cho trẻ hoạt động tích cực trong giờ học mà còn phải cho trẻ hoạt động tích cựcở giờ chơi và mọi lúc mọi nơi, Cho nên việc tạo môi trường học tập giúp trẻ cónhiều cơ hội được trải nghiệm
Trang 13.1 1 Biện pháp 1: Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, đảm
bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ trong trường mầm non 7
3.2 Biện pháp 2 Bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho
3.3 Biện pháp 3 Xây dựng trang trí lớp điểm cho giáo viên kiến tập 16
3.4 Biện pháp 4.Tổ chứchội thi thiết kế môi trường hoạt động trong
Trang 2PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Các nhà giáo dục đều phải thừa nhận một điều rằng cách tiếp cận tốt nhất
để giáo dục trẻ 0 - 6 tuổi đó là lấy trẻ làm trung tâm và ứng dụng các phươngpháp dạy học tích cực để thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duyphản biện và giải quyết vấn đề cho trẻ Các cách tiếp cận tốt thường thể hiệntính tích hợp cao và kết nối việc học với thực tế đời sống của trẻ
Hiện nay trên thế giới có một số mô hình, cách tiếp cận trong giáo dục đầuđời được các nhà chuyên gia giáo dục đánh giá cao Điển hình như các mô hình
đã có từ lâu nhưng hiện vẫn có giá trị là Montessori (Italy) hay các mô hình mớiđược xây dựng gồm Reggio Emilia (Italy), High Scope (Mỹ)…
Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm,
xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý Do đó, mỗi trẻ em có hứngthú, cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có thể thành công Trẻhọc bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đanghứng thú và đang thực hiện Song song với việc lập kế hoạch giáo dục lấy trẻlàm trung tâm, mỗi nhà trường cũng cần phải xây dựng môi trường hoạt độngcho trẻ được trải nghiệm Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợpnhững điều kiện tự nhiên – xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt độngchăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non Hiệu quả của những hoạt động nàynhằm góp phần thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ
Trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mởcác hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ Trẻ chủ động tham gia các hoạt động đó
để phát triển khả năng, năng lực của mình Trước những vấn đề trên, không chỉ
Trang 3cho trẻ hoạt động tích cực trong giờ học mà còn phải cho trẻ hoạt động tích cực
ở giờ chơi và mọi lúc mọi nơi, Cho nên việc tạo môi trường học tập giúp trẻ cónhiều cơ hội được trải nghiệm và hoạt động tích cực là rất cần thiết, nhằm tạođiều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân nhiều hơn, được tự do khám phá theo ýthích, theo khả năng của mình giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫntrong cuộc sống, các kiến thức kỹ năng của trẻ được củng cố và bổ sung Để đạtđược như vậy đòi hỏi mỗi giáo viên phải cố gắng lỗ lực hết mình, tích cực sángtạo trong việc xây dựng và trang trí môi trường trong và ngoài lớp học theohướng “Lấy trẻ làm trung tâm” giúp trẻ phát triển toàn diện và những kỹ năngcần thiết cho bé Từ thực trạng trên bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biệnpháp “Hướng dẫn, chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường lớp học thân thiệngiúp trẻ hoạt động tích cực”nhằm thực hiện tốt phương pháp đổi mới giáo dụcmầm nongóp phần nâng cao chất lượng của nhà trường
- Tạo thương hiệu và lòng tin của phụ huynh đối với nhà trường
4 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Giáo viên, phụ huynh và trẻ trong trường mầm nonnơi tôi công tác
Diện tích và khuôn viên của nhà trường
5 Phạm vi thực hiện đề tài :
Đề tài Một số kinh biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làmtrung tâm” giúp trẻ hoạt động tích cực”được thực hiện từ tháng 8/2016 – 4/2017tại trường mầm non nơi tôi công tác
6 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tiễn
- Phương pháp phân tích và tổng hợp
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá
- Phương pháp thống kê
PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Tình trạng thực tế của trường khi chưa thực hiện.
a Cơ sở lý luận
Trang 4Trẻ nhỏ rất thích bắt chước người lớn, thông qua hoạt động trải nghiệm còngiúp trẻ tái tạo công việc thật hàng ngày trong cuộc sống
Môi trường giáo dục có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công trong học tậpcủa trẻ, đặc biệt môi trường học tập “lấy trẻ làm trung tâm” là môi trường hoạtđộng mà trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên và là môi trường giáo dục dựavào nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ như:
+ Môi trường trong lớp học:
Sắp xếp thuận tiện khi sử dụng; Phong phú các góc hoạt động; Học liệu đadạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử dụng theo nhiều cách sáng tạo khácnhau; Tận dụng nguyên vật liệu sẵn có của địa phương; Có nhiều cơ hội cho trẻlựa chọn học liệu và hoạt động; Kích thích trẻ tư duy, chủ động, tích cực như:tìm tòi, khám phá, trải nghiệm, thực hành sáng tạo, hợp tác trò chuyện và chia sẻ
ý tưởng
+ Môi trường ngoài lớp học:
Thiết kế môi trường thiên nhiên: Vườn cây ăn quả, vườn rau của bé
Thiết kế môi trường tự tạo: khu vui chơi dân gian, khu vận động phát triểnthể chất
Môi trường hoạt động tích cực còn giúp trẻ có lòng dũng cảm, cươngquyết, có tính phấn khởi, vui mừng khi tạo ra sản phẩm do chính sức lao độngcủa mình, giúp trẻ phát triển óc thẩm mỹ, khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiều cáiđẹp Trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị tinh thần tốt cho sức khoẻ
b Cơ sở thực tiễn
Để thực hiện tốt các mục tiêu của ngành, nhiệm vụ trọng tâm của Phònggiáo dục chúng ta phải tiến hành các nhiệm vụ như giáo dục trẻ mầm non theohướng “Lấy trẻ làm trung tâm” nhằm phát triển toàn diện cho trẻ Tạo điều kiệncho trẻ tự do tìm tòi khám phá theo ý tưởng riêng của trẻ mà không bị gò bó bởi
sự áp đặt của cô giáo Để có được môi trường học tập đáp ứng được nhu cầu củathời kỳ Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đòi hỏibản thân mỗi cán bộ, giáo viênphải có những hiểu biết khi xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ không những
đa dạng, phong phú về hình thức, nội dung mà còn phải an toàn, thân thiện đốivới trẻ Đây là mục tiêu đầu tiên để cho trẻ được phát triển toàn diện đặc biệt làphát triển kỹ năng sống cho trẻ Trên thực tế do một sốgiáo viên chưa dành thờigian hợp lí cho các hoạt động, chưa đi sâu nghiên cứu tìm ra cách trang trí, xâydựng môi trường giáo dục trẻ theo hướng mở nên hiệu quả chưa cao
Trang 5Là một phó hiệu trưởng được phân công phụ trách chuyên môn tôi nhậnthức đầy đủ và sâu sắc tầm quan trọng của việc đề ra những biện pháp giúp độingũ giáo viên biết lựa chọn những hoạt động, nội dung bài tập phong phú đadạng và an toàn tuyệt đối cho trẻ để trẻ có nhiều cơ hội hoạt động và trải nghiệm
thực tế đạt hiệu quả cao nên tôi đã chọn đề tài“Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” giúp trẻ hoạt động tích cực”
2 Thực trạng của vấn đề.
a Thuận lợi:
- Là năm thực hiện trọng tâm chuyên đềgiáo dục trẻ theo hướng “Lấy trẻlàm trung tâm” cho nên Phòng giáo dục đã tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ vàgiáo viên cốt cán về lý thuyết và cả thực hành
- Phòng giáo dục thường xuyên về trường giúp đỡ và tư vấn cho Ban giámhiệu và giáo viên về chuyên môn cũng như cách xây dựng môi trường và nề nếphọc tập của trẻ
- Nhà trường luôn được lãnh đạo Phường và cán bộ địa phương quan tâm
và tạo điều kiện tốt
- Nhà trường có đội ngũ giáo viên trẻ, yêu nghề, mến trẻ, đoàn kết, luôn sẵnsàng giúp đỡ, hỗ trợ nhau về chuyên môn, luôn có ý thức học hỏi và tự bồidưỡng cho bản thân
- Nhà trường có khuôn viên rộng, có đủ đồ chơi ngoài trời, có khu vườncây ăn quả, khu vườn rau riêng biệt thuận lợi cho việc thiết kế tạo môi trườngcho trẻ hoạt động bên ngoài
- 100% cán bộ giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn
- Nhận thức của phụ huynh ngày được nâng cao
- Tỉ lệ trẻtrên lớp đủ theo quy định,100% trẻ được ăn bán trú tại lớp
- Có đủ đồ dùng cho các lớp theo thông tư 02 và theo nhu cầu của lớp
b Khó khăn:
- Một số giáo viên khi xây dựng, thiết kế môi trường học tập cho trẻ cònmắc phải những lỗi sau:
Đối với môi trường trong lớp học:
+ Sắp xếp phân mảng các góc chơi và học chưa phù hợp
+ Lựa chọn nguyên liệu để trang trí màu sắc còn lòe loẹt, rườm rà
+ Bài tập cho trẻ hoạt động ở các góc còn sơ sài, chưa phong phú về nộidung và hình thức
Trang 6+ Cách trang trí còn mang nặng tính hình thức, chưa có tính thực tế nênkhông phát huy được tính tích cực của trẻ.
Đối với môi trường ngoài lớp học:
+ Một số giáo viên chưa tâm huyết nhiệt tình trong việc phối kết hợp nhàtrường trong việc tạo môi trường bên ngoài lớp học cho trẻ hoạt động
+ Một sốgiáo viên chưa dành thời gian hợp lí cho các hoạt động của trẻ,chưa đi sâu nghiên cứu tìm ra cách trang trí, xây dựng môi trường giáo dục trẻtheo hướng mở nên hiệu quả hoạt động của trẻ chưa cao
+ Một số giáo viên còn chưa thường xuyên cho trẻ ra hoạt động, vui chơingoài trời vì thiếu kỹ năng bao quát trẻ
+ Nhiều trẻ còn hiếu động khi ra sân hoạt động
+ Một số phụ huynh còn chưa phối kết hợp với nhà trường, đôi khi cho con
ăn quà sáng trong sân trường còn để rác chưa đúng nơi quy định
c Số liệu điều tra trước khi thực hiện:
Năm học 2016-2017 nhà trường có tổng số trẻ đến trường là: 600 trẻ
Tổng số giáo trong toàn trường là: 40
Tổng số nhóm lớp là 18
* Môi trường trong lớp học
Vào đầu năm học tôi đã chỉ đạo giáo viên trang trí lớp đẹp hấp dẫn để thuhút trẻ đến trường, đến lớp chuyên cần hơn, nhưng qua một thời gian là hai tuầntôi có đi kiểm tra việc thực hiện trang trí lớp của giáo viên còn nhiều hạn chế
- Trang trí đẹp mắt, màu sắc hài hòa,
nhã nhặn phù hợp với lứa tuổi và đặc
điểm tâm sinh lý của trẻ
- Các góc chơi trong lớp phong phú
đa dạng, có nhiều bài tập phát triển trí
tuệ cho trẻ hoạt động trải nghiệm
Trang 8* Môi trường ngoài lớp học
- Bố trí sắp xếp đồ chơi ngoài trời chưa khoa học
- Đồ chơi ngoài trời nhiều nhưng đã cũ không còn tính thẩm mỹ
- Trường có nhiều cây xanh nhưng chưa có kinh nghiệm chăm sóc nên chưa đẹp
Với thực trạng như vậy tôi luôn sát xao đến vấn đề xây dựng môi trườnghọc tập thế nào để cho các con được hoạt động một cách tích cực nhất và được
an toàn nhất đối với trẻ nên tôi đã mạnh dạn đưa ra những biện pháp sau:
3 Những biện pháp thực hiện.
3.1 Biện pháp 1: Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, đảm bảo
an toàn tuyệt đối cho trẻ trong trường mầm non
Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non nămhọc 2016 - 2017 mà BộGiáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục mầmnon
Thực hiện Công văn số 4358/BGDĐT-GDMN ngày 6/9/2016 về việchướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2016 - 2017, BộGiáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục mầm non thực hiện các giảipháp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ trong các cơ sở giáo dục mầm non Muốn trẻ tích cực hoạt động, sáng tạo theo cách riêng của trẻ thì khôngphải cô giáo cứ bày nhiều đồ dùng, đồ chơi ra để trẻ tự do hoạt động mà điềuquan trọng hàng đầu là trẻ phải được ở trong một môi trường tuyệt đối an toàn
để trẻ cảm thấy yên tâm, tích cự khám phá và cô giáo phải là người gần gũi,hướng dẫn trẻ
Vì vậy tôi đã đề ra kế hoạch thực hiện như sau:
- Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, đảm bảo an toàn tuyệt đối vềthể chất và tinh thần cho trẻ
Trang 9* Đối với môi trường giáo dục trong lớp học
- Thường xuyên kiểm tra điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng,
đồ chơi, kịp thời phát hiện, chỉ đạo khắc phục những yếu tố gây nguy cơ mất antoàn cho trẻ khi tham gia các hoạt động tại trường, lớp mầm non
- Chỉ đạo giáo viên thực hiện nghiêm túc Thông tư liên tịch số 13 về phòngtránh tai nạn thương tích cho trẻ
- Vào tháng 8 đầu năm học tôi tiến hành kiểm tra 100% các nhóm lớp xemgiáo viên sắp xếp bố trí đồ dùng, đồ chơi, giá kệ đã đảm bảo độ an toàn cho trẻhay chưa
VD: Giá kệ phải có độ vững chắc, đồ dùng là hột hạt, kéo thủ công phảiđược cất trong hộp, lọ có lắp và có tên dán ở vỏ hộp Khi chơi, học phải có sựhướng dẫn, giám sát của cô giáo
Trang 10Cô giáo hướng dẫn các bé chới
- Đối với phòng vệ sinh phải có giá để các chất tẩy rửa cao hơn so với tầmvới của trẻ, nền nhà vệ sinh phải luôn khô ráo chống chơn trượt
Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, đảm bảo an toàn cho trẻ
Môi trường bên ngoài lớp học:
Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt độngnâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ Việc xây dựng môi trường
Trang 11giáo dục ngoài lớp học an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ là đều quan tâm đầu tiên củacác nhà quản lý nói chung và của bản thân tôi nói riêng, mong muốn đạt được
đó là diện tích đất trong nhà trường, diện tích sân vườn và diện tích các khu vực
bổ trợ cho hoạt động ngoài trời của trẻ Có diện tích đất đủ rộng, nhà trường cóthể bố trí các khu vực cho trẻ hoạt động vui chơi, sinh hoạt, học tập ngoài trờimột cách khoa học và phù hợp hơn
+ Như sân tập thể dục cho trẻ toàn trường: Nhà trường có sân rộng đủ đểcho trẻ của 18 lớp tập thể dục buổi sáng
Trang 12Ảnh các bé ngồi nghe nhạc tĩnh tâm sao giờ thể dục sáng Khu phát triển vận động và khu chơi thể thao (cột bóng rổ, thang leo, sânchơi bóng đá mini…); khu vực chơi với đồ chơi ngoài trời (cầu trượt, đu quay,
đu bay, bập bênh, nhà bóng…); khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi…;Chính vì vậy mà ngay từ tháng 7 các cháu trường tôi không học hè tôi đã triệutập giáo viên, nhân viên đi làm hè, hướng dẫn chỉ đạo giáo viên, nhân viên sơnlại toàn bộ đồ chơi ngoài trời, sắp xếp, bố trí các đồ chơi vào các vị trí cho khoahọc, phù hợp để làm mới không gian môi trường chuẩn bị cho năm học mới
Trang 13Hình ảnh một số cây xanh sắp xếp thành lối đi vào khu phát triển thể chất
do phụ huynh các lớp ủng hộ
Ảnh trẻ chơi với các đồ chơi ngoài trời
Khu vực trẻ trồng rau, trồng cây và chăm sóc cây cối, trồng hoa, trồng cây cảnh,cây ăn quả, cây bóng mát trên sân trường; khu tạo sân cỏ… phải được chú trọng.Phân chia các khu vực đất trống cho giáo viên các lớp trồng rau, cải tạo thànhluống có lối đi vào, có đủ đồ dùng dụng cụ để tạo môi trường cho trẻ hoạt độngtrải nghiệm
Trang 14Ảnh trẻ chăm sóc vườn rau
Bổ sung thêm một số bảng biểu, một số khẩu hiệu về tình yêu thương để tạo môitrường thân thiện nhằm phát huy hiệu quả của chuyên đề năm học 2016-2017 doPhòng giáo dục quận Hà Đông chỉ đạo
Trang 16- Ngoài ra cần đẩy mạnh các giải pháp xây dựng trường, lớp xanh, sạch,đẹp; Lồng ghép các nội dung giáo dục văn hoá truyền thống, giáo dục kỹ năngsống vào các hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện cụ thể của nhà trường,địa phương và chương trình giáo dục như
+ Nhà trường đã cải tạo khu đất trống phía sau thành khu vui chơi dân giancho trẻ vui chơi hoạt động, trẻ rất thích và hào hứng
Trang 173.2 Biện pháp 2 Bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân
và giáo viên
Trang 18Môi trường cho trẻ hoạt động là nơi có các nguồn thông tin phong phú,khuyến khích tính độc lập và hoạt động tích cực của trẻ Muốn làm tốt điều đóbản thân người cán bộ quản lý phải luôn cập nhật thông tin, nghiên cứu diệntích, địa dư, địa thế, khuôn viên của trường để xây dựng cảnh quang môi trườngcho khoa học, hợp lý Từ cổng trường vào tới sân và tới lớp phải luôn “xanh -sạch - đẹp” vàthân thiện, đối với mỗi giáo viênphải luôn nắm vững được tâmsinh lý của trẻ để có phương pháp tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ ởtrong lớp lẫn ngoài trời, không để trẻ nhàm chán, im lặng, phải giúp trẻ hoạtđộng tích cực, gây hứng thú và sự chú ý cho trẻ.
- Để xây dựng được môi trường có nội dung phong phú cho trẻ hoạtđộng,tích cực sáng tạo vì vậy bản thân tôi đã mạnh dạn tham mưu với lãnh đạocấp phòng và cấp trường cho bản thân và một số giáo viên cốt cán đi thăm quan,học hỏi một số trường bạn trong quận.Ngoài ra yêu cầu giáo viên nghiên cứu,học hỏi trên sách báo, tham khảo trên công nghệ thông tin, trang website giáodục mầm non
- Phải nói rằng việc tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn ngiệp vụcho bản thânvà mỗi giáo viên là điều đặt lên hàng đầu Sau khi đi học tập cáctrường bạn về 100% giáo viên đều hào hứng mong muốn xây dựng được mộtmôi trường giáo dục “An toàn – thân thiện – tích cực” cho trẻ hoạt động nhằmnâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường
3.3 Biện pháp 3 Xây dựng trang trí lớp điểm cho giáo viên kiến tập
Dân gian ta có câu “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”
Sau khi được đi học tập trường bạn về tôi báo cáo và đề xuất với Đồng chíhiệu trưởng cho tiến hành triển khai ngay việc “Xây dựng môi trường học tậplấy trẻ làm trung tâm”
Bước 1: Tổ chức họp ban trung tâm của trường, tổ trưởng chuyên môn các
Bước 4: Phân công giáo viên chịu trách nhiệm từng góc phải hoàn thành
đúng thời gian theo kế hoạch của nhà trường đề ra (Trong khi tiến hành có sựtheo dõi, giám sát và góp ý, bồi dưỡng của ban giám hiệu)
