận của sáng kiến giáo dục vệ sinh cá nhân
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,chịu trách nhiệm chăm sóc, giáo dục trẻ từ 0-6 tuổi Đây là giai đoạn đặt nềnmóng đầu tiên quan trọng của nhân cách con người Nếu không làm tốt việcchăm sóc, giáo dục trẻ trong những năm này thì việc giáo dục lại hết sức khókhăn, phức tạp Quán triệt nghị quyết TW Đảng, những năm gần đây giáo dụckhông ngừng đổi mới về nội dung, hình thức, phương pháp dạy học Xác địnhđây là nhiệm vụ quan trọng, ngành học mầm non cũng có những đổi mới cơ bản,tăng cường đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực của trẻ,hình thành ở trẻ phẩm chất mạnh dạn, chú trong giáo dục hình thành các thóiquen phù hợp với độ tuổi của trẻ, với yêu cầu của xã hội hiện đại và truyềnthống văn hóa tốt đẹp của dân tộc
Trẻ em từ 0-6 tuổi lớn và phát triển nhanh hơn bất kỳ thời điểm nào kháctrong cuộc đời của một con người Sự phát triển ở giai đoạn này tốt hay khôngphụ thuộc vào rất nhiều các yếu tố, trong đó vấn đề về giữ gìn vệ sinh cho trẻ làmột trong những vấn đề thiết yếu của bậc học mầm non khi trẻ lần đầu tiên đặtchân đến môi trường gia đình thứ hai của mình Ngoài ra, việc giữ gìn vệ sinhtốt sẽ giúp cho trẻ có thể lực tốt, hạn chế sự phát sinh của các dịch bệnh, hạn chế
tỷ lệ trẻ bị suy dinh dưỡng do mất vệ sinh Vì vậy cô giáo chủ nhiệm, người mẹthứ hai của trẻ có vai trò rất quan trọng trong việc nuôi dưỡng và uốn nắn nhữngđứa con của mình phát triển một cách khoẻ mạnh nhất và phù hợp với chuẩnmực vệ sinh chung của mọi người
7.1.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
7.1.2.1 Thuận lợi
Được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của ban giám hiệu nhà trường Cơ sởvật chất của nhà trường tương đối khang trang Khu vực vệ sinh cho trẻ luônđược khô ráo, sạch sẽ, thoáng mát Trong lớp có góc tuyên truyền cho các bậccha mẹ biết Nhà trường đã trang bị đầy đủ đồ dùng vệ sinh cá nhân cho trẻ như
xà phòng, khăn lau mặt, chậu đựng nước, bàn chải đánh răng, mô hình bànchải đủ cho từng trẻ
Trang 4Trường đã có y tế học đường và có phòng y tế
Bản thân là giáo viên có trình độ chuyên môn trên chuẩn, với nhiều nămcông tác, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, luôn coi học sinh như chính con đẻ củamình Bản thân cũng có không ít kinh nghiệm trong công tác chăm sóc, giáogiục vệ sinh cá nhân cho trẻ
Các đồng chí giáo viên trong tổ luôn có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhauhoàn thành nhiệm vụ
Đa số phụ huynh quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ Phụhuynh có nhận thức về mục đích, yêu cầu của công tác giáo dục vệ sinh cá nhâncho trẻ, tin tưởng và phối hợp tốt với giáo viên và nhà trường rèn luyện thóiquen cho trẻ
Khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ còn hạn chế, thao tác của trẻ khôngđồng đều Một số cháu chưa hề được đến trường, lớp và một số cháu còn quánhỏ do sinh vào những tháng cuối năm Khả năng nhận thức tư duy còn hạn chế
Về nhà các cháu vẫn được bố mẹ vệ sinh tay mặt cho và nếu có cho trẻlàm thì cũng làm chưa đúng các thao tác mà trẻ được học ở lớp
- 100 % phụ huynh sống bằng nghề làm nông là chính, do vậy điều kiệnkinh tế còn khó khăn, ít có điều kiện quan tâm chăm sóc chu đáo đến con cái
Công tác phối kết hợp với với gia đình cùng thực hiện để tạo nề nếp, thóiquen cho trẻ còn nhiều hạn chế Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc rènluyện thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ
Cơ sở vật chất trong khu vực vệ sinh của lớp đã có một số hư hỏng nhưvòi nước rửa tay, bệ nhà cầu hay bị tắc
Từ những kiểm tra nhận định, đánh giá trên, bản thân tôi đã suy nghĩ nếu
có ý thức khắc phục để tìm ra những biện pháp cho phù hợp thì chắc chắn chất
Trang 5lượng của việc rèn luyện thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ được nâng lên rõ rệt.
7.1.2.3 Thực trạng
* Đối với giáo viên
Một số giáo viên trong tổ chưa nắm được các nội dung cơ bản về giáo dục
vệ sinh cá nhân cho trẻ
Chưa thực hiện thường xuyên các hoạt động giáo dục vệ sinh cá nhân chotrẻ
Chưa biết tích hợp các nội dung giáo dục vệ sinh cá nhân thông qua cáchoạt động trong ngày Tổ chức các hoạt động giáo dục vệ sinh còn cứng nhắc,máy móc,
chưa thu hút trẻ tham gia
Chưa linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục vệ sinh cá nhâncho trẻ
Đa số giáo viên chưa có kĩ năng tổ chức các hoạt động giáo dục vệ sinh cánhân
Trình độ chuyên môn, kĩ năng tuyên truyền của giáo viên không đồng đềulàm ảnh hưởng đến chất lượng công tác truyền thông Nội dung công tác phốihợp còn sơ sài, đôi khi thiếu tính thực tế và không phù hợp và chưa được cậpnhật thông tin kịp thời dẫn đến hiệu quả chưa cao, chưa thu hút được sự quantâm của các bậc phụ huynh
* Đối với phụ huynh
Một số phụ huynh chưa phối hợp tốt với giáo viên trong việc giữ gìn vệsinh cá nhân cho trẻ
Trình độ dân trí chưa đồng đều, một số phụ huynh mải làm kinh tế nênkhông quan tâm tới việc chăm sóc, nuôi dưỡng, hình thành thói quen vệ sinhcũng như giữ gìn vệ sinh cá nhân cho con cái
* Đối với trẻ
Trẻ 3 tuổi đa số chưa từng thực hiện thao tác tự vệ sinh cá nhân cho bảnthân mình Các cháu vẫn còn được bố mẹ vệ sinh tay mặt cho và nếu có cho trẻlàm thì cũng làm chưa đúng các thao tác mà trẻ được học ở lớp
* Qua nghiên cứu thực trạng đầu năm học của trẻ lớp tôi phụ trách tôi đãthu được kết quả sau:
Trang 6Biểu 1 Khảo sát trẻ lớp 3 tuổi A6 trường mầm non Kim Long (Tháng 9/2018)
cầu
Chưa đạt yêu cầu Số
* Dựa vào kết quả khảo sát ta thấy:
Phần lớn trẻ chưa có các thao tác, cũng như kỹ năng giữ gìn vệ sinh cánhân
Đa số các cháu chưa có kỹ năng rửa tay, rửa mặt, đánh răng đúng cách
Đa số các cháu chưa biết giữ gìn đầu tóc quần áo gọn gàng ngăn nắp
* Ngoài ra tôi cũng tiến hành khảo sát các cháu lớp 3 tuổi B trường mầmnon Tam Dương, để biết được thực trạng nhận thức vấn đề giáo dục lễ giáo
Biểu 2 Khảo sát trẻ lớp 3 tuổi B trường mầm non Tam Dương (Tháng 9/2018)
Trang 7dục cầu yêu cầu
Số trẻ
2 Trẻ có thao rửa
mặt đúng kỹ năng
3/36
8,3 10/3
6
27,8 13/3
636,1 10/36 27,8
3 Trẻ có thao đánh
răng đúng kỹ năng
4/36
11,1 10/3
6
27,8 12/3
633,3 10/36 27,8
4 Trẻ biết giữ gìn
đầu tóc, quần áo
gọn gàng
5/36
13,9 14/3
6
38,9 10/3
627,8 7/36 19,4
5 Trẻ có ý thức vệ
sinh cá nhân đúng
thời điểm
5/36
13,9 13/3
6
36,1 10/3
627,8 8/36 22,2
6 Ý thức bảo quản
đồ dùng cá nhân
ngăn nắp
6/36
16,7 10/3
6
27,8 11/3
630,5 9/36 25
Qua khảo sát thực tế 36 cháu trong độ tuổi 3-4 tuổi của lớp 3 tuổi Btrường mầm non Tam Dương tôi thấy được trẻ cùng độ tuổi như các cháu lớp tôiphụ trách nhưng các cháu đều có những nhận thức về lễ giáo tốt hơn các cháulớp tôi phụ trách Do các cháu thuộc trường thị trấn nên khả năng giao tiếp cũngnhư nhận biết được các nội dung giáo dục lễ giáo của các cháu cũng được bố mẹquan tâm hơn Tuy nhiên tỉ lệ các cháu chưa đạt yêu cầu ở các nội dung giáo dụcvẫn còn cao
7.1.2.4 Nguyên nhân
Do nhiều trẻ chưa qua lớp mẫu giáo 2 tuổi, trẻ chưa được trải nghiệm thựchành
Chưa có biện pháp giáo dục trẻ phù hợp
Giáo viên chưa coi trọng việc giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ hàng ngày,việc tích hợp các nội dung giáo dục vệ sinh còn mang tính máy móc dập khuôn
Nhiều phụ huynh còn cho trẻ nghỉ học dài ngày
Trang 87.2.Về khả năng áp dụng của sáng kiến
Trước thực trạng trên, với trách nhiệm là một nhà giáo tôi nhận thấy cầnphải có biện pháp để nâng cao chất lượng trong việc tổ chức giáo dục kỹ năng
vệ sinh cá nhân cho trẻ Qua nghiên cứu tôi thấy có rất nhiều biện pháp để giáodục vệ sinh cá nhân cho trẻ sau đây tôi xin đưa ra một số biện pháp mà bản thân
Thường xuyên tìm tòi trên mạng Interner những đoạn video có tính giáodục cao về giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ để lồng ghép đưa vào các hoạt độngdạy trẻ
Học hỏi kinh nghiệm ở đồng nghiệp các giáo viên trước đây đã từng đứnglớp Bé trao đổi những phương pháp cách làm để giúp trẻ nhanh ghi nhớ các thaotác vệ sinh cá nhân và thực hiện một cách tự giác
Sưu tầm các bài thơ, vè mang tính giáo dục vệ sinh cho trẻ như thông quabài thơ:“Bé tập rửa mặt” sau đây:
Trang 9Bé gấp đôi khăn ngay
Lau hai bên má đỏ
Để trình độ chuyên môn của bản thân được vững vàng hơn, tôi đã tự nângcao trình độ chuyên môn bằng nhiều hình thức:
Bản thân tôi luôn xác định muốn rèn luyện cho trẻ có thói quen trong việcgiữ gìn vệ sinh cá nhân thì việc làm đầu tiên là phải có kiến thức chuẩn xác về kĩnăng thực hành, chính vì điều đó mà bản thân tôi luôn tìm tòi học hỏi các tài liệu
có liên quan để nghiên cứu, qua tài liệu tôi đã tiếp thu được các quy trình đúng
về rửa tay, rửa mặt, đánh răng và áp dụng vào dạy trẻ
Thường xuyên tìm tòi trên mạng Interner những đoạn video có tính giáodục cao về giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ để lồng ghép đưa vào các hoạt độngngoại khóa chotrẻ
Học hỏi kinh nghiệm ở đồng nghiệp các giáo viên, trao đổi những phươngpháp cách làm để giúp trẻ nhanh ghi nhớ các thao tác vệ sinh cá nhân và thực hiện một cách tự giác
Cùng với việc nghiên cứu lý thuyết cũng như phương pháp giáo dục vệsinh tôi đã mạnh dạn đăng ký một hoạt động hướng dẫn trẻ thực hành vệ sinhvới đề tài “ Hướng dẫn trẻ 3-4 tuổi rửa tay đúng cách” để ban giám hiệu và cácgiáo viên dự giờ góp ý Từ đó tôi rút ra kinh nghiệm cho bản thân về kiến thứccũng như kỹ năng thực hành vệ sinh cá nhân cho trẻ
Trang 10Được sự hỗ trợ của BGH cấp phát một số tài liệu như: Bé giữ vệ sinh,hướng dẫn trẻ mầm non thực hành vệ sinh, lô tô vệ sinh nên tôi giành thời gianđọc và tham khảo để hướng dẫn cho trẻ, phụ huynh thực hành các thao tác vệsinh và một số thói quen, hành vi văn minh cho trẻ một cách chính xác nhất
7.2.2 Biện pháp 2: Giáo dục vệ sinh thông qua hoạt động giáo dục vệ sinh cho trẻ vào buổi chiều
Hướng dẫn trẻ nhận biết đồ dùng vệ sinh cá nhân đây là việc làm cần thiếtvào đầu năm học mới bởi việc nhận biết kí hiệu đồ dùng cá nhân đối với cáccháu 3-4 tuổi là một vấn đề hết sức khó khăn vì trẻ còn nhỏ, mới đến trường lớp.Cho nên ngay từ những tuần học đầu tiên tôi xây dựng và tổ chức họat động “Dạy trẻ nhận biết ký hiệu đồ dùng cá nhân” Cùng với đó tôi thường xuyên quansát, hướng dẫn trẻ nhận biết và làm quen kí hiệu của mình bằng cách: Tôi phânloại kí hiệu theo tổ, tổ con vật, tổ các loại quả, tổ đồ vật Đồ dùng của trẻ đểđúng nơi qui định theo tổ vừa giúp cô dễ nhớ kí hiệu vừa giúp trẻ có thói quenngay từ đầu Các kí hiệu dễ nhận biết, đơn giản VD: Quả cam, quả chuối, conchim, con mèo, xe đạp, xe ô tô, xe máy…
Không chỉ tổ chức 1 hoạt động nhận biết ký hiệu đồ dùng cá nhân mà tôicòn tập cho trẻ nhận biết kí hiệu với nhiều hình thức khác nhau: Khi cho trẻ lấycốc uống nước hay khăn rửa mặt tôi hỏi về kí hiệu đồ dùng có kí hiệu gì? Nếutrẻ nhầm tôi nhắc lại cho trẻ nhớ Qua quá trình tập cho trẻ nhiều lần, lặp đi lặplại thường xuyên, khi uống nước, khi lấy ly đánh răng, lấy khăn lau mặt…Trẻnhớ kí hiệu của mình và cô cũng nhớ kí hiệu của trẻ Khi trẻ lấy đúng đồ dùngthì trẻ mới thực hiện đúng việc vệ sinh, nếu trẻ không nhận biết được đồ dùng cánhân thì nguy cơ lây lan các bệnh về mắt, răng miệng rất nguy hiểm
Việc dạy cho trẻ nhận biết kí hiệu đồ dùng đã khó khăn rồi Nhưng việcdạy trẻ thực hành vệ sinh cũng không kém phần vất vả Với hoạt động vệ sinh
“rửa tay bằng xà phòng”, đối với trẻ 3-4 tuổi thao tác thật khó khăn không giốngnhư trẻ lớn Trẻ chỉ “ nghịch nước với xà phòng” không theo hướng dẫn của cô
vì trẻ chưa hiểu hết tầm quan trọng của việc rửa tay với xà phòng trước khi ăn
và sau khi đi vệ sinh Nên khi tổ chức hoạt động này tôi phải chuẩn bị rất kỹ cácthao tác thực hiện cũng như đồ dùng phục vụ trẻ
Để thu hút sự tập trung chú ý của trẻ vào hoạt động trước hết tôi tròchuyện với trẻ, cho trẻ đọc bài thơ “ Cô dặn bé”
Trước giờ ăn
Trang 11Tôi đặt những câu hỏi gợi mở cho trẻ trả lời:
+ Vì sao trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, tay bẩn phải rửa tay?
+ Vì sao phải rửa tay với xà phòng?
Tôi cho trẻ nói lên suy nghĩ của mình để trẻ ý thức và biết được tầm quantrọng của việc rửa tay với xà phòng
Tôi thực hiện mẫu cho trẻ quan sát 7 bước rửa tay 1 lần Sau đó tôi phântích thật tỷ mỉ từng thao tác rửa tay cho trẻ quan sát lại Tiếp theo tôi cho trẻthực hiện theo thao tác cùng cô cách rửa tay, rửa đúng quy trình, rửa thật sạchnhưng không bắn nước ra ngoài và tiết kiệm nước
7.2.3 Biện pháp 3 Giáo dục vệ sinh thông qua các hoạt động trong ngày
+ Giờ đón trẻ: trao đổi với phụ huynh có trẻ chưa sạch sẽ gọn gàng khi
đến lớp nhắc phụ huynh đem theo khăn lau đối với các cháu bị đau hay chảynước mũi Hoặc trò chuyện với trẻ lần sau đi học phải sạch sẽ gọn gàng; tròchuyện với trẻ về công việc hằng ngày sau mỗi buổi sáng thức dậy: Bé làmnhững gì ? Vì sao phải làm như thế ? và làm như thế nào? Trẻ chia sẻ những ýkiến của mình và cô nhắc nhở trẻ làm đúng Không quên dặn trẻ cách giữ gìn vệsinh các nhân như cắt ngắn móng tay, móng chân, rửa tay thường xuyên dướivòi nước sạch
+ Chơi ngoài trời: Dạo chơi sân trường tôi cho trẻ quan sát các hình ảnh
tuyên truyền về vệ sinh ở góc tuyên truyền của nhà trường, cho trẻ trò chuyệnsau đó cho trẻ cùng làm mô phỏng các thao tác thực hành cùng cô qua đó giúptrẻ ghi nhớ lâu hơn
+ Giờ hoạt động học: Tôi lồng ghép công tác giáo dục vệ sinh vào các
hoạt động học trong từng môn học tùy theo từng chủ đề
Ví dụ: Trong giờ hoạt động học có chủ đích tôi thường lồng ghép nội dung giáodục vệ sinh vào những lúc cần thiết ( nếu được) VD môn GDAN, LQVH tôi
